Dashati 2
Uṣas (Dawn) revealing light and opening the rite, leading into Indra’s arrival for Soma
Indra
Bright awakening and forward-driving—moving from serene illumination to vigorous summons and praise
R̥ṣi and chandas are not supplied in the input; identification requires Rigvedic concordance/anukramaṇī for these mantra sources.
ಉಷಸ್ಸು (ಪ್ರಭಾತ) ಬೆಳಕನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ವಿಧಿಯ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ದಾರಿ ತೆರೆದು, ‘ಆಕಾಶದ ಪುತ್ರಿ’ಯಾಗಿ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ; ಜಲಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಳಗಿನ ಪ್ರಕಟನೆ ಯಜ್ಞಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲಕರ ಶಕ್ತಿಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಸೋಮರಸವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹರಿಸುವ ತುರ್ತುಭಾವದ ಅರ್ಪಣೆಯ ನಡುವೆ, ಹರಿತ್ಗಳ (ಕಂದು/ಹಳದಿ ಅಶ್ವಗಳ) ರಥದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಸೋಮಪಾನಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ—ಯಜ್ಞವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ, ವಿಜಯಶಾಲಿಯಾಗಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸುವ ಅಸೀಮ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲೆಂದು. ಪ್ರಕೃತಿಯ ದಿವ್ಯಪ್ರಕಟನೆ (ಉಷಸ್ಸು) ಯಿಂದ ಯಜ್ಞದ ದಿವ್ಯಪ್ರಕಟನೆ (ಸೋಮಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನ ಆಗಮನ) ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುವ ಈ ದಶತಿ, ಬೆಳಕು ಸರಿಯಾದ ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಗೆ ಅವಶ್ಯ ಶರ್ತವೆಂದು, ಇಂದ್ರನ ಅನಿರ್ಬಂಧಿತ ಬಲ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಕೇಳಿಸಿ ಫಲಪ್ರದಗೊಳಿಸುವುದೆಂದು ಸಾರುತ್ತದೆ.
Mantras
Mantra 1
प्रत्यु अदर्श्यायत्यू3च्छन्ती दुहिता दिवः अपो मही वृणुते चक्षुषा तमो ज्योतिष्कृणोति सूनरि
ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ—ನಮ್ಮತ್ತ ಬರುತ್ತಾ, ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ—ದಿವದ ದುಹಿತೆ; ಮಹಾ, ಸುಂದರಿ ಉಷೆ ನೀರನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ; ತನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಜ್ಯೋತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ತಮಸ್ಸನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.
Mantra 2
इमा उ वां दिविष्टय उस्रा हवन्ते अश्विना अयं वामह्वे ऽवसे शचीवसू विशंविशं हि गच्छथः
ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಕೆಂಪುಗಿರಣಗಳು ನಿಮಗೆ ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಹೇ ಅಶ್ವಿನೌ; ನಾನೂ ಸಹ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ನಿಮಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇನೆ, ಹೇ ಶಚೀವಸು—ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತಿನ ಧಾರಕರೇ; ಏಕೆಂದರೆ ನೀವು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜನಕ್ಕೂ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಿವಾಸಕ್ಕೂ ನೆರವೊಡ್ಡಲು ಹೋಗುತ್ತೀರಿ.
Mantra 3
कु ष्ठः को वामश्विना तपानो देवा मर्त्यः घ्नता वामश्मया क्षपमाणोंशुनेत्थमु आदुन्यथा
ನೀವು ಎಲ್ಲಿದ್ದೀರಿ? ಹೇ ಅಶ್ವಿನೌ, ದೇವರೇ, ನಿಮ್ಮನ್ನು ಯಾರು ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ? ಯಾವ ಪೀಡಿತ ಮನುಷ್ಯನು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಾ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾನೋ—ಅವನ ವ್ಯಾಧಿಯನ್ನು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ, ಕಿರಣದಿಂದ ಹೊಡೆದು, ಹೀಗೆ ನೀವು ಅವನಿಗೆ ಉಪಶಮನ ತರುತ್ತೀರಾ?
Mantra 4
अयं वां मधुमत्तमः सुतः सोमो दिविष्टिषु तमश्विना पिबतं तिरो अह्न्यं धत्तं रत्नानि दाशुषे
ಈ ಸೋಮ—ಮಧುಮತ್ತಮ, ಸುತ—ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಗಾಗಿ; ದಿವಿಷ್ಟಿಷು (ದೈವ ಯಜ್ಞವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ) ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ. ಹೇ ಅಶ್ವಿನೌ, ಆ ತಿರೋಅಹ್ನ್ಯಂ (ದಿನಕಾಲದ ಪಾನ) ಪಿಬಿರಿ, ಮತ್ತು ದಾಶುಷೇ (ಹವಿರರ್ಪಣ ಮಾಡುವವನಿಗೆ) ರತ್ನಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿರಿ.
