अत्रीश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Atrīśvara-māhātmya-varṇanam) — “Account of the Greatness of Atrīśvara”

Verse 1

सूत उवाच । कदाचित्स ऋषिश्रेष्ठो ह्यत्रिर्ब्रह्मविदां वरः । जागृतश्च जलं देहि प्रत्युवाच प्रियामिति

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಒಮ್ಮೆ ಋಷಿಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ಬ್ರಹ್ಮವಿದರಲ್ಲಿ ವರನಾದ ಅತ್ರಿ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಗೆ—“ನೀರು ಕೊಡು” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

Verse 2

सापि साध्वी त्ववश्यं च गृहीत्वाथ कमण्डलुम् । जगाम विपिने तत्र जलं मे नीयते कुतः

ಆ ಸಾಧ್ವಿಯೂ ನಿಮ್ಮ ಹಠದಿಂದ ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಕಮಂಡಲುವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದಳು. ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು ಯೋಚಿಸಿದಳು—“ನನಗೆ ನೀರು ಎಲ್ಲಿಂದ ತರಲಿ?”

Verse 3

किं करोमि क्व गच्छामि कुतो नीयेत वै जलम् । इति विस्मयमापन्ना तां गंगां हि ददर्श सा

ಅವಳು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಗೊಂದಲಗೊಂಡು—“ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ? ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಿ? ನೀರನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಎಲ್ಲಿಂದ ತರಲಿ?” ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದಳು. ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ಶಿವಕೃಪೆಯಿಂದ ಪಾವನಗೊಳಿಸುವ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಅವಳು ಕಂಡಳು.

Verse 4

तामनुव्रजती यावत् साब्रवीच्च सदा हि ताम् । गंगा सरिद्वरा देवी बिभ्रती सुन्दरां तनुम्

ಅವಳು ಅವಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದ ದೇವಿ ಗಂಗಾ ಸುಂದರ ದೇಹವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಸದಾ ಅವಳನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದಳು.

Verse 5

गंगोवाच । प्रसन्नास्मि च ते देवि कुत्र यासि वदाधुना । धन्या त्वं सुभगे सत्यं तवाज्ञां च करोम्यहम्

ಗಂಗೆಯು ಹೇಳಿದಳು—“ಓ ದೇವಿ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಈಗ ಹೇಳು—ನೀನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೀಯ? ಓ ಸुभಗೇ, ನೀನು ಧನ್ಯಳು; ಇದು ಸತ್ಯ. ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ನಾನು ನೆರವೇರಿಸುವೆನು.”

Verse 6

सूत उवाच । तद्वचश्च तदा श्रुत्वा ऋषिपत्नी तपस्विनी । प्रत्युवाच वचः प्रीत्या स्वयं सुचकिता द्विजाः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ವಚನಗಳನ್ನು ಆಗ ಕೇಳಿ ತಪಸ್ವಿನಿಯಾದ ಮುನಿಪತ್ನಿ, ತಾನೇ ಅಚ್ಚರಿಗೊಂಡು, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.

Verse 7

अनसूयोवाच । का त्वं कमलपत्राक्षि कुतो वा त्वं समागता । तथ्यं ब्रूहि कृपां कृत्वा साध्वी सुप्रवदा सती

ಅನಸೂಯೆ ಹೇಳಿದರು—ಓ ಕಮಲಪತ್ರಾಕ್ಷಿ, ನೀನು ಯಾರು? ಎಲ್ಲಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದೆ? ಕರುಣೆ ಮಾಡಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳು; ಓ ಸಾಧ್ವಿ, ಓ ಸತ್ಯವತಿ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನುಡಿ.

Verse 8

सूत उवाच । इत्युक्ते च तया तत्र मुनिपत्न्या मुनीश्वराः । सरिद्वरा दिव्यरूपा गंगा वाक्यमथाब्रवीत्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಅಲ್ಲಿ ಮುನಿಪತ್ನಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ದಿವ್ಯರೂಪಿಣಿ, ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದ ಗಂಗೆಯು ಆಗ ಮಾತಾಡತೊಡಗಿದಳು.

Verse 9

गंगोवाच । स्वामिनः सेवनं दृष्ट्वा शिवस्य च परात्मनः । साध्वि धर्मं च ते दृष्ट्वा स्थितास्मि तव सन्निधौ

ಗಂಗೆಯು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಸಾಧ್ವಿ, ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನಿಗೆ ನೀನು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ನಿನ್ನ ಧರ್ಮಾಚರಣೆಯನ್ನು ಕಂಡು, ನಾನು ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದೇನೆ.

