क्रौञ्चशरणागमनम् तथा बाणासुरवधः (Krauñca Seeks Refuge; Slaying of Bāṇāsura)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । एतस्मिन्नंतरे तत्र क्रौञ्चनामाचलो मुने । आजगाम कुमारस्य शरणं बाणपीडित

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ಓ ಮುನಿಯೇ, ಈ ಮಧ್ಯೆ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಕ್ರೌಂಚ ಎಂಬ ಪರ್ವತವು ಕುಮಾರ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ ಶರಣು ಬಂದಿತು.

Verse 2

पलायमानो यो युद्धादसोढा तेज ऐश्वरम् । तुतोदातीव स क्रौञ्चं कोट्यायुतबलान्वितः

ಯುದ್ಧದಿಂದ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ, ಈಶ್ವರೀಯ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದ ಅವನು, ಕೋಟ್ಯಂತರ ಬಲದೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೌಂಚ ಪರ್ವತವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪೀಡಿಸಿದನು.

Verse 3

प्रणिपत्य कुमारस्य स भक्त्या चरणाम्बुजम् । प्रेमनिर्भरया वाचा तुष्टाव गुहमादरात्

ಅವನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕುಮಾರನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ಪ್ರೇಮಭರಿತ ವಾಣಿಯಿಂದ ಆದರಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಗುಹ (ಸ್ಕಂದ)ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು।

Verse 4

क्रौंच उवाच । कुमार स्कंद देवेश तारकासुरनाशक । पाहि मां शरणापन्नं बाणासुरनिपीडितम्

ಕ್ರೌಂಚನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಕುಮಾರ ಸ್ಕಂದ, ದೇವೇಶ, ತಾರಕಾಸುರನಾಶಕ! ಶರಣಾಗತನಾದ ನನ್ನನ್ನು, ಬಾಣಾಸುರನಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ನನಗೆ ರಕ್ಷೆ ನೀಡು।

Verse 5

संगरात्ते महासेन समुच्छिन्नः पलायितः । न्यपीडयच्च मागत्य हा नाथ करुणाकर

ಯುದ್ಧದಿಂದ ನಿನ್ನ ಮಹಾಸೇನೆ ಚೂರಾಗಿ ಓಡಿಹೋಯಿತು; ನಂತರ ಅವನು ಬಂದು ನನ್ನನ್ನು ಹಿಂಸಿಸಿದನು. ಹಾ ನಾಥ, ಕರుణಾಕರ, ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು।

Verse 6

तत्पीडितस्ते शरणमागतोऽहं सुदुःखितः । पलायमानो देवेश शरजन्मन्दयां कुरु

ಅವನಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತನಾಗಿ ನಿನ್ನ ಶರಣಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಹೇ ದೇವೇಶ, ಹೇ ಶರಜನ್ಮನ್ (ಕಾರ್ತಿಕೇಯ)! ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಓಡಿ ಬಂದೆನು—ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ತೋರು.

Verse 7

दैत्यं तं नाशय विभो बाणाह्वं मां सुखीकुरु । दैत्यघ्नस्त्वं विशेषेण देवावनकरस्स्वराट्

ಹೇ ವಿಭೋ! ‘ಬಾಣ’ ಎಂಬ ಆ ದೈತ್ಯನನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ನನ್ನನ್ನು ಸುಖಿಯಾಗಿಸು. ನೀನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೈತ್ಯಘ್ನನು—ದೇವರ ರಕ್ಷಕ, ಸ್ವರಾಟ್ ಆಶ್ರಯಸ್ವರೂಪನು.

Verse 8

ब्रह्मोवाच । इति क्रौंचस्तुतस्स्कन्दः प्रसन्नो भक्तपालकः । गृहीत्वा शक्तिमतुलां स्वां सस्मार शिवो धिया

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಕ್ರೌಂಚನ ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಭಕ್ತರ ರಕ್ಷಕನಾದ ಸ್ಕಂದನು ಪ್ರಸನ್ನನಾದನು. ತನ್ನ ಅತುಲ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು (ವೇಲನ್ನು) ಹಿಡಿದು ಏಕಾಗ್ರ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಶಿವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು।

