Kāmarūpeśvara’s Trial and Śiva’s Hidden Protection (कামरूपेश्वर-रक्षा-प्रसङ्गः)

Verse 1

सूत उवाच । शिवोऽपि च गणैस्सार्द्धं जगाम हितकाम्यया । स्वभक्तनिकटं गुप्तस्तस्थौ रक्षार्थमादरात्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಹಿತಕಾಮನೆಯಿಂದ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನು ಕೂಡ ತನ್ನ ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಹೋದನು. ಭಕ್ತನ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಭಕ್ತನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಆದರದಿಂದ ತಂಗಿದ್ದನು.

Verse 2

एतस्मिन्नन्तरे तत्र कामरूपेश्वरेण च । अत्यंतं ध्यानमारब्धं पार्थिवस्य पुरस्तदा

ಇದನ್ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಕಾಮರೂಪೇಶ್ವರನು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭೂಪತಿ ರಾಜನ ಮುಂದೆಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಗಾಢವಾದ, ಅಚಲ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 3

केनचित्तत्र गत्वा च राक्षसाय निवेदितम् । राजा किंचित्करोत्येवं त्वदर्थं ह्याभिचारिकम्

ಒಬ್ಬನು ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ರಾಕ್ಷಸನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು—“ರಾಜನು ಏನೋ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ನಿಜಕ್ಕೂ ನಿನ್ನ ನಿಮಿತ್ತ ಶತ್ರು-ಅಭಿಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ।”

Verse 4

सूत उवाच । राक्षसस्स च तच्छुत्वा क्रुद्धस्तद्धननेच्छया । गृहीत्वा करवालं च जगाम नृपतिं प्रति

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಕ್ಷಸನು ಕೋಪಗೊಂಡು ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಕೆಂಬ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ, ಕತ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ರಾಜನ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು।

Verse 5

तद्दृष्ट्वा राक्षसस्तत्र पार्थिवादि स्थितं च यत् । तदर्थं तत्स्वरूपं च दृष्ट्वा किंचित्करोत्यसौ

ಅಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ (ಲಿಂಗ-ಚಿಹ್ನ)ವನ್ನು ನೋಡಿ, ಅದರ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರಿತು, ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಏನೋ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 6

अत एनं बलादद्य हन्मि सोपस्करं नृपम् । विचार्येति महाक्रुद्धो राक्षसः प्राह तं नृपम्

“ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದು ಈ ರಾಜನನ್ನು ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಉಪಕರಣಗಳೊಡನೆ ಬಲದಿಂದ ಕೊಲ್ಲುವೆನು.” ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಮಹಾಕ್ರೋಧದಿಂದ ರಾಕ್ಷಸನು ಆ ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 7

भीम उवाच । रेरे पार्थिव दुष्टात्मन्क्रियते किं त्वयाधुना । सत्यं वद न हन्यां त्वामन्यथा हन्मि निश्चितम्

ಭೀಮನು ಹೇಳಿದನು— “ಏ ದುಷ್ಟಾತ್ಮ ರಾಜನೇ! ನೀನು ಈಗ ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀಯ? ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳು; ಹಾಗಾದರೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ, ಇಲ್ಲವಾದರೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಂಹರಿಸುವೆನು.”

Verse 8

सूत उवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्य कामरूपेश्वरश्च सः । मनसीति चिचिन्ताशु शिवविश्वासपूरितः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಕಾಮರೂಪೇಶ್ವರನ ಮನಸ್ಸು ಶಿವನಲ್ಲಿ ಅಚಲ ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ತುಂಬಿತು. ಅವನು ತಕ್ಷಣವೇ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ—“ಹೌದು, ಹಾಗೆಯೇ” ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿದನು.

Verse 9

भविष्यं यद्भवत्येव नास्ति तस्य निवर्तकः । प्रारब्धाधीनमेवात्र प्रारब्धस्स शिवः स्मृतः

ಯಾವುದು ಸಂಭವಿಸಬೇಕೋ ಅದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಅದನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಪ್ರಾರಬ್ಧಾಧೀನ; ಆ ಪ್ರಾರಬ್ಧವೇ ‘ಶಿವ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 10

कृपालुश्शंकरश्चात्र पार्थिवे वर्तते ध्रुवम् । मदर्थं न करोतीह कुतः कोयं च राक्षसः

ಇಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಥಿವ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಕೃಪಾಳು ಶಂಕರನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸನ್ನಿಹಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೂ ಅವನು ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಏನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ—ಹಾಗಾದರೆ ಈವನು ರಾಕ್ಷಸನಾಗುವುದು ಹೇಗೆ?

