Rig Veda 1.95.7: Mandala 1, Sukta 95, Mantra 7

Sukta 1.95

Rishi: Parāśara Śāktya (traditional attribution for RV 1.95–1.99)

Devata: Agni (especially Agni as inner Light/Will moving through the cosmic Mothers)

Chandas: Triṣṭubh (11-syllable pādas; hymn style consistent with 1.95)

Samhita Patha (Devanagari)

उद्यंयमीति सवितेव बाहू उभे सिचौ यतते भीम ऋञ्जन् । उच्छुक्रमत्कमजते सिमस्मान्नवा मातृभ्यो वसना जहाति ॥

Transliteration

úd yaṃyamīti savitéva bāhū ubhé sicáu yatate bhīmá ṛñján | úc chukrám átkam ajate simásmān návā mātṛ́bhyó vásanā jahāti ||

Translation

ಅವನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಸವಿತೃನಂತೆ ಬಾಹುಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಭೀಕರನಾಗಿ, ವರ್ಣ ತುಂಬುತ್ತ, ತನ್ನ ಎರಡು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಧಾರೆಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ದೀಪ್ತಿಮಯ ಮಂಟಲನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿ ಚಲನೆಗೆ ತರುತ್ತಾನೆ; ಈ ಲೋಕದಿಂದ ಜೀರ್ಣ ಆವರಣಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಮಾತೃಭ್ಯಃ ಹೊಸ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उद्: up, forth
• उद्: —
• Type: Indeclinable
• Root: उद् (उपसर्ग) अथवा अव्यय

• यम्: he raises/extends (sets in motion)
• यम्: —
• Type: Verb
• Root: यम् (धातु) / यम (प्रातिपदिक)

• यमीति: he stretches/extends
• यमीति: —
• Type: Verb
• Root: यम् (धातु)

• सविता: Savitṛ (the impeller, Sun)
• सविता: Kartā
• Type: Noun
• Root: सवितृ (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• बाहू: (his) two arms
• बाहू: Karma
• Type: Noun
• Root: बाहु (प्रातिपदिक)

• उभे: both
• उभे: Karma
• Type: Adjective
• Root: उभ (प्रातिपदिक)

• सिचौ: two garments/coverings (veils)
• सिचौ: Karma
• Type: Noun
• Root: सिच्/सिचा (प्रातिपदिक; वैदिक)

• यतते: he strives/sets himself (to act)
• यतते: —
• Type: Verb
• Root: यत् (धातु)

• भीमः: terrible, awe-inspiring
• भीमः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: भीम (प्रातिपदिक)

• ऋञ्जन्: shining/colouring (making bright)
• ऋञ्जन्: Kartā
• Type: Verb
• Root: ऋञ्ज् (धातु)

• उत्: up, out
• उत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत् (उपसर्ग/अव्यय)

• शुक्रम्: brightness, radiant light
• शुक्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: शुक्र (प्रातिपदिक)

• अत्कम्: cloak/covering (dark covering)
• अत्कम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अत्क (प्रातिपदिक; वैदिक)

• अजते: he drives/moves, sets in motion
• अजते: —
• Type: Verb
• Root: अज् (धातु)

• सिम्: indeed, straightway
• सिम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सिम् (अव्यय; वैदिक)

• अस्मात्: from this (from here)
• अस्मात्: Apādāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• नवाः: new
• नवाः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: नव (प्रातिपदिक)

• मातृभ्यः: from the mothers
• मातृभ्यः: Apādāna
• Type: Noun
• Root: मातृ (प्रातिपदिक)

• वसनाः: garments, coverings
• वसनाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वसन (प्रातिपदिक)

• जहाति: he leaves behind, abandons
• जहाति: —
• Type: Verb
• Root: हा (धातु)