अनरण्यसुता–पिप्पलादचरितम् / The Episode of Anaraṇya’s Daughter and Sage Pippalāda

Verse 1

नारद उवाच । अनरण्यस्य चरितं सुतादानसमन्वितम् । श्रुत्वा गिरिवरस्तात किं चकार च तद्वद

ನಾರದರು ಹೇಳಿದರು—ಪ್ರಿಯನೇ! ಅನರಣ್ಯನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು, ಪುತ್ರದಾನಸಹಿತವಾಗಿ, ಕೇಳಿದ ಬಳಿಕ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತನು (ಹಿಮಾಲಯನು) ನಂತರ ಏನು ಮಾಡಿದನು? ದಯವಿಟ್ಟು ತಿಳಿಸು.

Verse 2

ब्रह्मोवाच । अनरण्यस्य चरितं कन्यादानसमन्वितम् । श्रुत्वा पप्रच्छ शैलेशो वसिष्ठं साञ्जलिः पुनः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಅನರಣ್ಯನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು, ಕನ್ಯಾದಾನಸಹಿತವಾಗಿ, ಕೇಳಿದ ಬಳಿಕ ಶೈಲೇಶನು (ಹಿಮಾಲಯನು) ಮತ್ತೆ ಅಂಜಲಿ ಬಿಗಿದು ವಸಿಷ್ಠರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.

Verse 3

शैलेश उवाच । वसिष्ठ मुनिशार्दूल ब्रह्मपुत्र कृपानिधे । अनरण्यचरित्रन्ते कथितं परमाद्भुतम्

ಶೈಲೇಶನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಸಿಷ್ಠ, ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲ, ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ, ಕೃಪಾನಿಧೇ! ನೀನು ನನಗೆ ಅನರಣ್ಯನ ಪರಮ ಅದ್ಭುತ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೀ।

Verse 4

अनरण्यसुता यस्मात् पिप्पलादं मुनिं पतिम् । सम्प्राप्य किमकार्षीत्सा तच्चरित्रं मुदावहम्

ಅನರಣ್ಯನ ಪುತ್ರಿ ಮುನಿ ಪಿಪ್ಪಲಾದನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ಅವಳು ಏನು ಮಾಡಿದಳು? ಆ ಮಂಗಳಕರ, ಹರ್ಷದಾಯಕ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು (ಈಗ) ಕೇಳುವುದು ಯುಕ್ತ।

Verse 5

वसि । पिप्पलादो मुनिवरो वयसा जर्जरोधिकः । गत्वा निजाश्रमं नार्याऽनरण्यसुतया तया

ಹೇ ವಸಿ! ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಬಹಳ ಜರ್ಜರನಾದ ಮುನಿವರ ಪಿಪ್ಪಲಾದನು, ಆ ಸ್ತ್ರೀ—ಅನರಣ್ಯನ ಪುತ್ರಿ—ಯೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು।

Verse 6

उवास तत्र सुप्रीत्या तपस्वी नातिलम्पटः । तत्रारण्ये गिरिवर स नित्यं निजधर्मकृत्

ಹೇ ಗಿರಿವರ! ಅವನು ತಪಸ್ವಿ, ಭೋಗಾಸಕ್ತನಲ್ಲ; ಅಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ವಾಸಿಸಿದನು. ಆ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ನಿತ್ಯ ತನ್ನ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 7

अथानरण्यकन्या सा सिषेवे भक्तितो मुनिम् । कर्मणा मनसा वाचा लक्ष्मीनारायणं यथा

ನಂತರ ಆ ಅರಣ್ಯಕನ್ಯೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮುನಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸಿದಳು—ಕರ್ಮದಿಂದ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ವಾಣಿಯಿಂದ—ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಸೇವಿಸುವಂತೆ।

Verse 8

एकदा स्वर्णदीं स्नातुं गच्छन्तीं सुस्मितां च ताम् । ददर्श पथि धर्मश्च मायया वृषरूपधृक्

ಒಮ್ಮೆ ಆಕೆ ಸುಸ್ಮಿತಳಾಗಿ ಸ್ವರ್ಣದೀ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮನು ಮಾಯಾಬಲದಿಂದ ವೃಷರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಆಕೆಯನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 9

