गौतमविघ्नप्रकरणम् (Episode of Obstacles to Gautama; Gaṇeśa’s Appearing Through Misguided Worship)

Verse 1

सूत उवाच । कदाचिद्गौतमेनैव जलार्थं प्रेषिता निजाः । शिष्यास्तत्र गता भक्त्या कमंडलुकरा द्विजाः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಒಮ್ಮೆ ಗೌತಮನು ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ಜಲಾರ್ಥವಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿದನು. ಆ ದ್ವಿಜ ಶಿಷ್ಯರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಮಂಡಲುವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅಲ್ಲಿ ಹೋದರು.

Verse 2

शिष्याञ्जलसमीपे तु गतान्दृष्ट्वा न्यषेधयन् । जलार्थमगतांस्तत्र चर्षिपत्न्योप्यनेकशः

ಶಿಷ್ಯರು ಜಲದ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಅವರನ್ನು ತಡೆದನು. ಅಲ್ಲದೆ ಜಲಾರ್ಥವಾಗಿ ಬಂದ ಅನೇಕ ಋಷಿಪತ್ನಿಯರನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು.

Verse 3

ऋषिपत्न्यो वयं पूर्वं ग्रहीष्यामो विदूरतः । पश्चाच्चैव जलं ग्राह्यमित्येवं पर्यभर्त्सयन्

ಅವರು ಹೇಳಿದರು—“ನಾವು ಋಷಿಗಳ ಪತ್ನಿಯರು; ನಾವು ಮೊದಲು ದೂರದಿಂದಲೇ ಜಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವೆವು. ನಂತರವೇ ಜಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವರು ಗದರಿಸಿದರು.

Verse 4

परावृत्य तदा तैश्च ऋषिपत्न्यै निवेदितम् । सा चापि तान्समादाय समाश्वास्य च तैः स्वयम्

ನಂತರ ಅವರು ಹಿಂದಿರುಗಿ ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ಋಷಿಪತ್ನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಅವಳೂ ಅವರನ್ನು ತನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಕರೆದು, ತನ್ನ ಮಾತುಗಳಿಂದಲೇ ಅವರಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ನೀಡಿ ಸಾಂತ್ವನಪಡಿಸಿದಳು।

Verse 5

जलं नीत्वा ददौ तस्मै गौतमाय तपस्विनी । नित्यं निर्वाहयामास जलेन ऋषिसत्तमः

ತಪಸ್ವಿನಿ ಮಹಿಳೆ ನೀರನ್ನು ತಂದು ಗೌತಮರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದಳು. ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಋಷಿ ಆ ನೀರಿನಿಂದಲೇ ನಿತ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 6

ताश्चैवमृषिपत्न्यस्तु क्रुद्धास्तां पर्यभर्त्सयन् । परावृत्य गतास्सर्वास्तूटजान्कुटिलाशयाः

ಹೀಗೆ ಋಷಿಪತ್ನಿಯರು ಕೋಪದಿಂದ ಉರಿದು ಅವಳನ್ನು ಕಠಿಣವಾಗಿ ಗದರಿಸಿದರು. ನಂತರ ವಕ್ರ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಆಶ್ರಮದ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಎಲ್ಲರೂ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಹೊರಟರು।

Verse 7

स्वाम्यग्रे विपरीतं च तद्वृत्तं निखिलं ततः । दुष्टाशयाभिः स्त्रीभिश्च ताभिर्वै विनिवेदितम्

ನಂತರ ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಮಿಯ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ, ದುಷ್ಟಾಶಯ ಹೊಂದಿದ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಘಟನೆಯನ್ನು ವಕ್ರಗೊಳಿಸಿ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು।

Verse 8

अथ तासां वचः श्रुत्वा भाविकर्मवशात्तदा । गौतमाय च संकुद्धाश्चासंस्ते परमर्षयः

ಅವರ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾವಿಕರ್ಮದ ಬಲದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ, ಪರಮರ್ಷಿಗಳು ಗೌತಮನ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡು ಅವನಿಗೆ ನಿಂದಾವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 9