Verse 9

चिक्षेप तां समुद्दिश्य स बाणं शंकरात्मजः । महाशब्दो बभूवाथ जज्वलुश्च दिशो नभः

ಶಂಕರನ ಪುತ್ರನು ಅವಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ ಆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಾಣದಂತೆ ಎಸೆದನು. ಆಗ ಮಹಾ ಘೋಷ ಉಂಟಾಗಿ, ದಿಕ್ಕುಗಳೂ ಆಕಾಶವೂ ಜ್ವಲಿಸಿದವು।

Verse 10

सबलं भस्मसात्कृत्वासुरं तं क्षणमात्रतः । गुहोपकंठं शक्तिस्सा जगाम परमा मुने

ಓ ಪರಮ ಮುನಿಯೇ, ಆ ಪರಮ ಶಕ್ತಿಯು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಆ ಬಲಿಷ್ಠ ಅಸುರನನ್ನು ಭಸ್ಮಮಾಡಿತು. ನಂತರ ಗುಹ (ಕಾರ್ತ್ತಿಕೇಯ)ನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಬಂದು ಅವನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ನಿಂತಿತು।

Verse 11

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखंडे बाणप्रलंबवध कुमारविजयवर्णनं नामैकादशोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ಭಾಗವಾದ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯ ಚತುರ್ಥ ಕುಮಾರಖಂಡದಲ್ಲಿ ‘ಬಾಣ-ಪ್ರಲಂಬವಧ ಮತ್ತು ಕುಮಾರವಿಜಯವರ್ಣನೆ’ ಎಂಬ ಏಕಾದಶ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।

Verse 12

तच्छुत्वा स्वामिवचनं मुदितो गिरिराट् तदा । स्तुत्वा गुहं तदारातिं स्वधाम प्रत्यपद्यत

ಸ್ವಾಮಿಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ವೇಳೆಗೆ ಗಿರಿರಾಜನು ಹರ್ಷಿತನಾದನು. ನಂತರ ಶತ್ರುನಾಶಕನಾದ ಗುಹನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ತನ್ನ ಸ್ವಧಾಮಕ್ಕೆ ಮರಳಿದನು।

Verse 13

ततः स्कन्दो महेशस्य मुदा स्थापितवान्मुने । त्रीणि लिंगानि तत्रैव पापघ्नानि विधानतः

ನಂತರ, ಹೇ ಮುನೇ, ಸ್ಕಂದನು ಹರ್ಷದಿಂದ ಅಲ್ಲೀಯೇ ವಿಧಿವಿಧಾನಾನುಸಾರ ಮಹೇಶನ ಮೂರು ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು; ಅವು ಪಾಪಘ್ನಗಳು.

Verse 14

प्रतिज्ञेश्वरनामादौ कपालेश्वरमादरात् । कुमारेश्वरमेवाथ सर्वसिद्धिप्रदं त्रयम्

ಮೊದಲು ‘ಪ್ರತಿಜ್ಞೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ, ನಂತರ ಆದರದಿಂದ ‘ಕಪಾಲೇಶ್ವರ’, ಆಮೇಲೆ ‘ಕುಮಾರೇಶ್ವರ’—ಶಿವನ ಈ ತ್ರಿನಾಮತ್ರಯವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ।

Verse 15

पुनस्सर्वेश्वरस्तत्र जयस्तंभसमीपतः । स्तंभेश्वराभिधं लिंगं गुहः स्थापितवान्मुदा

ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿ ಜಯಸ್ತಂಭದ ಸಮೀಪ ಗುಹನು ಹರ್ಷದಿಂದ ‘ಸ್ತಂಭೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು; ಅದು ಸರ್ವೇಶ್ವರ ಶಿವನ ಸ್ವರೂಪ।

Verse 16

ततस्सर्वे सुरास्तत्र विष्णुप्रभृतयो मुदा । लिंगं स्थापितवंतस्ते देवदेवस्य शूलिनः

ಅನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರುಗಳು ಹರ್ಷದಿಂದ ದೇವದೇವನಾದ ಶೂಲಧಾರಿ ಶಿವನ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು।

Verse 17

सर्वेषां शिवलिंगानां महिमाभूत्तदाद्भुतः । सर्वकामप्रदश्चापि मुक्तिदो भक्तिकारिणाम्

