मेना-हिमालयसंवादः (Menā’s Counsel to Himālaya; Response to Slander of Śiva)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । ब्राह्मणस्य वचः श्रुत्वा मेनोवाच हिमालयम् । शोकेनासाधुनयना हृदयेन विदूयता

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಮೇನಾ ಹಿಮಾಲಯನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದಳು; ಶೋಕದಿಂದ ಅವಳ ದೃಷ್ಟಿ ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿತ್ತು, ಹೃದಯವು ಒಳಗೊಳಗೆ ದಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 2

मेनोवाच । शृणु शैलेन्द्र मद्वाक्यं परिणामे सुखावहम् । पृच्छ शैववरान्सर्वान्किमुक्तं ब्राह्मणेन ह

ಮೇನೆಯು ಹೇಳಿದಳು: ಓ ಪರ್ವತರಾಜನೇ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುವ ನನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳು. ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಏನು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆಂದು ಎಲ್ಲಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಿವಭಕ್ತರನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 3

निन्दानेन कृता शम्भोर्वैष्णवेन द्विजन्मना । श्रुत्वा तां मे मनोऽतीव निर्विण्णं हि नगेश्वर

ಓ ನಗೇಶ್ವರನೇ, ಆ ವೈಷ್ಣವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮಾಡಿದ ಶಂಭುವಿನ ನಿಂದನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಥೆಗೊಂಡು ವಿರಕ್ತವಾಗಿದೆ.

Verse 4

तस्मै रुद्राय शैलेश न दास्यामि सुतामहम् । कुरूपशीलनम्मे हि सुलक्षणयुतां निजाम्

ಓ ಶೈಲೇಶನೇ, ನಾನು ಆ ರುದ್ರನಿಗೆ ನನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಕುರೂಪಿಯೂ ದುರಾಚಾರಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ, ಆದರೆ ನನ್ನ ಮಗಳು ಶುಭ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 5

न मन्यसे वचो चेन्मे मरिष्यामि न संशयः । त्यक्ष्यामि च गृहं सद्यो भक्षयिष्यामि वा विषम्

ನೀವು ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳದಿದ್ದರೆ, ನಾನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಸಾಯುತ್ತೇನೆ - ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ನಾನು ತಕ್ಷಣ ಈ ಮನೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತೇನೆ ಅಥವಾ ವಿಷವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 6

गले बद्ध्वांबिकां रज्ज्वा यास्यामि गहनं वनम् । महाम्बुधौ मज्जयिष्ये तस्मै दास्यामि नो सुताम्

ಅಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಹಗ್ಗದಿಂದ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ನಾನು ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆನು. ಮಹಾಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ಮುಳುಗಿಸುವೆನು; ಅವನಿಗೆ ನಮ್ಮ ಮಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 7

इत्युक्त्वाशु तथा गत्वा मेना कोपालयं शुचा । त्यक्त्वा हारं रुदन्ती सा चकार शयनं भुवि

ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿ ಮೇನಾ ದುಃಖದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲಳಾಗಿ ತಕ್ಷಣ ತನ್ನ ಕೋಣೆಗೆ ಹೋದಳು. ಹಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅಳುತ್ತಾ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದಳು.

Verse 8

एतस्मिन्नन्तरे तात शम्भुना सप्त एव ते । संस्मृता ऋषयस्सद्यो विरहव्याकुलात्मना

ಈ ನಡುವೆ, ಪ್ರಿಯನೇ, ವಿರಹದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲಮನಸ್ಸಿನ ಶಂಭುವು ಆ ಏಳು ಋಷಿಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಸ್ಮರಿಸಿದನು.

Verse 9

ऋषयश्चैव ते सर्वे शम्भुना संस्मृता यदा । तदाऽऽजग्मुः स्वयं सद्यः कल्पवृक्षा इवापरे

ಶಂಭುವು ಆ ಎಲ್ಲ ಋಷಿಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದಾಗ, ಅವರು ಸ್ವಯಂ ತಕ್ಷಣವೇ ಬಂದರು—ಇತರ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷಗಳು ಏಕಾಏಕಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾದಂತೆ.

