अद्वैतशैवसिद्धान्ते पुरुष-प्रकृति-विचारः (Puruṣa–Prakṛti Analysis in Advaita Śaiva Doctrine)

Verse 1

वामदेव उवाच । नियत्यधस्तात्प्रकृतेरुपरिस्थः पुमानिति । पूर्वत्र भवता प्रोक्तमिदानीं कथमन्यथा

ವಾಮದೇವನು ಹೇಳಿದರು—ಪ್ರಭೋ! ಹಿಂದೆ ನೀವು ಪುರುಷನು ನಿಯತಿಯ ಕೆಳಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೇಲಿರುವನು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಈಗ ನೀವು ಹೇಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೀರಿ?

Verse 2

मायया संकुचद्रूपस्तदधस्तादिति प्रभो । इति मे संशयं नाथ छेत्तुमर्हसि तत्त्वतः

ಪ್ರಭೋ! ಮಾಯೆಯಿಂದ ತತ್ತ್ವವು ಸಂಕೋಚಿತ ರೂಪವಾಗಿ ತೋರಿ, ‘ಕೆಳಗೆ ಕೆಳಗೆ’ ಎಂಬಂತೆ ಇಳಿಯುವ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನಾಥಾ! ನನ್ನ ಈ ಸಂಶಯವನ್ನು ತತ್ತ್ವತಃ ನಿವಾರಿಸಿರಿ.

Verse 3

श्रीसुबह्मण्य उवाच । अद्वैतशैववादोऽयं द्वैतन्न सहते क्वचित् । द्वैतं च नश्वरं ब्रह्माद्वैतम्परमनश्वरम्

ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯರು ಹೇಳಿದರು—“ಈ ಶೈವವಾದವು ಅದ್ವೈತ; ಇದು ಯಾವಾಗಲೂ ದ್ವೈತವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ದ್ವೈತವು ನಶ್ವರ, ಪರಬ್ರಹ್ಮವು ಅದ್ವೈತವೂ ಅವಿನಾಶಿಯೂ ಆಗಿದೆ।”

Verse 4

सर्वज्ञस्सर्वकर्ता च शिवस्सर्वेश्वरोऽगुणः । त्रिदेवजनको ब्रह्मा सच्चिदानन्दविग्रहः

ಶಿವನು ಸರ್ವಜ್ಞನು, ಸರ್ವಕರ್ತನು; ಸರ್ವೇಶ್ವರನು, ಗುಣಾತೀತನು. ಅವನೇ ತ್ರಿದೇವಜನಕ ಬ್ರಹ್ಮ; ಸಚ್ಚಿದಾನಂದಸ್ವರೂಪನು.

Verse 5

स एव शंकरो देवस्स्वेच्छया च स्वमायया । संकुचद्रूप इव सन्पुरुषस्संबभूव ह

ಅದೇ ದೇವ ಶಂಕರನು ತನ್ನ ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಿಂದಲೂ ತನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದಲೂ, ಸಂಕೋಚಿತ ರೂಪ ಧರಿಸಿದಂತೆ, ಪರಮಪುರುಷನಾಗಿ ಪ್ರಕಟನಾದನು.

Verse 6

कलादि पञ्चकेनैव भोक्तृत्वेन प्रकल्पितः । प्रकृतिस्थः पुमानेष भुङ्क्ते प्रकृतिजान्गुणान्

ಕಲಾದಿ ಪಂಚಕದಿಂದ ಈ ಜೀವನು ಭೋಕ್ತೃತ್ವವಾಗಿ ನಿಯೋಜಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಈ ಪುರುಷನು ಪ್ರಕೃತಿಜ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 7

इति स्थानद्वयान्तस्थः पुरुषो न विरोधकः । संकुचन्निजरूपाणां ज्ञानादीनां समष्टिमान्

ಹೀಗೆ ದ್ವಿಸ್ಥಾನಗಳೊಳಗೆ ಅಂತರ್ನಿಹಿತನಾದ ಪುರುಷನು ಯಾವುದಕ್ಕೂ ವಿರೋಧಿಯಲ್ಲ. ತನ್ನ ಜ್ಞಾನಾದಿ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಂಕೋಚಿಸಿದರೂ, ಅವೆಲ್ಲದರ ಏಕೀಕೃತ ಸಮಷ್ಟಿಯಾಗಿ ಇರುತ್ತಾನೆ.