विघ्नार्थं गौतमस्यैव नानापूजोपहारकैः । गणेशं पूजयामासुस्संकुद्धास्ते कुबुद्धयः

ಗೌತಮನಿಗೇ ವಿಘ್ನ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ದುರ್ಬುದ್ಧಿಗಳು ನಾನಾವಿಧ ಪೂಜೆಗಳೂ ವಿಭಿನ್ನ ಉಪಹಾರಗಳೂ ಸಹಿತ ಗಣೇಶನನ್ನು ಪೂಜಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

Verse 10

आविर्बभूव च तदा प्रसन्नो हि गणेश्वरः । उवाच वचनं तत्र भक्ताधीनः फलप्रदः

ಆಗ ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ಗಣೇಶ್ವರನು ಅಲ್ಲಿ ಅವಿರ್ಭವಿಸಿದನು. ಭಕ್ತಿಭಾವಕ್ಕೆ ಅಧೀನನಾಗಿ ಫಲಪ್ರದನಾದ ಆ ದೇವನು ಅಲ್ಲಿ ವಚನವನ್ನು ನುಡಿದನು.

Verse 11

गणेश उवाच । प्रसन्नोऽस्मि वरं ब्रूत यूयं किं करवाण्यहम् । तदीयं तद्वचः श्रुत्वा ऋषयस्तेऽबुवंस्तदा

ಗಣೇಶನು ಹೇಳಿದನು—“ನಾನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ವರವನ್ನು ಹೇಳಿರಿ; ನಿಮಗಾಗಿ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ?” ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಋಷಿಗಳು ಆಗ ಉತ್ತರಿಸಿದರು.

Verse 12

ऋषय ऊचुः । त्वया यदि वरो देयो गौतमस्स्वाश्रमाद्बहिः । निष्कास्यं नो ऋषिभिः परिभर्त्स्य तथा कुरु

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—“ನೀನು ವರ ನೀಡಬೇಕಾದರೆ, ಗೌತಮನನ್ನು ಅವನ ಸ್ವಾಶ್ರಮದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಓಡಿಸು. ನಾವು ಋಷಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿ ಗದರಿಸುವಂತೆ—ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಾಡು.”

Verse 13

सूत उवाच । स एवं प्रार्थितस्तैस्तु विहस्य वचनं पुनः । प्रोवाचेभमुखः प्रीत्या बोधयंस्तान्सतां गतिः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಅವರು ಬೇಡಿಕೊಂಡಾಗ ಅವನು ನಗುತ್ತಾ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮಾತಾಡಿದನು. ಅವನು ಸಜ್ಜನರ ಆಶ್ರಯವೂ ಸತ್ಯಮಾರ್ಗವೂ ಆಗಿ, ಸ्नेಹದಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಬೋಧಿಸಿದನು.

Verse 14

गणेश उवाच । श्रूयतामृषयस्सर्वे युक्तं न क्रियतेऽधुना । अपराधं विना तस्मै क्रुध्यतां हानिरेव च

ಗಣೇಶನು ಹೇಳಿದರು—ಎಲ್ಲ ಋಷಿಗಳೇ, ಕೇಳಿರಿ. ಈಗ ಯುಕ್ತವಾದ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅವನು ಅಪರಾಧವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅವನ ಮೇಲೆ ಕ್ರೋಧ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ; ಫಲವಾಗಿ ಹಾನಿಯೇ ಉಂಟಾಗುವುದು.

