Sukta 165
Sukta 10.165
Traditionally associated with Atharvanic/late book (Mandala 10) apotropaic seers; specific r̥ṣi attribution varies by Anukramaṇī for this hymn (often given as a late/anonymous tradition).
Devas in general; with explicit reference to Nirr̥ti as the adverse power being averted.
Triṣṭubh (probable; RV 10 frequently uses Triṣṭubh in such stanzas—exact metrical scan recommended for confirmation).
ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಅಪೋತ್ರೋಪೈಕ ಸ್ತೋತ್ರವು ದೇವತೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ, ಅಶುಭ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ದೂರಮಾಡಲು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ: ನಿರೃತಿಯ (ದುರ್ಭಾಗ್ಯ, ಕ್ಷಯ/ವಿಲಯ) ದೂತನಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ಭಾಸವಾಗುವ ಪಾರಿವಾಳದ ಕಾಣಿಕೆ. ಮಂತ್ರರೂಪವಾದ ಋಚೆಯ ಮೂಲಕ ಸ್ತೋತ್ರವು ‘ವಿಮೋಚನೆ’ (ನಿಷ್ಕೃತಿ)ಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಯ ಸುತ್ತಲಿನ ಅಗ್ನಿಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ಎರಡು ಕಾಲಿನವರೂ ನಾಲ್ಕು ಕಾಲಿನವರೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ.
Mantras
Mantra 1
देवाः कपोत इषितो यदिच्छन्दूतो निॠत्या इदमाजगाम । तस्मा अर्चाम कृणवाम निष्कृतिं शं नो अस्तु द्विपदे शं चतुष्पदे ॥
ಓ ದೇವರೆ, ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಬಂದ ಕಪೋತನು ನಿರ್ಋತಿ (ವಿಘಟನೆ ಮತ್ತು ದುರ್ಭಾಗ್ಯದ ಶಕ್ತಿ)ಯ ದೂತನಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದರೆ, ಆ (ಅಂಧಕಾರಮಯ) ಕಳುಹಿಕೆಗೆ ನಾವು ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ವಿಮೋಚನೆಯ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇವೆ. ನಮಗೆ ದ್ವಿಪದರಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಇರಲಿ; ಚತುಷ್ಪದರಲ್ಲಿ ಸಹ ಶಾಂತಿ ಇರಲಿ.
Mantra 2
शिवः कपोत इषितो नो अस्त्वनागा देवाः शकुनो गृहेषु । अग्निर्हि विप्रो जुषतां हविर्नः परि हेतिः पक्षिणी नो वृणक्तु ॥
ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದ್ದರೂ ಪಾರಿವಾಳವು ನಮಗೆ ಶಿವ (ಮಂಗಳಕರ)ವಾಗಿರಲಿ; ದೇವರೆ, ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಕುನವು ನಿರ್ದೋಷವಾಗಿರಲಿ. ಯಾಕೆಂದರೆ ವಿಪ್ರನಾದ ಅಗ್ನಿಯು ನಮ್ಮ ಹವಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ರೆಕ್ಕೆಗಳಿರುವ ಹೇತಿ (ಶತ್ರುವಿನ ಆಘಾತ) ನಮ್ಮನ್ನು ಸುತ್ತಿಹೋಗಲಿ, ನಮ್ಮನ್ನು ಆರಿಸದಿರಲಿ.
Mantra 3
हेतिः पक्षिणी न दभात्यस्मानाष्ट्र्यां पदं कृणुते अग्निधाने । शं नो गोभ्यश्च पुरुषेभ्यश्चास्तु मा नो हिंसीदिह देवाः कपोतः ॥
ರೆಕ್ಕೆಗಳಿರುವ ಹೇತಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಮೋಸಗೊಳಿಸದು, ಮೀರಿಸದು; ಅಗ್ನಿಧಾನದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅದು ತನ್ನ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಗೋಭ್ಯಃ (ಕಿರಣಗಳು/‘ಗೋವುಗಳು’) ಮತ್ತು ಪುರುಷರಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಇರಲಿ; ಹೇ ದೇವರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಪಾರಿವಾಳವು ನಮ್ಮನ್ನು ಹಿಂಸಿಸದಿರಲಿ.
Mantra 4
यदुलूको वदति मोघमेतद्यत्कपोतः पदमग्नौ कृणोति । यस्य दूतः प्रहित एष एतत्तस्मै यमाय नमो अस्तु मृत्यवे ॥
ಗೂಬೆ ಹೇಳುವುದು ವ್ಯರ್ಥ; ಮತ್ತು ಪಾರಿವಾಳವು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಯೂ ವ್ಯರ್ಥ—ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಆ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೂತ ಮಾತ್ರ. ಆ ಯಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ—ಮೃತ್ಯುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; (ಅವನ ಹಕ್ಕು) ಬೇರೆಡೆ ತೃಪ್ತಿಯಾಗಲಿ, ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ.
Mantra 5
ऋचा कपोतं नुदत प्रणोदमिषं मदन्तः परि गां नयध्वम् । संयोपयन्तो दुरितानि विश्वा हित्वा न ऊर्जं प्र पतात्पतिष्ठः ॥
ಋಚೆಯಿಂದ ಕಪೋತವನ್ನು ಓಡಿಸಿರಿ—ದೂರಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿರಿ; ಪೋಷಕ ರಸದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಗೊಂಡು ಅದನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು (ಹೊರಗೆ) ಕರೆದೊಯ್ಯಿರಿ. ಎಲ್ಲ ದುರಿತಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ, ನಮ್ಮ ಊರ್ಜೆಯ ಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಅಸ್ಪರ್ಶವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟು, ಅದು ಅತಿಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಹಾರಿಹೋಗಲಿ—ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ.
Frequently Asked Questions
In this sukta the pigeon is treated as a possible bad omen—an apparent ‘messenger’ of Nirr̥ti (misfortune). The hymn uses mantra to send that omen away and restore peace.
Nirr̥ti is a Vedic power associated with loss, decay, and misfortune. Here she is not praised; she is the adverse force to be averted so that well-being (śam) returns.
It is a compact blessing for the whole community: humans (two-footed) and animals like cattle and horses (four-footed). The hymn asks that all embodied life in the household remain safe and prosperous.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.