Verse 8

सत्त्वादिगुणसाध्यं च बुध्यादित्रितयात्मकम् । चित्तम्प्रकृतितत्त्वं तदासीत्सत्त्वादिकारणात्

ಚಿತ್ತವು ಪ್ರಕೃತಿ-ತತ್ತ್ವದ ವಿಕಾರ; ಅದು ಸತ್ತ್ವಾದಿ ಗುಣಗಳಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ, ಬುದ್ಧಿ ಮೊದಲಾದ ತ್ರಯಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ. ಸತ್ತ್ವಾದಿ ಗುಣಗಳ ಕಾರಣಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಲೇ ಅದು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 9

सात्त्विकादिविभेदेन गुणाः प्रकृतिसम्भवाः । गुणेभ्यो बुद्धिरुत्पन्ना वस्तुनिश्चयकारिणी

ಸತ್ತ್ವಾದಿ ಭೇದಗಳಿಂದ ಗುಣಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಆ ಗುಣಗಳಿಂದ ಬುದ್ಧಿ ಜನಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ವಸ್ತುಗಳ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸುವುದಾಗಿದೆ.

Verse 10

ततो महानहङ्कारस्ततो बुद्धीन्द्रियाणि च । जातानि मनसो रूपं स्यात्संकल्पविकल्पकम्

ನಂತರ ಮಹಾನ್ ಅಹಂಕಾರ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಅದರಿಂದ ಬುದ್ಧೀಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಶಕ್ತಿಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ವರೂಪವು ಸಂಕಲ್ಪ-ವಿಕಲ್ಪಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ.

Verse 11

बुद्धीन्द्रियाणि श्रोत्रं त्वक् चक्षुर्जिह्वा च नासिका । शब्दः स्पर्शश्च रूपं च रसो गन्धश्च गोचरः

ಬುದ್ಧೀಂದ್ರಿಯಗಳು—ಕಿವಿ, ಚರ್ಮ, ಕಣ್ಣು, ನಾಲಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೂಗು. ಅವುಗಳ ವಿಷಯಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ—ಶಬ್ದ, ಸ್ಪರ್ಶ, ರೂಪ, ರಸ ಮತ್ತು ಗಂಧ.

Verse 12

बुद्धीन्द्रियाणां कथितः श्रोत्रादिक्रमतस्ततः । वैकारिकादहंकारात्तन्मात्राण्यभवन्क्रमात्

ಶ್ರೋತ್ರಾದಿ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧೀಂದ್ರಿಯಗಳು ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ನಂತರ ವೈಕಾರಿಕ (ಸಾತ್ತ್ವಿಕ) ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ತನ್ಮಾತ್ರೆಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದವು.

Verse 13

तानि प्रोक्तानि सूक्ष्माणि मुनिभि स्तत्त्वदर्शिभिः । कर्मेन्द्रियाणि ज्ञेयानि स्वकार्य्यसहितानि च

ತತ್ತ್ವದರ್ಶಿ ಮುನಿಗಳು ಇವುಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ; ಇವುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಗಳೊಡನೆ ಇರುವ ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 14

विप्रर्षे वाक्करौ पादौ पायूपस्थौ च तत्क्रियाः । वचनादानगमनविसर्ग्गानन्दसंज्ञिताः

ಓ ವಿಪ್ರರ್ಷೇ! ವಾಕ್, ಕೈಗಳು, ಪಾದಗಳು, ಪಾಯು ಮತ್ತು ಉಪಸ್ಥ—ಇವುಗಳ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಚನ, ಆದಾನ-ಪ್ರದಾನ (ಗ್ರಹಣ/ದಾನ), ಗಮನ, ವಿಸರ್ಜನ ಮತ್ತು ಆನಂದವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

