
Sukta 10.75
Āpas (Waters), with special focus on Sindhu; Vivasvat as luminous seat-context
ಈ ಸೂಕ್ತವು ಜಲದೇವತೆಗಳಾದ ಆಪಸ್ಸಿಗೆ ಮಹತ್ತಾದ ಸ್ತುತಿ; ಅದರಲ್ಲೂ ಸಿಂಧುವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠ, ಅತಿಶೀಘ್ರಗಾಮಿ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಧಿಕ ವಿಜಯಶಾಲಿ ನದಿಯಾಗಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉನ್ನತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಕವಿ ತನ್ನ ಸ್ತೋಮಕ್ಕೆ ಸೇರುವಂತೆ ಅನೇಕ ಪವಿತ್ರ ನದಿಗಳ ವಿಶಾಲ ಜಾಲವನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾನೆ. ನದಿಗಳನ್ನು ಶಕ್ತಿ, ಪೋಷಣ ಮತ್ತು ಋಜುಗತಿಯನ್ನೂ ಹೊತ್ತು ತರುವ ಜೀವಂತ ಶಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿ, ಋತ-ಸತ್ಯಗಳ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಸೂರ್ಯಸಂದರ್ಭವಾದ ‘ವಿವಸ್ವತ್ನ ಆಸನದಲ್ಲಿ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 1
प्र सु व आपो महिमानमुत्तमं कारुर्वोचाति सदने विवस्वतः । प्र सप्तसप्त त्रेधा हि चक्रमुः प्र सृत्वरीणामति सिन्धुरोजसा ॥
ಹೇ ಆಪಃ (ಜಲದೇವಿಯರೇ), ವಿವಸ್ವತನ ಸದನದಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಪರಮ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತೇನೆ. ಏಳು ಮತ್ತು ಏಳು ತ್ರಿಧಾ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸಿದವು; ಮತ್ತು ಸಿಂಧು ತನ್ನ ಬಲದಿಂದ ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿಬಿಡುತ್ತದೆ—ಚೇತನಶಕ್ತಿಯ ಅತಿಪ್ರಬಲ ಪ್ರವಾಹವಾಗಿ.
Mantra 2
प्र तेऽरदद्वरुणो यातवे पथः सिन्धो यद्वाजाँ अभ्यद्रवस्त्वम् । भूम्या अधि प्रवता यासि सानुना यदेषामग्रं जगतामिरज्यसि ॥
ಹೇ ಸಿಂಧು! ನೀನು ಬಲದ ಸಮೃದ್ಧಿಗಳ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸಿದಾಗ, ವರುಣನು ನಿನಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಿದನು. ನೀನು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಇಳಿಜಾರುಗಳೂ ಶಿಖರ-ಕಡಿವಾಣಗಳೂ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತೀ; ಮತ್ತು ಈ ಚಲಿಸುವ ಲೋಕಗಳ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಸಾಗುವಾಗ, ಅವುಗಳ ಮುಂದಾಟವನ್ನು ನೀನೇ ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತೀ.
Mantra 3
दिवि स्वनो यतते भूम्योपर्यनन्तं शुष्ममुदियर्ति भानुना । अभ्रादिव प्र स्तनयन्ति वृष्टयः सिन्धुर्यदेति वृषभो न रोरुवत् ॥
ದಿವಿಯಲ್ಲಿ ಅದರ ನಾದವು ತಣಿಯದೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ; ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆಯೂ ಅದು ಏಳುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಅದು ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತುತ್ತದೆ. ಮೋಡದಿಂದ ಮಳೆಯು ಗುಡುಗುತ್ತ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಂತೆ, ಸಿಂಧು ಸಾಗುವಾಗ—ಮಹಾಬಲವು ಎಮ್ಮೆಯಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 4
अभि त्वा सिन्धो शिशुमिन्न मातरो वाश्रा अर्षन्ति पयसेव धेनवः । राजेव युध्वा नयसि त्वमित्सिचौ यदासामग्रं प्रवतामिनक्षसि ॥
ಹೇ ಸಿಂಧು! ತಾಯಿಗಳು ಮಗುವಿನ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸುವಂತೆ, ರಂಭಿಸುವ ಧೇನುಗಳಂತೆ ಹಾಲಿನೊಡನೆ ನದಿಹರಿವುಗಳು ನಿನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಹರಿದುಬರುತ್ತವೆ. ರಾಜನು ತನ್ನ ಯೋಧರೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸುವಂತೆ, ನೀನು ಮಿಶ್ರ ಜಲಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತೀ; ಈ ಇಳಿಜಾರುಗಳ ಅಗ್ರಭಾಗವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ, ಇಳಿಮುಖದಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಮುಂಚೂಣಿಯಾಗುತ್ತೀ.
Mantra 5
इमं मे गङ्गे यमुने सरस्वति शुतुद्रि स्तोमं सचता परुष्ण्या । असिक्न्या मरुद्वृधे वितस्तयार्जीकीये शृणुह्या सुषोमया ॥
ಹೇ ಗಂಗೆ, ಯಮುನೆ, ಸರಸ್ವತಿ ಮತ್ತು ಶುತುದ್ರಿ—ಪರುಷ್ಣಿಯೊಡನೆ—ನನ್ನ ಈ ಸ್ತೋತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿರಿ. ಹೇ ಅಸಿಕ್ನೀ, ಹೇ ವಿತಸ್ತಾ, ಹೇ ಆರ್ಜೀಕೀಯಾ, ಇದನ್ನೂ ಕೇಳಿರಿ; ಹೇ ಸುಷೋಮಯಾ, ನೀವೂ ಕೇಳು. ಸೊಮದ ಪ್ರಾಣರಸ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಲಿ; ಚೇತನ್ಯದ ಪ್ರವಾಹಗಳು ನಮ್ಮ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಸತ್ಯದತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಿ.
