Rig Veda 10.136.6 — Mandala 10, Sukta 136, Mantra 6
Sukta 10.136
Rishi: Keśin Dārbhya
Devata: Keśin/Muni in communion with Gandharva-Apsaras powers; ketá as the guiding light-sign
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
अप्सरसां गन्धर्वाणां मृगाणां चरणे चरन् । केशी केतस्य विद्वान्त्सखा स्वादुर्मदिन्तमः ॥
Transliteration
apsarásāṃ gandharvā́ṇāṃ mṛgā́ṇāṃ cárane cáran | keśī ketásya vidvā́n sákhā svādúr madín-tamaḥ ||
Translation
ಅಪ್ಸರಸರು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರ ಪಥಚಿಹ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಮೃಗಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಅಲೆದಾಡುವ ಶಕ್ತಿಗಳ ಸಂಚಾರದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ—ಕೇಶಿ (ದೀರ್ಘಕೇಶ) ‘ಕೇತ’ (ಗುಪ್ತ ಸಂಕೇತ)ವನ್ನು ತಿಳಿದವನು. ಅವನು ಆಂತರಿಕ ಪ್ರಕಾಶದ ಸಖನು—ರಸೋನ್ಮಾದದಲ್ಲಿ ಅತಿಮಧುರ, ಅತಿಮದಿರ.
Word by Word
अप्सरसाम्of the Apsarases
अप्सरसाम्:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootअप्सरस् (प्रातिपदिक) < अप् ‘जल’ + सरस्/√सृ ‘सरना’ (व्युत्पत्त्यर्थ)
गन्धर्वाणाम्of the Gandharvas
गन्धर्वाणाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक)
मृगाणाम्of the wild animals (deer)
मृगाणाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक)
चरणेin the track/footstep; in the roaming-range
चरणे:
अधिकरण (locus)
TypeNoun
Rootचरण (प्रातिपदिक)
चरन्roaming, moving about
चरन्:
कर्ता (of implied finite verb ‘is/roams’)
TypeVerb (participle)
Root√चर् (चरति)
केशीthe long-haired one (Keśin)
केशी:
कर्ता
TypeNoun/Adjective
Rootकेशिन् (प्रातिपदिक; ‘केश’ + इन्)
केतस्यof the sign/banner; of the portent
केतस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootकेत (प्रातिपदिक)
विद्वान्knowing, wise
विद्वान्:
कर्ता (apposition to केशी)
TypeAdjective (participle)
Root√विद् (वेद) → विद्वस् (प्रातिपदिक)
सखाfriend, companion
सखा:
कर्ता (apposition)
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
स्वादुःsweet, pleasant
स्वादुः:
कर्ता (apposition)
TypeAdjective
Rootस्वादु (प्रातिपदिक)
मदिन्intoxicating; exhilarating
मदिन्:
कर्ता (apposition)
TypeAdjective
Rootमदिन् (प्रातिपदिक; √मद् ‘हर्ष/मद’ + इन्)
तमःmost (exceedingly)
तमः:
कर्ता (apposition)
TypeAdjective (superlative used substantively)
Rootतम (प्रातिपदिक; तमतम-प्रत्यय, superlative)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.