Verse 15

भूतादिकादहंकारात्तन्मात्राण्यभवन्क्रमात् । तानि सूक्ष्माणि रूपाणी शब्दादीनामिति स्थितिः

ಭೂತಾದಿ (ತಾಮಸ) ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ತನ್ಮಾತ್ರೆಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು; ಅವು ಶಬ್ದಾದಿಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೂಪಗಳು—ಇದೇ ಸ್ಥಾಪಿತ ಕ್ರಮ.

Verse 16

तेभ्यश्चाकाशवाय्वग्निजलभूमिजनिः क्रमात् । विज्ञेया मुनिशार्दूल पञ्चभूतमितीष्यते

ಆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತತ್ತ್ವಗಳಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಆಕಾಶ, ವಾಯು, ಅಗ್ನಿ, ಜಲ ಮತ್ತು ಭೂಮಿ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಹೇ ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲ, ಇದನ್ನೇ ‘ಪಂಚಮಹಾಭೂತಗಳು’ ಎಂದು ಬೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 17

इति श्रीशिवमहापुराणे षष्ठ्यां कैलाससंहितायां शिवाद्वैतज्ञानकथनादि सृष्टिकथनं नाम सप्तदशोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ಷಷ್ಠ ಕೈಲಾಸಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಶಿವನ ಅದ್ವೈತಜ್ಞಾನೋಪದೇಶದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಸೃಷ್ಟಿಕಥನ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಹದಿನೇಳನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.

Verse 18

वामदेव उवाच । भूतसृष्टिः पुरा प्रोक्ता कलादिभ्यः कथम्पुनः । अन्यथा प्रोच्यते स्कन्द संदेहोऽत्र महान्मम

ವಾಮದೇವನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಸ್ಕಂದಾ! ಹಿಂದೆ ಭೂತಸೃಷ್ಟಿ ಕಲಾದಿ ತತ್ತ್ವಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು; ಹಾಗಾದರೆ ಈಗ ಅದನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ? ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಮಹಾ ಸಂಶಯ ಉಂಟಾಗಿದೆ.

Verse 19

आत्मतत्त्वमकारस्स्याद्विद्या स्यादुस्ततः परम् । शिवतत्त्वम्मकारस्स्याद्वामदेवेति चिंत्यताम्

ಅಕಾರವನ್ನು ಆತ್ಮತತ್ತ್ವರূপವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸು; ಅದನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವ ಪರಾವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಚಿಂತಿಸು. ಮಕಾರವನ್ನು ಶಿವತತ್ತ್ವರূপವಾಗಿ, ವಾಮದೇವಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸು.

Verse 20

बिन्दुनादौ तु विज्ञेयौ सर्वतत्त्वार्थकावुभौ । तत्रत्या देवतायाश्च ता मुने शृणु साम्प्रतम्

ಬಿಂದು ಮತ್ತು ನಾದ—ಈ ಎರಡೂ—ಸರ್ವ ತತ್ತ್ವಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತಿಳಿ. ಈಗ, ಓ ಮುನಿಯೇ, ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ದೇವತೆಗಳ ವಿಷಯವನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು.

Verse 21

ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च महेश्वरसदाशिवौ । ते हि साक्षाच्छिवस्यैव मूर्तयः श्रुतिविश्रुताः

ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ರುದ್ರ, ಮಹೇಶ್ವರ, ಸದಾಶಿವ—ಇವರೆಲ್ಲ ಶ್ರುತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದಂತೆ, ಸాక్షಾತ್ ಶಿವನದೇ ಮೂರ್ತಿಗಳು.