Verse 10

अरुन्धती तथाऽऽयाता साक्षात्सिद्धिरिवापरा । तान्द्रष्ट्वा सूर्यसंकाशान्विजहौ स्वजपं हरः

ಆಗ ಅರುಂಧತೀಯೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಳು; ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಮತ್ತೊಂದು ಸಿದ್ಧಿಯಂತೆ. ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ಪ್ರಕಾಶಮಾನರನ್ನು ಕಂಡು ಹರ (ಶಿವ)ನು ತನ್ನ ಮಂತ್ರಜಪವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಬದಿಗಿಟ್ಟನು।

Verse 11

स्थित्वाग्रे ऋषयः श्रेष्ठं नत्वा स्तुत्वा शिवं मुने । मेनिरे च तदात्मानं कृतार्थं ते तपस्विनः

ಹೇ ಮುನೇ! ಆ ತಪಸ್ವಿ ಋಷಿಗಳು ಮುಂದೆ ನಿಂತು, ಶಿವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಸ್ತುತಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಆತ್ಮವನ್ನು ಕೃತಾರ್ಥವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು।

Verse 12

ततो विस्मयमापन्ना नम स्कृत्य स्थिताः पुनः । प्रोचुः प्राञ्जलयस्ते वै शिवं लोकनमस्कृतम्

ನಂತರ ಅವರು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಮತ್ತೆ ನಿಂತರು; ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಲೋಕನಮಸ್ಕೃತನಾದ ಶಿವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು।

Verse 13

ऋषय ऊचुः । सर्वोत्कृष्टं महाराज सार्वभौम दिवौकसाम् । स्वभाग्यं वर्ण्यतेऽस्माभिः किं पुनस्सकलोत्तमम्

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಮಹಾರಾಜ! ದೇವಲೋಕದ ಸಾರ್ವಭೌಮನೇ! ನಾವು ನಮ್ಮ ಪರಮ ಭಾಗ್ಯವನ್ನೇ ಸರ್ವೋತ್ಕೃಷ್ಟವೆಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ; ಹಾಗಾದರೆ ಸಕಲದಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದನ್ನು ಹೇಳುವುದು ಎಷ್ಟೋ ಮಹತ್ತರ!

Verse 14

तपस्तप्तं त्रिधा पूर्वं वेदाध्ययनमुत्तमम् । अग्नयश्च हुताः पूर्वं तीर्थानि विविधानि च

ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ನಾನು ತ್ರಿವಿಧವಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸಿದೆನು; ವೇದಗಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನೂ ಮಾಡಿದೆನು. ಮುಂಚೆ ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಗಳಿಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಾನಾವಿಧ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನೂ ಸೇವಿಸಿದೆನು.

Verse 15

वाङ्मनःकायजं किंचित्पुण्यं स्मरणसम्भवम् । तत्सर्वं संगतं चाद्य स्मरणानुग्रहात्तव

ವಾಣಿ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ದೇಹದಿಂದ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸ್ವಲ್ಪ ಪುಣ್ಯವಿದ್ದರೂ, ಅದು ಎಲ್ಲವೂ ಇಂದು ನಿನ್ನ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ದೊರಕಿದ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಒಂದಾಗಿ ಸೇರಿ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಯಿತು.

Verse 16

यो वै भजति नित्यं त्वां कृतकृत्यो भवेन्नरः । किं पुण्यं वर्ण्यते तेषां येषां च स्मरणं तव

ಯಾರು ನಿತ್ಯವೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಭಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ನರನು ಕೃತಕೃತ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಯಾರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಸ್ಮರಣೆ ನೆಲೆಸಿದೆಯೋ, ಅವರ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ವರ್ಣಿಸಲಿ?