Verse 10

अहं गंगा समायाता भजनात्ते शुचिस्मिते । वशीभूता ह्यहं जाता यदिच्छसि वृणीष्व तत्

ನಾನು ಗಂಗೆಯೇ; ಓ ಶುಚಿಸ್ಮಿತೆ, ನಿನ್ನ ಭಜನೆಯಿಂದಲೇ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಗೆ ನಾನು ವಶಳಾಗಿದ್ದೇನೆ—ನಿನಗೆ ಬೇಕಾದ ವರವನ್ನು ಆರಿಸು.

Verse 11

सूत उवाच । इत्युक्ते गंगया साध्वी नमस्कृत्य पुरः स्थिता । उवाचेति जलं देहि चेत्प्रसन्ना ममाऽधुना

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಇಂತೆ ಹೇಳಿದ ಸಾಧ್ವೀ ಗಂಗೆಯು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಎದುರು ನಿಂತು ಹೇಳಿದಳು—“ಈಗ ನೀವು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿದ್ದರೆ, ನನಗೆ ಜಲವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿ.”

Verse 12

इत्येतद्वचनं श्रुत्वा गर्तं कुर्ष्विति साऽब्रवीत् । शीघ्रं चायाच्च तत्कृत्वा स्थिता तत्क्षणमात्रतः

ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು—“ಒಂದು ಗುಂಡಿ ತೋಡು.” ಅವನು ತಕ್ಷಣ ಬಂದು ಅದನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅವಳು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಳು.

Verse 13

तत्र सा च प्रविष्टा च जलरूपमभूत्तदा । आश्चर्य्यं परमं गत्वा गृहीतं च जलं तया

ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಅವಳು ಆಗ ಜಲರೂಪವಾಯಿತು. ಪರಮ ಆಶ್ಚರ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಅವಳು ಆ ಜಲವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿದಳು.

Verse 14

उवाच वचनं चैतल्लोकानां सुखहेतवे । अनसूया मुनेः पत्नी दिव्यरूपां सरिद्वराम्

ಲೋಕಗಳ ಸುಖಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಮುನಿಯ ಪತ್ನಿ ಅನಸೂಯಾ ದಿವ್ಯರೂಪದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.

Verse 15

अनसूयोवाच । यदि त्वं सुप्रसन्ना मे वर्तसे च कृपामयि । स्थातव्यं च त्वया तावन्मत्स्वामी यावदा व्रजेत्

ಅನಸೂಯಾ ಹೇಳಿದಳು—“ಹೇ ಕೃಪಾಮಯಿ, ನೀನು ನಿಜವಾಗಿ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗಿದ್ದರೆ, ನನ್ನ ಸ್ವಾಮಿ (ಪತಿ) ಹೊರಡುವವರೆಗೆ ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ತಂಗಿರಬೇಕು.”

Verse 16

सूत उवाच । इति श्रुत्वानसूयाया वचनं सुखदं सताम् । गंगोवाच प्रसन्नाति ह्यत्रेर्दास्यसि मेऽनघे

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಅನಸೂಯೆಯ ಸತ್ಪುರುಷರಿಗೆ ಸುಖಕರವಾದ ಶುಭವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಗಂಗಾ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು—“ಓ ಅನಘೆ! ನೀ ಅತ್ರಿಯ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ನನಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ದೊರೆಯುವೆ.”

Verse 17

इत्युक्ते च तया तत्र ह्यनपायि कृतन्तथा । स्वामिने तज्जलं दिव्यं दत्त्वा तत्पुरतः स्थिता

ಅವಳು ಅಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ವಿಫಲವಾಗದವಳು ಹಾಗೆಯೇ ನೆರವೇರಿಸಿದಳು. ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಆ ದಿವ್ಯಜಲವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಅವನ ಮುಂದೆಯೇ ನಿಂತಳು.

