
Sukta 1.32
Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditional for RV 1.32)
Indra
Triṣṭubh
ಈ ಸೂಕ್ತವು ಇಂದ್ರನ ಆದಿಮ ವೀರಕೃತ್ಯವನ್ನು—ನೀರುಗಳನ್ನು ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ವೃತ್ರ (ಅಹಿ) ಎಂಬ ಅಡ್ಡಿಯನ್ನು ವಧಿಸಿ, ಜೀವದಾಯಕ ಧಾರೆಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದುದನ್ನು—ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದ್ರನ ಅಪ್ರತಿಹತ ವಜ್ರಶಕ್ತಿ, ಪರ್ವತದ ದುರ್ಗಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿದುದು, ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಕ್ರಮವನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಮಾನವ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತಂದದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ. ಇಂದ್ರನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಹಿಮಾಪಡಿಸುವ ಸ್ತುತಿ-ಆಹ್ವಾನವಾಗಿ ಈ ಸೂಕ್ತವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಅವನು ಮತ್ತೆ ಅಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ ವಿಜಯ, ಮಳೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ ಎಂದು ಬೇಡುತ್ತದೆ.
Mantra 1
इन्द्रस्य नु वीर्याणि प्र वोचं यानि चकार प्रथमानि वज्री । अहन्नहिमन्वपस्ततर्द प्र वक्षणा अभिनत्पर्वतानाम् ॥
ಈಗ ನಾನು ಇಂದ್ರನ ವೀರ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತೇನೆ—ವಜ್ರಧಾರಿಯು ಮಾಡಿದ ಆ ಮೊದಲ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು. ಅವನು ಅಹಿ (ವೃತ್ರ)ಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು, ಜಲಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದನು; ಪರ್ವತಗಳ ದುರ್ಗಬಂಧಗಳನ್ನು ಚೀರಿ, ಅವುಗಳ ಅಡಕವನ್ನು ಒಡೆದನು.
Mantra 2
अहन्नहिं पर्वते शिश्रियाणं त्वष्टास्मै वज्रं स्वर्यं ततक्ष । वाश्रा इव धेनवः स्यन्दमाना अञ्जः समुद्रमव जग्मुरापः ॥
ಅವನು ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿದ್ದ ಅಹಿ (ವೃತ್ರ)ಯನ್ನು ಹೊಡೆದನು; ತ್ವಷ್ಟೃನು ಅವನಿಗಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗ-ವಿಜಯಿ ವಜ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದನು. ನಂತರ ಗೋವುಗಳ ಅಂಬೆಯಂತೆ ಹರಿದುಬರುವ ನೀರುಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಸಮುದ್ರದ ಕಡೆಗೆ ಇಳಿದುಹೋದವು.
Mantra 3
वृषायमाणोऽवृणीत सोमं त्रिकद्रुकेष्वपिबत्सुतस्य । आ सायकं मघवादत्त वज्रमहन्नेनं प्रथमजामहीनाम् ॥
ವೃಷಭದ ಬಲವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾ ಅವನು ಸೋಮವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡನು; ತ್ರಿಕದ್ರುಕಗಳಲ್ಲಿ (ತ್ರಿ-ಪೀಡನ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ) ಸುತ ಸೋಮವನ್ನು ಕುಡಿದನು. ಬಳಿಕ ಮಘವನು ಶಾಯಕವನ್ನು (ಬಾಣವನ್ನು) ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ವಜ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದನು; ಮತ್ತು ಅಹಿಗಳ ಮೊದಲಜನನಾದ (ವೃತ್ರ)ನನ್ನು ಅವನು ಪ್ರಹರಿಸಿ ನೆಲಸಮ ಮಾಡಿದನು.
Mantra 4
यदिन्द्राहन्प्रथमजामहीनामान्मायिनाममिनाः प्रोत मायाः । आत्सूर्यं जनयन्द्यामुषासं तादीत्ना शत्रुं न किला विवित्से ॥
ಇಂದ್ರನು ಅಹಿಗಳ ಮೊದಲಜನನಾದ (ವೃತ್ರ)ನನ್ನು ಹೊಡೆದಾಗ, ಮಾಯಾವಿಗಳ ಬಲವನ್ನೂ ಅವರ ಮಾಯೆಗಳನ್ನೂ ಅವನು ಮುರಿದನು. ಅದರಿಂದ ಅವನು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಜನ್ಮಗೊಳಿಸಿ, ದ್ಯೌ (ಆಕಾಶ) ಮತ್ತು ಉಷಸ್ (ಪ್ರಭಾತ)ವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು; ಹೀಗಾಗಿ ನಂತರ ಅವನು ಶತ್ರುವನ್ನು ಹುಡುಕಲೇ ಇಲ್ಲ.
