Sarga 28

Verse 1

सा राक्षसेन्द्रस्य वचो निशम्य तद्रावणस्याप्रियमप्रियार्ता।सीता वितत्रास यथा वनान्ते सिंहाभिपन्ना गजराजकन्या।।5.28.1।।

ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರ ರಾವಣನ ಅಪ್ರಿಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪ್ರಿಯವಿಯೋಗದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾದ ಸೀತೆ ಭಯದಿಂದ ನಡುಗಿದಳು—ಅರಣ್ಯದ ಆಳದಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿದ ಗಜರಾಜಕನ್ಯೆಯಂತೆ.

Verse 2

सा राक्षसीमध्यगता च भीरु र्वाग्भिर्भृशं रावणतर्जिता च। कान्तारमध्ये विजने विसृष्टा बालेव कन्या विललाप सीता।।5.28.2।।

ರಾಕ್ಷಸಿಯರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ, ಭೀತಳಾದ, ರಾವಣನ ಕಠೋರ ವಚನಗಳಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ತರ್ಜಿತಳಾದ ಸೀತೆ—ನಿರ್ಜನ ಅರಣ್ಯದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟು—ಬಾಲಿಕೆಯಂತೆ ವಿಲಪಿಸತೊಡಗಿದಳು.

Verse 3

सत्यं बतेदं प्रवदन्ति लोके नाकालमृत्युर्भवतीति सन्तः।यत्राहमेवं परिभर्त्स्यमानाजीवामि दीना क्षणमप्यपुण्या।।5.28.3।।

ಅಯ್ಯೋ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಜ್ಜನರು ಹೇಳುವುದು ನಿಜವೇ—ನಿಯತ ಕಾಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಮರಣ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಇಂತೆ ಕಠೋರವಾಗಿ ಬೆದರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ—ದೀನಳಾಗಿ, ಕ್ಷಣಮಾತ್ರಕ್ಕೂ ಪುಣ್ಯವಿಲ್ಲದವಳಂತೆ.

Verse 4

सुखाद्विहीनं बहुदुःखपूर्णमिदं तु नूनं हृदयं स्थिरं मे।विशीर्यते यन्न सहस्रधाऽद्य वज्राहतं शृङ्गमिवाचलस्य।।5.28.4।।

ಸುಖವಿಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ದುಃಖಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ನನ್ನ ಹೃದಯ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಬಹಳ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಇಂದು ಕೂಡ ಅದು ಸಹಸ್ರ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಚೂರುಚೂರಾಗುವುದಿಲ್ಲ—ವಜ್ರಾಘಾತದಿಂದ ಹೊಡೆದ ಪರ್ವತಶಿಖರದಂತೆ.

Verse 5

नैवास्ति दोषो मम नूनमत्र वध्याहमस्याप्रियदर्शनस्य।भावं न चास्याहमनुप्रदातु मलं द्विजो मन्त्रमिवाद्विजाय।।5.28.5।।

ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಈಗ ನಾನು ಸತ್ತರೂ ಅದರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ದೋಷವಿಲ್ಲ; ಆ ಅಪ್ರಿಯದರ್ಶನಿಯು ನನ್ನನ್ನು ವಧಿಸಲು ನಿಯತನು. ಅವನಿಗೆ ನಾನು ಮನಸ್ಸು ಒಪ್ಪಿಸುವುದೂ ಸ್ವೀಕಾರ ನೀಡುವುದೂ ಯುಕ್ತವಲ್ಲ—ಅಯೋಗ್ಯನಿಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಪವಿತ್ರ ಮಂತ್ರವನ್ನು ನೀಡದಂತೆ.

Verse 6

नूनं ममाङ्गान्यचिरादनार्यः शस्त्रैश्शितैश्छेत्स्यति राक्षसेन्द्रः।तस्मिननागच्छति लोकनाथे गर्भस्थजन्तोरिव शल्यकृन्तः।।5.28.6।।

ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅಲ್ಪಕಾಲದಲ್ಲೇ ಆ ಅನಾರ್ಯ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವನು—ಲೋಕನಾಥನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಾರದಿದ್ದರೆ—ಗರ್ಭಸ್ಥ ಶಿಶುವನ್ನು ಶಲ್ಯಕರ್ತನು ಚೂರಿಯಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿ ಹೊರತೆಗೆದಂತೆ.