Verse 11

स्वानुरूपां प्रतिज्ञां स सत्यं चैव करिष्यति । सत्यप्रतिज्ञो भगवाञ्छिवश्चेति श्रुतौ श्रुतः

ಅವನು ತನ್ನಿಗೆ ತಕ್ಕ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸತ್ಯಗೊಳಿಸುವನು; ಅದು ಖಂಡಿತ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ. ಶ್ರುತಿಯಲ್ಲೇ ಕೇಳಿದೆ—ಭಗವಾನ್ ಶಿವನು ‘ಸತ್ಯಪ್ರತಿಜ್ಞ’ ಎಂದು.

Verse 12

मम भक्तं यदा कश्चित्पीडयत्यतिदारुणः । तदाहं तस्य रक्षार्थं दुष्टं हन्मि न संशयः

ಯಾವನಾದರೂ ಅತಿಕ್ರೂರವಾಗಿ ನನ್ನ ಭಕ್ತನನ್ನು ಪೀಡಿಸಿದರೆ, ಅವನ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾನು ಆ ದುಷ್ಟನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಸಂದೇಹವೇ ಇಲ್ಲ.

Verse 13

एवं धैर्य्यं समालंब्य ध्यात्वा देवं च शंकरम् । प्रार्थयामास सद्भक्त्या मनसैव रसेश्वरः

ಹೀಗೆ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ರಸೇಶ್ವರನು ದೇವ ಶಂಕರನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಸತ್ಪಕ್ತಿಯಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು.

Verse 14

त्वदीयोऽस्मि महाराज यथेच्छसि तथा कुरु । सत्यं च वचनं ह्यत्र ब्रवीमि कुरु मे हितम्

ಮಹಾರಾಜ, ನಾನು ನಿಮ್ಮವನೇ; ನೀವು ಹೇಗೆ ಇಚ್ಛಿಸುವಿರೋ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿ. ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಸತ್ಯವಚನ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ನನ್ನ ಹಿತವನ್ನು ಮಾಡಿ.

Verse 15

एवं मनसि स ध्यात्वा सत्यपाशेन मंत्रितः । प्राह सत्यं वचो राजा राक्षसं चावमानयन्

ಹೀಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ‘ಸತ್ಯಪಾಶ’ದಿಂದ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ದೃಢನಾಗಿ, ರಾಜನು ಸತ್ಯವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಗದರಿಸಿ ಅವಮಾನಿಸಿದನು.

Verse 16

नृप उवाच । भजामि शंकरं देवं स्वभक्तपरिपालकम् । चराचराणां सर्वेषामीश्वरं निर्विकारकम्

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—ನಾನು ಶಂಕರ ದೇವನನ್ನು ಭಜಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅವನು ತನ್ನ ಭಕ್ತರನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ರಕ್ಷಕನು. ಚರಾಚರ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಈಶ್ವರನು, ಸದಾ ನಿರ್ವಿಕಾರನು.

Verse 17

सूत उवाच । इति तस्य वचः श्रुत्वा कामरूपेश्वरस्य सः । क्रोधेन प्रचलद्गात्रो भीमो वचनमब्रवीत्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಕಾಮರೂಪೇಶ್ವರನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಭೀಮನು ಕೋಪದಿಂದ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ನಡುಗುತ್ತಾ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 18

भीम उवाच । शंकरस्ते मया ज्ञातः किं करिष्यति वै मम । यो मे पितृव्यकेनैव स्थापितः किंकरो यथा

ಭೀಮನು ಹೇಳಿದನು—ನಿನ್ನ ಶಂಕರನನ್ನು ನಾನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ; ಅವನು ನನಗೆ ಏನು ಮಾಡಬಲ್ಲನು? ನನ್ನ ಪಿತೃವ್ಯನೇ ನನ್ನನ್ನು ಅವನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ, ದಾಸನಂತೆ, ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ।

Verse 19

तद्बलं हि समाश्रित्य विजेतुं त्वं समीहसे । तर्हि त्वया जितं सर्वं नात्र कार्या विचारणा