Verse 18

स ऋषिश्चापि सुप्रीत्या स्वाचम्य विधिपूर्वकम् । पपौ दिव्यं जलं तच्च पीत्वा सुखमवाप ह

ಆ ಋಷಿಯೂ ಮಹಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಆ ದಿವ್ಯಜಲವನ್ನು ಕುಡಿದನು; ಕುಡಿದ ಬಳಿಕ ಸುಖ-ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 19

अहो नित्यं जलं यच्च पीयते तज्जलं न हि । विचार्येति च तेनाशु परितश्चावलोकितम्

“ಅಹೋ! ಪ್ರತಿದಿನ ‘ನೀರು’ ಎಂದು ಕುಡಿಯುವುದೇ ನಿಜವಾಗಿ ನೀರಲ್ಲ.” ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿ, ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯಲು ಅವನು ತಕ್ಷಣ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೂ ನೋಡಿದನು.

Verse 20

शुष्कान्वृक्षान्समालोक्य दिशो रूक्षतरास्तथा । उवाच तामृषिश्रेष्ठो न जातं वर्षणं पुनः

ಒಣಗಿದ ಮರಗಳನ್ನೂ ಇನ್ನಷ್ಟು ರುಕ್ಷವಾದ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ ಆ ಋಷಿಶ್ರೇಷ್ಠನು ಹೇಳಿದನು—“ಮತ್ತೆ ಮಳೆಯೇ ಆಗಿಲ್ಲ.”

Verse 21

तदुक्तं तत्समाकर्ण्य नेतिनेति प्रियान्तदा । तामुवाच पुनः सोऽपि जलं नीतं कुतस्त्वया

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಪ್ರಿಯಳು ಆ ವೇಳೆ “ಇಲ್ಲ, ಇಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು. ನಂತರ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಅವಳಿಗೆ—“ಈ ನೀರನ್ನು ನೀನು ಎಲ್ಲಿಂದ ತಂದೆ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದನು।

Verse 22

इत्युक्ते तु तदा तेन विस्मयं परमं गता । अनसूया स्वमनसि सचिन्ता तु मुनीश्वराः

ಅವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಅನಸೂಯೆ ಪರಮ ಆಶ್ಚರ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದಳು; ಪೂಜ್ಯ ಮುನೀಶ್ವರರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಾಮಗ್ನರಾದರು।

Verse 23

निवेद्यते मया चेद्वै तदोत्कर्षो भवेन्मम । निवेद्यते यदा नैव व्रतभङ्गो भवेन्मम

ನಾನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಇದನ್ನು ನಿವೇದಿಸಿದರೆ, ಅದೇ ನನ್ನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಉತ್ಕರ್ಷವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಏನೂ ನಿವೇದಿಸದಿದ್ದರೂ ನನ್ನ ವ್ರತಭಂಗವಾಗದು.

Verse 24

नोभयं च तथा स्याद्वै निवेद्यं तत्तथा मम । इति यावद्विचार्येत तावत्पृष्टा पुनः पुनः

“ಭಯಪಡಬೇಡ; ಅದೇ ವಿಷಯವನ್ನು ನನಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಿವೇದಿಸು.” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅವಳು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಷ್ಟು ಕಾಲ ಅವಳನ್ನು ಮರುಮರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಯಿತು.

Verse 25

अथानुग्रहतः शंभोः प्राप्तबुद्धिः पतिव्रता । उवाच श्रूयतां स्वामिन्यज्जातं कथयामि ते

ನಂತರ ಶಂಭುವಿನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಆ ಪತಿವ್ರತಿಗೆ ಸಮ್ಯಕ್ ಬುದ್ಧಿ ದೊರಕಿತು. ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು—“ಸ್ವಾಮಿನಿ, ಕೇಳಿರಿ; ಇಷ್ಟೇ ಆಗಿದುದನ್ನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.”

Verse 26

अनसूयोवाच । शंकरस्य प्रतापाच्च तवैव सुकृतैस्तथा । गंगा समागतात्रैव तदीयं सलिलन्त्विदम्

ಅನಸೂಯೆ ಹೇಳಿದರು—ಶ್ರೀಶಂಕರನ ಪ್ರತಾಪದಿಂದಲೂ, ನಿನ್ನದೇ ಸುಕೃತಬಲದಿಂದಲೂ ಗಂಗೆ ಸ್ವತಃ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾಳೆ; ಇದು ಅವಳದೇ ಪವಿತ್ರ ಜಲಧಾರೆ.