Verse 17

सर्वोत्कृष्टा वयं जाताः स्मरणात्ते सदाशिव । मनोरथपथं नैव गच्छसि त्वं कथंचन

ಓ ಸದಾಶಿವ, ನಿನ್ನ ಸ್ಮರಣ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ನಾವು ಸರ್ವೋತ್ಕೃಷ್ಟರಾದೆವು; ಆದರೂ ನೀನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ನಮ್ಮ ಮನೋರಥಗಳ ಪಥದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ—ಲೌಕಿಕ ಆಸೆಗಳಿಗೆ ವಶನಾಗುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 18

वामनस्य फलं यद्वज्जन्मान्धस्य दृशौ यथा । वाचालत्वञ्च मूकस्य रंकस्य निधिदर्शनम्

ಈ ಫಲ ಅಂಥದ್ದು—ಕುಬ್ಜನಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ದೇಹೋನ್ನತಿ ದೊರಕಿದಂತೆ, ಜನ್ಮಾಂಧನಿಗೆ ದೃಷ್ಟಿ ಬಂದಂತೆ, ಮೂಕನಿಗೆ ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯ ಬಂದಂತೆ, ದರಿದ್ರನಿಗೆ ನಿಧಿದರ್ಶನವಾದಂತೆ।

Verse 19

पङ्गोर्गिरिवराक्रान्तिर्वन्ध्यायः प्रसवस्तथा । दर्शनं भवतस्तद्वज्जातं नो दुर्लभं प्रभो

ಪ್ರಭೋ! ಕುಂಟನಿಗೆ ಮಹಾಪರ್ವತವನ್ನು ದಾಟುವುದು ಮತ್ತು ವಂಧ್ಯೆಗೆ ಪ್ರಸವವಾಗುವುದು ಎಷ್ಟು ದುರ್ಲಭವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ನಿಮ್ಮ ದಿವ್ಯ ದರ್ಶನ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದುರ್ಲಭ; ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ಕೃಪೆಯಿಂದ, ಸ್ವಾಮಿ, ಅದು ನಮಗೆ ದುರ್ಲಭವಾಗಲಿಲ್ಲ।

Verse 20

अद्य प्रभृति लोकेषु मान्याः पूज्या मुनीश्वराः । जातास्ते दर्शनादेव स्वमुच्चैः पदमाश्रिताः

ಇಂದಿನಿಂದ ಆ ಮುನೀಶ್ವರರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯರೂ ಪೂಜ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ನಿಮ್ಮ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಅವರು ತಮ್ಮ ಉನ್ನತ ಪದವನ್ನು ಪಡೆದು ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದಾರೆ।

Verse 21

अत्र किं बहुनोक्तेन सर्व था मान्यतां गताः । दर्शनात्तव देवेश सर्वदेवेश्वरस्य हि

ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಏನು ಅಗತ್ಯ? ಓ ದೇವೇಶ, ಸರ್ವದೇವೇಶ್ವರ, ನಿನ್ನ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲವೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವೀಕೃತವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 22

पूर्णानां किञ्च कर्तव्यमस्ति चेत्परमा कृपा । सदृशं सेवकानां तु देयं कार्यं त्वया शुभम्

ಈಗಾಗಲೇ ಪರಿಪೂರ್ಣರಾದವರಿಗೂ ಏನಾದರೂ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದರೆ, ಅದೇ ಪರಮ ಕೃಪೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸೇವಕರಿಗೆ ತಕ್ಕಂತಹ ಶುಭ ಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ಯೋಗ್ಯ ದಾನ/ವರವನ್ನೂ ನೀನು ಕೃಪೆಯಿಂದ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 23

ब्रह्मोवाच । इत्येवं वचनं श्रुत्वा तेषां शम्भुर्महेश्वरः । लौकिकाचारमाश्रित्य रम्यं वाक्यमुपाददे

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ಅವರ ಇಂತಹ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶಂಭು ಮಹೇಶ್ವರನು ಲೋಕಾಚಾರದ ಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಮನೋಹರ ಹಾಗೂ ಮಧುರ ವಾಕ್ಯದಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

Verse 24

शिव उवाच । ऋषयश्च सदा पूज्या भवन्तश्च विशेषतः । युष्माकं कारणाद्विप्राः स्मरणं च मया कृतम्

ಶಿವನು ಹೇಳಿದನು: ಋಷಿಗಳು ಸದಾ ಪೂಜ್ಯರು; ಮತ್ತು ನೀವು, ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೂಜ್ಯರು. ಓ ದ್ವಿಜರೇ, ನಿಮ್ಮ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ನಾನು ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದೇನೆ.