ಆ ಬಲವನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನೀನು ಜಯಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವೆ. ಹಾಗಾದರೆ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲವೂ ಜಯಗೊಂಡಂತೇ—ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಚಾರ ಬೇಡ।

Verse 20

यावन्मया न दृष्टो हि शंकरस्त्वत्प्रपालकः । तावत्त्वं स्वामिनं मत्वा सेवसे नान्यथा क्वचित्

ನಾನು ನಿನ್ನ ರಕ್ಷಕನಾದ ಶಂಕರನನ್ನು ನೋಡದವರೆಗೆ, ನೀನು ಇವನನ್ನೇ ಸ್ವಾಮಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ; ಎಂದಿಗೂ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ।

Verse 21

इति श्रीशिवमहापुराणे चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसंहितायां भीमेश्वरज्योतिर्लिङ्गोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनं नामैकविंशोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗವಾದ ಕೋಟಿರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಭೀಮೇಶ್ವರ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗದ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮ್ಯ ವರ್ಣನೆ’ ಎಂಬ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।

Verse 22

अन्यथा हि भयं तेऽद्य भविष्यति न संशयः । स्वामिनस्ते करं तीक्ष्णं दास्येऽहं भीमविक्रमः

ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಇಂದು ನಿನಗೆ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಭಯ ಉಂಟಾಗುವುದು. ನಾನು, ಭೀಕರ ಪರಾಕ್ರಮಿಯು, ನಿನ್ನ ಸ್ವಾಮಿಯ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಹಸ್ತವನ್ನು—ಅಂದರೆ ದಂಡವನ್ನು—ನಿನಗೆ ನೀಡುವೆನು।

Verse 23

सूत उवाच । इति तद्वचनं श्रुत्वा कामरूपेश्वरो नृपः । दृढं शंकरविश्वासो द्रुतं वाक्यमुवाच तम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಕಾಮರೂಪೇಶ್ವರ ರಾಜನು, ಶಂಕರನಲ್ಲಿ ದೃಢ ವಿಶ್ವಾಸ ಹೊಂದಿ, ತಕ್ಷಣವೇ ಅವನಿಗೆ ಈ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದನು।

Verse 24

राजोवाच । अहं च पामरो दुष्टो न मोक्ष्ये शंकरं पुनः । सर्वोत्कृष्टश्च मे स्वामी न मां मुंचति कर्हिचित्

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—ನಾನು ನಿಜಕ್ಕೂ ನೀಚನೂ ದುಷ್ಟನೂ; ಇನ್ನು ಶಂಕರನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಸ್ವಾಮಿ ಸರ್ವೋತ್ತಮನು—ಅವನು ನನನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 25

सूत उवाच । एवं वचस्तदा श्रुत्वा तस्य राज्ञश्शिवात्मनः । तं प्रहस्य द्रुतं भीमो भूपतिं राक्षसोऽब्रवीत्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಶಿವನಿಷ್ಠನಾದ ಆ ರಾಜನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿ, ರಾಕ್ಷಸ ಭೀಮನು ಅವನನ್ನು ಹಾಸ್ಯಮಾಡಿ ನಕ್ಕು, ತಕ್ಷಣವೇ ಆ ಭೂಪತಿಗೆ ಹೇಳಿದನು।

Verse 26

भीम उवाच । मत्तो भिक्षयते नित्यं स किं जानाति स्वाकृतिम् । योगिनां का च निष्ठा वै भक्तानां प्रतिपालने

ಭೀಮನು ಹೇಳಿದನು—ಅವನು ನಿತ್ಯವೂ ನನ್ನಿಂದ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಅವನು ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯಬಲ್ಲನು? ಭಕ್ತರ ಪ್ರತಿಪಾಲನದಲ್ಲೇ ಪ್ರಭುವಿನ ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಾದರೆ, ಯೋಗಿಗಳ ನಿಷ್ಠೆ ಏನು?

Verse 27

इति कृत्वा मतिं त्वं च दूरतो भव सर्वथा । अहं च तव स स्वामी युद्धं वै करवावहे

ಹೀಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯಮಾಡಿ ನೀನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೂರ ಸರಿದು ನಿಲ್ಲು. ನಾನು—ನಿನ್ನ ಯಥಾರ್ಥ ಸ್ವಾಮಿ—ಈಗ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವೆನು.