Verse 27

सूत उवाच । एवं वचस्तदा श्रुत्वा मुनिर्विस्मयमानसः । प्रियामुवाच सुप्रीत्या शंकरं मनसा स्मरन्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಮುನಿಯ ಮನಸ್ಸು ವಿಸ್ಮಯದಿಂದ ತುಂಬಿತು. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಶಂಕರನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, ಅವನು ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಗೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 28

अत्रिरुवाच । प्रिये सुन्दरि त्वं सत्यमथ वाचं व्यलीककाम् । ब्रवीषि च यथार्थं त्वं न मन्ये दुर्लभन्त्विदम्

ಅತ್ರಿ ಹೇಳಿದರು—ಪ್ರಿಯೆ, ಸುಂದರಿ! ನೀನು ಸತ್ಯವೂ ಕಪಟರಹಿತವೂ ಆದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೀಯೆ; ನೀನು ಯಥಾರ್ಥವನ್ನೇ ನುಡುತ್ತೀಯೆ. ಆದರೆ ಇದು ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯುವುದೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 29

असाध्यं योगिभिर्यच्च देवैरपि सदा शुभे । तच्चैवाद्य कथं जातं विस्मयः परमो मम

ಹೇ ಶುಭೇ! ಯೋಗಿಗಳಿಗೂ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಸದಾ ಅಸಾಧ್ಯವಾದುದು, ಅದೇ ಇಂದು ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸಿತು? ನನ್ನ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಪರಮವಾಗಿದೆ.

Verse 30

यद्येवं दृश्यते चेद्वै तन्मयेहं न चान्यथा । इति तद्वचनं श्रुत्वा प्रत्युवाच पतिप्रिया

“ಇದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹೀಗೆಯೇ ಕಾಣಿಸಿದರೆ, ನಾನು ಆ ತತ್ತ್ವಮಯನೇ—ಇನ್ನೇನೂ ಅಲ್ಲ.” ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಪತಿಪ್ರಿಯೆ ಪ್ರತಿವಚನ ನೀಡಿದಳು.

Verse 31

अनसूयोवाच । आगम्यतां मया सार्द्धं त्वया नाथ महामुने । सरिद्वराया गंगाया द्रष्टुमिच्छा भवेद्यदि

ಅನಸೂಯೆ ಹೇಳಿದರು—ಓ ನಾಥ, ಮಹಾಮುನಿಯೇ! ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದ ಗಂಗೆಯನ್ನು ನೋಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ ನನ್ನೊಡನೆ ಬನ್ನಿ।

Verse 32

सूत उवाच । इत्युक्त्वा तु समादाय पतिं तं सा पतिव्रता । गता द्रुतं शिवं स्मृत्वा यत्र गंगा सरिद्वरा

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ಪತಿವ್ರತೆ ತನ್ನ ಪತಿಯನ್ನು ಜೊತೆಕೊಂಡು, ಶ್ರೀಶಿವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದ ಗಂಗೆಯು ಹರಿಯುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೋದಳು।

Verse 33

दर्शयामास तां तत्र गंगां पत्ये पतिव्रता । गर्ते च संस्थितां तत्र स्वयं दिव्यस्वरूपिणीम्

ಅಲ್ಲಿ ಆ ಪತಿವ್ರತೆ ತನ್ನ ಪತಿಗೆ ದೇವಿ ಗಂಗೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದಳು; ದೇವಿಯು ಸ್ವಯಂ ದಿವ್ಯ ತೇಜಸ್ವಿ ಸ್ವರೂಪದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿದ್ದಳು।

Verse 34

तत्र गत्वा ऋषिश्रेष्ठो गर्तं च जलपूरितम् । आकण्ठं सुन्दरं दृष्ट्वा धन्येयमिति चाब्रवीत्

ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಋಷಿಶ್ರೇಷ್ಠನು ಕಂಠಮಟ್ಟಿಗೆ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸುಂದರ ಗುಂಡಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, “ನಾನು ಧನ್ಯನು” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

Verse 35

किं मदीयं तपश्चैव किमन्येषां पुनस्तदा । इत्युक्तो मुनिशार्दूलो भक्त्या तुष्टाव तां तदा

“ನನ್ನ ತಪಸ್ಸೇನು—ಆಗ ಇತರರ ತಪಸ್ಸೇನು?” ಎಂದು ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲನು ಆ ಕ್ಷಣವೇ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದೇವಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು.