Verse 15

उपस्कृतं पुरा यैस्तु तेभ्यो दुःखं हितं न हि । यदा च दीयते दुःखं तदा नाशो भवेदिह

ಹಿಂದೆ ಸತ್ಕೃತರಾಗಿದ್ದವರಿಗೆ ದುಃಖ ನೀಡುವುದು ಎಂದಿಗೂ ಹಿತಕರವಲ್ಲ. ದುಃಖವನ್ನು ನೀಡಿದಾಗ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೇ ನಾಶವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 16

ईदृशं च तपः कृत्वा साध्यते फलमुत्तमम् । शुभं फलं स्वयं हित्वा साध्यते नाहितं पुनः

ಈ ರೀತಿಯ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಫಲ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಯಾರು ಸ್ವತಃ ಶುಭಫಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಮತ್ತೆ ಅಹಿತಕರವನ್ನೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 17

सूत उवाच । इत्येवं वचनं श्रुत्वा तस्य ते मुनिसत्तमाः । बुद्धिमोहं तदा प्राप्ता इदमेव वचोऽब्रुवन्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರು ಆಗ ಬುದ್ಧಿಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ, ಪ್ರತಿಯುತ್ತರವಾಗಿ ಇದೇ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 18

ऋषय ऊचुः । कर्तव्यं हि त्वया स्वामिन्निदमेव न चान्यथा । इत्युक्तस्तु तदा देवो गणेशो वाक्यमब्रवीत्

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಸ್ವಾಮೀ, ಇದನ್ನೇ ನೀವೇ ಮಾಡಬೇಕು; ಇದಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ದೇವ ಗಣೇಶನು ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದನು.

Verse 19

गणेश उवाच । असाधुस्साधुतां चैव साधुश्चासाधुतां तथा । कदाचिदपि नाप्नोति ब्रह्मोक्तमिति निश्चितम्

ಗಣೇಶನು ಹೇಳಿದರು—ಅಸಾಧು ಎಂದಿಗೂ ನಿಜವಾದ ಸಾಧುತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಸಾಧುವು ಅಸಾಧುತ್ವಕ್ಕೆ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ನಿಶ್ಚಯ—ಇದು ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದ ಮಾತು.

Verse 20

यदा च भवतां दुःखं जातं चानशनात्पुरा । तदा सुखं प्रदत्तं वै गौतमेन महर्षिणा

ಹಿಂದೆ ಉಪವಾಸದಿಂದ ನಿಮಗೆ ದುಃಖ ಉಂಟಾದಾಗ, ಮಹರ್ಷಿ ಗೌತಮನೇ ನಿಮಗೆ ಸುಖ ಮತ್ತು ಶಮನವನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ನೀಡಿದನು.

Verse 21

इदानीं वै भवद्भिश्च तस्मै दुःखं प्रदीयते । नेतद्युक्ततमं लोके सर्वथा सुविचार्यताम्

ಈಗ ನಿಮ್ಮ ಕೃತ್ಯಗಳಿಂದಲೇ ಅವನಿಗೆ ದುಃಖ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಯುಕ್ತವಲ್ಲ—ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದಲೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಿ.

Verse 22

स्त्रीबलान्मोहिता यूयं न मे वाक्यं करिष्यथ । एतद्धिततमं तस्य भविष्यति न संशयः

ಸ್ತ್ರೀಬಲದಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗಿ ನೀವು ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ—ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇದೇ ಅವನಿಗೆ ಪರಮ ಹಿತವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 23

पुनश्चायमृषिश्रेष्ठो दास्यते वस्सुखं ध्रुवम् । तारणं न च युक्तं स्याद्वरमन्यं वृणीत वै

ಮತ್ತೆ ಈ ಋಷಿಶ್ರೇಷ್ಠನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಿನಗೆ ಸುಖವನ್ನು ದಾನಮಾಡುವನು. ಆದರೆ (ಅವನನ್ನು) ನೇರವಾಗಿ ತಾರಿಸುವುದು ಯುಕ್ತವಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ವರವನ್ನು ಆರಿಸು.

