Sukta 19
Sukta 5.19
Atri (Ātreya) (traditional attribution for much of Mandala 5; exact verse-level attribution may vary by recension)
Agni (esoteric birth of Agni in the Mother; common Vedic theme: Agni born in waters/wood/earth)
Tristubh (probable)
ಈ ಚಿಕ್ಕ ಅಗ್ನಿಸೂಕ್ತವು ತಾಯಿಯೊಳಗೆ ಅಡಗಿರುವ ಅಗ್ನಿಯ ಜನ್ಮವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ—ಆವರಣಗಳಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಇದ್ದು, ನಂತರ ಸ್ಪಷ್ಟ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದು. ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನೂ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನೂ ವೃದ್ಧಿಸುವ ಅಗ್ನಿಯ ಪ್ರಕಾಶಮಯ, ಚೇತನಗೊಳಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಇದು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಭಸ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಚಲಿಸುವ ಕಿರಣ/ಜ್ವಾಲೆಯಾಗಿ ಅವನ ಚೈತನ್ಯಮಯ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಬಲಗಳನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.
Mantras
Mantra 1
अभ्यवस्थाः प्र जायन्ते प्र वव्रेर्वव्रिश्चिकेत । उपस्थे मातुर्वि चष्टे ॥
ಆವರಣರೂಪ ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ; ಆ ಮುಚ್ಚಳಿನಿಂದ ಗುಪ್ತನಾದವನು ಜಾಗೃತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಮಾತೆಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಅವನು ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.
Mantra 2
जुहुरे वि चितयन्तोऽनिमिषं नृम्णं पान्ति । आ दृळ्हां पुरं विविशुः ॥
ಅವರು ಹೋಮವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ವಿವೇಕದಿಂದ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅನಿಮಿಷ ನೃಮ್ಣ (ವೀರಬಲ)ವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತು ದೃಢವಾದ ಕೋಟೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.
Mantra 3
आ श्वैत्रेयस्य जन्तवो द्युमद्वर्धन्त कृष्टयः । निष्कग्रीवो बृहदुक्थ एना मध्वा न वाजयुः ॥
ಶ್ವೈತ್ರೇಯನ ಕಡೆಗೆ ಜನಸಮೂಹಗಳೂ ಕೃಷಿಜನರೂ ದ್ಯುಮತ್ (ತೇಜಸ್ವಿ) ಬಲದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ; ನಿಷ್ಕ-ಗ್ರೀವ (ಸುವರ್ಣಕಂಠಾಭರಣಧಾರಿ), ಮಹದುಕ್ತ (ವಿಶಾಲ ಸ್ತುತಿವಾಣಿ) ಅವನು—ಇದರಿಂದ ಅವನು ಮಧುವಿನಂತೆ ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ, ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುವವನು.
Mantra 4
प्रियं दुग्धं न काम्यमजामि जाम्योः सचा । घर्मो न वाजजठरोऽदब्धः शश्वतो दभः ॥
ಪ್ರಿಯ ಹಾಲಿನಂತೆ, ಕಾಮ್ಯ (ಇಷ್ಟಕರ) ಅವನು—ಸಗೋತ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿಗಳ ಆತ್ಮೀಯತೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ; ಘರ್ಮನಂತೆ ಅವನು ವಾಜಜಠರ (ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಉದರ)—ಅದಬ್ಧ (ಅವಂಚಿತ), ಶಾಶ್ವತದಲ್ಲಿ ಅಚಲವಾಗಿ ಅಫಲಿತ.
Mantra 5
क्रीळन्नो रश्म आ भुवः सं भस्मना वायुना वेविदानः । ता अस्य सन्धृषजो न तिग्माः सुसंशिता वक्ष्यो वक्षणेस्थाः ॥
ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತ, ಓ ರಶ್ಮಿ, ನೀನು ಬಂದಿರುವೆ—ಭಸ್ಮದೊಡನೆ, ವಾಯುವಿನೊಡನೆ ಮಿಶ್ರವಾಗಿ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಿತು; ಅವನ ಶಕ್ತಿಗಳು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಅಂಚಿನ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರಂತೆ—ಸುಸಂಶಿತ (ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೀಕ್ಷ್ಣಗೊಳಿಸಿದ), ವಕ್ಷಣಸ್ಥ (ವಹನಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ) ನಿಂತು, ಪ್ರಹಾರಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧ.
Frequently Asked Questions
It describes Agni as a hidden power that awakens from coverings and becomes visible, and it asks that this revealed light strengthen life, work, and prosperity.
The “Mother” can be the kindling source that holds Agni—such as wood, the waters, or the earth—and also a symbolic image for the womb of manifestation where hidden light becomes known.
Because the living fire is experienced as moving with breath/wind and surrounded by ash; the verse uses this to show Agni’s intelligent, dynamic energy as it ignites and becomes powerful in the ritual.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.