Mantra 5
आ त्वा सोमस्य गल्दया सदा याचन्नहं ज्या भूर्णिं मृगं न सवनेषु चुक्रुधं क ईशानं न याचिषत्
ಸೋಮದ ಗಲ್ದೆಯೊಂದಿಗೆ, ಸದಾ ಯಾಚಿಸುತ್ತಾ, ನಾನು ಸವನಗಳಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತೇನೆ—ವೇಗವಂತ ಕಾಡುಮೃಗವನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುವವನಂತೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಈಶಾನನನ್ನು (ಪ್ರಭುವನ್ನು) ಯಾರು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳದೆ ಬಿಡುವರು?
Mantra 6
अध्वर्यो द्रावया त्वं सोममिन्द्रः पिपासति उपो नूनं युयुजे वृष्णा हरी आ च जगाम वृत्रहा
ಹೇ ಅಧ್ವರ್ಯು, ಸೋಮವನ್ನು ಹರಿಯಲು ಬಿಡು; ಇಂದ್ರನು ದಾಹಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಈಗ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅವನು ತನ್ನ ಬಲಿಷ್ಠ ಹಳದಿ (ಹರೀ) ಅಶ್ವಗಳನ್ನು ಜೂತಗಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ; ವೃತ್ರಹಾ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.
Mantra 7
अभी षतस्तदा भरेन्द्र ज्यायः कनीयसः पुरूवसुर्हि मघवन्बभूविथ भरेभरे च हव्यः
ಹೇ ಇಂದ್ರ, ಅನೇಕರ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಾ-ಸಹಾಯವನ್ನು ತರು; ನೀನು ಚಿಕ್ಕವನಿಗಿಂತ ಮಹಾನ್. ಹೇ ಮಘವನ್, ನೀನು ಅಪಾರ ಧನದ ಸ್ವಾಮಿ ಆಗಿರುವೆ; ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲೂ ಹವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಮಂತ್ರಣಾರ್ಹನಾಗಿರುವೆ.
Mantra 8
यदिन्द्र यावतस्त्वमेतावदहमीशीय स्तोतारमिद्दधिषे रदावसो न पापत्वाय रंसिषम्
ಹೇ ಇಂದ್ರ, ನೀನು ಎಷ್ಟು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವೆಯೋ ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ನನಗೂ ಶಕ್ತಿ ದೊರಕಲಿ; ಹೇ ಧನದಾತಾ, ನೀನು ಸ್ತೋತಾರನನ್ನೇ ನಿಯೋಜಿಸುತ್ತೀ; ಪಾಪದ ನಿಮಿತ್ತ ನಾನು ಹರ್ಷಿಸಬಾರದು.
Mantra 9
त्वमिन्द्र प्रतूर्तिष्वभि विश्वा असि स्पृधः अशस्तिहा जनिता वृत्रतूरसि त्वं तूर्य तरुष्यतः
ಹೇ ಇಂದ್ರ, ಎಲ್ಲ ಸಮರಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ಎಲ್ಲ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಿಂತಿರುವೆ; ನೀನು ನಿಂದೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವ, ಜಯವನ್ನು ಜನಿಸುವವ, ವೃತ್ರನನ್ನು ಜಯಿಸುವವ; ದಾಳಿ ಮಾಡುವವರ ವಿರುದ್ಧ ನೀನೇ ಅಗ್ರವೀರ.
Mantra 10
प्र यो रिरिक्ष ओजसा दिवः सदोभ्यस्परि न त्वा विव्याच रज इन्द्र पार्थिवमति विश्वं ववक्षिथ
ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಬಲನಾಗಿ ನೀನು ದಿವ್ಯ ಆಸನಗಳಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವೆ; ಹೇ ಇಂದ್ರ, ಯಾವ ಪ್ರದೇಶವೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಆವರಿಸಲಿಲ್ಲ; ಪಾರ್ಥಿವ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ನೀನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದೀ.
Frequently Asked Questions
Uṣas marks the ritual and cosmic ‘opening’—light makes the morning rite possible—after which the focus naturally turns to Indra, the chief Soma-drinker, who is summoned and praised for arriving and empowering the sacrifice.
It is a direct injunction to the Adhvaryu to make the Soma flow—i.e., expedite pressing/straining and readiness of the offering—because Indra is ‘thirsting’ and is to be received promptly.
The hymn praises Indra’s vyāpti (pervasion): no realm confines him, so he can come from any divine seat to the sacrifice, protect it, and grant victory and fulfillment.