Rig Veda 3.55.10: Mandala 3, Sukta 55, Mantra 10
Sukta 3.55
Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional)
Devata: Vishnu and Agni as coordinated powers under the one sovereignty
Chandas: Triṣṭubh (likely)
Samhita Patha (Devanagari)
विष्णुर्गोपाः परमं पाति पाथः प्रिया धामान्यमृता दधानः । अग्निष्टा विश्वा भुवनानि वेद महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥
Transliteration
víṣṇur gopā́ḥ paramáṁ pā́ti pā́thaḥ priyā́ dhā́māny amṛ́tā dádhānaḥ | agníṣ ṭā́ víśvā bhúvanāni véda mahád devānām asura-tvám ékam ||
Translation
ವಿಷ್ಣು ಗೋಪನಾಗಿ ಪರಮ ಪಥವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾನೆ; ಪ್ರಿಯ ಅಮೃತ ಧಾಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಗ್ನಿ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಭುವನಗಳನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದಾನೆ: ದೇವರ ಒಂದು ಮಹತ್ ಅಸುರತ್ವ (ಆಧಿಪತ್ಯ) ಇದೆ.
Word by Word
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootविष्णु- (प्रातिपदिक)
गो-पाःthe cow-protector/guardian
गो-पाः:
कर्तृ
TypeNoun (compound)
Rootगो- + पा- (√पा ‘to protect’) (समास: तत्पुरुष/उपपद)
परमम्the highest
परमम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootपरम- (प्रातिपदिक)
पातिprotects/guards
पाति:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√पा (पालने)
पाथःpath/way (course)
पाथः:
कर्म
TypeNoun
Rootपाथस्- (प्रातिपदिक)
प्रियाःdear, beloved
प्रियाः:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रिय- (प्रातिपदिक)
धामानिabodes/dwellings
धामानि:
कर्म
TypeNoun
Rootधामन्- (प्रातिपदिक)
अमृताःimmortal, deathless
अमृताः:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअमृत- (प्रातिपदिक)
दधानःbearing, holding
दधानः:
कर्तृ (विष्णुः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeVerbal adjective (present participle)
Root√धा (धारणे) → दधा- (वर्तमान-प्रत्यय) + शतृ
अग्निःAgni
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
ताthose (i.e., those abodes)
ता:
कर्म
TypePronoun
Rootतद्- (सर्वनाम)
विश्वाall
विश्वा:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविश्व- (प्रातिपदिक)
भुवनानिworlds/realms
भुवनानि:
कर्म
TypeNoun
Rootभुवन- (प्रातिपदिक; from √भू)
वेदknows
वेद:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√विद् (ज्ञाने)
महत्great
महत्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत्/महान्त्- (प्रातिपदिक)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
असुरत्वम्asura-hood/sovereign power
असुरत्वम्:
कर्म
TypeNoun (abstract)
Rootअसुरत्व- (प्रातिपदिक; असुर + त्व)
एकम्one, single
एकम्:
कर्म
TypeAdjective/Numeral
Rootएक- (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.