Adhyaya 53
Rudra SamhitaParvati KhandaAdhyaya 5337 Verses

गिरिराजस्य शिवनिमन्त्रणम् / The Mountain-King Invites Śiva (Hospitality to Śiva and the Devas)

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಋಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ನಿತ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಗಿರಿಯ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಡುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಗಿರಿರಾಜ (ಹಿಮಾಲಯ) ಸ್ನಾನದಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಇಷ್ಟದೇವತೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಪಟ್ಟಣವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಜನರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಆನಂದದಿಂದ ದಿವ್ಯಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡಲು ತನ್ನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಶಂಭು/ಮಹೇಶಾನನನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಸತ್ಕರಿಸಿ, ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಗವಾನ್ ಕೆಲವು ದಿನಗಳು ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬೇಕೆಂದು ವಿನಂತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶಿವದರ್ಶನದ ಪಾವನ ಹಾಗೂ ಪರಿವರ್ತನಕಾರಿ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಶಿವನ ಆಗಮನದಿಂದ ತನ್ನ ಗೃಹ ಧನ್ಯವಾಯಿತು ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳೂ ಗಿರಿರಾಜನ ಪುಣ್ಯ, ಕೀರ್ತಿ, ಸದ್ಗುಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿ—ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಅವನಿಗೆ ಸಮನಿಲ್ಲ; ಭಕ್ತರ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಮಹೇಶಾನನು ಅವನ ದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಆ ನಿವಾಸದ ರಮ್ಯತೆ, ಮಾಡಿದ ಅನೇಕ ಗೌರವಗಳು, ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನ್ನ-ಭೋಗಗಳನ್ನು ಹೊಗಳಿ, ದೇವೀ ಶಿವಾಂಬಿಕೆಯ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ಇರುವಲ್ಲಿ ಕೊರತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ; ಎಲ್ಲ ಅರ್ಪಣೆಗಳು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಭಕ್ತಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಶಿವ-ಶಕ್ತಿಯ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಿಂದ ಗೃಹವೇ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಾರುತ್ತದೆ।

Shlokas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । अथ विष्ण्वादयो देवा मुनयश्च तपोधनाः । कृत्वावश्यककर्माणि यात्रां सन्तेनिरे गिरेः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ ವಿಷ್ಣು ಮೊದಲಾದ ದೇವರುಗಳು ಹಾಗೂ ತಪೋಧನ ಮುನಿಗಳು, ಅಗತ್ಯ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಪರ್ವತದ ಕಡೆಗೆ ಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೊರಟರು।

Verse 2

ततो गिरिवरः स्नात्वा स्वेष्टं सम्पूज्य यत्नतः । पौरबन्धून्समाहूय जनवासं ययौ मुदा

ನಂತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗಿರಿರಾಜನು ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತನ್ನ ಇಷ್ಟದೇವತೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದನು. ಪಟ್ಟಣದ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ನಿವಾಸಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋದನು।

Verse 3

तत्र प्रभुम्प्रपूज्याथ चक्रे सम्प्रार्थनां मुदा । कियद्दिनानि सन्तिष्ठ मद्गेहे सकलैस्सह

ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ವಿನಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬೇಡಿಕೊಂಡನು—“ನೀವು ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳು ನನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಂಗಿರಿ।”

Verse 4

विलोकनेन ते शम्भो कृतार्थोहं न संशयः । धन्यश्च यस्य मद्गेहे आयातोऽसि सुरैस्सह

ಹೇ ಶಂಭೋ! ನಿಮ್ಮ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ನಾನು ಕೃತಾರ್ಥನಾದೆನು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ದೇವತೆಗಳೊಡನೆ ನನ್ನ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಬಂದವನು ಧನ್ಯನು.

Verse 5

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा बहु शैलेशः करौ बद्ध्वा प्रणम्य च । प्रभुन्निमन्त्रयामास सह विष्णुसुरादिभिः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಮಹಾ ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿ (ಹಿಮವಂತ) ಕೈಜೋಡಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ವಿಷ್ಣು ಹಾಗೂ ದೇವಗಣಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಮ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದನು.