चारुरत्नरथस्थश्च नानालं कारभूषितः । नवीनयौवनश्श्रीमान्कामदेवसभप्रभः

ಅವನು ಸುಂದರ ರತ್ನಖಚಿತ ರಥದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿ, ನಾನಾ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿದ್ದನು. ನವೀನ ಯೌವನದಿಂದ ದೀಪ್ತಿಮಾನ್, ಶ್ರೀಸಂಪನ್ನನಾಗಿ, ಕಾಮದೇವನ ಸಭೆಯಂತೆ ಪ್ರಭಾಮಯನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 10

दृष्ट्वा तां सुन्दरीं पद्मामुवाच स वृषो विभुः । विज्ञातुं भावमन्तःस्थं तस्याश्च मुनियोषितः

ಆ ಸುಂದರಿ ಪದ್ಮೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಸರ್ವಶಕ್ತನಾದ ವೃಷಧ್ವಜ ನಂದಿ ಮಾತಾಡಿದನು—ಅವಳು ಮುನಿಪತ್ನಿ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಅವಳ ಹೃದಯಾಂತರಾಳದ ಭಾವವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ।

Verse 11

धर्म उवाच । अयि सुन्दरि लक्ष्मीर्वै राजयोग्ये मनोहरे । अतीव यौवनस्थे च कामिनि स्थिरयौवने

ಧರ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಸುಂದರಿ, ಲಕ್ಷ್ಮೀಸ್ವರೂಪಿಣಿ, ರಾಜಯೋಗ್ಯ ಮನೋಹರಿ! ಓ ಪ್ರಿಯೆ, ಪರಿಪೂರ್ಣ ಯೌವನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳೇ, ಸ್ಥಿರವಾದ ಅಕ್ಷಯ ಯೌವನಧಾರಿಣಿಯೇ।

Verse 12

जरातुरस्य वृद्धस्य पिप्पलादस्य वै मुनेः । सत्यं वदामि तन्वंगि समीपे नैव राजसे

ಓ ತನ್ವಂಗಿ, ನಾನು ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಜರಾಪೀಡಿತ ವೃದ್ಧ ಮುನಿ ಪಿಪ್ಪಲಾದನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನೀನು ರಾಜಸೀ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 13

विप्रं तपस्सु निरतं निर्घृणं मरणोन्मुखम् । त्वक्त्वा मां पश्य राजेन्द्रं रतिशूरं स्मरातुरम्

ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ! ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ನೋಡು—ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ, ಕರುಣೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಮರಣೋನ್ಮುಖನಾಗಿ ಇರುವನು; ಸ್ಮರಪೀಡಿತನಾಗಿ ರತಿಶೂರನಂತೆ ಕಾಣುವನು।

Verse 14

प्राप्नोति सुन्दरी पुण्यात्सौन्दर्य्यं पूर्वजन्मनः । सफलं तद्भवेत्सर्वं रसिकालिंगनेन च

ಆ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಆ ಸುಂದರಿ ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ; ರಸಿಕ ಪ್ರಿಯನ ಪ್ರೇಮಾಲಿಂಗನದಿಂದ ಅದು ಎಲ್ಲವೂ ಸಫಲವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 15

सहस्रसुन्दरीकान्तं कामशास्त्रविशारदम् । किंकरं कुरु मां कान्ते सम्परित्यज्य तं पतिम्

ಹೇ ಕಾಂತೆ! ಆ ಪತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಕಿಂಕರನಾಗಿಸು—ನಾನು ಸಹಸ್ರ ಸುಂದರಿಯರ ಪ್ರಿಯ, ಕಾಮಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶಾರದನು।

Verse 16

निर्जने कानने रम्ये शैले शैले नदीतटे । विहरस्व मया सार्द्धं जन्मेदं सफलं कुरु

ನಿರ್ಜನವಾದ ರಮ್ಯ ಕಾನನದಲ್ಲಿ, ಪರ್ವತಗಳ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನದೀತಟದಲ್ಲಿ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ವಿಹರಿಸು; ಈ ಜನ್ಮವನ್ನು ಸಫಲಗೊಳಿಸು।

