Rig Veda Sukta 13
Mandala 4Sukta 135 Mantras

Sukta 13

Sukta 4.13

Rishi

Vāmadeva Gautama

Devata

Agni with Dawn/Sun and invocation to the Aśvins

Chandas

Triṣṭubh (probable)

ಈ ಚಿಕ್ಕ ಸೂಕ್ತವು ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ಉದಯದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ: ಉಷಸ್ಸು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತದೆ, ಸೂರ್ಯನು ಉದಯಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಸುಸಿದ್ಧ ಗೃಹಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಅಶ್ವಿನರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಉಷಾಕಾಲದ ಚಿತ್ರಣದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಆಕಾಶವನ್ನು ಕಾಣದಂತೆ ತಾಳಿಹಿಡಿಯುವ ಆಧಾರದ ಕುರಿತು ಚಿಂತಾಮಯ ಆಶ್ಚರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ—ಲೋಕಗಳು ಕುಸಿಯದೆ ಇರುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಗುಪ್ತ ನಿಯಮವಾದ ಋತ. ಇದರ ಉದ್ದೇಶವು ವಿಧಿವಿಧಾನಾತ್ಮಕವೂ (ಪ್ರಾತಃಹೋಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವುದು) ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವಚಿಂತನೆಯೂ (ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ಧಾರಣೆ ಮಾಡುವ ಕ್ರಮದ ಕುರಿತು ಒಳನೋಟವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವುದು) ಆಗಿದೆ.

Mantras

Mantra 1

प्रत्यग्निरुषसामग्रमख्यद्विभातीनां सुमना रत्नधेयम् । यातमश्विना सुकृतो दुरोणमुत्सूर्यो ज्योतिषा देव एति ॥

ಅಗ್ನಿಯು ಉಷಸ್ಸುಗಳ ಅಗ್ರಭಾಗದತ್ತ ದೃಷ್ಟಿ ಹಾಯಿಸಿದ್ದಾನೆ—ಪ್ರಕಾಶದ ವಿಭಾತಿಗಳ ನಡುವೆ—ಸುವಿಚಾರದಿಂದ ರತ್ನಧೇಯವನ್ನು ಧರಿಸಿ. ಹೇ ಅಶ್ವಿನರೇ! ಸುಕೃತ ದುರೋಣ (ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಗೃಹ)ಕ್ಕೆ ಬನ್ನಿರಿ; ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ ದೇವನು ತನ್ನ ಜ್ಯೋತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಉದಯಿಸುತ್ತಾನೆ.

Mantra 2

ऊर्ध्वं भानुं सविता देवो अश्रेद्द्रप्सं दविध्वद्गविषो न सत्वा । अनु व्रतं वरुणो यन्ति मित्रो यत्सूर्यं दिव्यारोहयन्ति ॥

ದೇವ ಸವಿತೃನು ಮೇಲೇಳುವ ಕಿರಣವನ್ನು ಎತ್ತಿ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ; ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಬಿಂದುವನ್ನು ಚಲನೆಗೆ ತರುತ್ತಾನೆ—ಬೆಳಕಿನ ಬಲಿಷ್ಠ ಅನ್ವೇಷಕನಂತೆ. ಋತದ ಅನುಸಾರ ವರುಣ ಮತ್ತು ಮಿತ್ರರು ಸಾಗುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ದಿವ್ಯ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಆರೋಹಣಗೊಳಿಸುವಾಗ.

Mantra 3

यं सीमकृण्वन्तमसे विपृचे ध्रुवक्षेमा अनवस्यन्तो अर्थम् । तं सूर्यं हरितः सप्त यह्वीः स्पशं विश्वस्य जगतो वहन्ति ॥

ಅಂಧಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ವಿವೇಚಕ ದ್ರಷ್ಟನಾಗುವಂತೆ ಯಾರನ್ನು ಅವರು ರೂಪಿಸಿದರು—ಧ್ರುವ ಕ್ಷೇಮದೊಂದಿಗೆ ಗುರಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುವವರಾಗಿ—ಆ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಏಳು ವೇಗವಂತ ಹರಿತಗಳು ಹೊರುತ್ತವೆ; ಸರ್ವ ಜಗತ್ತಿನ ಚಲಿಸುವುದರ ಸ್ಪಶ, ಗುಪ್ತ ವೀಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷಿ.

Mantra 4

वहिष्ठेभिर्विहरन्यासि तन्तुमवव्ययन्नसितं देव वस्म । दविध्वतो रश्मयः सूर्यस्य चर्मेवावाधुस्तमो अप्स्वन्तः ॥

ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ವಾಹಕರೊಂದಿಗೆ ನೀನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತೀ; ತಂತುವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ನೇಯ್ದಂತೆ. ಓ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ದೇವಶಕ್ತಿ, ನೀನು ಕಪ್ಪು ಆವರಣವನ್ನು ತಳ್ಳಿ ಬಿಡುತ್ತೀ. ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು, ಹೊಡೆದು ಚೀರಿ, ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಓಡಿಸಿವೆ—ಚರ್ಮವನ್ನು ತೆಗೆಯುವಂತೆ—ಅಂತರಂಗದ ಜಲಗಳಲ್ಲಿ.

Mantra 5

अनायतो अनिबद्धः कथायं न्यङ्ङुत्तानोऽव पद्यते न । कया याति स्वधया को ददर्श दिवः स्कम्भः समृतः पाति नाकम् ॥

ಅನಾಯತ, ಅನಿಬದ್ಧ—ಇವನು ಹೇಗೆ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿಯೂ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ? ಯಾವ ಸ್ವಧಾ (ಸ್ವನಿಯಮ)ದಿಂದ ಇವನು ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ—ಯಾರು ಇದನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದಾರೆ? ದಿವಃ ಸ್ಕಂಭಃ (ಆಕಾಶಸ್ತಂಭ), ಋತದಲ್ಲಿ ಸಂಹತಗೊಂಡು, ನಾಕ (ಲೋಕ/ಆಕಾಶಗರ್ಭ)ವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಕಾಪಾಡುವವನು.

Frequently Asked Questions

It connects the morning kindling of Agni with the daily victory of light: dawn opens, the sun rises, and the rite invites divine help. It also reflects on the unseen order (ṛta) that holds the cosmos steady.

The Aśvins are swift helpers associated with dawn and safe arrival. Calling them to the “well-built home” fits the morning ritual context—seeking protection, health, and smooth beginnings as the day starts.

It is a poetic way of speaking about the supporting principle that keeps the sky and world from collapsing. The verse suggests this support is grounded in ṛta—truth and cosmic order—operating by its own law (svadhā).

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App