Verse 25

ममावस्था भवद्भिश्च ज्ञायते ह्युपकारिका । साधनीया विशेषेण लोकानां सिद्धिहेतवे

ನನ್ನ ಸ್ಥಿತಿ ನಿಮಗೆಲ್ಲ ತಿಳಿದಿದೆ; ಅದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಉಪಕಾರಕ. ಲೋಕಗಳ ಸಿದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವಂತೆ ಅದನ್ನು ವಿಶೇಷ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಸಾಧಿಸಬೇಕು.

Verse 26

देवानां दुःखमुत्पन्नं ता रकात्सुदुरात्मनः । ब्रह्मणा च वरौ दत्तः किं करोमि दुरासदः

ಆ ದುಷ್ಟ ತಾರಕನಿಂದ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮಹಾದುಃಖ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವನಿಗೆ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾನೆ; ಅಂಥ ದುರ್ಜೇಯನ ವಿರುದ್ಧ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬಲ್ಲೆ?

Verse 27

मूर्तयोऽष्टौ च याः प्रोक्ता मदीयाः परमर्षयः । तास्सर्वा उपकाराय न तु स्वार्थाय तत्स्फुटम्

ಓ ಪರಮರ್ಷಿಗಳೇ, ನನ್ನವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಎಂಟು ಮೂರ್ತಿಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಜೀವಹಿತಕ್ಕಾಗಿ; ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ, ಅವು ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ.

Verse 28

तथा च कर्तुकामोहं विवाहं शिवया सह । तया वै सुतपस्तप्तं दुष्करं परमर्षिभिः

ಹೀಗೆ ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ, ಶಿವಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಅವಳು ಘೋರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು—ಅದು ಪರಮರ್ಷಿಗಳಿಗೂ ದುಷ್ಕರ.

Verse 29

तस्यै परं फलं देयमभीष्टं तद्धितावहम् । एतादृशः पणो मे हि भक्तानन्दप्रदः स्फुटम्

ಅವಳಿಗೆ ಪರಮ ಫಲವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು—ಅವಳ ನಿಜ ಹಿತವನ್ನು ತರುವ ಅಭೀಷ್ಟ ವರ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದೇ ನನ್ನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ; ನಾನು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 30

पार्वतीवचनाद्भिक्षुरूपो यातो गिरेर्गृहम् । अहं पावितवान्कालीं यतो लीलाविशारदः

ಪಾರ್ವತಿಯ ವಚನದಿಂದ ನಾನು ಭಿಕ್ಷುಕ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಗಿರಿಯ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋದೆ. ಲೀಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾಗಿ ನಾನು ಕಾಳಿಯನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಿದೆ.

Verse 31

मां ज्ञात्वा तौ परं ब्रह्म दम्पती परभक्तितः । दातुकामावभूतां च स्वसुतां वेदरीतितः

ನನ್ನನ್ನು ಪರಬ್ರಹ್ಮನೆಂದು ತಿಳಿದು, ಆ ದಂಪತಿಗಳು ಪರಮಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ವೇದವಿಧಿಯಂತೆ ತಮ್ಮ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ದಾನ (ವಿವಾಹಾರ್ಥ) ಮಾಡಲು ಉತ್ಸುಕರಾದರು।

Verse 32

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायान्तृतीये पार्वतीखण्डे सप्तर्ष्यागमनवर्णनं नाम द्वात्रिंशोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀ ಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ಭಾಗವಾದ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯ ತೃತೀಯ ವಿಭಾಗ ಪಾರ್ವತೀಖಂಡದಲ್ಲಿ ‘ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳ ಆಗಮನ ವರ್ಣನೆ’ ಎಂಬ ಮೂವತ್ತೆರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।

Verse 33

तच्छ्रुत्वा तौ सुनिर्विण्णो तद्धीनौ संबभूवतुः । स्वकन्यां नेच्छतो दातुं मह्यं हि मुनयोऽधुना

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಅತ್ಯಂತ ನಿರಾಶರಾದರು ಮತ್ತು ಅಸಹಾಯಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಿದ್ದರು. “ಈಗ ಮುನಿಗಳು ನನಗೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಕೊಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಮನದಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿದರು.