Verse 17

वसिष्ठ उवाच । इत्येवमुक्तवन्तं सा स्वरथादवरुह्य च । ग्रहीतुमुत्सुकं हस्ते तमुवाच पतिव्रता

ವಸಿಷ್ಠನು ಹೇಳಿದರು—ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಅವನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಆ ಪತಿವ್ರತೆ ತನ್ನ ರಥದಿಂದ ಇಳಿದು, ಕೈ ಹಿಡಿಯಲು ಉತ್ಸುಕಳಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದಳು।

Verse 18

पद्मो वाच । गच्छ दूरं गच्छ दूरं पापिष्ठस्त्वं नराधिप । मां चेत्पश्यसि कामेन सद्यो नष्टो भविष्यसि

ಪದ್ಮಳು ಹೇಳಿದಳು: ದೂರ ಹೋಗು, ದೂರ ಹೋಗು, ಓ ಪಾಪಿಷ್ಠ ರಾಜನೇ. ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕಾಮದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ, ಕೂಡಲೇ ನಾಶವಾಗುವೆ.

Verse 19

पिप्पलादं मुनि श्रेष्ठं तपसा पूतविग्रहम् । त्यक्त्वा कथं भजेयं त्वां स्त्रीजितं रतिलम्पटम्

ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪವಿತ್ರವಾದ ಶರೀರವುಳ್ಳ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಿಪ್ಪಲಾದನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಸ್ತ್ರೀಗೆ ವಶನಾದ ಮತ್ತು ರತಿಲೋಲುಪನಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಭಜಿಸಲಿ?

Verse 20

स्त्रीजितस्पर्शमात्रेण सर्वं पुण्यं प्रणश्यति । स्त्रीजितः परपापी च तद्दर्शनमघावहम्

ಸ್ತ್ರೀಕಾಮಕ್ಕೆ ವಶನಾಗಿ ಜಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನ ಕೇವಲ ಸ್ಪರ್ಶಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಸಂಚಿತ ಪುಣ್ಯವೆಲ್ಲ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನು ಪರರಿಗೆ ಮಹಾಪಾಪಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ದರ್ಶನವೂ ಪಾಪಾವಹವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 21

सत्क्रियो ह्यशुचिर्नित्यं स पुमान् यः स्त्रिया जितः । निन्दन्ति पितरो देवा मान वास्सकलाश्च तम्

ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ಸತ್ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ, ಸ್ತ್ರೀಯಿಂದ ಜಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪುರುಷನು ಸದಾ ಅಶುಚಿಯಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಪಿತೃಗಳು, ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ಜನರು ಅವನನ್ನು ನಿಂದಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 22

तस्य किं ज्ञान सुतपो जपहोमप्रपूजनैः । विद्यया दानतः किम्वा स्त्रीभिर्यस्य मनो हृतम्

ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಅಪಹೃತನಾದವನಿಗೆ ಜ್ಞಾನ, ಕಠೋರ ತಪಸ್ಸು, ಜಪ, ಹೋಮ ಮತ್ತು ಮಹಾಪೂಜೆಗಳೇನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಒಳಚೇತನವೇ ವಿಷಯಮೋಹದಿಂದ ಕಸಿದುಕೊಂಡಾಗ ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ದಾನವೂ ಏನು ಫಲ ಕೊಡಲಿ?

Verse 23

मातरं मां स्त्रियो भावं कृत्वा येन ब्रवीषि ह । भविष्यति क्षयस्तेन कालेन मम शापतः

ನನ್ನನ್ನು ಸ್ತ್ರೀಭಾವದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಮಾಡಿ ‘ತಾಯಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಿತು; ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಶಾಪದಿಂದ ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಕ್ಷಯವೂ ವಿನಾಶವೂ ಸಂಭವಿಸುವುದು।

Verse 24

वसिष्ठ उवाच । श्रुत्वा धर्मस्सतीशापं नृप मूर्तिं विहाय च । धृत्वा स्वमूर्तिं देवेशः कम्पमान उवाच सः

ವಸಿಷ್ಠರು ಹೇಳಿದರು—ಓ ರಾಜನೇ! ಧರ್ಮನ ಮೇಲೆ ಸತಿಯ ಶಾಪವನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವೇಶನು ಆ ಧರಿಸಿದ ರೂಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು. ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಕಂಪಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ಮಾತನಾಡಿದನು।