Verse 22

इत्युक्तम्भवता पूर्वमिदानीमुच्यतेऽन्यथा । तन्मात्रेभ्यो भवन्तीति सन्देहोऽत्र महान्मम

ಭಗವನ್, ನೀವು ಮೊದಲು ಇದನ್ನು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು; ಈಗ ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅವು ತನ್ಮಾತ್ರಗಳಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಮಹಾ ಸಂಶಯ ಉಂಟಾಗಿದೆ.

Verse 23

कृत्वा तत्करुणां स्कन्द संशयं छेत्तुमर्हसि । इत्याकर्ण्य मुनेर्वाक्यं कुमारः प्रत्यभाषत

“ಓ ಸ್ಕಂದ, ಕರುಣೆ ತೋರಿಸಿ ನನ್ನ ಸಂಶಯವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ನಿವಾರಿಸುವುದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯ.” ಮುನಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಕುಮಾರ (ಸ್ಕಂದ) ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

Verse 24

श्रीसुब्रह्मण्य उवाच । तस्माद्वेति समारभ्य भूतसृष्टिक्रमे मुने । ताञ्छृणुष्व महाप्राज्ञ सावधानतया द रात्

ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮುನೇ! ‘ತಸ್ಮಾತ್’ ಎಂದು ಆರಂಭಿಸಿ ಭೂತಸೃಷ್ಟಿಯ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೇಳು. ಹೇ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ! ದೃಢವಾದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆಲಿಸು.

Verse 25

जातानि पञ्च भूतानि कलाभ्य इति निश्चितम् । स्थूलप्रपञ्चरूपाणि तानि भूतपतेर्वपुः

ದಿವ್ಯ ಕಲಗಳಿಂದಲೇ ಪಂಚ ಮಹಾಭೂತಗಳು ಜನಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ನಿಶ್ಚಿತ. ಸ್ಥೂಲ ಪ್ರಪಂಚರೂಪವಾಗಿ ಅವೇ ಭೂತಪತಿ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನ ದೇಹಸ್ವರೂಪವೇ ಆಗಿವೆ.

Verse 26

शिवतत्त्वादि पृथ्व्यन्तं तत्त्वानामुदयक्रमे । तन्मात्रेभ्यो भवन्तीति वक्तव्यानि क्रमान्मुने

ಹೇ ಮುನೇ! ಶಿವತತ್ತ್ವದಿಂದ ಪೃಥ್ವೀತತ್ತ್ವದವರೆಗೆ ತತ್ತ್ವಗಳ ಉದಯಕ್ರಮವನ್ನು ವಿವರಿಸುವಾಗ, ಅವು ತನ್ಮಾತ್ರಗಳಿಂದಲೇ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕು.

Verse 27

तन्मात्राणां कलानामप्यैक्यं स्याद्भूतकारणम् । अविरुद्धत्व मेवात्र विद्धि ब्रह्माविदांवर

ತನ್ಮಾತ್ರಗಳೂ ಕಲಗಳೂ ಏಕೀಭಾವವಾಗಿ ಸೇರುವ ಸಮನ್ವಯವೇ ಭೂತತತ್ತ್ವಗಳ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮವಿದಾಂವರ, ಇದನ್ನೇ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅವಿರೋಧತ್ವವೆಂದು ತಿಳಿ.

Verse 28

स्थूलसूक्ष्मात्मके विश्वे चन्द्रसूर्य्यादयो ग्रहाः । सनक्षत्राश्च संजातास्तथान्ये ज्योतिषां गणाः

ಸ್ಥೂಲ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸ್ವರೂಪದ ಈ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ ಮೊದಲಾದ ಗ್ರಹಗಳು ಉತ್ಪನ್ನವಾದವು. ನಕ್ಷತ್ರಗಳೂ ಜನಿಸಿದವು; ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯ ದಿವ್ಯಕಾಯಗಳ ಗಣಗಳೂ ಉದ್ಭವಿಸಿದವು.

