Rig Veda 7.73.4: Mandala 7, Sukta 73, Mantra 4

Sukta 7.73

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Aśvinau

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm)

Samhita Patha (Devanagari)

उप त्या वह्नी गमतो विशं नो रक्षोहणा सम्भृता वीळुपाणी । समन्धांस्यग्मत मत्सराणि मा नो मर्धिष्टमा गतं शिवेन ॥

Transliteration

úpa tyā́ vahnī́ gamato víśaṃ no rakṣoháṇā sámbhṛtā vīḷúpāṇī | sám andhā́ṃsy agmat matsarā́ṇi mā́ no mardhiṣṭam ā́ gataṃ śivéna ||

Translation

ಹೇ ಅಗ್ನಿ-ವಾಹಕ ದ್ವಯ, ನಮ್ಮ ಜನರ ಬಳಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸಿ ಬನ್ನಿರಿ—ರಕ್ಷೋಹಣರು, ಸುಸಜ್ಜಿತರು, ದೃಢಹಸ್ತರು. ಅಂಧ ತಮಸ್ಸಿನ ಆವರಣಗಳೂ ಅಹಂಕಾರದ ಮದಗಳೂ ದೂರವಾಗಲಿ; ನಮ್ಮನ್ನು ನ ಕುಗ್ಗಿಸಿರಿ—ಶಿವವಾದ, ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿರಿ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उप: near, towards
• उप: —
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग/अव्यय)

• त्या: those two (f.)
• त्या: Karma (गत्यर्थे) / सहचर-निर्देश
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वह्नी: the two bearers/impellers (often: the two fire-priests/agents)
• वह्नी: Kartā
• Type: Noun
• Root: वह्नि- (प्रातिपदिक)

• गमतः: let (them) go/come
• गमतः: —
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)

• विशम्: the clan/settlement, people
• विशम्: Karma
• Type: Noun
• Root: विश्- (प्रातिपदिक)

• नः: of us, our
• नः: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• रक्षोहणा: slayers of demons/evil spirits
• रक्षोहणा: Kartā (विशेषणत्वेन)
• Type: Adjective
• Root: रक्षस्-हन् (समास-प्रातिपदिक)

• सम्भृता: well-equipped, fully furnished
• सम्भृता: Kartā (विशेषणत्वेन)
• Type: Adjective/Participle
• Root: सम्-भृ (धातु) → सम्भृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• वीळुपाणी: with strong/firm hands (well-armed)
• वीळुपाणी: Kartā (विशेषणत्वेन)
• Type: Adjective
• Root: वीळु-पाणि (समास-प्रातिपदिक; पाणि- ‘hand’)

• सम्: together, completely
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• अन्धांसि: darknesses, obscurities
• अन्धांसि: Karma
• Type: Noun
• Root: अन्ध- (प्रातिपदिक)

• अग्मत: went, came upon
• अग्मत: —
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)

• मत्सराणि: hostilities, enmities (jealous attacks)
• मत्सराणि: Karma
• Type: Noun
• Root: मत्सर- (प्रातिपदिक)

• मा: do not
• मा: —
• Type: Indeclinable
• Root: मा (निषेध-अव्यय)

• नः: us
• नः: Karma
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• मर्धिष्टम्: most violently, to the utmost harm
• मर्धिष्टम्: Karma/क्रियाविशेषण
• Type: Adjective (superlative) / verbal adj.
• Root: मृध्/मर्ध् (धातु) → मर्धिष्ट (कृदन्त/विशेषण; superlative)

• मा: do not
• मा: —
• Type: Indeclinable
• Root: मा (निषेध-अव्यय)

• गतम्: going, approach
• गतम्: Karma
• Type: Participle
• Root: गम् (धातु) → गत (कृदन्त)

• शिवेन: with auspiciousness, benignly
• शिवेन: Karaṇa
• Type: Noun/Adjective
• Root: शिव- (प्रातिपदिक)