Verse 25

धर्म उवाच । मातर्जानीहि मां धर्मं ज्ञानिनाञ्च गुरो र्गुरुम् । परस्त्रीमातृबुद्धिश्च कुव्वर्न्तं सततं सति

ಧರ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ತಾಯೇ, ನನನ್ನು ಧರ್ಮವೆಂದು ತಿಳಿ; ನಾನು ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಗುರು, ಗುರುಗಳಿಗೂ ಗುರು. ಓ ಸತೀ, ಪರಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಸದಾ ಮಾತೃಭಾವದಿಂದಲೇ ಕಾಣುತ್ತೇನೆ.

Verse 26

अहं तवान्तरं ज्ञातुमागतस्तव सन्निधिम् । तवाहञ्च मनो जाने तथापि विधिनोदितः

ನಿನ್ನ ಒಳಗಿನ ಭಾವವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ; ಆದರೂ ವಿಧಿಯ ಆದೇಶದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿ ಕೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 27

कृतं मे दमनं साध्वि न विरुद्धं यथोचितम् । शास्तिः समुत्पथस्थानामीश्वरेण विनिर्मिता

ಓ ಸಾಧ್ವೀ, ನೀನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಅಯೋಗ್ಯವೂ ಅಲ್ಲ, ಯಥೋಚಿತಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವೂ ಅಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದವರಿಗಾಗಿ ದಂಡವನ್ನು ಸ್ವತಃ ಈಶ್ವರನೇ ವಿಧಿಸಿದ್ದಾನೆ.

Verse 28

स्वयं प्रदाता सर्वेभ्यः सुखदुःखवरान्क्षमः । सम्पदं विपदं यो हि नमस्तस्मै शिवाय हि

ಯನು ಸ್ವಯಂ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ದಾತನಾಗಿದ್ದು, ಸುಖದುಃಖರೂಪ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಸಮರ್ಥನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತು-ವಿಪತ್ತನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ವಿತರಿಸುತ್ತಾನೆ—ಆ ಶಿವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 29

शत्रुं मित्रं सम्विधातुं प्रीतिञ्च कलहं क्षमः । स्रष्टुं नष्टुं च यस्सृष्टिं नमस्तस्मै शिवाय हि

ಯನು ಶತ್ರುವನ್ನು ಮಿತ್ರನಾಗಿಸಬಲ್ಲನು, ಪ್ರೀತಿ ಹಾಗೂ ಕಲಹ ಎರಡನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲನು, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಲಯಗೊಳಿಸಬಲ್ಲನು—ಆ ಶಿವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 30

येन शुक्लीकृतं क्षीरं जले शैत्यं कृतम्पुरा । दाहीकृतो हुता शश्च नमस्तस्मै शिवाय हि

ಯನಿಂದ ಹಾಲು ಶುಭ್ರವಾಯಿತು, ಯನಿಂದ ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರಿಗೆ ಶೀತಲತೆ ದೊರೆಯಿತು, ಮತ್ತು ಯನಿಂದ ಹುತಾಶನ ಅಗ್ನಿ ದಾಹಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಜ್ವಲಿಸಿತು—ಆ ಶಿವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 31

प्रकृतिर्निर्मिता येन तप्त्वाति महदादितः । ब्रह्मविष्णुमहेशाद्या नमस्तस्मै शिवाय हि

ಯನಿಂದ ಪ್ರಕೃತಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಯಿತು, ಯನ ತಪಸ್ಸಿನ ಮಹಾತಾಪದಿಂದ ಮಹತ್ತತ್ತ್ವಾದಿಗಳು ವಿಕಸಿಸಿದವು, ಮತ್ತು ಯನಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಮಹೇಶಾದಿ ದಿವ್ಯಶಕ್ತಿಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು—ಆ ಮಂಗಳಶಿವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 32

ब्रह्मोवाचः । इत्युक्त्वा पुरतस्तस्यास्तस्थौ धर्मो जगद्गुरुः । किञ्चिन्नोवाच चकितस्तत्पातिव्रत्य तोषितः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಜಗದ್ಗುರು ಧರ್ಮನು ಅವಳ ಮುಂದೆ ನಿಂತನು. ಅವಳ ಪಾತಿವ್ರತ್ಯದಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟು, ಮುಂದೆ ಏನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ.

