Dashati 3
PūrvārcikaPrapathaka 1Dashati 314 Mantras

Dashati 3

Agni as the gracious ritual guest—kindled, seated on the barhis, and invoked to grant welfare and carry offerings

Deity

Agni

Melodic Character

Invocatory and reverent with a bright kindling-like uplift

Rishi Family

Most attributions are unspecified in the provided data; one verse explicitly names Gopavana as the seer/voice. Rigvedic anukramaṇī confirmation would be needed for full rishi-family mapping.

ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಕೃಪಾಳು ಯಜ್ಞಾತಿಥಿಯಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ—ಪ್ರಜ್ವಲಿತನಾಗಿ ಬರ್ಹಿಸ್‌ (ಪವಿತ್ರ ಕುಶಾಸನ) ಮೇಲೆ ಆಸೀನನಾಗಿ, ಕರೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪಾವಕನಾಗಿ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ, ಹವಿಗಳನ್ನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸಿ, ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ. ಅವನ ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ಮೃಡ/ಶಿವ (ಸೌಮ್ಯ-ಉಪಕಾರಕ) ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಕಡ್ಡಿ-ಮಥನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಯಜ್ಞಜನನ ಮತ್ತು ಅಂಗಾರರೂಪವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೋಮಪತಿಯಾದ ಇಂದ್ರನ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿ—ಯಜಮಾನನ ಧೀ/ಗಿರ್‌ (ಪ್ರೇರಿತ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿ) ಯನ್ನು ಆರಿಸಿ ಬಲಪಡಿಸುವವನೆಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ-ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ದೈವಾನುಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬೇಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

Mantras

Mantra 1

अग्निं वो वृधन्तमध्वराणां पुरूतमम् अच्छा नप्त्रे सहस्वते

ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ನೀವು ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು—ಅತಿದಾನಶೀಲನನ್ನು—ಇಲ್ಲಿ ಕರೆಯಿರಿ; ಶಕ್ತಿವಂತ ನಪ್ತ್ರೇ, ಸಹಸ್ವತನೆ, ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಾ.

Saman: Unknown/unspecified (requires Sāmavedic gāna-prayoga mapping for this ṛc in this arcikā)

Mantra 2

अग्निस्तिग्मेन शोचिषा यंसद्विश्वं न्या3त्रिणम् अग्निर्नो वंसते रयिम्

ಅಗ್ನಿಯು ತನ್ನ ತೀಕ್ಷ್ಣ, ಜ್ವಲಂತ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಎಲ್ಲ ಭಕ್ಷಕ ಆಕ್ರಮಣಕಾರನನ್ನೂ ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸಲಿ; ಅಗ್ನಿಯು ನಮಗೆ ಧನ-ಸಂಪತ್ತನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ.

Saman: Unknown/unspecified (requires Sāmavedic gāna tradition mapping for this arcika position)

Mantra 3

अग्ने मृड महां अस्यय आ देवयुं जनम् इयेथ बर्हिरासदम्

ಓ ಅಗ್ನೇ, ಕೃಪಾಳುವಾಗು; ನೀನು ಮಹಾನ್. ಇಲ್ಲಿ ಬಾ; ದೇವರನ್ನು ಬಯಸುವ ಜನರ ಬಳಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸು, ಪವಿತ್ರ ಬರ್ಹಿಷ್ (ಕುಶ-ಹುಲ್ಲು) ಮೇಲೆ ಆಸನಗ್ರಹಣ ಮಾಡು.

Mantra 4

अग्ने रक्षा णो अंहसः प्रति स्म देव रीषतः तपिष्ठैरजरो दह

ಓ ಅಗ್ನೇ, ನಮ್ಮನ್ನು ಅಂಹಸ (ಪಾಪ)ದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸು; ಓ ದೇವ, ಹಾನಿಕಾರಕರಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಪಾಡು. ಅಜರನಾದ ನೀನು, ನಿನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ದಹಿಸುವ ಜ್ವಾಲೆಗಳಿಂದ ಹಾನಿಗಾರರನ್ನು ದಹಿಸು.

Mantra 5

अग्ने युङ्क्ष्वा हि ये तवाश्वासो देव साधवः अरं वहन्त्याशवः

ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ಯೋಕು—ಏಕೆಂದರೆ, ಹೇ ದೇವ, ನಿನ್ನ ಸಜ್ಜನ ಮತ್ತು ವೇಗವಂತ ಅಶ್ವಗಳು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಹವಿಸನ್ನು ಹೊತ್ತು ಸಾಗಿಸುತ್ತವೆ.

Mantra 6

नि त्वा नक्ष्य विश्पते द्युमन्तं धीमहे वयम् सुवीरमग्न आहुत

ಹೇ ವಿಶ್ಪತೇ (ಜನರ ಅಧಿಪತೇ), ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರಾಪ್ತರಾಗುತ್ತೇವೆ; ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು—ದ್ಯುಮಂತ (ಪ್ರಭಾಮಯ), ಸುವೀರ-ದಾತ—ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೇವೆ. ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ಹೇ ಆಹುತ (ಯಾರಿಗೆ ಆಹುತಿ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ), ನಮ್ಮ ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತನಾಗು.