Verse 28

सूत उवाच । इत्युक्तस्य नृपश्रेष्ठश्शंभुभक्तो दृढव्रतः । प्रत्युवाचाभयो भीमं दुःखदं जगतां सदा

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠನು, ದೃಢವ್ರತನು, ಶಂಭುಭಕ್ತನು, ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಸದಾ ದುಃಖಕಾರಕನಾದ ಭೀಮನಿಗೆ ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದನು.

Verse 29

राजोवाच । शृणु राक्षस दुष्टात्मन्मया कर्तुं न शक्यते । त्वया विक्रियते तर्हि कुतस्त्वं शक्तिमानसि

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—ಕೇಳು, ದುಷ್ಟಾತ್ಮ ರಾಕ್ಷಸನೇ; ಇದನ್ನು ನಾನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನೀನೇ ವಿಕೃತನಾಗಿ ವಶವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿ ಎಲ್ಲಿಂದ?

Verse 30

सूत उवाच । इत्युक्तस्सैन्यमादाय राजानं परिभर्त्स्य तम् । करालं करवालं च पार्थिवे प्राक्षिपत्तदा

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅವನು ಸೇನೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು, ಆ ರಾಜನನ್ನು ಗದರಿಸಿ, ತಕ್ಷಣವೇ ಪಾರ್ಥಿವ (ಲಿಂಗ)ದ ಮೇಲೆ ಭಯಂಕರ ಖಡ್ಗ ಮತ್ತು ಕರವಾಳವನ್ನು ಎಸೆದನು.

Verse 31

पश्य त्वं स्वामिनोऽद्यैव बलं भक्तसुखावहम् । इत्युवाच विहस्यैव राक्षसैस्स महाबलः

“ನೋಡು—ಇಂದೇ ನಮ್ಮ ಸ್ವಾಮಿಯ ಭಕ್ತಸুখಕರವಾದ ಬಲವನ್ನು ನೋಡು.” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಆ ಮಹಾಬಲನು ರಾಕ್ಷಸರೊಡನೆ ನಗುತ್ತಾ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 32

करवालः पार्थिवं च यावत्स्पृशति नो द्विजाः । यावच्च पार्थिवात्तस्मादाविरासीत्स्वयं हरः

ಓ ದ್ವಿಜರೇ! ಕರವಾಳವು ಪಾರ್ಥಿವ (ಲಿಂಗ)ವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವ ತನಕ, ಅದೇ ಪಾರ್ಥಿವ ರೂಪದಿಂದ ಅಂದೇ ಸ್ವಯಂ ಹರನು ಪ್ರಕಟನಾದನು.

Verse 33

पश्य भीमेश्वरोहं च रक्षार्थं प्रकटोऽभवम् । मम पूर्वव्रतं ह्येतद्रक्ष्यो भक्तो मया सदा

ನೋಡು—ನಾನೇ ಭೀಮೇಶ್ವರನು; ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಇದು ನನ್ನ ಪುರಾತನ ವ್ರತ—ನನ್ನ ಭಕ್ತನನ್ನು ನಾನು ಸದಾ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 34

एतस्मात्पश्य मे शीघ्रं बलं भक्तसुखावहम् । इत्युक्त्वा स पिनाकेन करवालो द्विधा कृतः

ಆದ್ದರಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸುಖ ತರುವ ನನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡು. ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅವನು ಪಿನಾಕ ಧನುಸ್ಸಿನಿಂದ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.

Verse 35

पुनश्चैव त्रिशूलं स्वं चिक्षिपे तेन रक्षसा । तच्छूलं शतधा नीतमपि दुष्टस्य शंभुना

ಮತ್ತೆ ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ತನ್ನ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಎಸೆದನು; ಆದರೆ ದುಷ್ಟನನ್ನು ದಮನಿಸುವ ಶಂಭು ಆ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನೂ ನೂರು ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿದರು.

Verse 36

पुनश्शक्तिश्च निःक्षिप्ता तेन शंभूपरि द्विजाः । शंभुना सापि बाणैस्स्वैर्लक्षधा च कृता द्रुतम्

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ! ಮತ್ತೆ ಅವನು ಶಂಭುವಿನ ಮೇಲೆ ಶಕ್ತಿ-ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಎಸೆದನು; ಆದರೆ ಶಂಭು ತನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅದನ್ನೂ ತಕ್ಷಣವೇ ಲಕ್ಷ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಚೂರುಮೂರು ಮಾಡಿದರು.