Verse 34

तस्माद्भवन्तो गच्छन्तु हिमाचलगृहं ध्रुवम् । तत्र गत्वा गिरिवरं तत्पत्नीञ्च प्रबोधय

ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹಿಮಾಚಲನ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋಗಿರಿ. ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಗಿರಿರಾಜ ಹಿಮಾಚಲನನ್ನೂ ಅವನ ಪತ್ನಿಯನ್ನೂ ಪ್ರಬೋಧಿಸಿ (ಸೂಚಿಸಿ) ಎಚ್ಚರಿಸಿರಿ.

Verse 35

कथनीयं प्रयत्नेन वचनं वेदसम्मितम् । सर्वथा करणीयन्तद्यथा स्यात्कार्य्यमुत्तमम्

ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವೇದಸಮ್ಮತವಾದ ವಚನವೇ ಮಾತನಾಡಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಆಗ ಕಾರ್ಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 36

उद्वाहं कर्तुमिच्छामि तत्पुत्र्या सह सत्तमाः । स्वीकृतस्त द्विवाहो मे वरो दत्तश्च तादृशः

ಹೇ ಸತ್ತಮರೇ, ನಾನು ಅವನ ಪುತ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ. ನನಗಾಗಿ ದ್ವಿವಿವಾಹವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅಂಥದೇ ವರವೂ ದತ್ತವಾಗಿದೆ.

Verse 37

अत्र किं बहुनोक्तेन बोधनीयो हिमालयः । तथा मेना च बोद्धव्या देवानां स्याद्धितं यथा

ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಏನು? ಹಿಮಾಲಯನಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಬೋಧಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಮೇನಾಳಿಗೂ ತಿಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು—ದೇವತೆಗಳ ಹಿತವಾಗುವಂತೆ.

Verse 38

भवद्भिः कल्पितो यो वै विधिस्स्यादधिकस्ततः । भवताञ्चैव कार्य्यं तु भवन्तः कार्य्यभागिनः

ನೀವು ರೂಪಿಸಿದ ವಿಧಿಯೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಇತರದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೀವೇ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ನೀವು ಈ ಕರ್ಮದ ಯೋಗ್ಯ ಭಾಗೀದಾರರು.

Verse 39

ब्रह्मोवाच । इत्येवं वचनं श्रुत्वा मुनयस्तेऽमलाशयाः । आनन्दं लेभिरे सर्वे प्रभुणानुग्रहीकृताः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ನಿರ್ಮಲಹೃದಯರಾದ ಆ ಮುನಿಗಳು ಪ್ರಭುವಿನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಅನುಗ್ರಹಿತರಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ಪಡೆದರು।

Verse 40

वयं धन्या अभूवंश्च कृतकृत्याश्च सर्वथा । वंद्या याताश्च सर्वेषां पूजनीया विशेषतः

ನಾವು ಧನ್ಯರಾದೆವು; ಸರ್ವಥಾ ಕೃತಕೃತ್ಯರಾದೆವು. ನಾವು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ವಂದನೀಯರಾದೆವು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೂಜನೀಯರಾದೆವು.

Verse 41

ब्रह्मणा विष्णुना यो वै वन्द्यस्सर्वार्थसाधकः । सोस्मान्प्रेषयते प्रेष्यान्कार्ये लोकसुखावहे

ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನಿಂದಲೂ ವಂದಿಸಲ್ಪಡುವ, ಎಲ್ಲ ಶ್ರೇಷ್ಠಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವವನು—ಅವನೇ ನಮ್ಮನ್ನು ತನ್ನ ಸೇವಕರಾಗಿ ತಿಳಿದು, ಲೋಕಸুখವನ್ನು ತರುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 42

अयं वै जगतां स्वामी पिता सा जननी मता । अयं युक्तश्च सम्बन्धो वर्द्धतां चन्द्रवत्सदा

ಇವನೇ ಲೋಕಗಳ ಸ್ವಾಮಿ—ತಂದೆ; ಅವಳು (ದೇವಿ) ತಾಯಿಯಾಗಿ ಮಾನ್ಯಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಇವರಿಬ್ಬರ ಈ ಯುಕ್ತವಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬಂಧವು ಚಂದ್ರನಂತೆ ಸದಾ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಲಿ.

Verse 43

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा ह्यृषयो दिव्या नमस्कृत्य शिवं तदा । गता आकाशमार्गेण यत्रास्ति हिमवत्पुरम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಆ ದಿವ್ಯ ಋಷಿಗಳು ಆಗ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಆಕಾಶಮಾರ್ಗದಿಂದ ಹಿಮವಾನನ ನಗರ ಇರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು।

Verse 44

दृष्ट्वा तां च पुरं दिव्या मृषयस्तेऽतिविस्मिताः । वर्णयन्तश्च स्वं पुण्यमब्रुवन्वै परस्परम्

ಆ ದಿವ್ಯ ನಗರವನ್ನು ನೋಡಿ ಆ ಋಷಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ಮಿತರಾದರು. ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾ ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡಿದರು।

Verse 45

ऋषय ऊचुः । पुण्यवन्तो वयं धन्या दृष्ट्वैतद्धिमव त्पुरम् । यस्मादेवंविधे कार्य्ये शिवेनैव नियोजिताः

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹಿಮವಂತನ ಈ ಪುರಿಯನ್ನು ನಾವು ಕಂಡುದರಿಂದ ನಾವು ಪುಣ್ಯವಂತರೂ ಧನ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದೇವೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಇಂತಹ ಪವಿತ್ರ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಸ್ವಯಂ ಶ್ರೀಶಿವನೇ ನಿಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದನು.

Verse 46

अलकायाश्च स्वर्गाच्च भोगवत्यास्तथा पुनः । विशेषेणामरावत्या दृश्य ते पुरमुत्तमम्

ಅಲಕಾ, ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಭೋಗವತಿಯನ್ನು ಹೋಲಿಸಿದರೂ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಮರಾವತಿಗಿಂತಲೂ—ನಿನ್ನ ಈ ಪರಮೋತ್ತಮ ಪುರಿ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.

Verse 47

सुगृहाणि सुरम्याणि स्फटिकैर्विविधैर्वरैः । मणिभिर्वा विचित्राणि रचितान्यङ्गणानि च

ಅಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ, ಅತ್ಯಂತ ರಮಣೀಯವಾದ ಮನೆಗಳು ಇದ್ದವು; ಅವು ಅನೇಕ ವಿಧದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ಫಟಿಕಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಹಾಗೆಯೇ ವಿವಿಧ ಮಣಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ರಚಿತ ಅಂಗಳಗಳೂ ಇದ್ದವು.

Verse 48

सूर्यकान्ताश्च मणयश्चन्द्रकान्तास्तथैव च । गृहे गृहे विचित्राश्च वृक्षात्स्वर्गसमुद्भवाः

ಅಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ ಮಣಿಗಳೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಚಂದ್ರಕಾಂತ ಮಣಿಗಳೂ ಇದ್ದವು; ಆ ಸ್ವರ್ಗೋದ್ಭವ ವೃಕ್ಷದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ವಿಚಿತ್ರ ಬಹುವರ್ಣ ದಿವ್ಯ ನಿಧಿಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದವು.