Mantra 7

अग्निर्मूर्धा दिवः ककुत्पतिः पृथिव्या अयम् अपां रेतांसि जिन्वति

ಅಗ್ನಿಯೇ ದ್ಯೌವಿನ ಶಿರಸ್ಸು, ಶಿಖರದ ಅಧಿಪತಿ, ಮತ್ತು ಪೃಥಿವಿಯ ಅಧಿಪತಿಯೂ ಹೌದು; ಈ ಅಗ್ನಿಯೇ ಜಲಗಳ ಜನನ-ಸಾರಗಳನ್ನು (ರೇತಾಂಸಿ) ಉತ್ತೇಜಿಸಿ ಪೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ.

Saman: Unknown/unspecified (requires Sāmavedic gāna tradition mapping for this ṛc in this Arcika position)

Mantra 8

इममू षु त्वमस्माकं सनिं गायत्रं नव्यांसम् अग्ने देवेषु प्र वोचः

ಇಗ ನಿಜವಾಗಿ, ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ದೇವರೊಳಗೆ ನಮ್ಮ ಈ ನವ-ರಚಿತ ಗಾಯತ್ರವನ್ನು—ಸನಿ (ಪ್ರಾಪ್ತಿಯ ಸಾಧನ)ಯನ್ನು—ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ಘೋಷಿಸು, ಉಚ್ಚರಿಸು.

Saman: Gāyatra-sāman (generic; specific tune not stated in the input)

Mantra 9

तं त्वा गोपवनो गिरा जनिष्ठदग्ने अङ्गरः स पावक श्रुधी हवम्

ಗೋಪವನನು ತನ್ನ ಸ್ತುತಿ-ಗಿರೆಯಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು, ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ಅಂಗಾರನಂತೆ ದೀಪ್ತವಾಗಿ ಜನಿಸಿದನು; ಹೇ ಪಾವಕ, ಹವವನ್ನು ಕೇಳು, ಆ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ಶ್ರವಣಿಸು.

Mantra 10

परि वाजपतिः कविरग्निर्हव्यान्यक्रमीत् दधद्रत्नानि दाशुषे

ಅಗ್ನಿ—ಕವಿ, ವಾಜಪತಿ (ಪೋಷಣೆಯ ಅಧಿಪತಿ)—ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಹವಿಸ್ಸುಗಳ ಕಡೆಗೆ ಮುಂದುವರಿದನು; ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡುವ ಯಜಮಾನನಿಗಾಗಿ ರತ್ನಸಮಾನ ಧನವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಬರುತ್ತಾನೆ.

Saman: Rathantara (Agneya-prastāva tradition; exact gāna varies by śākhā)

Mantra 11

उदु त्यं जातवेदसं देवं वहन्ति केतवः दृशे विश्वाय सूर्यम्

ಏಳಿರಿ—ಕೇತುಗಳು (ಪ್ರಕಾಶಕಿರಣಗಳು) ಆ ದೇವ ಜಾತವೇದಸನಾದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು, ಎಲ್ಲರ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ, ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತವೆ.

Saman: Rathantara (traditional assignment for early Purvarcika Agneya selections; exact recension-dependent)

Mantra 12

कविमग्निमुप स्तुहि सत्यधर्माणमध्वरे देवममीवचातनम्

ಅಧ್ವರ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಕವಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿರಿ—ಅವನ ಧರ್ಮ-ವಿಧಾನಗಳು ಸತ್ಯ; ಆ ದೇವನು ಅಮೀವ (ರೋಗ) ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಹಾನಿಕರ ಉಪದ್ರವಗಳನ್ನು ದೂರ ಓಡಿಸುತ್ತಾನೆ.

Saman: Rathantara (Agneya-stotra usage; melody assignment varies by śākhā)

Mantra 13

शं नो देवीरभिष्टये शं नो भवन्तु पीतये शं योरभि स्रवन्तु नः

ನಮ್ಮ ಅಭೀಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ದೇವಿಯರು ನಮಗೆ ಶುಭಕರರಾಗಲಿ; ಪಾನಕ್ಕೆ (ಸೋಮಪಾನಕ್ಕೆ) ನಮಗೆ ಶುಭಕರರಾಗಲಿ; ಕಲ್ಯಾಣವೂ ಆರೋಗ್ಯವೂ ತರುವ ನಿಮ್ಮ ಧಾರೆಗಳು ನಮ್ಮ ಕಡೆಗೆ ಹರಿದು ಬರಲಿ.

Saman: Unknown/unspecified (requires Sāmavedic gāna tradition mapping for this arcikā)

Mantra 14

कस्य नूनं परीणसि धियो जिन्वसि सत्पते जोषाता यस्य ते गिरः

ಹೇ ಸತ್ಪತೇ, ಈಗ ನೀನು ಯಾರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀ? ಯಾರ ಭಕ್ತಿಭರಿತ ಧೀಗಳನ್ನು ನೀನು ಚೇತನಗೊಳಿಸುತ್ತೀ? ನಿನಗೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ ಸ್ತುತಿಗೀರುಗಳಿರುವವನನ್ನು ನೀನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುವವನು.

Saman: Unknown/unspecified (requires Sāmavedic gāna tradition mapping for this ṛc)

Frequently Asked Questions

It centers on inviting Agni—gracious and great—to come, sit on the sacred grass, hear the call, purify the rite, and make the offering effective; it also gestures toward Indra’s granting of favor in the Soma-session.

The language is primarily ritual: Agni is ‘made to be born’ when the āhavanīya fire is kindled (agnijanana). The “ember” (aṅgara) image highlights his visible, glowing presence in the sacrifice.

Sāmavedic groupings can pivot from the fire-principle that enables offering to the Soma-lord who receives and rewards it. The Indra verse frames divine patronage—whose praise and intention Indra accepts and strengthens.