Verse 33

पद्मापि नृपकन्या सा पिप्पलादप्रिसा तदा । साध्वी तं धर्ममाज्ञाय विस्मितोवाच पर्वत

ಆಗ ಪಿಪ್ಪಲಾದನಿಗೆ ಪ್ರಿಯಳಾದ ಆ ರಾಜಕನ್ಯೆ ಪದ್ಮಾ, ಸಾಧ್ವಿಯಾಗಿ ಧರ್ಮಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ತಿಳಿದು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡಳು; ನಂತರ ಪರ್ವತನು ವಿಸ್ಮಯದಿಂದ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 34

पद्मोवाच । त्वमेव धर्म सर्वेषां साक्षी निखिलकर्मणाम् । कथं मनो मे विज्ञातुं विडम्बयसि मां विभो

ಪದ್ಮಾ ಹೇಳಿದರು—ನೀನೇ ಧರ್ಮ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಅಂತರಾತ್ಮಸಾಕ್ಷಿ ಹಾಗೂ ಸಮಸ್ತ ಕರ್ಮಗಳ ಸರ್ವದರ್ಶಿ. ಓ ವಿಭೋ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತಿಳಿಯದಂತೆ ನಟಿಸಿ ನನ್ನನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಾಸ್ಯಮಾಡುತ್ತೀ?

Verse 35

यत्तत्सर्वं कृतं ब्रह्मन् नापराधो बभूव मे । त्वञ्च शप्तो मयाऽज्ञानात्स्त्रीस्वभा वाद्वृथा वृष

ಓ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ನಡೆದ ಎಲ್ಲದಲ್ಲೂ ನನ್ನಿಂದ ಯಾವುದೇ ಅಪರಾಧವಾಗಿಲ್ಲ. ಓ ವೃಷಧ್ವಜ, ಸ್ತ್ರೀಸ್ವಭಾವದ ಆವೇಶದಿಂದ ಅಜ್ಞಾನವಶಾತ್ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಶಪಿಸಿದೆನು।

Verse 36

का व्यवस्था भवेत्तस्य चिन्तयामीति साम्प्रतम् । चित्ते स्फुरतु सा बुद्धिर्यया शं संल्लभामि वै

ಈಗ ನಾನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ—ಅವನನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಯಾವ ನಿಯಮಾಚರಣೆ ಇರಬೇಕು? ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಆ ವಿವೇಕಬುದ್ಧಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಲಿ; ಅದರಿಂದ ನಾನು ನಿಜವಾಗಿ ಮಂಗಳಕರ ಶಿವನನ್ನು ಪಡೆಯುವೆನು।

Verse 37

आकाशोसौ दिशस्सर्वा यदि नश्यन्तु वायवः । तथापि साध्वीशापस्तु न नश्यति कदाचन

ಆಕಾಶವೂ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳೂ, ಗಾಳಿಗಳೂ ನಾಶವಾದರೂ, ಸಾಧ್ವೀಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆಯ ಸ್ತ್ರೀಯ ಶಾಪವು ಎಂದಿಗೂ ನಾಶವಾಗದು।

Verse 38

सत्ये पूर्णश्चतुष्पादः पौर्ण मास्यां यथा शशी । विराजसे देवराज सर्वकालं दिवानिशम्

ಸತ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ನೀನು ಸಂಪೂರ್ಣ, ಚತುಷ್ಪಾದವಾಗಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರುವೆ—ಪೌರ್ಣಿಮೆಯ ಚಂದ್ರನಂತೆ. ಹೇ ದೇವರಾಜ, ನೀನು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಸರ್ವಕಾಲವೂ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತೀಯೆ.