Verse 6

अथ ते मनसा गत्वा शिव संयुतमादरात् । प्रत्यूचुर्मुनयो देवा हृष्टा विष्णुसुरादिभिः

ನಂತರ ಅವರು ಮನಸಿನಿಂದಲೇ ಭಕ್ತಿಯೂ ಆದರವೂ ಸಹಿತ ಶಿವನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಸೇರಿ; ವಿಷ್ಣು ಹಾಗೂ ಇತರ ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಹರ್ಷಗೊಂಡ ಮುನಿಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ಹೇಳಿದರು.

Verse 7

देवा ऊचुः । धन्यस्त्वं गिरिशार्दूल तव कीर्तिर्महीयसी । त्वत्समो न त्रिलोकेषु कोपि पुण्यतमो जनः

ದೇವರು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಗಿರಿಶಾರ್ದೂಲಾ! ನೀನು ಧನ್ಯನು; ನಿನ್ನ ಕೀರ್ತಿ ಮಹತ್ತಾದುದು. ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಸಮನಾದವನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ; ನಿನ್ನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪುಣ್ಯವಂತನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 8

यस्य द्वारि महेशानः परब्रह्म सतां गतिः । समागतस्सदासैश्च कृपया भक्तवत्सलः

ಯಾರ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಮಹೇಶಾನನು—ಪರಬ್ರಹ್ಮ, ಸತ್ಪುರುಷರ ಪರಮ ಗತಿ—ತನ್ನ ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದಾನೋ; ಕರುಣೆಯಿಂದ ಭಕ್ತವತ್ಸಲನಾಗಿ ಸದಾ ಭಕ್ತರ ಮೇಲೆ ಸ್ನೇಹವಿರುವವನು.

Verse 9

जनावासोतिरम्यश्च सम्मानो विविधः कृतः । भोजनानि त्वपूर्वाणि न वर्ण्यानि गिरीश्वर

ಜನರ ವಾಸಸ್ಥಾನವು ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಹರವಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು; ನಾನಾವಿಧ ಗೌರವಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಾಯಿತು. ಭೋಜನವೂ ಅಪೂರ್ವ, ದುರ್ಲಭವಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಓ ಗಿರೀಶ್ವರ, ಅದನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗದು.

Verse 10

चित्रन्न खलु तत्रास्ति यत्र देवी शिवाम्बिका । परिपूर्णमशेषञ्च यवं धन्या यदागताः

ನಿಜವಾಗಿ, ದೇವಿ ಶಿವಾಂಬಿಕೆ ಇರುವಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತ ಅನ್ನವೂ ಸಮೃದ್ಧಿಯೂ ಇರುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲವೂ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಕೊರತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ; ಅಲ್ಲಿ ಬರುವವರು ಧನ್ಯರು.

Verse 11

ब्रह्मोवाच । इत्थम्परस्परन्तत्र प्रशंसाभवदुत्तमा । उत्सवो विविधो जातो वेदसाधुजयध्वनिः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಶಂಸೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ನಾನಾ ವಿಧದ ಉತ್ಸವಗಳು ಆರಂಭವಾದವು; ವೇದಗಳೂ ಸಾಧುಗಳೂ ಉಚ್ಚರಿಸಿದ ಜಯಧ್ವನಿ ಮೊಳಗಿತು।

Verse 12

अभून्मङ्गलगानञ्च ननर्ताप्सरसांगणः । नुतिञ्चक्रुर्मागधाद्या द्रव्यदानमभूद्बहु

ಮಂಗಳಗಾನಗಳು ಹಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು; ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗಣವು ನೃತ್ಯಮಾಡಿತು. ಮಾಘಧಾದಿ ವಂದಿಗಳು ಸ್ತುತಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು; ಅಪಾರ ದ್ರವ್ಯದಾನವೂ ನಡೆಯಿತು.

Verse 13

तत आमन्त्रय देवेशं स्वगेहमगमद्गिरिः । भोजनोत्सवमारेभे नानाविधिविधानतः

ಆನಂತರ ಗಿರಿರಾಜ ಹಿಮಾಲಯನು ದೇವೇಶ್ವರ ಶಿವನಿಗೆ ವಿನಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ ತನ್ನ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಬಳಿಕ ನಾನಾವಿಧ ವಿಧಿ-ವಿಧಾನಗಳಂತೆ ಭೋಜನೋತ್ಸವವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 14

भोजनार्थं प्रभुम्प्रीत्यानयामास यथोचितम् । परिवारसमेतं च सकुतूहलमीश्वरम्

ಭೋಜನಾರ್ಥವಾಗಿ ಅವಳು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಕರೆತಂದಳು—ಪರಿವಾರಸಹಿತ, ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ಈಶ್ವರನನ್ನು।

Verse 15

प्रक्षाल्य चरणौ शम्भोर्विष्णोर्मम वरादरात् । सर्वेषाममराणाञ्च मुनीनाञ्च यथार्थतः

ನನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನಾನು ನಿಜವಾಗಿ ಶಂಭು ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಪ್ರಕ್ಷಾಳಿಸಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಸಮಸ್ತ ಅಮರ ದೇವರುಗಳೂ ಮುನಿಗಳೂ ಅವರ ಪಾದಗಳನ್ನೂ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ತೊಳೆಯಿದೆ.