Verse 36

ततो हि स मुनिस्तत्र सुस्नातः सुभगे जले । आचम्य पुनरेवात्र स्तुतिं चक्रे पुनः पुनः

ಆಮೇಲೆ ಆ ಮುನಿಯು ಅಲ್ಲಿ ಶುಭಕರವಾದ ಜಲದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿದನು. ಪುನಃ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಅದೇ ಪುಣ್ಯಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮರುಮರು ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು.

Verse 37

अनसूयापि संस्नाता सुन्दरे तज्जले तदा । नित्यं चक्रे मुनिः कर्म सानसूयापि सुव्रता

ಆಗ ಅನಸೂಯೆಯೂ ಆ ಸುಂದರ ಜಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿದಳು. ಮುನಿಯು ನಿಯಮವಾಗಿ ನಿತ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು; ಸುವ್ರತೆಯಾದ ಅನಸೂಯೆಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿದಳು.

Verse 38

ततस्सोवाच तां गंगा गम्यते स्वस्थलं मया । इत्युक्ते च पुनः साध्वी तामुवाच सरिद्वराम्

ನಂತರ ಅವನು ಗಂಗೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ—“ನಾನು ನನ್ನ ಸ್ವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ ಸಾಧ್ವಿಯು ಮತ್ತೆ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿಯನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಿದಳು.

Verse 39

अनसूयोवाच । यदि प्रसन्ना देवेशि यद्यस्ति च कृपा मयि । त्वया स्थेयं निश्चलत्वादस्मिन्देवि तपोवने

ಅನಸೂಯೆ ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ದೇವೇಶಿ, ನೀವು ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೃಪೆ ಇದ್ದರೆ, ಹೇ ದೇವಿ, ಈ ತಪೋವನದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರಿ.”

Verse 40

महतां च स्वभावश्च नांगीकृत्य परित्यजेत् । इत्युक्ता च करौ बद्ध्वा तां तुष्टाव पुनःपुनः

“ಮಹಾತ್ಮರ ಸಹಜ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬಾರದು.” ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಮೇಲೆ, ಅವನು ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಮರುಮರು ಸ್ತುತಿಸಿದನು.

Verse 41

ऋषिश्चापि तथोवाच त्वया स्थेयं सरिद्वरे । सानुकूला भव त्वं हि सनाथान्देवि नः कुरु

ಆಮೇಲೆ ಋಷಿಯೂ ಹೀಗೆಂದನು—“ಓ ದೇವಿ, ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿ-ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ನೀನೇ ನೆಲೆಸಿರಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿ ಕೃಪೆ ತೋರಿ, ನಮ್ಮನ್ನು ಸನಾಥರಾಗಿ—ದೃಢ ಆಶ್ರಯವಂತರಾಗಿ—ಮಾಡು.”

Verse 42

तदीयं तद्वचः श्रुत्वा रम्यं गंगा सरिद्वरा । प्रसन्नमानसा गंगाऽनसूयां वाक्यमब्रवीत्

ಅವಳ ಆ ಮನೋಹರ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದ ರಮ್ಯ ಗಂಗೆಯು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗಿ, ನಂತರ ಅನಸೂಯೆಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.

Verse 43

गंगोवाच । शंकरार्चनसंभूतफलं वर्षस्य यच्छसि । स्वामिनश्च तदा स्थास्ये देवानामुपकारणात

ಗಂಗೆಯು ಹೇಳಿದಳು—“ಓ ಪ್ರಭು, ಶಂಕರಾರ್ಚನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ವರ್ಷದ ಫಲವನ್ನು ನೀನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತೀ; ಆದ್ದರಿಂದ ದೇವರ ಉಪಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಾನೂ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವೆನು.”

Verse 44

तथा दानैर्न मे तुष्टिस्तीर्थस्नानैस्तथा च वै । यज्ञैस्तथाथ वा योगैर्यथा पातिव्रतेन च

ದಾನ, ತೀರ್ಥಸ್ನಾನ, ಯಜ್ಞ ಅಥವಾ ಯೋಗಸಾಧನೆಗಳಿಂದ ನಾನು ಅಷ್ಟು ತೃಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಸತ್ಪತಿವ್ರತೆಯಾದ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ಪತ್ನಿಯ ಪಾತಿವ್ರತ್ಯದಿಂದ ಎಷ್ಟು ತೃಪ್ತನಾಗುತ್ತೇನೋ ಅಷ್ಟಲ್ಲ।

Verse 45

पतिव्रतां यथा दृष्ट्वा मनसः प्रीणनं भवेत् । तथा नान्यैरुपायैश्च सत्यं मे व्याहृतं सति

ಹೇ ಸತಿ! ಪತಿವ್ರತೆಯನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಮನಸ್ಸು ಹೇಗೆ ಹರ್ಷಗೊಳ್ಳುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಪ್ರಸನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ—ಇತರ ಯಾವುದೇ ಉಪಾಯಗಳಿಂದಲ್ಲ. ಹೇ ಸಾಧ್ವಿ, ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ।

Verse 46

पतिव्रतां स्त्रियं दृष्ट्वा पापनाशो भवेन्मम । शुद्धा जाता विशेषेण गौरीतुल्या पतिव्रता

ಪತಿವ್ರತಾ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಕಂಡು ನನ್ನ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗಲಿ. ನಾನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶುದ್ಧನಾಗಲಿ—ಈ ಪತಿವ್ರತೆ ಗೌರಿದೇವಿಗೆ ಸಮಾನಳು।

Verse 47

तस्माच्च यदि लोकस्य हिताय तत्प्रयच्छसि । तर्ह्यहं स्थिरतां यास्ये यदि कल्याणमिच्छसि

ಆದ್ದರಿಂದ ಲೋಕಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ಅದನ್ನು ನೀಡಿದರೆ, ನಾನು ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆನು—ನೀನು ನಿಜವಾಗಿ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ಬಯಸಿದರೆ।

Verse 48

सूत उवाच । इत्येवं वचनं श्रुत्वाऽनसूया सा पतिव्रता । गंगायै प्रददौ पुण्यं सर्वं तद्वर्षसंभवम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪತಿವ್ರತೆಯಾದ ಅನಸೂಯೆ ಆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸಂಚಿತವಾದ ಸಮಸ್ತ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ದೇವಿ ಗಂಗೆಗೆ ನೀಡಿದಳು।

Verse 49

महतां च स्वभावो हि परेषां हितमावहेत् । सुवर्णं चन्दनं चेक्षुरसस्तत्र निदर्शनम्

ಮಹಾತ್ಮರ ಸ್ವಭಾವವೇ ಪರರ ಹಿತವನ್ನು ತರುವುದು. ಚಿನ್ನ, ಚಂದನ, ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿನ ರಸ—ಇವು ಅದರ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳು.

Verse 50

एतद्दृष्ट्वानसूयं तत्कर्म पातिव्रतं महत् । प्रसन्नोभून्महादेवः पार्थिवादाविराशु वै

ಅನಸೂಯೆಯ ಆ ಮಹಾನ್ ಪತಿವ್ರತಧರ್ಮಯುಕ್ತ ಕರ್ಮವನ್ನು ಕಂಡು ಮಹಾದೇವನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ, ಪಾರ್ಥಿವ (ಮೃಣ್ಮಯ) ರೂಪದಿಂದ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅವಿರ್ಭವಿಸಿದನು।

Verse 51

शंभुरुवाच । दृष्ट्वा ते कर्म साध्व्येतत् प्रसन्नोऽस्मि पतिव्रते । वरं ब्रूहि प्रिये मत्तो यतः प्रियतरासि मे

ಶಂಭುವು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸಾಧ್ವಿ ಪತಿವ್ರತೇ! ನಿನ್ನ ಈ ಸತ್ಕರ್ಮವನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಪ್ರಿಯೇ, ನನ್ನಿಂದ ವರವನ್ನು ಕೇಳು; ನೀನು ನನಗೆ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಿಯಳಾಗಿದ್ದೀಯೆ.

Verse 52

अथ तौ दम्पती शंभुमभूतां सुन्दराकृतिम् । पञ्चवक्त्रादिसंयुक्तं हरं प्रेक्ष्य सुविस्मितौ

ಅನಂತರ ಆ ದಂಪತಿಗಳು ಶಂಭುವನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಿದರು—ಅತಿಸುಂದರಾಕೃತಿಯುಳ್ಳ, ಪಂಚವಕ್ತ್ರಾದಿ ದಿವ್ಯಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದ ಹರನನ್ನು ಕಂಡು ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ಮಿತರಾದರು।

Verse 53

नत्वा स्तुत्वा करौ बद्ध्वा महाभक्तिसमन्वितौ । अवोचेतां समभ्यर्च्य शंकरं लोकशंकरम्

ಅವರು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಸ್ತುತಿಸಿ, ಕರಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಮಹಾಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿ, ಲೋಕಶಂಕರನಾದ ಶಂಕರನನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಿ ನಂತರ ಮಾತಾಡಿದರು।

Verse 54

दम्पती ऊचतुः । यदि प्रसन्नो देवेश प्रसन्ना जगदम्बिका । अस्मिंस्तपोवने तिष्ठ लोकानां सुखदो भव

ದಂಪತಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವೇಶ್ವರಾ! ನೀವು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಜಗದಂಬಿಕೆಯೂ ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗಿದ್ದರೆ, ಈ ತಪೋವನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಸುಖದಾತನಾಗಿರಿ।

Verse 55

प्रसन्ना च तदा गंगा प्रसन्नश्च शिवस्तदा । उभौ तौ च स्थितौ तत्र यत्रासीदृषिसत्तमः

ಆಗ ಗಂಗೆಯೂ ಪ್ರಸನ್ನಳಾದಳು, ಶಿವನೂ ಪ್ರಸನ್ನನಾದನು. ಶ್ರೇಷ್ಠ ಋಷಿ ಇದ್ದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು।

Verse 56

अत्रीश्वरश्च नाम्नासीदीश्वरः परदुःखहा । गंगा सापि स्थिता तत्र तदा गर्तेथ मायया

ಅಲ್ಲಿ ‘ಅತ್ರೀಶ್ವರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪರದುಃಖಹರನಾದ ಈಶ್ವರನು ಇದ್ದನು. ಗಂಗೆಯೂ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಳು; ಆಗ ಮಾಯಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳದ ಒಂದು ಗುಂಡಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು।

Verse 57

तद्दिनं हि समारभ्य तत्राक्षय्यजलं सदा । हस्तमात्रे हि तद्गर्ते गंगा मन्दाकिनी ह्यभूत्

ಆ ದಿನದಿಂದಲೇ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಅಕ್ಷಯ ಜಲಸಂಪತ್ತು ಇತ್ತು. ಕೈಮಾತ್ರದ ಆ ಸಣ್ಣ ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಗಂಗೆಯೇ ಮಂದಾಕಿನೀ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.

Verse 58

तत्रैव ऋषयो दिव्याः समाजग्मुस्सहांगनाः । तीर्थात्तीर्थाच्च ते सर्वे ते पुरा निर्गता द्विजाः

ಅಲ್ಲಿಯೇ ದಿವ್ಯ ಋಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಬಂದರು. ಮೊದಲು ಹೊರಟಿದ್ದ ಆ ದ್ವಿಜರು ತೀರ್ಥದಿಂದ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಯಾತ್ರೆ ಮಾಡಿ ಎಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು.

Verse 59

यवाश्च व्रीहयश्चैव यज्ञयागपरायणाः । युक्ता ऋषिवरैस्तैश्च होमं चक्रुश्च ते जनाः

ಯವ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಯಜ್ಞಯಾಗಗಳಲ್ಲಿ ತತ್ಪರರಾದ ಆ ಜನರು—ಶ್ರೇಷ್ಠ ಋಷಿಗಳ ಸಮ್ಯಕ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಿಂದ—ಹೋಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು.

Verse 60

कर्मभिस्तैश्च संतुष्टा वृष्टिं चक्रुर्घनास्तदा । आनन्दः परमो लोके बभूवातिमुनीश्वराः

ಆ ಧರ್ಮಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟರಾದ ಮೇಘಗಳು ಆಗ ಮಳೆಯನ್ನ ಸುರಿಸಿದವು. ಓ ಮುನೀಶ್ವರ, ಲೋಕವೆಲ್ಲೆಡೆ ಪರಮಾನಂದ ಉಂಟಾಯಿತು.

Verse 61

अत्रीश्वरस्य माहात्म्यमित्युक्तं वः सुखावहम् । भुक्तिमुक्तिप्रदं सर्वकामदं भक्ति वर्द्धनम्

ಅತ್ರೀಶ್ವರನ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳಿದೆನು; ಅದು ಸುಖ-ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ತರುವದು. ಅದು ಭೋಗ-ಮೋಕ್ಷಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಎಲ್ಲ ಯೋಗ್ಯ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.