Rig Veda 8.45.42: Mandala 8, Sukta 45, Mantra 42

Sukta 8.45

Devata: Indra

Samhita Patha (Devanagari)

यस्य ते विश्वमानुषो भूरेर्दत्तस्य वेदति । वसु स्पार्हं तदा भर ॥

Transliteration

yásya te viśvá-mānuṣo bhū́rer dátasya véditi | vásu spārháṃ tád ā́ bhara ||

Translation

ಹೇ (ಇಂದ್ರ), ಸಕಲ ಮಾನವರೊಳಗೆ ನಿನ್ನ ದತ್ತದ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಅರಿಯುವವನು ಯಾರು—ಆ ಇಚ್ಛನೀಯ ವಸು, ಆ ಸ್ಪಾರ್ಹ ಧನವನ್ನು ನಮಗೆ ಇಲ್ಲಿ ತಂದುಕೊಡು.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यस्य: whose / of whom
• यस्य: सम्बन्ध (genitive relation) विशेषणम्
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: to you / for you
• ते: सम्प्रदान (recipient) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विश्वमानुषः: the one connected with all men / universal among men
• विश्वमानुषः: कर्ता (वेदति इत्यस्य) / विशेषणम्
• Type: Adjective (compound)
• Root: विश्व- + मानुष- (प्रातिपदिक; मानुष ‘human, of men’)

• भूरेः: of much / abundant
• भूरेः: सम्बन्ध (genitive) — दत्तस्य विशेषण-सम्बन्ध
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: भूरि (प्रातिपदिक; ‘much, abundant’)

• दत्तस्य: of the given (gift)
• दत्तस्य: सम्बन्ध (genitive) — वेदति इत्यस्य विषय-सम्बन्ध
• Type: Participle
• Root: दा (धातु) → दत्त (कृदन्त; क्त-प्रत्यय, past passive participle)

• वेदति: knows / perceives
• वेदति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु; ‘to know, find out’)

• वसु: wealth / treasure
• वसु: कर्म (भर इत्यस्य) / उपादेयम्
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक; ‘good, wealth, treasure’)

• स्पार्हम्: desirable
• स्पार्हम्: कर्म-विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: स्पृह् (धातु) → स्पार्ह (कृदन्त/विशेषण; ‘desirable, longed-for’)

• तदा: then
• तदा: अधिकरण (काल) / क्रियाविशेषणम्
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय; तद्-प्रातिपदिकात्)

• भर: bring / bear (hither)
• भर: क्रिया (आदेशः)
• Type: Verb
• Root: भृ (धातु; ‘to bear, bring’)