Verse 16

परेषाञ्च गतानाञ्च गिरीशो मण्डपान्तरे । आसयामास सुप्रीत्या तांस्तान्बन्धुभिरन्वितः

ಇತರ ಅತಿಥಿಗಳು ಹೊರಟ ಬಳಿಕ, ಮಂಟಪದೊಳಗೆ ಗಿರೀಶನು (ಶಿವನು) ಪರಮ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಉಳಿದವರನ್ನು ಅವರ ಬಂಧುಗಳೊಡನೆ ಸ्नेಹದಿಂದ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿದನು।

Verse 17

सुरसैर्विविधान्नैश्च तर्पयामास तान्गिरिः । बुभुजुर्निखिलास्ते वै शम्भुना विष्णुना मया

ಆಗ ಗಿರಿ (ಹಿಮಾಲಯ) ದೇವಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ನಾನಾವಿಧ ಆಹಾರಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದನು. ನಿಜವಾಗಿ ಶಂಭು (ಶಿವ), ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ನನ್ನೊಡನೆ ಎಲ್ಲರೂ ಆ ಪ್ರಸಾದ-ಭೋಜನವನ್ನು ಭುಜಿಸಿದರು।

Verse 18

तदानीम्पुरनार्यश्च गालीदानम्व्यधुर्मुदा । मृदुवाण्या हसन्त्यश्च पश्यन्त्यो यत्नतश्च तान्

ಅದೇ ವೇಳೆ ನಗರದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ದಾನವನ್ನೇ ನೀಡುವಂತೆ ವ್ಯಂಗ್ಯ-ಗಾಲಿಗಳನ್ನು ಸುರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು; ಮೃದು ವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ನಗುತ್ತಾ, ಆ ಪುರುಷರನ್ನು ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 19

ते भुक्त्वाचम्य विधिवद्गिरिमामन्त्र्य नारद । स्वस्थानम्प्रययुस्सर्वे मुदितास्तृप्तिमागताः

ಭೋಜನ ಮಾಡಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಓ ನಾರದ, ಅವರು ಗಿರಿ (ಹಿಮಾಲಯ)ನನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ವಿದಾಯ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಸಂಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹೊರಟರು।

Verse 20

इत्थन्तृतीये घस्रेऽपि मानितास्तेऽभवन्मुने । गिरीश्वरेण विधिवद्दानमानादरादिभिः

ಓ ಮುನೇ! ಹೀಗೆ ಮೂರನೇ ದಿನವೂ ಅವರು ಗಿರೀಶ್ವರ (ಶ್ರೀಶಿವ)ರಿಂದ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಮಾನಿತರಾದರು—ದಾನ, ಸತ್ಕಾರ, ಗೌರವಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಗತ, ಭಕ್ತಿಭಾವದ ಆದರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ।

Verse 21

चतुर्थे दिवसे प्राप्ते चतुर्थीकर्म शुद्धितः । बभूव विधिवद्येन विना खण्डित एव सः

ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ ಬಂದಾಗ ಶುದ್ಧಿಯೊಡನೆ ಚತುರ್ಥೀ-ಕರ್ಮ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ನೆರವೇರಿತು; ಆದರೂ ಅವನು ವಿಧಿನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಪೂರ್ಣತೆಯಿಲ್ಲದೆ ಖಂಡಿತನಾಗಿಯೇ ಉಳಿದನು।

Verse 22

उत्सवो विविधश्चासीत्साधुवादजयध्वनिः । बहुदानं सुगानञ्च नर्त्तनम्विविधन्तथा

ವಿವಿಧ ಉತ್ಸವಗಳು ನಡೆದವು; ‘ಸಾಧು! ಸಾಧು!’ ಎಂಬ ಶ್ಲಾಘನೆ ಮತ್ತು ಜಯಧ್ವನಿಗಳು ಮೊಳಗಿದವು. ಬಹಳ ದಾನ, ಮಧುರ ಗಾನ, ಹಾಗೆಯೇ ಹಲವು ವಿಧದ ನೃತ್ಯಗಳೂ ನಡೆದವು।

