Rig Veda 3.46.4: Mandala 3, Sukta 46, Mantra 4
Sukta 3.46
Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional, Mandala 3)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (likely)
Samhita Patha (Devanagari)
उरुं गभीरं जनुषाभ्युग्रं विश्वव्यचसमवतं मतीनाम् । इन्द्रं सोमासः प्रदिवि सुतासः समुद्रं न स्रवत आ विशन्ति ॥
Transliteration
urúṁ gabhīráṁ januṣā́bhy ùgráṁ viśvá-vyacasam avatáṁ matīnā́m | índraṁ sómāsaḥ prá-divi sutā́saḥ samudráṁ ná sraváta ā́ viśanti ||
Translation
ವಿಶಾಲವೂ ಗಹನವೂ, ಜನ್ಮದಿಂದಲೇ ಉಗ್ರನೂ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯೂ, ಮತಿ(ಚಿಂತನೆ)ಗಳ ಸಹಾಯಕನೂ ಆದ ಇಂದ್ರನಲ್ಲಿ—ಪ್ರದಿವಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸೋಮದ ಧಾರೆಗಳು, ಹರಿಯುವ ನೀರು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುವಂತೆ, ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆ.
Word by Word
उरुम्wide, broad
उरुम्:
कर्म (इन्द्रम् इति विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootउरु-
गभीरम्deep
गभीरम्:
कर्म (इन्द्रम् इति विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootगभीर-
जनुषाby birth, by nature
जनुषा:
करण (येन प्रकारेण/स्वभावेन)
TypeNoun
Rootजनु-
अभि-उग्रम्fierce, very mighty
अभि-उग्रम्:
कर्म (इन्द्रम् इति विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootउग्र- (उग्रम्); उपसर्ग: अभि
विश्व-व्यचसम्all-pervading, wide-spreading
विश्व-व्यचसम्:
कर्म (इन्द्रम् इति विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootविश्व- + व्यचस्-
अवतम्helping, protecting
अवतम्:
कर्म (इन्द्रम् इति विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअवत- (PPP of √अव्/अव् ‘to protect, help’)
मतीनाम्of thoughts/prayers
मतीनाम्:
सम्बन्ध (अवतम्—कस्य?)
TypeNoun
Rootमती-
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म (वि-विशन्ति इति)
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र-
सोमासःSoma-juices
सोमासः:
कर्तृ (विशन्ति)
TypeNoun
Rootसोम-
प्र-दिविforth in heaven / in the highest heaven
प्र-दिवि:
अधिकरण (स्थान)
TypeIndeclinable (prep. adv.)
Rootदिव्- (दिवि); उपसर्ग: प्र
सुतासःpressed (Soma), freshly pressed
सुतासः:
कर्तृ (सोमासः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (used substantively)
Rootसुत- (PPP of √सु ‘to press (Soma)’)
समुद्रम्ocean
समुद्रम्:
कर्म (उपमान-आधारः; ‘न’ इत्यनेन)
TypeNoun
Rootसमुद्र-
नlike, as
न:
उपमान-निर्देशक
TypeIndeclinable
Rootन
स्रवत्flowing
स्रवत्:
कर्म (उपमानस्य विशेषणम्)
TypeParticiple (adjectival)
Rootस्रवत् (present participle of √स्रु ‘to flow’)
आtowards, into
आ:
क्रियाविशेषण (गत्यर्थे)
TypeIndeclinable (preverb)
Rootआ
विशन्तिthey enter
विशन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√विश्
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.