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಶಿವಲಿಂಗಗಳ ಮಹಿಮೆ ಅತ್ಯದ್ಭುತವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು. ಅವು ಸಕಲ ಶುಭಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವವರಿಗೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 18

ततस्सर्वे सुरा विष्णुप्रमुखाः प्रीतमानसाः । ऐच्छन्गिरिवरं गंतुं पुरस्कृत्य गुहं मुदा

ನಂತರ ವಿಷ್ಣುಪ್ರಮುಖರಾದ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಹರ್ಷಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಗುಹನನ್ನು (ಕಾರ್ತಿಕೇಯನನ್ನು) ಮುಂಚಿಟ್ಟು, ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರು.

Verse 19

तस्मिन्नवसरे शेषपुत्रः कुमुद नामकः । आजगाम कुमारस्य शरणं दैत्यपीडितः

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶೇಷನ ಪುತ್ರನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುವ ಕುಮುದನು, ದೈತ್ಯರಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ಕುಮಾರನ (ಸ್ಕಂದನ) ಶರಣಿಗೆ ಬಂದನು.

Verse 20

प्रलंबाख्योऽसुरो यो हि रणादस्मात्पलायितः । स तत्रोपद्रवं चक्रे प्रबलस्तारकानुगः

ಈ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಓಡಿಹೋದ ಪ್ರಲಂಬನೆಂಬ ಅಸುರನು ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ; ಬಲಿಷ್ಠನಾಗಿ, ತಾರಕನ ಅನುಚರನಾಗಿ, ಮತ್ತೆ ಉಪದ್ರವ ಮತ್ತು ಪೀಡನೆ ಉಂಟುಮಾಡಿದನು.

Verse 21

सोऽथ शेषस्य तनयः कुमुदोऽहिपतेर्महान् । कुमारशरणं प्राप्तस्तुष्टाव गिरिजात्मजम्

ಆಗ ಶೇಷನ ಪುತ್ರನೂ ಮಹಾನಾಗಾಧಿಪತಿಯಾದ ಕುಮುದನು ಕುಮಾರನ ಶರಣು ಪಡೆದು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಗಿರಿಜಾಪುತ್ರ ಸ್ಕಂದನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು।

Verse 22

कुमुद उवाच । देवदेव महादेव वरतात महाप्रभो । पीडितोऽहं प्रलंबेन त्वाहं शरणमागतः

ಕುಮುದನು ಹೇಳಿದನು— ದೇವದೇವ ಮಹಾದೇವ, ವರದಾತ ಮಹಾಪ್ರಭೋ! ಪ್ರಲಂಬನಿಂದ ನಾನು ಪೀಡಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಶರಣಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ।

Verse 23

पाहि मां शरणापन्नं प्रलंबा सुरपीडितम् । कुमार स्कन्द देवेश तारकारे महाप्रभो

ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು— ನಾನು ಶರಣಾಗತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಪ್ರಲಂಬನೂ ದೇವರನ್ನು ಪೀಡಿಸುವ ಅಸುರಸಮೂಹವೂ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿವೆ। ಹೇ ಕುಮಾರ, ಹೇ ಸ್ಕಂದ, ದೇವೇಶ, ತಾರಕಾಸುರಸಂಹಾರಕ ಮಹಾಪ್ರಭೋ, ನನ್ನನ್ನು ಕಾಪಾಡು।

Verse 24

त्वं दीनबंधुः करुणासिन्धुरानतवत्सलः । खलनिग्रहकर्ता हि शरण्यश्च सतां गतिः

ನೀನು ದೀನಬಂಧು, ಕರುಣಾಸಿಂಧು, ಶರಣಾಗಿ ನಮಿಸುವವರ ಮೇಲೆ ಸದಾ ವಾತ್ಸಲ್ಯವಿರುವವನು. ನೀನು ದುಷ್ಟನಿಗ್ರಹಕರ್ತ, ಶರಣ್ಯ, ಸಜ್ಜನರ ಪರಮಗತಿ.

Verse 25

कुमुदेनस्तुतश्चेत्थं विज्ञप्तस्तद्वधाय हि । स्वाश्च शक्तिं स जग्राह स्मृत्वा शिवपदांबुजौ

ಕುಮುದನು ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಿ ಆ ವಧಕ್ಕಾಗಿ ವಿನಂತಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ಮೊದಲು ಭಗವಾನ್ ಶಿವನ ಪದಪದ್ಮಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ನಂತರ ತನ್ನ ದಿವ್ಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿದನು।

Verse 26

चिक्षेप तां समुद्दिश्य प्रलंबं गिरिजासुतः । महाशब्दो बभूवाथ जज्वलुश्च दिशो नभः

ಗಿರಿಜಾಸುತನು ಪ್ರಲಂಬನನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ ಆ ಆಯುಧವನ್ನು ಎಸೆದನು. ಆಗ ಮಹಾನಾದ ಉಂಟಾಗಿ, ದಿಕ್ಕುಗಳೂ ಆಕಾಶವೂ ಜ್ವಲಿಸಿದವು.

Verse 27

तं सायुतबलं शक्तिर्द्रुतं कृत्वा च भस्मसात् । गुहोपकंठं सहसाजगामाक्लिष्टवारिणी

ಪೂರ್ಣ ದಳದ ಬಲದಂತೆ ಬಲವಂತಿಯಾದ ಆ ಶಕ್ತಿಯು ಅವನನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಭಸ್ಮಮಾಡಿತು. ನಂತರ ಅಕ್ಲಿಷ್ಟವಾದ ಆ ಶಕ್ತಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಗುಹ (ಕುಮಾರ)ನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದಳು.

Verse 28

ततः कुमारः प्रोवाच कुमुदं नागबालकम् । निर्भयः स्वगृहं गच्छ नष्टस्स सबलोऽसुरः

ನಂತರ ಕುಮಾರನು ನಾಗಬಾಲಕ ಕುಮುದನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು— “ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ನಿನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗು; ಆ ಬಲಿಷ್ಠ ಅಸುರನು ನಾಶಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.”

Verse 29

तच्छुत्वा गुहवाक्यं स कुमुदोहिपतेस्सुतः । स्तुत्वा कुमारं नत्वा च पातालं मुदितो ययौ

ಗುಹ (ಕುಮಾರ)ನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ನಾಗರಾಜನ ಪುತ್ರ ಕುಮುದನು ಕುಮಾರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು; ನಂತರ ಹರ್ಷದಿಂದ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.

Verse 30

एवं कुमारविजयं वर्णितं ते मुनीश्वर । चरितं तारकवधं परमाश्चर्यकारकम्

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಓ ಮುನೀಶ್ವರನೇ, ಕುಮಾರನ ವಿಜಯ—ತಾರಕವಧದ ಪರಮಾಶ್ಚರ್ಯಕರ ಚರಿತೆಯನ್ನು—ನಿನಗೆ ನಾನು ವರ್ಣಿಸಿದೆನು.

Verse 31

सर्वपापहरं दिव्यं सर्वकामप्रदं नृणाम् । धन्यं यशस्यमायुष्यं भुक्तिमुक्तिप्रदं सताम्

ಇದು ದಿವ್ಯ, ಸರ್ವಪಾಪಹರ, ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಸರ್ವಕಾಮಪ್ರದ; ಇದು ಧನ್ಯ, ಯಶೋದಾಯಕ, ಆಯುರ್ವರ್ಧಕ ಮತ್ತು ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ಭುಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವದು.

Verse 32

ये कीर्तयंति सुयशोऽमितभाग्ययुता नराः । कुमारचरितं दिव्यं शिव लोकं प्रयांति ते

ಸುಯಶಸ್ಸುಳ್ಳ ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಭಾಗ್ಯಯುತರಾದ ಜನರು ಕುಮಾರ (ಸ್ಕಂದ)ನ ಈ ದಿವ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರೆ, ಅವರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶಿವಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ।

Verse 33

श्रोष्यंति ये च तत्कीर्तिं भक्त्या श्रद्धान्विता जनाः । मुक्तिं प्राप्स्यन्ति ते दिव्यामिह भुक्त्वा परं सुखम्

ಶ್ರದ್ಧಾ-ಭಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಆ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕೇಳುವ ಜನರು, ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪರಮ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।