Verse 29

ब्रह्मविष्णुमहेशादिदेवता भूतजातयः । इन्द्रादयोऽपि दिक्पाला देवाश्च पितरोऽसुराः

ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಮಹೇಶ ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳು; ಎಲ್ಲ ಭೂತಜಾತಿಗಳು; ಇಂದ್ರ ಮೊದಲಾದ ದಿಕ್ಕುಪಾಲಕರು; ದೇವರುಗಳು, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ಅಸುರರು—ಇವೆಲ್ಲವೂ (ಇದರಲ್ಲಿ) ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.

Verse 30

राक्षसा मानुषाश्चान्ये जंगमत्वविभागिनः । पशवः पक्षिणः कीटाः पन्नगादि प्रभेदिनः

ರಾಕ್ಷಸರು, ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಇತರ ಜಂಗಮ ಜೀವಿಗಳು—ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ವಿಭಾಗದಂತೆ—ಪಶುಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಕೀಟಗಳು, ಸರ್ಪಾದಿ ಅನೇಕ ಭೇದಗಳಾಗಿ (ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿವೆ).

Verse 31

तरुगुल्मलतौषध्यः पर्वताश्चाष्ट विश्रुताः । गंगाद्यास्सरितस्सप्त सागराश्च महर्द्धयः

ಮರಗಳು, ಪೊದೆಗಳು, ಲತೆಗಳು ಮತ್ತು ಔಷಧಿಗಳು; ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಎಂಟು ಪರ್ವತಗಳು; ಗಂಗಾದಿ ಏಳು ನದಿಗಳು; ಮತ್ತು ಮಹಿಮೆಯುಳ್ಳ ಸಮೃದ್ಧ ಸಾಗರಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ (ಪ್ರಕಟ ಜಗತ್ತಿನ) ಅಂಗಗಳೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 32

यत्किंचिद्वस्तुजातन्तत्सर्वमत्र प्रतिष्ठितम् । विचारणीयं सद्बुध्या न बहिर्मुनिसत्तम

ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುಸಮೂಹವಿದ್ದರೂ ಅದು ಎಲ್ಲವೂ ಇಲ್ಲಿ (ಈ ಸತ್ಯ/ಅಂತರಾತ್ಮಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ) ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ಸದ್ದ್ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ವಿಚಾರಿಸಬೇಕು; ಹೊರಗೆ ಹುಡುಕಬೇಡ.

Verse 33

स्त्रीपुंरूपमिदं विश्वं शिवशक्त्यात्मकं बुधैः । भवादृशैरुपास्यं स्याच्छिवज्ञानविशारदैः

ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಈ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವವು ಸ್ತ್ರೀ-ಪುಂರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ಶಿವ-ಶಕ್ತ್ಯಾತ್ಮಕವೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಶಿವಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದ ನಿಮ್ಮಂತಹವರು ಇದನ್ನು ಶಿವ-ಶಕ್ತಿರೂಪವಾಗಿ ಉಪಾಸಿಸಬೇಕು.

Verse 34

सर्वं ब्रह्मेत्युपासीत सर्वं वै रुद्र इत्यपि । श्रुतिराह मुने तस्मात्प्रपञ्चात्मा सदाशिवः

‘ಎಲ್ಲವೂ ಬ್ರಹ್ಮ’ ಎಂದು ಉಪಾಸಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ‘ಎಲ್ಲವೂ ರುದ್ರನೇ’ ಎಂದೂ. ಹೇ ಮುನೇ, ಶ್ರುತಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಪಂಚಾತ್ಮ ಸದಾಶಿವನೇ.

Verse 35

अष्टत्रिंशत्कलान्याससामर्थ्याद्वैतभावना । सदाशिवोऽहमेवेति भावि तात्मा गुरुः शिवः

ಅಷ್ಟತ್ರಿಂಶತ್ ಕಲೆಗಳ ನ್ಯಾಸಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಅದ್ವೈತಭಾವನೆ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ—‘ನಾನೇ ಸದಾಶಿವ’. ಇಂತಹ ಅಂತರಾನುಭವವೇ; ಗುರು ಸ್ವತಃ ಶಿವನು.

