Sukta 139
Sukta 10.139
Savitṛ (with Pūṣan as associated power)
ಈ ಸೂಕ್ತವು ಸವಿತೃನ ಪ್ರಭಾತ-ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು—ಬೆಳಕಾಗಿ ಅವನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಉದಯಿಸುವುದನ್ನು—ಪೂಷನನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ, ರಕ್ಷಕ ಚಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ; ಆ ಚಲನೆ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು “ನೋಡಿ” ಮೇಯಿಸಿ ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಇದು ಪೌರಾಣಿಕ-ಯಾಜ್ಞಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಜಲಗಳು, ಗಂಧರ್ವ (ವಿಶ್ವಾವಸು) ಮತ್ತು ಇಂದ್ರರು ಋತವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ: ಗುಪ್ತ ಮಿತಿಗಳು, ಪ್ರಕಾಶಮಯ ದಿಗಂತಗಳು, ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನಂತಿರುವ ಆವರಣಗಳಿಂದ ತಡೆಗಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂಪತ್ತು (ಅಮೃತ/ಶಕ್ತಿಗಳು) ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳ್ಳುವುದು.
Mantras
Mantra 1
सूर्यरश्मिर्हरिकेशः पुरस्तात्सविता ज्योतिरुदयाँ अजस्रम् । तस्य पूषा प्रसवे याति विद्वान्त्सम्पश्यन्विश्वा भुवनानि गोपाः ॥
ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳೇ ಕೂದಲಾಗಿ ಇರುವ ಹರಿಕೇಶ ಸವಿತೃ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅಜಸ್ರವಾದ ಜ್ಯೋತಿಯಂತೆ ಉದಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಪ್ರಸವದಲ್ಲಿ ಪೂಷನ್—ವಿದ್ವಾನ್, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ನೋಡುವ ಗೋಪಾ—ವಿಶ್ವಭುವನಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತ, ಶಕ್ತಿಗಳ ಗೋವಂಶವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 2
नृचक्षा एष दिवो मध्य आस्त आपप्रिवान्रोदसी अन्तरिक्षम् । स विश्वाचीरभि चष्टे घृताचीरन्तरा पूर्वमपरं च केतुम् ॥
ನೃಚಕ್ಷಾಃ—ಮಾನವರನ್ನು ನೋಡುವವನು—ಈವನು ದಿವದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿ, ರೋದಸೀ ಎಂಬ ಎರಡು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ಅಂತರಿಕ್ಷವನ್ನೂ ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ವಿಶ್ವಾಚೀ, ಘೃತಾಚೀ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಧಾರೆಗಳನ್ನು ಅಭಿ ಚಷ್ಟೆ; ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಅಪರ—ಭೂತ ಮತ್ತು ಆಗಾಮಿ—ಈ ಎರಡು ಕೆತುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಭೇದವನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ.
Mantra 3
रायो बुध्नः संगमनो वसूनां विश्वा रूपाभि चष्टे शचीभिः । देव इव सविता सत्यधर्मेन्द्रो न तस्थौ समरे धनानाम् ॥
ರಾಯೋ ಬುಧ್ನಃ—ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಮೂಲ—ವಸುಗಳ ಸಂಗಮಸ್ಥಾನ, ಅವನು ತನ್ನ ಶಚೀಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳನ್ನು ಅಭಿ ಚಷ್ಟೆ. ದೇವನಂತೆ ಸವಿತೃ ಸತ್ಯಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಇಂದ್ರನಂತೆ ಧನಗಳ ಸಮರದಲ್ಲಿ—ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಐಶ್ವರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ—ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 4
विश्वावसुं सोम गन्धर्वमापो ददृशुषीस्तदृतेना व्यायन् । तदन्ववैदिन्द्रो रारहाण आसां परि सूर्यस्य परिधीँरपश्यत् ॥
ಹೇ ಸೋಮ! ಅಪ್ಸರಸಮಾನವಾದ ಆಪಃಗಳು ವಿಶ್ವಾವಸು ಎಂಬ ಸೋಮಗಂಧರ್ವನನ್ನು ಕಂಡವು; ಋತದ ನಿಯಮದಿಂದ ಅವು ಹರಿದು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದವು. ಅನಂತರ ಇಂದ್ರನು ಅವರ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಗೊಂಡು ಅದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡನು; ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ಸುತ್ತಲಿನ ಪರಿಧಿಗಳನ್ನು—ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಕ್ಷಿತಿಜವಲಯಗಳನ್ನು—ಅವನು ಕಂಡನು.
Mantra 5
विश्वावसुरभि तन्नो गृणातु दिव्यो गन्धर्वो रजसो विमानः । यद्वा घा सत्यमुत यन्न विद्म धियो हिन्वानो धिय इन्नो अव्याः ॥
ರಜಸ (ಮಧ್ಯಲೋಕ)ವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ದಿವ್ಯ ಗಂಧರ್ವ ವಿಶ್ವಾವಸು, ಆ ‘ತತ್’ ಕುರಿತು ನಮಗೆ ಉಚ್ಚರಿಸಲಿ. ಅದು ಸತ್ಯವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ನಾವು ಇನ್ನೂ ತಿಳಿಯದದ್ದಾಗಿರಲಿ—ನಮ್ಮ ಧಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಾ, ನಮ್ಮ ಧಿಗಳನ್ನು ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕಾಪಾಡಲಿ.
Mantra 6
सस्निमविन्दच्चरणे नदीनामपावृणोद्दुरो अश्मव्रजानाम् । प्रासां गन्धर्वो अमृतानि वोचदिन्द्रो दक्षं परि जानादहीनाम् ॥
ಅವನು ನದಿಗಳ ಚರಣಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ‘ಸಸ್ನಿ’ಯನ್ನು ಕಂಡನು; ಅಶ್ಮವ್ರಜಗಳ (ಕಲ್ಲಿನ ಬೇಲಿಗಳ) ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ತೆರೆದನು. ಗಂಧರ್ವನು ಆ ಪ್ರವಾಹಗಳ ಅಮೃತ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಇಂದ್ರನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅಹಿ (ಸರ್ಪಗಳು)ಯ ದಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡನು.
Frequently Asked Questions
Savitṛ is the main deity—the divine Impeller who raises the light and sets beings in motion. Pūṣan appears as an associated power who guides and protects within Savitṛ’s impulsion.
The hymn connects dawn-impulsion with Ṛta (cosmic order). The Waters and the Gandharva (Viśvāvasu) symbolize the lawful flow of revelation and the guarding/transmission of Soma-like inspiration.
It is a prayer for clear beginnings at dawn: right impulse (prasava), safe guidance on life’s paths, protection of one’s vital ‘herds’ (strength/prosperity), and the opening of what feels blocked or enclosed.
Ask anything about Sukta 139 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.