Verse 39

त्वञ्च नष्टो भवसि चेत्सृष्टिनाशो भवेत्तदा । इति कर्तव्यतामूढा वृथापि च वदाम्यहम्

ನೀನು ನಾಶವಾದರೆ ಆಗ ಸೃಷ್ಟಿಯ ನಾಶವೇ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ‘ಕರ್ತವ್ಯವೇನು’ ಎಂಬ ಮೋಹದಿಂದ ನಾನು, ವ್ಯರ್ಥವಾದರೂ, ಇದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 40

पादक्षयश्च भविता त्रेतायां च सुरोत्तम । पादोपरे द्वापरे च तृतीयोऽपि कलौ विभो

ಹೇ ಸುರೋತ್ತಮ, ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಾದ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ. ದ್ವಾಪರದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಪಾದವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ; ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ, ಹೇ ವಿಭೋ, ಮೂರನೆಯ ಪಾದವೂ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 41

कलिशेषेऽखिलाश्छिन्ना भविष्यन्ति तवांघ्रयः । पुनस्सत्ये समायाते परिपूर्णो भविष्यसि

ಕಲಿಯುಗದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಅಂಗಗಳೆಲ್ಲವೂ ಛಿನ್ನವಾಗುವವು. ಆದರೆ ಸತ್ಯಯುಗ ಮತ್ತೆ ಬಂದಾಗ ನೀನು ಪುನಃ ಪರಿಪೂರ್ಣನಾಗುವೆ.

Verse 42

सत्ये सर्वव्यापकस्त्वं तदन्येषु च कु त्रचित् । युगव्यवस्थया स त्वं भविष्यसि तथा तथा

ಸತ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ನೀನು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕನು; ಆದರೆ ಇತರ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೆಡೆ ಕೆಲವೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವೆ. ಯುಗವ್ಯವಸ್ಥೆಯಂತೆ ನೀನು ಹಾಗೆ ಹಾಗೆ ಪ್ರಕಟವಾಗುವೆ.

Verse 43

इत्येवं वचनं सत्यं ममास्तु सुखदं तव । याम्यहं पतिसेवायै गच्छ त्वं स्वगृहं विभो

ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ—ಈ ವಚನ ಸತ್ಯವಾಗಲಿ; ಅದು ನಿನಗೆ ಮಂಗಳಕರವೂ ಸುಖಕರವೂ ಆಗಲಿ. ನಾನು ಈಗ ಪತಿಸೇವೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ; ಹೇ ವಿಭೋ, ನೀನು ನಿನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗು.

Verse 44

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्यास्सन्तुष्टोभूद्वृषस्स वै । तदेवंवादिनीं साध्वीमुवाच विधिनन्दन

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಅವಳ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ವೃಷರೂಪ ಧರ್ಮನು ಬಹಳ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು. ನಂತರ ವಿಧಾತನ ಪುತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮನು, ಹೀಗೆ ಮಾತಾಡಿದ ಆ ಸಾಧ್ವಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರವಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.

Verse 45

धर्म उवाच । धन्यासि पतिभक्तासि स्वस्ति तेस्तु पतिव्रते । वरं गृहाण त्वत्स्वामी त्वत्परित्राणकारणात्

ಧರ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ನೀನು ಧನ್ಯೆ, ಪತಿಭಕ್ತೆ; ಹೇ ಪತಿವ್ರತೆ, ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ. ವರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು; ನಿನ್ನ ಸ್ವಾಮಿಯೇ ನಿನ್ನ ಪರಿರಕ್ಷಣೆಗೆ ಕಾರಣನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 46

युवा भवतु ते भर्ता रतिशूरश्च धार्मिकः । रूपवान् गुणवान्वाग्मी संततस्थिरयौवनः

ನಿನ್ನ ಭರ್ತನು ಸದಾ ಯೌವನವಂತನಾಗಿರಲಿ—ರತಿಯಲ್ಲಿ ಶೂರನಾಗಿ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರಲಿ. ರೂಪವಂತ, ಗುಣವಂತ, ವಾಗ್ಮಿ, ನಿರಂತರ ಸ್ಥಿರ ಯೌವನಯುಕ್ತನಾಗಿರಲಿ.