Verse 24

सूत उवाच । इत्येवं वचनं तेन गणेशेन महात्मना । यद्यप्युक्तमृषिभ्यश्च तदप्येते न मेनिरे

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಹಾತ್ಮ ಗಣೇಶನು ಆ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದನು. ಆದರೂ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಅವರು ಅದನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 25

इति श्रीशिवमहापुराणे चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसंहितायां गौतमव्यवस्थावर्णनं नाम पंचविंशोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ನಾಲ್ಕನೇ ಕೋಟಿರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ “ಗೌತಮವ್ಯವಸ್ಥಾವರ್ಣನ” ಎಂಬ ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।

Verse 26

गणेश उवाच । भवद्भिः प्रार्थ्यते यच्च करिष्येऽहं तथा खलु । पश्चाद्भावि भवेदेव इत्युक्त्वांतर्दधे पुनः

ಗಣೇಶನು ಹೇಳಿದರು— ನೀವು ಬೇಡಿಕೊಂಡದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ನಾನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುವೆನು; ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅದು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೇ ಸಂಭವಿಸುವುದು। ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಅಂತರ್ಧಾನರಾದರು।

Verse 27

गौतमस्स न जानाति मुनीनां वै दुराशयम् । आनन्दमनसा नित्यं पत्न्या कर्म चकार तत्

ಗೌತಮನು ಆ ಮುನಿಗಳ ದುರುದ್ದೇಶವನ್ನು ಅರಿಯಲಿಲ್ಲ। ಅವನು ಸದಾ ಆನಂದಚಿತ್ತನಾಗಿ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಆ ಸೇವಾಕರ್ಮವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದನು।

Verse 28

तदन्तरे च यज्जातं चरितं वरयोगतः । तद्दुष्टर्षिप्रभावात्तु श्रूयतां तन्मुनीश्वराः

ಓ ಮುನೀಶ್ವರರೇ, ಆ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವರಯೋಗದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನಡೆದ ವೃತ್ತಾಂತವು, ಹಾಗೆಯೇ ಆ ದುಷ್ಟ ಋಷಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದುದು—ಇದನ್ನು ಕೇಳಿರಿ।

Verse 29

गौतमस्य च केदारे तत्रासन्व्रीहयो यवाः । गणेशस्तत्र गौर्भूत्वा जगाम किल दुर्बला

ಗೌತಮನ ಕೇದಾರ-ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಭತ್ತ ಮತ್ತು ಯವಗಳಿದ್ದವು. ಅಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನು ಗೋವಿನ ರೂಪ ಧರಿಸಿ ದುರ್ಬಲನಂತೆ ಸಂಚರಿಸಿದನು.

Verse 30

कंपमाना च सा गत्वा तत्र तद्वरयोगतः । व्रीहीन्संभक्षयामास यवांश्च मुनिसत्तमाः

ಅವಳು ನಡುಗುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿ ಹೋದಳು; ಆ ವರದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ, ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಭತ್ತದ ಕಣಗಳನ್ನೂ ಯವಗಳನ್ನೂ ತಿನ್ನತೊಡಗಿದಳು.

Verse 31

एतस्मिन्नन्तरे दैवाद्गौतमस्तत्र चागतः । स दयालुस्तृणस्तंम्बैर्वारयामास तां तदा

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ದೈವಯೋಗದಿಂದ ಗೌತಮನು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದನು. ದಯಾಳುವಾಗಿ ಅವನು ಹುಲ್ಲಿನ ಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಅವಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ತಡೆದನು.

Verse 32

तृणस्तंबेन सा स्पृष्टा पपात पृथिवीतले । मृता च तत्क्षणादेव तदृषेः पश्यतस्तदा

ಹುಲ್ಲಿನ ಒಂದು ದಂಡಿನ ಸ್ಪರ್ಶ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಅವಳು ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದಳು. ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಸತ್ತಳು—ಆ ಋಷಿ ನೋಡುತ್ತಿರಲಾಗಿ.

Verse 33

ऋषयश्छन्नरूपास्ते ऋषिपत्न्यस्तथाशुभाः । ऊचुस्तत्र तदा सर्वे किं कृतं गौतमेन च

ಆಗ ಆ ಋಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ನಿಜರೂಪವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು; ಅವರ ಪತ್ನಿಯರೂ ಅಶುಭ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಹೇಳಿದರು—“ಗೌತಮನು ಏನು ಮಾಡಿದನು?”

