Rig Veda 8.82.3: Mandala 8, Sukta 82, Mantra 3

Sukta 8.82

Devata: Indra

Samhita Patha (Devanagari)

इषा मन्दस्वादु तेऽरं वराय मन्यवे । भुवत्त इन्द्र शं हृदे ॥

Transliteration

iṣā́ mandasvād ú te ’ráṃ várāya mányave | bhúvat te indra śáṃ hṛdé ||

Translation

ಹೇ ಇಂದ್ರ, ಅರ್ಪಣದ ಪ್ರೇರಣೆ (ಇಷಾ)ಯಿಂದ ನೀನು ಹರ್ಷಿಸು; ಅದು ನಿನ್ನ ವರಿಸಿದ ಆನಂದಕ್ಕೂ ನಿನ್ನ ಮನ್ಯವ (ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ/ವೀರ್ಯ)ಕ್ಕೂ ಸಾಕಾಗಲಿ. ಅದು ನಿನ್ನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಹರ್ಷವಾಗಲಿ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इषा: refreshment, strength, nourishment
• इषा: करण (means/instrument; ‘with refreshment/strength’)
• Type: Noun
• Root: इष् (इष्/इष्- प्रीणने, बलार्थे) / प्रातिपदिक: इषा-

• मन्दस्व: be exhilarated, rejoice
• मन्दस्व: (क्रिया) — कर्ता: त्वम् (अध्याहृत) संबोधन-प्रति
• Type: Verb
• Root: मन्द् (मन्द्- हर्षे/मदे)

• आदु: now, indeed, then
• आदु: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: आदु (निपात/अव्यय)

• ते: of you, for you
• ते: सम्बन्ध (genitive relation) — ‘of/for you’
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अरम्: fitly, sufficiently, properly
• अरम्: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अरम् (अव्यय/निपात)

• वराय: for a boon, for a choice gift
• वराय: सम्प्रदान (dative) — ‘for the choice/boon’
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक: वर-)

• मन्यवे: for (your) wrath, ardour, spirited might
• मन्यवे: सम्प्रदान (dative) — ‘for (your) wrath/ardour’
• Type: Noun
• Root: मन्यु (प्रातिपदिक: मन्यु-)

• भुवत्: may it be, let it become
• भुवत्: (क्रिया) — कर्ता: (तत्) / एतत् (अध्याहृत) ‘let it be’
• Type: Verb
• Root: भू (भू- सत्तायाम्)

• ते: your
• ते: सम्बन्ध — ‘your’
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (Vocative)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक: इन्द्र-)

• शम्: well-being, welfare
• शम्: कर्म/फल (as ‘welfare/benefit’ of the verb ‘भुवत्’)
• Type: Indeclinable
• Root: शम् (अव्यय/निपात; from √शम् ‘to be calm/benefit’)

• हृदे: for the heart, to the heart
• हृदे: सम्प्रदान (dative) — ‘for the heart’
• Type: Noun
• Root: हृद् (प्रातिपदिक: हृद्/हृदय-)