Verse 49

तोरणानां तथा लक्ष्मीर्दृश्यते च गृहेगृहे । विविधानि विचित्राणि शुकहंसैर्विमानकैः

ಪ್ರತಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತೋರಣಗಳೊಡನೆ ಮಂಗಳಕರ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶೋಭೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು; ಮತ್ತು ಗಿಳಿ ಹಾಗೂ ಹಂಸಗಳ ರೂಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಾನಾವಿಧ ವಿಚಿತ್ರ ವಿಮಾನಗಳೂ ಇದ್ದವು.

Verse 50

वितानानि विचित्राणि चैलवत्तोरणैस्सह । जलाशयान्यनेकानि दीर्घिका विविधाः स्थिताः

ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿಚಿತ್ರ ವಿತಾನಗಳು ಇದ್ದವು, ವಸ್ತ್ರದಂತ ತೋರಣಗಳು ಹಾಗೂ ದ್ವಾರಗಳೊಂದಿಗೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅನೇಕ ಜಲಾಶಯಗಳು—ವಿವಿಧ ವಿಧದ ದೀರ್ಘಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆರೆಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದವು।

Verse 51

उद्यानानि विचित्राणि प्रसन्नैः पूजितान्यथ । नराश्च देवतास्सर्वे स्त्रियश्चाप्सरसस्तथा

ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕವರ್ಣಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ವಿಚಿತ್ರ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಇದ್ದವು; ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನ ಹೃದಯದಿಂದ ಪೂಜಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಪವಿತ್ರ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾನವರು, ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರು—ಅಪ್ಸರಸರೂ ಸಹ—ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.

Verse 52

कर्मभूमौ याज्ञिकाश्च पौराणास्स्वर्गकाम्यया । कुर्वन्ति ते वृथा सर्वे विहाय हिमवत्पुरम्

ಈ ಕರ್ಮಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಾಜ್ಞಿಕರೂ ಪುರಾಣಪಾಠಕರೂ ಸ್ವರ್ಗಕಾಮನೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ, ಹಿಮವತ್ಪುರವನ್ನು (ಶಿವ-ಪಾರ್ವತಿಯ ಪವಿತ್ರ ಧಾಮ) ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ, ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳು ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 53

यावन्न दृष्टमेतच्च तावत्स्वर्गपरा नराः । दृष्ट्रमेतद्यदा विप्राः किं स्वर्गेण प्रयोजनम्

ಇದು (ಶಿವತತ್ತ್ವ) ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಾಣದವರೆಗೆ ಜನರು ಸ್ವರ್ಗಾಸಕ್ತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ಇದು ನಿಜವಾಗಿ ದರ್ಶನವಾದಾಗ ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?

Verse 54

ब्रह्मोवाच । इत्येवमृषिवर्य्यास्ते वर्णयन्तः पुरश्च तत् । गता हैमालयं सर्वे गृहं सर्वसमृद्धिमत्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಋಷಿಗಳು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತಾ ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಹಿಮಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಸರ್ವಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಆ ಗೃಹವನ್ನು ಸೇರಿದರು.

Verse 55

तान्द्रष्ट्वा सूर्यसंकाशान् हिमवान्विस्मितोऽब्रवीत् । दूरादाकाशमार्गस्थान्मुनीन्सप्त सुतेजसः

ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಆ ಮುನಿಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಮವಾನ್ ವಿಸ್ಮಯದಿಂದ ಮಾತಾಡಿದನು. ದೂರದಿಂದಲೇ ಆಕಾಶಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದ ಏಳು ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಋಷಿಗಳನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು.

Verse 56

हिमवानुवाच । सप्तैते सूर्य्यसंकाशाः समायांति मदन्तिके । पूजा कार्य्या प्रयत्नेन मुनीनां च मयाधुना

ಹಿಮವಾನ್ ಹೇಳಿದರು—ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಈ ಏಳು ಋಷಿಗಳು ನನ್ನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಈಗ ಆ ಮುನಿಗಳ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುವೆನು.