Verse 36

एवं विचारी सच्छिष्यो गुरुस्स्यात्स शिवस्स्वयम् । प्रपञ्चदेवतायंत्रमंत्रात्मा न हि संशयः

ಹೀಗೆ ವಿವೇಕವಂತನಾದ ಸತ್ಸಿಷ್ಯನು ಗುರುವಾಗಲು ಯೋಗ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಅವನೇ ಸ್ವಯಂ ಶಿವನು. ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಪಂಚದ ದೇವತೆಗಳು, ಯಂತ್ರಗಳು, ಮಂತ್ರಗಳ ಸಾರಾತ್ಮ ಶಿವನೇ ಎಂದು ಅವನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 37

आचार्य्य रूपया विप्र संछिन्नाखिलबन्धनः । शिशुः शिवपदासक्तो गुर्वात्मा भवति धुवम्

ಹೇ ವಿಪ್ರ! ಆಚಾರ್ಯರೂಪಿಯಾದ ಗುರುನಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಬಂಧನಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಛೇದಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಶಿವಪದದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದ ಶಿಶುವೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಗುರುತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ (ಗುರ್ವಾತ್ಮ) ಆಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 38

यदस्ति वस्तु तत्सर्वं गुण प्राधान्ययोगतः । समस्तं व्यस्तमपि च प्रणवार्थम्प्रचक्षते

ಯಾವುದೇ ವಸ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಗುಣಗಳ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯದಿಂದ ಅದನ್ನು ತಿಳಿದರೆ—ಸಮಷ್ಟಿಯಾಗಲಿ ವ್ಯಷ್ಟಿಯಾಗಲಿ—ಅದೆಲ್ಲವೂ ‘ಪ್ರಣವ’ (ಓಂ)ದ ಅರ್ಥವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 39

रागादिदोषरहितं वेदसारः शिवो दिशः । तुभ्यम्मे कथितम्प्रीत्याऽद्वैतज्ञानं शिवप्रियम्

ರಾಗಾದಿ ದೋಷರಹಿತನೂ, ವೇದಸಾರನೂ ಆದ ಶಿವನೇ ಪರಮ ಗತಿ. ನಿನಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಶಿವಪ್ರಿಯವಾದ ಈ ಅದ್ವೈತ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದ್ದೇನೆ.

Verse 40

यो ह्यन्यथैतन्मनुते मद्वचो मदगर्वितः । देवो वा मानवस्सिद्धो गन्धर्वो मनुजोऽपि वा

ಯಾರು ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ನನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೋ—ಅವರು ದೇವರಿರಲಿ, ಮಾನವರಿರಲಿ, ಸಿದ್ಧರಿರಲಿ, ಗಂಧರ್ವರಿರಲಿ ಅಥವಾ ಯಾರೇ ಆಗಿರಲಿ.

Verse 41

दुरात्मनस्तस्य शिरश्छिंद्यां समतयाद्ध्रुवम् । सच्छक्त्या रिपुकालाग्निकल्पया न हि संशयः

ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಕಾಲಾಗ್ನಿಯಂತಿರುವ ನನ್ನ ದಿವ್ಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಆ ದುರಾತ್ಮನ ಶಿರವನ್ನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಕತ್ತರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 42

भवानेव मुने साक्षाच्छिवाद्वैतविदांवरः । शिवज्ञानोपदेशे हि शिवाचारप्रदर्शकः

ಓ ಮುನಿಯೇ! ನೀವು ಸాక్షಾತ್ ಶಿವಾದ್ವೈತ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು; ಏಕೆಂದರೆ ಶಿವಜ್ಞಾನವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುವಾಗ ಶೈವಾಚಾರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತೀರಿ.

