Rig Veda 9.96.20: Mandala 9, Sukta 96, Mantra 20

Sukta 9.96

Devata: Soma Pavamāna

Samhita Patha (Devanagari)

मर्यो न शुभ्रस्तन्वं मृजानोऽत्यो न सृत्वा सनये धनानाम् । वृषेव यूथा परि कोशमर्षन्कनिक्रदच्चम्वोरा विवेश ॥

Transliteration

maryó na śúbhras tanvàṃ mṛjāno ’tyó na sṛ́tvā sanáye dhánānām | vṛ́ṣeva yū́thā pári kóśam árṣan kánikradac camvór ā́ viveśa ||

Translation

ಶುಭ್ರ ಮರ್ಯ (ಯುವಕ) ತನ್ನ ತನುವನ್ನು ಮೃಜಮಾನ (ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತ) ಇರುವಂತೆ, ಮತ್ತು ಅಶ್ವವು ಧನಗಳ ಸನಯ (ಜಯ/ಪ್ರಾಪ್ತಿ)ಗಾಗಿ ವೇಗವಾಗಿ ಓಡುವಂತೆ, ಅವನು ವೃಷಭನಂತೆ ಯೂಥಗಳ (ಗುಂಪುಗಳ) ಸುತ್ತ ಕೋಶ (ಪಾತ್ರ)ವನ್ನು ಪರಿ ಅರ್ಷನ್ (ಚುತ್ತುಮುತ್ತು ಧಾವಿಸಿ) ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಹರ್ಷದಿಂದ ಕಣಿಕ್ರದತ್ (ಆನಂದಧ್ವನಿ/ಹಿಣಿಹಿಣಾಟ) ಮಾಡಿ, ಅವನು ಎರಡು ಚಮೂಗಳು (ಬೌಲುಗಳು) ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• मर्यः: a young man, hero
• मर्यः: Kartā
• Type: Noun
• Root: मर्य (प्रातिपदिक) < PIE *meryo- (युवा/वीर)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• शुभ्रः: bright, pure
• शुभ्रः: Kartā (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ्र (प्रातिपदिक)

• तन्वम्: body, self
• तन्वम्: Karma
• Type: Noun
• Root: तनू (प्रातिपदिक)

• मृजानः: cleansing, purifying
• मृजानः: Kartā (स्वकर्तृक क्रिया-विशेषण)
• Type: Verb (participle)
• Root: मृज् (धातु) ‘मार्जने/शोधने’

• अत्यः: a steed, racer
• अत्यः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अत्य (प्रातिपदिक) ‘अश्व/धावक’

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• सृत्वा: having run/flowed, having sped
• सृत्वा: — (पूर्वकालिक क्रिया)
• Type: Verb (absolutive)
• Root: सृ (धातु) ‘सरणे/गमने’

• सनये: for winning, for gain
• सनये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: सनि (प्रातिपदिक) < √सन् ‘प्राप्तौ/लाभे’

• धनानाम्: of riches, of prizes
• धनानाम्: — (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: धन (प्रातिपदिक)

• वृषा: a bull (the strong one)
• वृषा: Kartā
• Type: Noun
• Root: वृषन्/वृष (प्रातिपदिक) ‘वृषभ/बलवान्’

• इव: like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (निपात)

• यूथा: herds, troops
• यूथा: Karma
• Type: Noun
• Root: यूथ (प्रातिपदिक)

• परि: around
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• कोशम्: vessel, container (sheath)
• कोशम्: Karma (गत्यर्थे परि-)
• Type: Noun
• Root: कोश (प्रातिपदिक)

• अर्षन्: they rushed, they streamed
• अर्षन्: Kartā
• Type: Verb
• Root: ऋष्/अर्ष् (धातु) ‘गत्यर्थे/वेगे’

• कनिक्रदत्: it cried aloud, it roared
• कनिक्रदत्: Kartā
• Type: Verb
• Root: कनिक्रद् (धातु-समुच्चय; √क्रन्द् ‘रुदने/नादे’ का तीव्र/पुनरुक्त रूप)

• चम्वोः: in/at the two bowls (pressing-vessels)
• चम्वोः: Adhikaraṇa (सप्तमी-अर्थे) / सम्बन्ध (षष्ठी-अर्थे)
• Type: Noun
• Root: चमू (प्रातिपदिक)

• आ: towards, into
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• विवेश: has entered, entered
• विवेश: Kartā
• Type: Verb
• Root: विश् (धातु) ‘प्रवेशने’