Verse 23

पञ्चमे दिवसे प्राप्ते सर्वे देवा मुदान्विताः । विज्ञप्तिञ्चक्रिरे शैलं यात्रार्थमतिप्रेमतः

ಐದನೇ ದಿನ ಬಂದಾಗ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಪರ್ವತರಾಜ (ಹಿಮಾಲಯ)ನ ಬಳಿ ಯಾತ್ರೆಗೆ ಅನುಮತಿ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗಾಗಿ ವಿನಂತಿಸಿದರು।

Verse 24

तदाकर्ण्य गिरीशश्चोवाच देवान् कृताञ्जलिः । कियद्दिनानि तिष्ठन्तु कृपाङ्कुर्वन्तु मां सुराः

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಗಿರೀಶ (ಶಿವ)ನು ಕರಜೋಡಿಸಿ ದೇವರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು— “ಇವರು ಕೆಲವು ದಿನಗಳು ಇಲ್ಲಿ ತಂಗಲಿ; ಹೇ ದೇವರೆ, ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ತೋರಿರಿ।”

Verse 26

इत्थम्व्यतीयुर्दिवसा बहवो वसतां च तत् । सप्तर्षीन्प्रेषयामासुर्गिरीशान्ते ततस्सुराः

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾ ಅನೇಕ ದಿನಗಳು ಕಳೆದವು. ನಂತರ ದೇವತೆಗಳು ಗಿರೀಶ (ಭಗವಾನ್ ಶಿವ)ನ ಬಳಿಗೆ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು।

Verse 27

ते तं सम्बोधयामासुर्मेनाञ्च समयोचितम् । शिवतत्त्वम्परम्प्रोचुः प्रशंसन्विधिवन्मुदा

ಆಮೇಲೆ ಅವರು ಸಂದರ್ಭೋಚಿತವಾಗಿ ಅವನನ್ನೂ ಮೇನೆಯನ್ನುೂ ಸಂಬೋಧಿಸಿದರು. ಹರ್ಷದಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಶಿವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ಪರಮ ಶಿವತತ್ತ್ವವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದರು.

Verse 28

अङ्गीकृतं परेशेन तत्तद्बोधनतो मुने । यात्रार्थमगमच्छम्भुश्शैलेशं सामरादिकः

ಓ ಮುನಿಯೇ, ಆ ವಿನಂತಿಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ, ಆ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೋಧನೆ ನೀಡಲು ಪರಮೇಶ್ವರ ಶಂಭು ಯಾತ್ರಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೊರಟು ದೇವತೆಗಳಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಶೈಲೇಶನಿಗೆ ಹೋದನು.

Verse 29

यात्राङ्कुर्वति देवेशे स्वशैलं सामरे शिवे । उच्चै रुरोद सा मेना तमुवाच कृपानिधिम्

ದೇವೇಶನಾದ ಶಿವನು ತನ್ನ ಪರ್ವತದ ಕಡೆಗೆ (ಯುದ್ಧಾರ್ಥ) ಹೊರಟಾಗ ಮೇನಾ ಜೋರಾಗಿ ಅತ್ತಳು; ನಂತರ ಕೃಪಾನಿಧಿಯಾದ ಅವನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದಳು.

Verse 30

मेनोवाच । कृपानिधे कृपाङ्कृत्वा शिवां सम्पालयिष्यसि । सहस्रदोषं पार्वत्या आशुतोषः क्षमिष्यसि

ಮೇನೆಯು ಹೇಳಿದಳು: ಓ ಕೃಪಾನಿಧಿಯೇ, ಕೃಪೆ ತೋರಿ ನೀವು ಶಿವಾಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಿರಿ. ಓ ಆಶುತೋಷನೇ, ನೀವು ಪಾರ್ವತಿಯ ಸಾವಿರಾರು ದೋಷಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸುವಿರಿ.