Verse 47

चिरञ्जीवी स भवतु मार्कण्डेयात्प रश्शुभे । कुबेराद्धनवांश्चैव शक्रादैश्वर्य्यवानपि

ಹೇ ಶುಭೇ, ಅವನು ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನಂತೆ ಚಿರಂಜೀವಿಯಾಗಲಿ; ಕುಬೇರನಂತೆ ಧನವಂತನಾಗಲಿ; ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನಂತೆ ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಧಿಪತ್ಯದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಲಿ।

Verse 48

शिवभक्तो हरिसमस्सिद्धस्तु कपिलात्परः । बुद्ध्या बृहस्पतिसमस्समत्वेन विधेस्समः

ಶಿವಭಕ್ತನು ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ಸಮಾನವಾಗಿ ಸಿದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಕಪಿಲನಿಗಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿಸಮಾನ, ಸಮತ್ವದಲ್ಲಿ ವಿಧಿ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಸಮಾನನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 49

स्वामिसौभाग्यसंयुक्ता भव त्वं जीवनावधि । तथा च सुभगे देवि त्वं भव स्थिरयौवना

ನೀನು ಸ್ವಾಮಿಯ ಸೌಭಾಗ್ಯದಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿ ಜೀವನಾಂತವರೆಗೆ ಇರಲಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಹೇ ಸುಭಗೇ ದೇವಿ, ನೀನು ಸ್ಥಿರವಾದ, ಕ್ಷಯವಿಲ್ಲದ ಯೌವನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರಲಿ।

Verse 50

माता त्वं दशपुत्राणां गुणिनां चिरजीविनाम् । स्वभर्तुरधिकानां च भविष्यसि न संशयः

ನೀನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹತ್ತು ಪುತ್ರರ ತಾಯಿಯಾಗುವೆ—ಗುಣವಂತರೂ ಚಿರಂಜೀವಿಗಳೂ—ಅವರು ನಿನ್ನ ಭರ್ತಿಗಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾಗಿರುವರು; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 51

गृहा भवन्तु ते साध्वि सर्वसम्पत्सम न्विताः । प्रकाशमन्तस्सततं कुबेरभवनाधिकाः

ಹೇ ಸಾಧ್ವಿ, ನಿನ್ನ ಮನೆಗಳು ಸರ್ವ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಸಮನ್ವಿತವಾಗಿರಲಿ; ಒಳಗಿನ ಪ್ರಕಾಶವು ಸದಾ ಹೊಳೆಯಲಿ—ಅವು ಕುಬೇರನ ಭವನಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ವೈಭವಶಾಲಿಯಾಗಿರಲಿ।

Verse 52

वसिष्ठ उवाच । इत्येवमुक्ता सन्तस्थौ धर्मस्स गिरिसत्तम । सा तं प्रदक्षिणीकृत्य प्रणम्य स्वगृहं ययौ

ವಸಿಷ್ಠನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಗಿರಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಹೀಗೆ ಉಪದೇಶ ಪಡೆದ ಧರ್ಮನು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ನಿಂತನು. ಅವಳು ಅವನಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ತನ್ನ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋದಳು.

Verse 53

धर्मस्तथाशिषो दत्वा जगाम निजमन्दिरम् । प्रशशंस च तां प्रात्या पद्मां संसदि संसदि

ಧರ್ಮನು ಹಾಗೆಯೇ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ತನ್ನ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು. ಮರಳಿ ಬಂದ ಮೇಲೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಭೆಯಲ್ಲೂ ಪದ್ಮೆಯನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದನು.

Verse 54

सा रेमे स्वामिना सार्द्धं यूना रहसि सन्ततम् । पश्चाद्बभूवुऽस्सत्पुत्रास्तद्भर्तुरधिका गुणैः

ಅವಳು ತನ್ನ ಯೌವನಸ್ವಾಮಿಯೊಂದಿಗೆ ರಹಸ್ಯ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಆನಂದಿಸಿದಳು. ನಂತರ ಸತ್ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು; ಅವರು ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ತಂದೆಯನ್ನೂ ಮೀರಿದವರು.

Verse 55

बभूव सकला सम्पद्दम्पत्योः सुखवर्द्धिनी । सर्वानन्दवृद्धिकरी परत्रेह च शर्मणे

ಆ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಸಮಸ್ತ ಸಂಪತ್ತು ಉಂಟಾಯಿತು; ಅದು ಅವರ ಸುಖವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿತು. ಇಹಲೋಕದಲ್ಲೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲೂ ಎಲ್ಲ ಆನಂದವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಶಾಂತಿ-ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ನೀಡಿತು.