Verse 43

यद्देहभस्मसम्पर्कात्संछिन्नाघव्रजोऽशुचिः । महापिशाचः सम्प्राप्य त्वत्कृपातस्सतां गतिम्

ನಿಮ್ಮ ದೇಹಭಸ್ಮದ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಅವನ ಪಾಪಸಮೂಹವು ಛಿನ್ನವಾಯಿತು; ಆ ಅಶುಚಿಯಾದ ಮಹಾಪಿಶಾಚನೂ ನಿಮ್ಮ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಸಜ್ಜನರು ಪಡೆಯುವ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದನು.

Verse 44

शिवयोगीति संख्यातत्रिलोक विभवो भवान् । भवत्कटाक्षसम्पर्कात्पशु पशुपतिर्भवेत्

ನೀವು ‘ಶಿವಯೋಗಿ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತರು, ತ್ರಿಲೋಕ ವೈಭವದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧರು. ನಿಮ್ಮ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಬಂಧಿತ ಜೀವ (ಪಶು) ಸಹ ಪಶುಪತಿತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 45

तव तस्य मयि प्रेक्षा लोकाशिक्षार्थमादरात् । लोकोपकारकरणे विचरन्तीह साधवः

ನಿಮ್ಮದೂ ಅವರದೂ ನನ್ನ ಮೇಲಿನ ದೃಷ್ಟಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಲೋಕಶಿಕ್ಷಾರ್ಥವೇ. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಾಧುಗಳು ಎಲ್ಲರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 46

इदं रहस्यम्परमं प्रतिष्ठितमतस्त्वयि । त्वमपि श्रद्धया भक्त्या प्रणवेष्वेव सादरम्

ಈ ಪರಮ ರಹಸ್ಯವು ನಿನ್ನೊಳಗೆ ದೃಢವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಕೂಡ ಶ್ರದ್ಧಾ-ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇವಲ ಪ್ರಣವ (ಓಂ)ದಲ್ಲೇ ಆದರದಿಂದ ತೊಡಗಿಸಿಕೋ.

Verse 47

उपविश्य च तान्सर्वान्संयोज्य परमेश्वरे । शिवाचारं ग्राहयस्व भूतिरुद्राक्षमिश्रितम्

ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ಪರಮೇಶ್ವರನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಏಕಮಾಡಿ, ಭಸ್ಮ ಮತ್ತು ರುದ್ರಾಕ್ಷಗಳಿಂದ ಲಕ್ಷಿತವಾದ ಶಿವಾಚಾರವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಅಂಗೀಕರಿಸಿಸು।

Verse 48

त्वं शिवो हि शिवाचारी सम्प्राप्ताद्वैतभावतः । विचरंलोकरक्षायै सुखमक्षयमाप्नुहि

ನೀನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಶಿವನೇ—ಶಿವಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ—ಅದ್ವೈತಭಾವವನ್ನು ಪಡೆದವನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಲೋಕರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಿ, ಅಕ್ಷಯ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯು।

Verse 49

सूत उवाच । श्रुत्वेदमद्भुतमतं हि षडाननोक्तं वेदान्तनिष्ठितमृषिस्तु विनम्रमूर्त्तिः । भूत्वा प्रणम्य बहुशो भुवि दण्डवत्तत्पादारविन्दविहरन्मधुपत्वमाप

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಷಡಾನನ (ಕಾರ್ತ್ತಿಕೇಯ) ಉಚ್ಚರಿಸಿದ ಈ ಅದ್ಭುತ, ವೇದಾಂತನಿಷ್ಠ ಮತವನ್ನು ಕೇಳಿ, ವಿನಯಸ್ವರೂಪನಾದ ಆ ಮುನಿಯು ಪುನಃ ಪುನಃ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದಂಡವತ್ತಾಗಿ ಬಿದ್ದು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಆ ಪ್ರಭುವಿನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳ ಸುತ್ತ ಭ್ರಮರನಂತೆ ವಿಹರಿಸುತ್ತ, ಮಧುಪಭಾವ—ಮಧುರಾನಂದಾಸ್ವಾದ—ವನ್ನು ಪಡೆದನು।