Verse 34

गौतमोऽपि तथाहल्यामाहूयासीत्सुविस्मितः । उवाच दुःखतो विप्रा दूयमानेन चेतसा

ಆಮೇಲೆ ಗೌತಮನೂ ಅಹಲ್ಯೆಯನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ, ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ಮಯದಿಂದ ನಿಂತನು. ದುಃಖದಿಂದ ಉರಿಯುವ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 35

गौतम उवाच । किं जातं च कथं देवि कुपितः परमेश्वरः । किं कर्तव्यं क्व गन्तव्यं हत्या च समुपस्थिता

ಗೌತಮನು ಹೇಳಿದನು—“ದೇವಿ, ಏನು ಸಂಭವಿಸಿತು? ಹೇಗೆ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಕೋಪಗೊಂಡನು? ಈಗ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು, ಮತ್ತು ಹತ್ಯಾಪಾಪವು ಹೇಗೆ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿದೆ?”

Verse 36

सूत उवाच एतस्मिन्नन्तरे विप्रो गौतमं पर्यभर्त्सयन् । विप्रपत्न्यस्तथाऽहल्यां दुर्वचोभिर्व्यथां ददुः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ನಡುವೆ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಗೌತಮನನ್ನು ಗದರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಪತ್ನಿಯರೂ ಅಹಲ್ಯೆಯನ್ನು ಕಠಿಣ, ನೋವುಂಟುಮಾಡುವ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಪೀಡಿಸಿದರು।

Verse 37

दुर्बुद्धयश्च तच्छिष्यास्सुतास्तेषां तथैव च । गौतम परिभर्त्स्यैव प्रत्यूचुर्धिग्वचो मुहुः

ಆ ದುರ್ಬುದ್ಧಿಗಳು—ಅವರ ಶಿಷ್ಯರೊಡನೆ ಹಾಗೂ ಹಾಗೆಯೇ ಅವರ ಪುತ್ರರೊಡನೆ—ಗೌತಮನನ್ನು ನಿಂದಿಸಿ, ಮರುಮರು ಧಿಕ್ಕಾರಭರಿತ ವಚನಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ಹೇಳಿದರು।

Verse 38

ऋषय ऊचुः । मुखं न दर्शनीयं ते गम्यतां गम्यतामिति । दृष्ट्वा गोघ्नमुखं सद्यस्सचैलं स्नानमाचरेत्

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—“ನಿನ್ನ ಮುಖ ದರ್ಶನೀಯವಲ್ಲ; ಹೋಗು, ಹೋಗು.” ಗೋಹಂತಕನ ಮುಖವನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣವೇ ವಸ್ತ್ರಸಹಿತ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 39

यावदाश्रममध्ये त्वं तावदेव हविर्भुजः । पितरश्च न गृह्णंति ह्यस्मद्दत्तं हि किञ्चन

ನೀನು ಆಶ್ರಮದ ಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಇರುವವರೆಗೆ ನೀನೇ ಹವಿಯನ್ನು ಭುಂಜಿಸುವವನು; ನಮ್ಮಿಂದ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಯಾವುದನ್ನೂ ಪಿತೃಗಳು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 40

तस्माद्गच्छान्यतस्त्वं च परिवारसमन्वितः । विलम्बं कुरु नैव त्वं धेनुहन्पापकारक

ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ನಿನ್ನ ಪರಿವಾರದೊಡನೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋಗು. ತಡಮಾಡಬೇಡ—ಓ ಧೇನುಹನ್, ಪಾಪಕಾರಕ!

Verse 41

सूत उवाच । इत्युक्त्वा ते च तं सर्वे पाषाणैस्समताडयन् । व्यथां ददुरतीवास्मै त्वहल्यां च दुरुक्तिभिः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಅವನನ್ನು ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದರು. ಅವನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ವೇದನೆ ಉಂಟುಮಾಡಿದರು; ಅಹಲ್ಯೆಯನ್ನೂ ಕಠೋರ ದುರ್ವಚನಗಳಿಂದ ಪೀಡಿಸಿದರು।

Verse 42

ताडितो भर्त्सितो दुष्टैर्गौतमो गिरमब्रवीत् । इतो गच्छामि मुनयो ह्यन्यत्र निवसाम्यहम्

ದುಷ್ಟರಿಂದ ಹೊಡೆತಪಟ್ಟು ಕಠೋರವಾಗಿ ನಿಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗೌತಮ ಮುನಿಯು ಹೀಗೆಂದನು— “ಓ ಮುನಿಗಳೇ, ನಾನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತೇನೆ; ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಬೇರೆಡೆ ವಾಸಿಸುವೆನು।”

Verse 43

इत्युक्त्वा गौतमस्तस्मात्स्थानाच्च निर्गतस्तदा । गत्वा क्रोशं तदा चक्रे ह्याश्रमं तदनुज्ञया

ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಗೌತಮನು ಆ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಹೊರಟನು. ಒಂದು ಕ್ರೋಶ ದೂರ ಹೋಗಿ, ಅವಳ ಅನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು।

Verse 44

यावच्चैवाभिशापो वै तावत्कार्य्यं न किंचन । न कर्मण्यधिकारोऽस्ति दैवे पित्र्येऽथ वैदिके

ಆ ಶಾಪವು ಇರುವವರೆಗೆ ಯಾವುದನ್ನೂ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಾರದು; ದೈವಕರ್ಮ, ಪಿತೃಕರ್ಮ ಹಾಗೂ ವೈದಿಕ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲ।

Verse 45

मासार्धं च ततो नीत्वा मुनीन्संप्रार्थयत्तदा । गौतमो मुनिवर्य्यस्स तेन दुःखेन दुखितः

ನಂತರ ಅರ್ಧಮಾಸ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ, ಆ ದುಃಖದಿಂದ ದುಃಖಿತನಾದ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಗೌತಮನು ಮುನಿಗಳನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ ವಿನಯದಿಂದ ಬೇಡಿಕೊಂಡನು।

Verse 46

गौतम उवाच । अनुकंप्यो भवद्भिश्च कथ्यतां क्रियते मया । यथा मदीयं पापं च गच्छत्विति निवेद्यताम्

ಗೌತಮನು ಹೇಳಿದನು—ನೀವು ಕರುಣೆ ಮಾಡಿ ನನಗೆ ಉಪಾಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ. ಮಾಡಬೇಕಾದದ್ದೆಲ್ಲ ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನ ಪಾಪವು ದೂರವಾಗುವಂತೆ ದಯವಿಟ್ಟು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹೇಳಿರಿ.

Verse 47

सूत उवाच । इत्युक्तास्ते तदा विप्रा नोचुश्चैव परस्परम् । अत्यंतं सेवया पृष्टा मिलिता ह्येकतस्स्थिताः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಋಷಿಗಳು ಆಗ ಪರಸ್ಪರ ಏನೂ ಮಾತನಾಡಲಿಲ್ಲ. ಅತ್ಯಂತ ವಿನಯ ಹಾಗೂ ಸೇವಾಭಾವದಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾರಣ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಒಂದೇ ಕಡೆ ನಿಂತರು.

Verse 48

गौतमो दूरतः स्थित्वा नत्वा तानृषिसत्तमान् । पप्रच्छ विनयाविष्टः किं कार्यं हि मयाधुना

ಗೌತಮನು ದೂರದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ವಿನಯದಿಂದ—“ಈಗ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?” ಎಂದು ಕೇಳಿದನು।

Verse 49

इत्युक्ते मुनिना तेन गौतमेन महात्मना । मिलितास्सकलास्ते वै मुनयो वाक्यमब्रुवन्

ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಗೌತಮ ಮುನಿಯು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಮುನಿಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಉತ್ತರ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 50

ऋषय ऊचुः । निष्कृतिं हि विना शुद्धिर्जायते न कदाचन । तस्मात्त्वं देहशुद्ध्यर्थं प्रायश्चित्तं समाचर

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—“ನಿಷ್ಕೃತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಶುದ್ಧಿ ಎಂದಿಗೂ ಉಂಟಾಗದು. ಆದ್ದರಿಂದ ದೇಹಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಆಚರಿಸು.”

Verse 51

त्रिवारं पृथिवीं सर्वां क्रम पापं प्रकाशयन् । पुनरागत्य चात्रैव चर मासव्रतं तथा

ಸಂಪೂರ್ಣ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಪಾಪವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ನಿವಾರಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಮತ್ತೆ ಇಲ್ಲಿಗೇ ಬಂದು ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಮಾಸವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 52

शतमेकोत्तरं चैव ब्रह्मणोऽस्य गिरेस्तथा । प्रक्रमणं विधायैवं शुद्धिस्ते च भविष्यति

ಈ ಪರ್ವತದ ಹಾಗೂ ಬ್ರಹ್ಮದೇವನದೂ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನೂರೊಂದು ಬಾರಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿದರೆ, ನಿನ್ನ ಶುದ್ಧಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 53

अथवा त्वं समानीय गंगास्नानं समाचर । पार्थिवानां तथा कोटिं कृत्वा देवं निषेवय

ಅಥವಾ ನೀನು ಗಂಗಾಜಲವನ್ನು ತಂದು ಗಂಗಾಸ್ನಾನವನ್ನು ಆಚರಿಸು; ಹಾಗೆಯೇ ಮಣ್ಣಿನ (ಪಾರ್ಥಿವ) ಒಂದು ಕೋಟಿ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ದೇವ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಸೇವಿಸು.

Verse 54

गंगायां च ततः स्नात्वा पुनश्चैव भविष्यति । पुरा दश तथा चैकं गिरेस्त्वं क्रमणं कुरु

ನಂತರ ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡು; ಆಮೇಲೆ ನೀನು ಮತ್ತೆ ನವೀನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ. ಪುರಾತನ ವಿಧಿಯಂತೆ ಪರ್ವತದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಹತ್ತು ಬಾರಿ, ಮತ್ತೆ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಮಾಡು.

Verse 55

शत कुंभैस्तथा स्नात्वा पार्थिवं निष्कृतिर्भवेत् । इति तैर्षिभिः प्रोक्तस्तथेत्योमिति तद्वचः

ನೂರು ಕುಂಭಗಳ ಜಲದಿಂದ ವಿಧಿವಿಧಾನಪೂರ್ವಕ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಪಾರ್ಥಿವ ವಿಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಎಂದು ಆ ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು; ಅವನು “ತಥಾಸ್ತು” ಮತ್ತು “ಓಂ” ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು.

Verse 56

पार्थिवानां तथा पूजां गिरेः प्रक्रमणं तथा । करिष्यामि मुनिश्रेष्ठा आज्ञया श्रीमतामिह

ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಇಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪೂಜ್ಯ ಮಹಾತ್ಮರ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ನಾನು ಪಾರ್ಥಿವ (ಮಣ್ಣಿನ) ಲಿಂಗಪೂಜೆಯನ್ನೂ ಪವಿತ್ರ ಗಿರಿಯ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾ ವಿಧಿಯನ್ನೂ ವರ್ಣಿಸುವೆನು।

Verse 57

इत्युक्त्वा सर्षिवर्यश्च कृत्वा प्रक्रमणं गिरेः । पूजयामास निर्माय पार्थिवान्मुनिसत्तमः

ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ, ಋಷಿವರ್ಯನು ಇತರ ಋಷಿಗಳೊಡನೆ ಗಿರಿಯ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು. ನಂತರ ಮುನಿಸತ್ತಮನು ಪಾರ್ಥಿವ (ಮಣ್ಣಿನ) ರೂಪವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದೇವಾಧಿದೇವ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು।

Verse 58

अहल्या च ततस्साध्वी तच्च सर्वं चकार सा । शिष्याश्च प्रतिशिष्याश्च चक्रुस्सेवां तयोस्तदा

ಆಮೇಲೆ ಸಾಧ್ವಿ ಅಹಲ್ಯಾ ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೆರವೇರಿಸಿದಳು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಿಷ್ಯರೂ ಪ್ರತಿಶಿಷ್ಯರೂ ಆ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.