Verse 56

शैलेन्द्र कथितं सर्वमितिहासं पुरातनम् । दम्पत्योश्च तयोः प्रीत्या श्रुतं ते परमादरात्

ಹೇ ಶೈಲೇಂದ್ರನೇ! ಈ ಸಮಸ್ತ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ದಂಪತಿಗಳ ಕಥೆಯನ್ನು ನೀನು ಪರಮ ಆದರದಿಂದ ಶ್ರವಣ ಮಾಡಿದ್ದೀ.

Verse 57

बुद्ध्वा तत्त्वं सुतां देहि पार्वतीमीश्वराय च । कुरुषं त्यज शैलेन्द्र मेनया स्वस्त्रिया सह

ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತು ನಿನ್ನ ಪುತ್ರಿ ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ಈಶ್ವರ ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸು. ಹೇ ಶೈಲೆಂದ್ರ! ಮೇನಾ ಎಂಬ ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಈ ಕಠೋರತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಮೃದುಮನಸ್ಕನಾಗು।

Verse 58

सप्ताहे समतीते तु दुर्लभेति शुभे क्षणे । लग्नाधिपे च लग्नस्थे चन्द्रेस्वत्नयान्विते

ಒಂದು ವಾರ ಕಳೆದ ಬಳಿಕ, ಆ ದುರ್ಲಭವಾದ ಶುಭ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ—ಲಗ್ನಾಧಿಪತಿ ಲಗ್ನದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದು, ಚಂದ್ರನು ತನ್ನ ಸ್ವಸಂತಾನ-ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದಾಗ—ನಿಯತ ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿತು।

Verse 59

मुदिते रोहिणीयुक्ते विशुद्धे चन्द्रतारके । मार्गमासे चन्द्रवारे सर्वदोषविवर्जिते

ಚಂದ್ರನು ಮುದಿತನಾಗಿ ರೋಹಿಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದು, ಚಂದ್ರ-ನಕ್ಷತ್ರವು ವಿಶುದ್ಧವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ, ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಸೋಮವಾರ ಬಂದರೆ—ಆ ಕಾಲವು ಸರ್ವದೋಷವಿವರ್ಜಿತವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 60

सर्वसद्ग्रहसंसृष्टऽसद्ग्रहदृष्टिवर्जिते । सदपत्यप्रदे जीवे पतिसौभाग्यदायिनि

ಓ ಜೀವದೇವಿ! ನೀನು ಸಮಸ್ತ ಶುಭಗ್ರಹ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತಳಾಗಿ, ಅಶುಭಗ್ರಹದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿಯುಕ್ತಳಾಗಿದ್ದೀ; ನೀನು ಸತ್ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ನೀಡುವವಳು, ಪತಿಸೌಭಾಗ್ಯ ಹಾಗೂ ದಾಂಪತ್ಯಮಂಗಳವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವವಳು।

Verse 61

जगदम्बां जगत्पित्रे मूलप्रकृतिमीश्वरीम् । कन्यां प्रदाय गिरिजां कृती त्वं भव पर्वत

ಓ ಪರ್ವತ (ಹಿಮಾಲಯ)! ಜಗದಂಬೆ, ಈಶ್ವರಿ, ಮೂಲಪ್ರಕೃತಿ ಎಂಬ ನಿನ್ನ ಕನ್ಯೆ ಗಿರಿಜೆಯನ್ನು ಜಗತ್ಪಿತ (ಶಿವ)ನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ ನೀನು ಕೃತಾರ್ಥನಾಗಿ ಧನ್ಯನಾಗುವೆ।

Verse 62

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा मुनिशार्दूलो वसिष्ठो ज्ञानिसत्तमः । विरराम शिवं स्मृत्वा नानालीलाकरं प्रभुम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲ ವಸಿಷ್ಠನು, ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಅನೇಕ ದಿವ್ಯ ಲೀಲೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಪರಮಪ್ರಭು ಶ್ರೀಶಿವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಮೌನನಾದನು।