Rig Veda Sukta 16
Mandala 3Sukta 166 Mantras

Sukta 16

Sukta 3.16

Rishi

Viśvāmitra Gāthina (Mandala 3 family attribution)

Devata

Agni

Chandas

Trishtubh (probable; confirm in edition)

ಅಗ್ನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಆರು ಋಚೆಗಳ ಈ ಸೂಕ್ತವು ಅವನನ್ನು ವೀರಶಕ್ತಿಯ (ಸುವೀರ್ಯ), ಸೌಭಾಗ್ಯದ (ಸೌಭಗ) ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತಿನ (ರಾಯ್) ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ, ಹಾಗೂ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಜಯ ತರುವ (ವೃತ್ರಹನ್) ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಬಲವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಲೋಕಗಳಾದ್ಯಂತವೂ ದೇವತೆಗಳ ಮಧ್ಯೆಯೂ ‘ಕಾರ್ಯಮಾಡಿ’ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಕರ್ತೃನಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಆ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಯಜ್ಞದ ಮೂಲಕ ದೇವತೆಗಳತ್ತ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕೆಂಬ ನೇರ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಜ (ಪ್ರಾಣಬಲ ಮತ್ತು ಜಯಶಕ್ತಿ), ಸಮೃದ್ಧ ವೃದ್ಧಿ, ಆನಂದವಾಹಕ ಶಕ್ತಿ (ಮಯೋಭೂ), ವಿಶಾಲ ತೇಜಸ್ಸು (ತುವಿದ್ಯುಮ್ನ) ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಯಶಸ್ಸು/ಕೀರ್ತಿ (ಯಶಸ್)ಗಾಗಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೂಕ್ತವು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

Mantras

Mantra 1

अयमग्निः सुवीर्यस्येशे महः सौभगस्य । राय ईशे स्वपत्यस्य गोमत ईशे वृत्रहथानाम् ॥

ಈ ಅಗ್ನಿ ಸುವೀರ್ಯದ ಅಧಿಪತಿ, ಮಹಾ ಸೌಭಾಗ್ಯದ ಸ್ವಾಮಿ; ರಾಯದ, ಸತ್ಯ ಸ್ವಪತ್ಯದ ಸ್ವಾಮಿ, ಗೋಮತ್ (ಕಿರಣಸಮೃದ್ಧ)ನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ವೃತ್ರಹತ್ಯೆಗಳ—ಆವರಣಕಾರನ ವಧಗಳ—ಅಧಿಪತಿ.

Mantra 2

इमं नरो मरुतः सश्चता वृधं यस्मिन्रायः शेवृधासः । अभि ये सन्ति पृतनासु दूढ्यो विश्वाहा शत्रुमादभुः ॥

ಹೇ ನರರೇ, ಹೇ ಮರುತಗಳೇ, ಈ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿರಿ—ಯಾವನಲ್ಲಿ ರಾಯಗಳು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವವರು, ಎಲ್ಲ ದಿನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶತ್ರುವನ್ನು ಮಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

Mantra 3

स त्वं नो रायः शिशीहि मीढ्वो अग्ने सुवीर्यस्य । तुविद्युम्न वर्षिष्ठस्य प्रजावतोऽनमीवस्य शुष्मिणः ॥

ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ಹೇ ಉದಾರ ದಾತನೇ, ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ರಾಯಃ (ಸಂಪತ್ತು)ವನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣಗೊಳಿಸು—ಸುವೀರ್ಯ (ಸತ್ಯ ವೀರಶಕ್ತಿ)ಯ ಧನವನ್ನು; ಬಹು ದ್ಯುಮ್ನವುಳ್ಳ, ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿ ಸುರಿಸುವ, ಪ್ರಜಾವಂತ, ಅನಾಮೀವ (ರೋಗ-ಹಾನಿರಹಿತ), ಶೂಷ್ಮಿನ್ (ಬಲಪೂರ್ಣ)ವಾದುದನ್ನು.

Mantra 4

चक्रिर्यो विश्वा भुवनाभि सासहिश्चक्रिर्देवेष्वा दुवः । आ देवेषु यतत आ सुवीर्य आ शंस उत नृणाम् ॥

ಯಾವನು ಎಲ್ಲಾ ಭುವನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅಭಿ-ಸಾಸಹಿ (ಸರ್ವತ್ರ ಜಯಿಸಿದವನು) ಆಗಿದ್ದಾನೋ—ಅವನು ದೇವೇಷು ದೂವಃ (ಸೇವೆ/ಅರ್ಪಣೆ)ಯನ್ನು ಕೃತ್ಯಗೊಳಿಸಿದವನು. ದೇವರ ಕಡೆಗೆ ಯತ್ನಿಸಿರಿ; ಸುವೀರ್ಯ ಕಡೆಗೆ, ಶಂಸ (ಪ್ರೇರಿತ ಸ್ತುತಿ-ವಾಣಿ) ಕಡೆಗೆ, ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರ ಕೀರ್ತಿ/ಪ್ರಶಂಸೆಯ ಕಡೆಗೂ.

Mantra 5

मा नो अग्नेऽमतये मावीरतायै रीरधः । मागोतायै सहसस्पुत्र मा निदेऽप द्वेषांस्या कृधि ॥

ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ನಮ್ಮನ್ನು ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ಕಸಿಯುವ ಜಡತೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಬೇಡ; ವೀರತ್ವ-ಕ್ಷಯಕ್ಕೂ ಬೇಡ. ಗೋತಾ (ಗೋ/ಜ್ಞಾನಕಿರಣಗಳ ಲಾಭ) ನಷ್ಟಕ್ಕೂ ಬೇಡ. ಹೇ ಸಹಸಸ್ಪುತ್ರ (ಬಲದ ಪುತ್ರ), ನಮ್ಮನ್ನು ನಿಂದೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಡ; ನಮ್ಮಿಂದ ದ್ವೇಷಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡು.

Mantra 6

शग्धि वाजस्य सुभग प्रजावतोऽग्ने बृहतो अध्वरे । सं राया भूयसा सृज मयोभुना तुविद्युम्न यशस्वता ॥

ಓ ಅಗ್ನೇ, ಶುಭಭಾಗ್ಯದ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ದಾತನೇ! ಮಹತ್ತಾದ ಅಧ್ವರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾವಂತವಾದ ವಾಜ (ಬಲ/ವಿಜಯಶಕ್ತಿ) ನಮಗೆ ದಯಪಾಲಿಸು; ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕವಾದ ರಾಯ (ಸಮೃದ್ಧಿ) ಯೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸು. ನೀನು ಮಯೋಭೂ (ಆನಂದಕರ ಶಕ್ತಿ) ಯಿಂದ, ಬಹುದ್ಯುಮ್ನ (ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕೀರ್ತಿ-ಪ್ರಭೆ) ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸೃಜಿಸು.

Frequently Asked Questions

It praises Agni as the ruling power behind strength, prosperity, and wealth, and asks him to remove obstacles and grant victorious growth through the sacrifice.

Because Agni is seen as the effective divine force in the rite—able to govern outcomes like hero-power, good fortune, riches, and the overcoming of obstruction.

The hymn asks for vāja (winning strength), richer abundance (rāy), delight-bearing support (mayobhū), wide splendor (tuvi-dyumna), and lasting fame (yaśas).

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App