Mantra 5
अहन्वृत्रं वृत्रतरं व्यंसमिन्द्रो वज्रेण महता वधेन । स्कन्धांसीव कुलिशेना विवृक्णाहिः शयत उपपृक्पृथिव्याः ॥
ಇಂದ್ರನು ಮಹಾ ವಜ್ರದಿಂದ, ಮಹಾ ವಧರೂಪ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ, ಅಡ್ಡಿಯನ್ನು ಹರಡುವ—ವೃತ್ರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ವೃತ್ರಸಮಾನ—ವೃತ್ರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು. ಕೊಡಲಿಯಿಂದ ಭುಜಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದಂತೆ, ಚೂರುಚೂರಾಗಿ ಹರಿದ ಸರ್ಪವು ಭೂಮಿಗೆ ತಗ್ಗಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡು ಬಿದ್ದಿತು—ಅಡ್ಡಿಯ ಬಲ ಕುಸಿದುಬಿತ್ತು.
Mantra 6
अयोद्धेव दुर्मद आ हि जुह्वे महावीरं तुविबाधमृजीषम् । नातारीदस्य समृतिं वधानां सं रुजानाः पिपिष इन्द्रशत्रुः ॥
ಮತ್ತಿನ ಮದದಿಂದ ಯೋಧನಂತೆ ಅವನು ಸವಾಲೆಸೆದನು—ಮಹಾವೀರನಾದ, ತುವಿಬಾಧನಾದ, ಋಜೀಷನಾದ ಆ ಮಹಾಬಲವಂತನಿಗೆ. ಆ ಪ್ರಹಾರಗಳ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಅವನು ದಾಟಲಾರದೆ; ಚೂರುಚೂರಾಗಿ ಒಡೆದು, ಇಂದ್ರಶತ್ರು ಧೂಳಿನಂತೆ ಪುಡಿಯಾಯಿತು.
Mantra 7
अपादहस्तो अपृतन्यदिन्द्रमास्य वज्रमधि सानौ जघान । वृष्णो वध्रिः प्रतिमानं बुभूषन्पुरुत्रा वृत्रो अशयद्व्यस्तः ॥
ಕಾಲಿಲ್ಲದವನೂ ಕೈಯಿಲ್ಲದವನೂ ಆಗಿದ್ದರೂ ಅವನು ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಎದುರಾಗಿ ಯುದ್ಧಮಾಡಿದನು; ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ಇಂದ್ರನ ವಜ್ರದ ಮೇಲೆ ಅವನು ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಿದನು. ವೃಷಭನಾದ ಇಂದ್ರನ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಲು ಬಯಸಿದ ಆ ಅಶಕ್ತ—ವೃತ್ರ—ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಡವಿ ಬಿದ್ದನು, ಚದುರಿಹೋಯಿತು.
Mantra 8
नदं न भिन्नममुया शयानं मनो रुहाणा अति यन्त्यापः । याश्चिद्वृत्रो महिना पर्यतिष्ठत्तासामहिः पत्सुतःशीर्बभूव ॥
ಒಡೆದ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ನದಿಯಂತೆ, ಅಲ್ಲಿ ಮಲಗಿರುವ (ವೃತ್ರ)ನನ್ನು ಮೀರಿಸಿ ನೀರುಗಳು ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತವೆ; ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಏಳುವ ಅಲೆಗಳಂತೆ ಮೇಲೇರಿಕೊಂಡು ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ವೃತ್ರನು ತನ್ನ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಸುತ್ತಲೂ ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಆ ನೀರುಗಳೇ—ಅವುಗಳ ಮುಂದೆ ಆ ಅಹಿ (ಸರ್ಪ) ಪಾದಗಳ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಧೂಳಿನ ರಾಶಿಯಾಯಿತು.
Mantra 9
नीचावया अभवद्वृत्रपुत्रेन्द्रो अस्या अव वधर्जभार । उत्तरा सूरधरः पुत्र आसीद्दानुः शये सहवत्सा न धेनुः ॥
ವೃತ್ರನ ಪುತ್ರನ ತಾಯಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದಳು; ಇಂದ್ರನು ಅವಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಹಾರವನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಿದನು. ಮೇಲಿನದು ತಾಯಿಯಾಯಿತು, ಕೆಳಗಿನದು ಪುತ್ರನಾಯಿತು; ದಾನು ಕರುದೊಂದಿಗೆ ಹಸುವಿನಂತೆ ಮಲಗಿದಳು—ಶಕ್ತಿ ಕುಸಿದು ಜಡ ಅವಲಂಬನೆಯಾಯಿತು.
Mantra 10
अतिष्ठन्तीनामनिवेशनानां काष्ठानां मध्ये निहितं शरीरम् । वृत्रस्य निण्यं वि चरन्त्यापो दीर्घं तम आशयदिन्द्रशत्रुः ॥
ನೆಲೆಯಿಲ್ಲದಂತೆ ನಿಂತ ಕಂಬಗಳ ನಡುವೆ, ಮರದ ತುಂಡುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದೇಹವು ಅಡಗಿಹೋಗಿತ್ತು. ವೃತ್ರನ ಗುಪ್ತ ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ನೀರುಗಳು ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ; ಇಂದ್ರಶತ್ರು ದೀರ್ಘ ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿ ಚಾಚಿಕೊಂಡು ಬಿದ್ದನು—ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ಶಕ್ತಿ ಜಡ ರಾತ್ರಿಯಾಯಿತು.