Verse 31

त्वत्पादाम्बुजभक्ता च मद्वत्सा जन्मजन्मनि । स्वप्ने ज्ञाने स्मृतिर्नास्ति महादेवं प्रभुम्बिना

ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಮಗಳು ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಿನ್ನ ಪದ್ಮಪಾದಗಳ ಭಕ್ತಳಾಗಿ ಇರಲಿ. ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಾಗಲಿ ಜಾಗೃತದಲ್ಲಾಗಲಿ—ಪರಮಪ್ರಭು ಮಹಾದೇವನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಸ್ಮರಣೆ ಇರದಿರಲಿ.

Verse 32

त्वद्भक्तिश्रुतिमात्रेण हर्षाश्रुपुलकान्विता । त्वन्निन्दया भवेन्मौना मृत्युंजय मृता इव

ಹೇ ಮೃತ್ಯುಂಜಯ! ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇವಲ ಕೇಳಿದರೂ ನಾನು ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬುತ್ತೇನೆ—ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಅಶ್ರು ತುಂಬುತ್ತದೆ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ರೋಮಾಂಚ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಿನ್ನ ನಿಂದೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ನಾನು ಮೌನವಾಗುತ್ತೇನೆ, ಮೃತೆಯಂತೆ.

Verse 33

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा मेनका तस्मै समर्प्य स्वसुतान्तदा । अत्युच्चै रोदनङ्कृत्वा मूर्च्छामाप तयोः पुरः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಮೆನಕಾ ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದಳು. ಅತ್ಯುಚ್ಚವಾಗಿ ಅಳುತ್ತಾ, ಅವರಿಬ್ಬರ ಮುಂದೆಯೇ ಅವಳು ಮೂರ್ಚ್ಛಿತಳಾದಳು.

Verse 34

अथ मेनाम्बोधयित्वा तामामन्त्र्य गिरिस्तथा । चकार यात्रान्देवैश्च महोत्सवपुरस्सरम्

ನಂತರ ಮೆನಾಳನ್ನು ಎಚ್ಚರಗೊಳಿಸಿ, ಅವಳಿಗೆ ಗೌರವದಿಂದ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ, ಗಿರಿರಾಜ ಹಿಮಾಲಯನು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೊರಟನು—ಮುಂದೆ ಮಹೋತ್ಸವದ ಭವ್ಯ ಆಚರಣೆ ಸಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 35

अथ ते निर्जरास्सर्वे प्रभुणा स्वगणैस्सह । यात्राम्प्रचक्रिरे तूष्णीं गिरिम्प्रति शिवं दधुः

ಆಗ ಆ ಅಮರ ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಪ್ರಭುವಿನೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೌನವಾಗಿ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು; ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಧರಿಸಿ ಪರ್ವತದ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಿದರು।

Verse 36

हिमाचलपुरीबाह्योपवने हर्षितास्सुराः । सेश्वरास्सोत्सवास्तस्थुः पर्यैषन्त शिवागमम्

ಹಿಮಾಚಲಪುರಿಯ ಹೊರಗಿನ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿತ ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಅಧಿಪತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ಸವಭಾವದಿಂದ ನಿಂತು, ಶಿವನ ಆಗಮನವನ್ನು ಆತುರದಿಂದ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದರು।

Verse 37

इत्युक्ता शिवसद्यात्रा देवैस्सह मुनीश्वर । आकर्णय शिवयात्रां विरहोत्सवसंयुताम्

ಓ ಮುನೀಶ್ವರಾ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಶಿವನ ಪವಿತ್ರ ಸದ್ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಈಗ ವಿರಹೋತ್ಸವದಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತವಾದ ಶಿವಯಾತ್ರೆಯ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೇಳು; ಪ್ರಭುವಿನಿಗಾಗಿ ತವಕದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಪರಿಪಕ್ವವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 53

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वती खण्डे शिवयात्रावर्णनं नाम त्रिपञ्चाशत्तमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯ ತೃತೀಯ ಪಾರ್ವತೀಖಂಡದಲ್ಲಿ “ಶಿವಯಾತ್ರಾವರ್ಣನ” ಎಂಬ ಐವತ್ತ್ಮೂರನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।

Frequently Asked Questions

The mountain-king (Girirāja/Himālaya) ritually prepares, welcomes Śiva together with Viṣṇu, the devas, and sages, and formally invites the Lord to stay in his house for several days.

Śiva is identified as parabrahman yet bhaktavatsala; his voluntary arrival at a devotee’s door sacralizes the household and makes hospitality itself a mode of worship and merit.

Śiva as Śambhu/Maheśāna (parabrahman, refuge of the virtuous) and Devī Śivāmbikā, whose presence is linked to completeness and abundance in offerings and provisions.