Rig Veda Sukta 9
Mandala 6Sukta 97 Mantras

Sukta 9

Sukta 6.9

Rishi

Bharadvāja (Bārhaspatya) (traditional for RV 6.9)

Devata

Agni Vaiśvānara

Chandas

Triṣṭubh

ಈ ಸೂಕ್ತವು ವೈಶ್ವಾನರನಾದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು—ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ವಿಶ್ವಾಗ್ನಿಯನ್ನು—ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನು ರಾಜನಂತೆ ಜನಿಸಿ, ತನ್ನ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಕತ್ತಲೆಯೂ ಬೆಳಕಿನ ದಿನಗಳನ್ನೂ ವಿಭಜಿಸಿ ಕ್ರಮಬದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ‘ಮೊದಲು ನೋಡುವ’ ಹೋತೃನಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅವನು ಮರಣಶೀಲರೊಳಗೆ ‘ಅಮರ ಬೆಳಕು’ವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಒಳಗಿನ ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಕತ್ತಲೆಯೊಳಗೆ ನಿಂತಿರುವ ಅಗ್ನಿಗೆ ದೇವರೂ ನಮಸ್ಕರಿಸುವಂತೆ, ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಉನ್ನತಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

Mantras

Mantra 1

अहश्च कृष्णमहरर्जुनं च वि वर्तेते रजसी वेद्याभिः । वैश्वानरो जायमानो न राजावातिरज्ज्योतिषाग्निस्तमांसि ॥

ಕೃಷ್ಣ ಅಹ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನ ಅಹ—ಎರಡೂ ರಜಸಿಗಳಲ್ಲಿ ವೇದ್ಯಾಭಿಃ (ನಿಯತ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ) ವಿಭಜಿತವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ. ವೈಶ್ವಾನರನು ಜನ್ಮಿಸುವಾಗ ರಾಜನಂತೆ; ಅಗ್ನಿಯು ತನ್ನ ಜ್ಯೋತಿಷಾ ಮೂಲಕ ತಮಾಂಸಿಗಳನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸುತ್ತಾನೆ.

Mantra 2

नाहं तन्तुं न वि जानाम्योतुं न यं वयन्ति समरेऽतमानाः । कस्य स्वित्पुत्र इह वक्त्वानि परो वदात्यवरेण पित्रा ॥

ನಾನು ಇನ್ನೂ ಆ ತಂತುವನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ನೆಯ್ಗೆಯ (ಓತು) ವಿಧಿಯನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಸಮರ-ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಚಲ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ನೆಯುವ ಅದನ್ನೂ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾರ ಮಗನು ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಬಲ್ಲನು? ಅಲ್ಲಿ ದೂರದ ಸತ್ಯವು ಸಮೀಪದ ಪಿತೃನ ಆಧಾರದಿಂದ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Mantra 3

स इत्तन्तुं स वि जानात्योतुं स वक्त्वान्यृतुथा वदाति । य ईं चिकेतदमृतस्य गोपा अवश्चरन्परो अन्येन पश्यन् ॥

ಅವನೇ ಆ ತಂತುವನ್ನು ತಿಳಿದವನು; ಅವನೇ ನೆಯ್ಗೆಯ (ಓತು) ವಿಧಿಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿದವನು; ಅವನೇ ಋತುಪ್ರಕಾರ, ಋತರೂಪವಾಗಿ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳುವವನು—ಅದನ್ನು ಅರಿತು ಜಾಗೃತನಾದ, ಅಮೃತದ ಗೋಪಾ (ರಕ್ಷಕ), ಕೆಳಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಇನ್ನೊಂದು (ಉನ್ನತ) ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ದೂರದನ್ನು ನೋಡುವವನು.

Mantra 4

अयं होता प्रथमः पश्यतेममिदं ज्योतिरमृतं मर्त्येषु । अयं स जज्ञे ध्रुव आ निषत्तोऽमर्त्यस्तन्वा वर्धमानः ॥

ಇವನೇ ಹೋತಾ (ಹೋತೃ); ಇವನೇ ಮೊದಲು ಇದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ—ಮರ್ತ್ಯರೊಳಗಿನ ಈ ಅಮೃತ ಜ್ಯೋತಿ. ಇವನೇ ಅವನು: ಜನಿಸಿದವನು, ಧ್ರುವವಾಗಿ ಆಸೀನನಾದವನು; ಅಮರ್ತ್ಯ, ತನ್ನ ತನು (ಸ್ವದೇಹ/ಉಪಸ್ಥಿತಿ)ಯಿಂದ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವವನು.

Mantra 5

ध्रुवं ज्योतिर्निहितं दृशये कं मनो जविष्ठं पतयत्स्वन्तः । विश्वे देवाः समनसः सकेता एकं क्रतुमभि वि यन्ति साधु ॥

ನೋಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಧ್ರುವ ಜ್ಯೋತಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು—ಅತಿವೇಗವಾದುದು—ತನ್ನ ಅಂತರಾಳದೊಳಗೆ ಹಾರುತ್ತಾ ಅದರತ್ತ ಧಾವಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ದೇವರೂ ಒಂದೇ ಮನಸ್ಸು, ಒಂದೇ ಸಂಕೇತ (ಸಂಕಲ್ಪ) ಹೊಂದಿ, ಒಂದೇ ಕ್ರತು (ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ/ಸಂಕಲ್ಪ) ಕಡೆಗೆ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ.

Mantra 6

वि मे कर्णा पतयतो वि चक्षुर्वीदं ज्योतिर्हृदय आहितं यत् । वि मे मनश्चरति दूरआधीः किं स्विद्वक्ष्यामि किमु नू मनिष्ये ॥

ನನ್ನ ಕಿವಿಗಳು ತೆರೆದು ಹಾರುತ್ತವೆ, ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಜ್ಯೋತಿ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ದೂರವ್ಯಾಪಿ ಚಿಂತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತದೆ—ನಾನು ನಿಜವಾಗಿ ಏನು ಉಚ್ಚರಿಸಲಿ, ಮತ್ತು ಈಗ ಒಳಗೆ ಏನು ರೂಪಿಸಲಿ?

Mantra 7

विश्वे देवा अनमस्यन्भियानास्त्वामग्ने तमसि तस्थिवांसम् । वैश्वानरोऽवतूतये नोऽमर्त्योऽवतूतये नः ॥

ಎಲ್ಲ ದೇವರೂ ಭಯಗೊಂಡು ನಿನಗೆ ನಮಿಸಿದರು, ಹೇ ಅಗ್ನಿ—ಕತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ನಿನಗೆ. ವೈಶ್ವಾನರನು, ಅಮರನು, ನಮ್ಮ ಪೋಷಣೆಗೂ ಉನ್ನತಿಗೆಗೂ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ—ನಮ್ಮ ಪೋಷಣೆಗಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ.

Frequently Asked Questions

Vaiśvānara is Agni in his universal form—the fire present in the world, in the sacrifice, and symbolically within all beings as illuminating power.

It points to Agni as a deathless principle of clarity and insight that can arise within human life—guiding action, speech, and worship away from darkness (tamas).

It emphasizes Agni’s supremacy as the power that dispels darkness and restores order; when obscurity prevails, even divine powers rely on Agni’s light and leadership.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App