Mantra 11
दासपत्नीरहिगोपा अतिष्ठन्निरुद्धा आपः पणिनेव गावः । अपां बिलमपिहितं यदासीद्वृत्रं जघन्वाँ अप तद्ववार ॥
ದಾಸನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ, ಅಹಿಯನ್ನು ಕಾವಲಿಗನಾಗಿ ಹೊಂದಿದ ಆ ನೀರುಗಳು ತಡೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟು ನಿಂತುವು—ಪಣಿಯು ಗೋವುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದಂತೆ. ನೀರಿನ ಗುಹಾ-ಬಿಲ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಗ, ಇಂದ್ರನು ವೃತ್ರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಆ ಅಡ್ಡಿಯನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ ದೂರ ಸರಿಸಿದನು.
Mantra 12
अश्व्यो वारो अभवस्तदिन्द्र सृके यत्त्वा प्रत्यहन्देव एकः । अजयो गा अजयः शूर सोममवासृजः सर्तवे सप्त सिन्धून् ॥
ಹೇ ಇಂದ್ರ, ಆ ಸಮರದಲ್ಲಿ ನಿನಗಾಗಿ ಅಶ್ವಸಮಾನವಾದ ಆವರಣವೊಂದು ಉಂಟಾಯಿತು, ಏಕ ದೇವನು ನಿನ್ನ ಎದುರು ನಿಂತಾಗ. ನೀನು ಗೋವುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದೆ; ಹೇ ಶೂರ, ನೀನು ಸೋಮವನ್ನೂ ಜಯಿಸಿದೆ; ಹರಿಯಲು ನೀನು ಸಪ್ತ ಸಿಂಧುಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.
Mantra 13
नास्मै विद्युन्न तन्यतुः सिषेध न यां मिहमकिरद्ध्रादुनिं च । इन्द्रश्च यद्युयुधाते अहिश्चोतापरीभ्यो मघवा वि जिग्ये ॥
ವಿದ್ಯುತ್ವೂ ಅವನನ್ನು ತಡೆಯಲಿಲ್ಲ, ಗುಡುಗಾಟವೂ ತಡೆಯಲಿಲ್ಲ; ಗರ್ಜಿಸುವ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಸುರಿಸುವ ಮಂಜುಮೇಘವೂ ಅಲ್ಲ. ಇಂದ್ರನೂ ಅಹಿಯೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾದಾಗ, ದಾನಶೀಲ ಮಘವನು ಎಲ್ಲ ಬಂಧನಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಜಯಿಸಿದನು.
Mantra 14
अहेर्यातारं कमपश्य इन्द्र हृदि यत्ते जघ्नुषो भीरगच्छत् । नव च यन्नवतिं च स्रवन्तीः श्येनो न भीतो अतरो रजांसि ॥
ಹೇ ಇಂದ್ರ, ಅಹಿ (ಸರ್ಪ)ಯ ಯಾವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನೀನು ಕಂಡೆ, ಅವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಭಯವು ನಿನ್ನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ? ಆದರೂ ನೀನು ಒಂಬತ್ತು ಮತ್ತು ತೊಂಬತ್ತೊಂಬತ್ತು ಹರಿಯುವ ಧಾರೆಗಳನ್ನು ದಾಟಿದೆ—ಭಯವಿಲ್ಲದ ಶ್ಯೇನ (ಗಿಡುಗ)ನಂತೆ—ರಜಾಂಸಿಗಳನ್ನು, ವಿಭಜಿತ ಲೋಕಧಾಮಗಳನ್ನೂ ಮೀರಿ ಹೋದೆ.
Mantra 15
इन्द्रो यातोऽवसितस्य राजा शमस्य च शृङ्गिणो वज्रबाहुः । सेदु राजा क्षयति चर्षणीनामरान्न नेमिः परि ता बभूव ॥
ಇಂದ್ರನು ಸ್ಥಿರ ಆಧಾರದ ಮತ್ತು ಶಮ (ಶಾಂತಿ)ಯ ರಾಜನಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ—ಶೃಂಗಿ (ಶೃಂಗವಂತ), ಪರಾಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ, ವಜ್ರಬಾಹು. ಅವನೇ ಚರ್ಷಣೀನಾಂ—ಜನಸಮುದಾಯಗಳ ಮೇಲೆ ರಾಜನಾಗಿ ಆಳುತ್ತಾನೆ; ನೇಮಿ ಹೇಗೆ ಅರೆಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿಯುತ್ತದೋ ಹಾಗೆ ಅವನು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಪರಿವೇಷ್ಠಿಸಿ, ಚಲನದ ಋತವನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
It tells how Indra kills Vṛtra (also called Ahi), the power that blocked the waters, and how the waters are released to flow freely again—restoring life and order.
Waters stand for rain, rivers, fertility, and the return of movement and abundance. When Indra releases them, the world becomes livable and prosperous again.
Indra can be read as inner strength and clarity, while Vṛtra is blockage—fear, inertia, confusion. The hymn describes the breakthrough that releases energy, insight, and forward movement.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.