Verse 37

पट्टिशश्च ततस्तेन निःक्षिप्तो हि शिवोपरि । शिवेन स त्रिशूलेन तिलशश्च कृतं क्षणात्

ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಶಿವನ ಮೇಲೆ ಪಟ್ಟಿಶ (ಯುದ್ಧ-ಕೊಡಲಿ) ಎಸೆದನು. ಶಿವನು ತನ್ನ ತ್ರಿಶೂಲದಿಂದ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಎಳ್ಳಿನ ಕಣಗಳಂತೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಚೂರುಮಾಡಿದನು.

Verse 38

ततश्शिवगणानां च राक्षसानां परस्परम् । युद्धमासीत्तदा घोरं पश्यतां दुःखकावहम्

ನಂತರ ಶಿವಗಣಗಳಿಗೂ ರಾಕ್ಷಸಗಳಿಗೂ ಪರಸ್ಪರ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧವು ಉದ್ಭವಿಸಿತು; ಅದು ನೋಡುವವರಿಗೆ ದುಃಖವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವಂತಹ ಭಯಾನಕವಾಗಿತ್ತು.

Verse 39

ततश्च पृथिवी सर्वा व्याकुला चाभवत्क्षणात् । समुद्राश्च तदा सर्वे चुक्षुभुस्समहीधराः

ಆಮೇಲೆ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯೂ ವ್ಯಾಕುಲವಾಯಿತು. ಆ ವೇಳೆಗೆ ಎಲ್ಲ ಸಮುದ್ರಗಳೂ ಉಕ್ಕಿ ಕುದಿದವು; ಪರ್ವತಗಳೂ ಕಂಪಿಸಿದವು.

Verse 40

देवाश्च ऋषयस्सर्वे बभूवुर्विकला अति । ऊचुः परस्परं चेति व्यर्थं वै प्रार्थितश्शिवः

ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರೂ ಋಷಿಗಳೂ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಕುಲರಾಗಿ ಶಕ್ತಿಹೀನರಾದರು. ಪರಸ್ಪರ ಹೇಳಿಕೊಂಡರು—“ನಿಜಕ್ಕೂ ಶಿವನಿಗೆ ಮಾಡಿದ ನಮ್ಮ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಯಿತು.”

Verse 41

नारदश्च समागत्य शंकरं दुःखदाहकम् । प्रार्थयामास तत्रैव सांजलिर्नतमस्तकः

ಆಮೇಲೆ ನಾರದನು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು ದುಃಖವನ್ನು ದಹಿಸುವ ಶಂಕರನನ್ನು ಅಲ್ಲೀಯೇ ಕೈಮುಗಿದು, ತಲೆಬಾಗಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು.

Verse 42

नारद उवाच । क्षम्यतां क्षम्यतां नाथ त्वया विभ्रमकारक । तृणेकश्च कुठारो वै हन्यतां शीघ्रमेव हि

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು—“ಕ್ಷಮಿಸು, ಕ್ಷಮಿಸು, ಹೇ ನಾಥ! ನೀನೇ ಮೋಹವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವವನು, ಅದನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವವನು. ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಕೊಡಲಿ ಸಮಾನವಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನನಗೆ ಶೀಘ್ರ ದಂಡ ವಿಧಿಸು.”

Verse 43

इति संप्रार्थितश्शंभुः सर्वान्रक्षोगणान्प्रभुः । हुंकारेणैव चास्त्रेण भस्मसात्कृतवांस्तदा

ಹೀಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಭು ಶಂಭುವು ತನ್ನ ‘ಹುಂ’ಕಾರವೇ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ, ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ರಾಕ್ಷಸಗಣಗಳನ್ನು ಭಸ್ಮಮಾಡಿದನು.

Verse 44

सर्वे ते राक्षसा दग्धाः शंकरेण क्षणं मुने । बभूवुस्तत्र सर्वेषां देवानां पश्यताद्भुतम्

ಓ ಮುನೇ! ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ ಆ ಎಲ್ಲಾ ರಾಕ್ಷಸರು ಶಂಕರನಿಂದ ದಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿತು.

