Mantra 15
Sukta 1.22
Rishi: Medhātithi Kāṇva
Devata: Pṛthivī (Earth)
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
स्योना पृथिवि भवानृक्षरा निवेशनी । यच्छा नः शर्म सप्रथः ॥
Samhita Patha (IAST)
स्यो॒ना पृ॑थिवि भवानृक्ष॒रा नि॒वेश॑नी । यच्छा॑ न॒: शर्म॑ स॒प्रथ॑: ॥
Transliteration
syonā pṛthivi bhavānṛkṣarā ni-veśanī | yacchā naḥ śarma sa-prathaḥ ||
Translation
ಓ ಪೃಥಿವಿ, ನಮ್ಮಿಗೆ ಸ್ಯೋಣಾ—ಸುಖದ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷತ—ಆಗು; ನಿನ್ನ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಅಹಿಂಸಿತವಾಗಿರು. ಓ ನಿವಾಸದ ಶಕ್ತಿ (ನಿವೇಶನೀ), ನಮಗೆ ವಿಶಾಲ ಶರ್ಮ—ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯ—ಕೊಡು.
Padapatha (Word Analysis)
स्यो॒ना । पृ॒थि॒वि॒ । भ॒व॒ । अ॒नृ॒क्ष॒रा । नि॒ऽवेश॑नी । यच्छ॑ । नः॒ । शर्म॑ । स॒ऽप्रथः॑ ॥स्योना । पृथिवि । भव । अनृक्षरा । निवेशनी । यच्छ । नः । शर्म । सप्रथः ॥syonā | pṛthivi | bhava | anṛkṣarā | ni-veśanī | yaccha | naḥ | śarma | sa-prathaḥ
Word by Word
स्योनाkindly, auspicious
स्योना:
विशेषणम् (कर्तृपदस्य)
TypeAdjective
Rootस्योन (प्रातिपदिक; < √स्यै/स्यन्द्? वैदिक ‘pleasant, kindly, auspicious’)
पृथिविO Earth
पृथिवि:
सम्बोधनम्
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
भवbe (become)
भव:
क्रिया (आह्वान/विधेय)
TypeVerb
Root√भू
अनृक्षराharmless, non-injuring
अनृक्षरा:
विशेषणम्
TypeAdjective
Rootअनृक्षर (प्रातिपदिक; a- + ‘ṛkṣara’ ‘injuring/tearing’ → ‘non-injuring, unharming’)
निवेशनीdwelling-place, home
निवेशनी:
विशेषणम्/नाम (पृथिवी-पर्यायः)
TypeNoun (also adjectival epithet)
Rootनिवेशनी (प्रातिपदिक; नि-√विश् ‘to settle/enter’ → ‘place of settling, abode’)
यच्छgrant, bestow
यच्छ:
क्रिया
TypeVerb
Root√यम्
नःto us
नः:
सम्प्रदानम्
TypePronoun
Rootअस्मद्
शर्मshelter, protection, comfort
शर्म:
कर्म
TypeNoun
Rootशर्मन् (प्रातिपदिक)
सप्रथःwide, far-spreading
सप्रथः:
विशेषणम् (कर्मपदस्य)
TypeAdjective
Rootस-प्रथस् (प्रातिपदिक; स- ‘well’ + प्रथस् ‘breadth, expanse’)