Rig Veda 5.17.2: Mandala 5, Sukta 17, Mantra 2

Sukta 5.17

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (likely)

Samhita Patha (Devanagari)

अस्य हि स्वयशस्तर आसा विधर्मन्मन्यसे । तं नाकं चित्रशोचिषं मन्द्रं परो मनीषया ॥

Transliteration

ásya hí sváyaśas-tara āsā́ ví-dharman mányase | táṃ nā́kaṃ citrá-śociṣaṃ mandráṃ paró manīṣáyā ||

Translation

ಓ ಧರ್ಮವಿಚಾರಕಾ! ನೀನು ಅವನನ್ನು ಸ್ವಯಂ-ಯಶದಿಂದ ಇನ್ನೂ ಮಹಿಮಾವಂತನೆಂದು ಮನಗಾಣುತ್ತೀ. ನಾನಾವರ್ಣ ಜ್ವಾಲೆಯ ಚಿತ್ತ್ರಶೋಚಿಷ್, ಆಕಾಶಸಮಾನ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಆನಂದದಾಯಕ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿತ ಮನಸ್ಸು ಪರಮಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವೆಂದು ಧರಿಸುತ್ತದೆ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अस्य: of him/this (of this one)
• अस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → अस्य

• हि: indeed, for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• स्वयशस्तरः: more self-glorious / more famed by himself
• स्वयशस्तरः: विशेषण (कर्तृ/विषय-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: स्वयशस् (प्रातिपदिक) + तरप् (तुलनार्थक-प्रत्यय)

• आस: was / has been
• आस: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• विधर्मन्: the ordinance / the (special) law
• विधर्मन्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वि-धर्मन् (प्रातिपदिक; धर्मन् ‘धर्म/नियम’)

• मन्यसे: you think, you deem
• मन्यसे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: मन् (धातु) → मन्यते

• तम्: him
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → तम्

• नाकम्: heaven, the celestial realm
• नाकम्: कर्म (गत्यर्थ/प्राप्त्यर्थ-भावे)
• Type: Noun
• Root: नाक (प्रातिपदिक)

• चित्रशोचिषम्: bright-flamed, of variegated radiance
• चित्रशोचिषम्: विशेषण (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: चित्र-शोचिस् (प्रातिपदिक; शोचिस् ‘ज्योतिः/तेजस्’)

• मन्द्रम्: gladdening, pleasant (to invoke/chant)
• मन्द्रम्: विशेषण (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: मन्द्र (प्रातिपदिक)

• परः: farther, beyond; supreme
• परः: विशेषण (कर्तृ/विषय-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)

• मनीषया: with thought, with insight
• मनीषया: करण
• Type: Noun
• Root: मनीषा (प्रातिपदिक)