Verse 57

वयं धन्या गृहस्थाश्च सर्वेषां सुखदायिनः । येषां गृहे समायान्ति महात्मानो यदीदृशाः

ನಾವು ಗೃಹಸ್ಥರು ಧನ್ಯರು; ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುವವರಾಗುತ್ತೇವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇಂತಹ ಮಹಾತ್ಮ ಸಂತರು ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 58

ब्रह्मोवाच । एतस्मिन्नन्तरे चैवाकाशादेत्य भुवि स्थितान् । सन्मुखे हिमवान्दृष्ट्वा ययौ मानपुरस्सरम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವನು ಆಕಾಶದಿಂದ ಇಳಿದು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತವರ ಬಳಿಗೆ ಬಂದನು. ಎದುರು ಹಿಮವಾನನನ್ನು ಕಂಡು, ಅವನಿಗೆ ಗೌರವ ನೀಡಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿದನು.

Verse 59

कृतांजलिर्नतस्कन्धः सप्तर्षीन्सुप्रणम्य सः । पूजां चकार तेषां वै बहुमानपुरस्सरम्

ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಭುಜಗಳನ್ನು ವಾಲಿಸಿ ಅವನು ಸಪ್ತಋಷಿಗಳಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು. ನಂತರ ಮಹಾ ಗೌರವದಿಂದ ಅವರ ಪೂಜೆಯನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

Verse 60

हितास्सप्तर्षयस्ते च हिमवन्तन्नगेश्वरम् । गृहीत्वोचुः प्रसन्नास्या वचनं मङ्गलालयम्

ಆಗ ಹಿತೈಷಿಗಳಾದ ಆ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು ಪ್ರಸನ್ನಮುಖಗಳಿಂದ ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿ ಹಿಮವಂತನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಮಂಗಳಾಲಯವಾದ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 61

यथाग्रतश्च तान्कृत्वा धन्या मम गृहाश्रमः । इत्युक्त्वासनमानीय ददौ भक्तिपुरस्सरम्

ಅವರನ್ನು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ, “ಧನ್ಯವಾಯಿತು ನನ್ನ ಗೃಹಾಶ್ರಮ” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಆಸನವನ್ನು ತಂದು ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿದಳು।

Verse 62

आसनेषूपविष्टेषु तदाज्ञप्तस्स्वयं स्थितः । उवाच हिमवांस्तत्र मुनीञ्ज्योतिर्मयास्तदा

ಮುನಿಗಳು ಆಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ಬಳಿಕ, ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ತಾನೇ ನಿಂತು, ಹಿಮವಂತನು ಅಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯರಾದ ಮುನಿಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು।

Verse 63

हिमालय उवाच । धन्यो हि कृतकृत्योहं सफलं जीवित मम । लोकेषु दर्शनीयोहं बहुतीर्थसमो मतः

ಹಿಮಾಲಯನು ಹೇಳಿದನು—“ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಾನು ಧನ್ಯನು; ನಾನು ಕೃತಕೃತ್ಯನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ನನ್ನ ಜೀವನ ಸಫಲವಾಗಿದೆ. ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ದರ್ಶನೀಯನು, ಮತ್ತು ಅನೇಕ ತೀರ್ಥಗಳಿಗೆ ಸಮನಾಗಿ ಎಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತೇನೆ।”

Verse 64

यस्माद्भवन्तो मद्गेहमागता विष्णुरूपिणः । पूर्णानां भवतां कार्य्यं कृपणानां गृहेषु किम्

ನೀವು ವಿಷ್ಣುರೂಪದಿಂದ ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ; ನೀವು ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣರು—ನಮ್ಮಂತಹ ದೀನರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಏನು ಕಾರ್ಯ?

Verse 65

तथापि किञ्चित्कार्यं च सदृशं सेवकस्य मे । कथनीयं सुदयया सफलं स्याज्जनुर्मम

ಆದರೂ, ನಿಮ್ಮ ಸೇವಕನಾದ ನನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಯಾವುದೋ ಕಾರ್ಯವಿದೆ. ಕರುಣೆಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಹೇಳಿರಿ; ನನ್ನ ಜನ್ಮ ಸಫಲವಾಗಲಿ.