Mantra 6
तृष्टामया प्रथमं यातवे सजूः सुसर्त्वा रसया श्वेत्या त्या । त्वं सिन्धो कुभया गोमतीं क्रुमुं मेहत्न्वा सरथं याभिरीयसे ॥
ಹೇ ಸಿಂಧು, ನೀನು ಮೊದಲು ತೃಷ್ಟಾಮಯೆಯೊಡನೆ—ಸುಸರ್ತ್ವಾ ರಸೆಯೊಡನೆ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಶ್ವೇತೀಯೊಡನೆ—ಸಜ್ಜಾಗಿ ಹೊರಡುತ್ತೀ. ನೀನು ಕುಭೆಯೊಡನೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತೀ; ಗೋಮತೀ, ಕ್ರುಮು, ಮೇಹತ್ನುಗಳೊಡನೆ ಒಂದೇ ರಥದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಂತೆ ಹರಿಯುತ್ತೀ. ಹಾಗೆಯೇ ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಅನೇಕ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಒಂದೇ ಸೌಹಾರ್ದಮಯ ಚಲನವಾಗಿ ಆತ್ಮವಿಜಯದತ್ತ ಹರಿಯಲಿ.
Mantra 7
ऋजीत्येनी रुशती महित्वा परि ज्रयांसि भरते रजांसि । अदब्धा सिन्धुरपसामपस्तमाश्वा न चित्रा वपुषीव दर्शता ॥
ಋಜುವಾಗಿ ಹರಿಯುವ, ವೇಗವಂತಿ, ಮಹಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಸಿಂಧು ತನ್ನ ಸುತ್ತಲೂ ದೂರವಿಸ್ತಾರವಾದ ಆಕಾಶಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅದೆಬ್ಬದ, ಅಜೇಯ, ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಶಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲಳಾಗಿ, ಅವಳು ವಿಚಿತ್ರ-ಮಹಿಮೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದರ್ಶನೀಯಳು—ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಅಶ್ವಗಳಂತೆ. ಹಾಗೆಯೇ ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯ ಶಕ್ತಿ ಚೇತನ್ಯದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತಿಹತವಾಗಿ ಸಾಗಲಿ.
Mantra 8
स्वश्वा सिन्धुः सुरथा सुवासा हिरण्ययी सुकृता वाजिनीवती । ऊर्णावती युवतिः सीलमावत्युताधि वस्ते सुभगा मधुवृधम् ॥
ಸ್ವಶ್ವಾ ಸಿಂಧುಃ—ಉತ್ತಮ ಅಶ್ವಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಳು; ಸುರಥಾ—ರಥಬಲದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಳು; ಸುವಾಸಾ—ಸುಂದರ ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಣಿ; ಹಿರಣ್ಯಯೀ—ಸ್ವರ್ಣಮಯಿ; ಸುಕೃತಾ—ಸುಘಟಿತವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತಳು; ವಾಜಿನೀವತೀ—ಬಲ ಮತ್ತು ಜಯಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ತುಂಬಿದಳು. ಊರ್ಣಾವತೀ ಯುವತೀ, ಶೀಲಮಾವತೀ—ಸುಶೀಲ, ಸುಸ್ಥಿತ ಸ್ವಭಾವದವಳು; ಮತ್ತು ಅವಳು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಸುಭಗ ಮಧುವೃಧಮ್—ಮಧುರತೆಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವ ಕాంతಿಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ.
Mantra 9
सुखं रथं युयुजे सिन्धुरश्विनं तेन वाजं सनिषदस्मिन्नाजौ । महान्ह्यस्य महिमा पनस्यतेऽदब्धस्य स्वयशसो विरप्शिनः ॥
ಸಿಂಧುಃ ಸುಖಂ ರಥಂ—ಸಹಜವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ರಥವನ್ನು—ಅಶ್ವಿನಂ, ಅಶ್ವಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಯುಯುಜೆ (ಜೋಡಿಸಿದ್ದಾಳೆ); ತೇನ ಈ ಆಜೌ—ಈ ಸಮರದಲ್ಲಿ—ವಾಜಂ, ಬಲದ ಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು, ಸನಿಷತ್ (ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾಳೆ). ಮಹಾನ್ ಹ್ಯಸ್ಯ ಮಹಿಮಾ—ಅವಳ ಮಹಿಮೆ ಮಹತ್ತರ; ಪನಸ್ಯತೇ—ಸ್ತುತಿಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಅದಬ್ಧಸ್ಯ—ಅಜೇಯಳಾದ; ಸ್ವಯಶಸಃ—ಸ್ವಯಂ-ಯಶಸ್ವಿನಿ; ವಿರಪ್ಶಿನಃ—ವ್ಯಾಪಕ ಶಕ್ತಿಯವಳು.
It is a hymn praising the divine Waters (Āpas), especially Sindhu, and it also invokes many named rivers to join the poet’s hymn and bring strength, purity, and auspicious flow.
The rivers are treated as living divine powers. Naming them is a way of inviting their presence and blessings, and of honoring the interconnected sacred landscape through which life and offerings flow.
Vivasvat is the solar, luminous context of order and truth. The phrase suggests that the waters are praised not only as physical rivers but as powers working within a higher, radiant order (ṛta-like harmony).
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.