Rig Veda 10.84.7: Mandala 10, Sukta 84, Mantra 7

Sukta 10.84

Rishi: Manyu-cycle voice (traditional attribution uncertain)

Devata: Varuṇa and Manyu (invoked jointly as powers of ṛta and victorious ardour)

Chandas: Triṣṭubh (probable; RV 10 hymns commonly Triṣṭubh—exact metrical scan not supplied in input)

Samhita Patha (Devanagari)

संसृष्टं धनमुभयं समाकृतमस्मभ्यं दत्तां वरुणश्च मन्युः । भियं दधाना हृदयेषु शत्रवः पराजितासो अप नि लयन्ताम् ॥

Transliteration

saṁsṛ́ṣṭaṁ dhánam ubháyaṁ samā́kṛtam asmábhyaṁ dattāṁ váruṇaś ca mányuḥ | bhiyáṁ dádhānā hṛ́dayeṣu śátravāḥ parā́jitāso ápa ní layantām ||

Translation

ವರುಣನೂ ಮನ್ಯುವೂ—ಇಬ್ಬರೂ—ನಮಗೆ ಸಂಸೃಷ್ಟ (ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ) ಧನವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ: ಉಭಯ ಶಕ್ತಿಗಳು ಸೇರಿ ಸಮಾಕೃತ (ಏಕರೂಪವಾಗಿ ರೂಪಿತ) ಪೂರ್ಣತೆಯಾಗಲಿ. ಶತ್ರುಗಳು ಹೃದಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಯವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಪರಾಜಿತರಾಗಿ, ದೂರ ಸರಿದು ಅಡಗಿ ಹೋಗಲಿ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• संसृष्टम्: mixed, combined
• संसृष्टम्: विशेषण (कर्म/प्रातिपदिक-विशेषण) धनम्-सम्बन्धि
• Type: Adjective
• Root: सम्-√सृज् (सृजति) / संसृष्ट (ppp)

• धनम्: wealth, treasure
• धनम्: कर्म (दत्ताम् इति) / विषय
• Type: Noun
• Root: धन (प्रातिपदिक)

• उभयम्: both (kinds)
• उभयम्: विशेषण (धनम्-सम्बन्धि)
• Type: Adjective
• Root: उभय (प्रातिपदिक)

• समाकृतम्: made up/put together, prepared
• समाकृतम्: विशेषण (धनम्-सम्बन्धि)
• Type: Adjective
• Root: सम्-आ-√कृ (करोति) / समाकृत (ppp)

• अस्मभ्यम्: to us
• अस्मभ्यम्: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• दत्ताम्: let (it) be given / may they give
• दत्ताम्: क्रिया (आशीर्लिङ्गार्थ/विध्यर्थः), कर्तृ-सम्बन्ध
• Type: Verb (injunctive/imperative sense via ppp used predicatively)
• Root: √दा (ददाति) / दत्त (ppp)

• वरुणः: Varuṇa
• वरुणः: कर्तृ
• Type: Noun (deity)
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च

• मन्युः: Manyu (Wrath/Indignation)
• मन्युः: कर्तृ
• Type: Noun (deity/personified wrath)
• Root: मन्यु (प्रातिपदिक)

• भियम्: fear
• भियम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: भि (स्त्री; प्रातिपदिक भिय्/भि)

• दधानाः: placing, bearing
• दधानाः: कर्तृ-विशेषण (शत्रवः-सम्बन्धि)
• Type: Participle (present active)
• Root: √धा (दधाति) / दधान (वर्तमान कृदन्त)

• हृदयेषु: in (their) hearts
• हृदयेषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: हृदय (प्रातिपदिक)

• शत्रवः: enemies
• शत्रवः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: शत्रु (प्रातिपदिक)

• पराजितासः: defeated
• पराजितासः: कर्तृ-विशेषण (शत्रवः-सम्बन्धि)
• Type: Adjective
• Root: पराजित (ppp of परा-√जि) / पराजित (प्रातिपदिक)

• अप: away
• अप: क्रियाविशेषण (नि-√ली इत्यस्य)
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: अप

• नि: down, into
• नि: क्रियाविशेषण (√ली इत्यस्य)
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: नि

• लयन्ताम्: let them hide/withdraw
• लयन्ताम्: क्रिया (कर्तृ = शत्रवः)
• Type: Verb
• Root: √ली (लिनाति/लीयते; here causeless middle) with नि-