Verse 45

दावानलगतो वह्निर्यथा च वनमादहेत् । तथा शिवेन क्रुद्धेन राक्षसानां बलं क्षणात्

ದಾವಾನಲದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಅಗ್ನಿ ಹೇಗೆ ಕಾಡನ್ನು ದಹಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ಶಿವನು ರಾಕ್ಷಸರ ಬಲವನ್ನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಭಸ್ಮಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 46

भीमस्यैव च किं भस्म न ज्ञातं केनचित्तदा । परिवारयुतो दग्धो नाम न श्रूयते क्वचित्

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭೀಮನಿಗೆ ಏನಾಯಿತು—ಅವನ ಭಸ್ಮವಾದರೂ ಉಳಿದಿತ್ತೋ ಇಲ್ಲವೋ—ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ತನ್ನ ಪರಿವಾರದೊಡನೆ ದಗ್ಧನಾಗಿ ಸತ್ತನೆಂಬುದು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕೇಳಿಬರುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 47

ततश्शिवस्य कृपया शांतिं प्राप्ता मुनीश्वराः । देवास्सर्वे च शक्राद्यास्स्वास्थ्यं प्रापाखिलं जगत्

ನಂತರ ಶ್ರೀಶಿವನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಮುನೀಶ್ವರರು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದರು; ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತೂ ಪುನಃ ಸ್ಥೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತು।

Verse 48

क्रोधज्वाला महेशस्य निस्ससार वनाद्वनम् । राक्षसानां च तद्भस्म सर्वं व्याप्तं वनेऽखिलम्

ಮಹೇಶ್ವರನ ಕ್ರೋಧಜ್ವಾಲೆ ಕಾಡಿನಿಂದ ಕಾಡಿಗೆ ಹರಡಿತು. ಆ ರಾಕ್ಷಸರ ಭಸ್ಮವೂ ಸಮಸ್ತ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು।

Verse 49

ततश्चौषधयो जाता नानाकार्यकरास्तथा । रूपान्तरं ततो नॄणां भवेद्वेषांतरं तथा

ಆಗ ನಾನಾ ವಿಧದ ಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಔಷಧಿಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು. ನಂತರ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ರೂಪಭೇದ ಉಂಟಾಯಿತು; ಹಾಗೆಯೇ ವೇಷಭೂಷೆ ಮತ್ತು ಹೊರತೋರುವಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಭೇದಗಳು ಬಂದವು।

Verse 50

भूतप्रेतपिशाचादि दूरतश्च ततो व्रजेत् । तन्न कार्यं च यच्चैव ततो न भवति द्विजाः

ಭೂತ, ಪ್ರೇತ, ಪಿಶಾಚಾದಿಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು, ಆ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಬಹುದೂರಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಓ ದ್ವಿಜರೇ, ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಾರದು; ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಶುಭಸಿದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗದು.

Verse 51

ततः प्रार्थितश्शम्भुर्मुनिभिश्च विशेषतः । स्थातव्यं स्वामिना ह्यत्र लोकानां सुखहेतवे

ನಂತರ ಮುನಿಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಂಭುವನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು— “ಹೇ ಸ್ವಾಮೀ, ಲೋಕಗಳ ಸುಖಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನೀವು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರಬೇಕು.”

Verse 52

अयं वै कुत्सितो देश अयोध्यालोकदुःखदः । भवंतं च तदा दृष्ट्वा कल्याणं संभविष्यति

“ಈ ಸ್ಥಳವು ನಿಜಕ್ಕೂ ಕುತ್ಸಿತವಾದುದು, ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಜನರಿಗೆ ದುಃಖಕಾರಕ. ಆದರೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ದರ್ಶನವಾದರೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಉಂಟಾಗುವುದು.”

Verse 53

भीमशंकरनामा त्वं भविता सर्वसाधकः । एतल्लिंगं सदा पूज्यं सर्वापद्विनिवारकम्

ನೀನು ‘ಭೀಮಶಂಕರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗುವೆ, ಸರ್ವಸಾಧಕನು. ಈ ಲಿಂಗವು ಸದಾ ಪೂಜ್ಯ; ಇದು ಎಲ್ಲ ಆಪತ್ತುಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 54

सूत उवाच । इत्येवं प्रार्थितश्शम्भुर्लोकानां हितकारकः । तत्रैवास्थितवान्प्रीत्या स्वतन्त्रो भक्तवत्सलः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರೀತಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಲೋಕಹಿತಕಾರಕ ಶಂಭು ಅಲ್ಲೀಯೇ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸ್ಥಿತನಾದನು; ಸ್ವತಂತ್ರನಾದರೂ ಭಕ್ತವತ್ಸಲನಾಗಿದ್ದನು.