Verse 7

दुःखं बतेदं मम दुःखिताया मासौ चिरायाधिगमिष्यतो द्वौ। बद्धस्य वध्यस्य तथा निशान्ते राजापराधादिव तस्करस्य।।5.28.7।।

ಅಯ್ಯೋ, ದುಃಖಿತಳಾದ ನನಗೆ ಇದು ಮಹಾದುಃಖ; ಎರಡು ತಿಂಗಳುಗಳು ಯುಗದಂತೆ ದೀರ್ಘವಾಗಿ ತೋರುವವು. ನಾನು ರಾಜಾಪರಾಧದಿಂದ ಬಂಧಿತನಾಗಿ ವಧೆಗೆ ನಿಯತನಾದ ಕಳ್ಳನಂತೆ—ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದು ಪ್ರಭಾತ ಬರುವುದನ್ನು ಕಾಯುವವನಂತೆ.

Verse 8

हा राम हा लक्ष्मण हा सुमित्रे हा राममातः सह मे जनन्या। एषा विपद्याम्यहमल्पभाग्या महार्णवे नौरिव मूढवाता।।5.28.8।।

ಹಾ ರಾಮ! ಹಾ ಲಕ್ಷ್ಮಣ! ಹಾ ಸುಮಿತ್ರೇ! ಹಾ ರಾಮಮಾತೆ—ನನ್ನ ಜನನಿಯೊಡನೆ! ಅಲ್ಪಭಾಗ್ಯಳಾದ ನಾನು ಮಹಾರ್ಣವದಲ್ಲಿ ಮೂಢ ಗಾಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಸಣ್ಣ ದೋಣಿಯಂತೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

Verse 9

तरस्विनौ धारयता मृगस्यसत्त्वेन रूपं मनुजेन्द्रपुत्रौ।नूनं विशस्तौ मम कारणात्तौ सिंहर्षभौ द्वाविव वैद्युतेन।।5.28.9।।

ಮನುಜೇಂದ್ರನ ಪುತ್ರರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರು ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳು ಮೃಗರೂಪ ಧರಿಸಿದ ಸತ್ತ್ವದಿಂದ ಎದುರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಅವರು ವಿದ್ಯುತ್‌ಘಾತದಿಂದ ಬಿದ್ದ ಎರಡು ಸಿಂಹ-ವೃಷಭಗಳಂತೆ ಸಂಹೃತರಾದರು.

Verse 10

नूनं स कालो मृगरूपधारीमामल्पभाग्यां लुलुभे तदानीम्।यत्रार्यपुत्रं विससर्ज मूढा रामानुजं लक्ष्मणपूर्वजं च।।5.28.10।।

ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕಾಲನೇ ಮೃಗರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಅಲ್ಪಭಾಗ್ಯಳಾದ ನನ್ನನ್ನು ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮರುಳುಗೊಳಿಸಿದನು—ನಾನು ಮೂಢಳಾಗಿ ಆರ್ಯಪುತ್ರನನ್ನೂ, ರಾಮನ ಅನುಜನಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಹಿರಿಯನಾದ ರಾಮನನ್ನೂ ದೂರ ಕಳುಹಿಸಿದಾಗ.

Verse 11

हा राम सत्यव्रत दीर्घबाहो हा पूर्णचन्द्रप्रतिमानवक्त्र। हा जीवलोकस्य हितः प्रियश्च वध्यां न मां वेत्सि हि राक्षसानाम्।।5.28.11।।

ಹಾಯ್ ರಾಮ, ಸತ್ಯವ್ರತ, ದೀರ್ಘಬಾಹು! ಹಾಯ್ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಮುಖವಳ್ಳವನೇ! ಹಾಯ್ ಜೀವಲೋಕದ ಹಿತೈಷಿ, ಪ್ರಿಯನೇ! ರಾಕ್ಷಸರು ನನ್ನನ್ನು ವಧಿಸಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೀನು ತಿಳಿಯದೆ ಇದ್ದೀಯೇ?

Verse 12

अनन्य दैवत्वमियं क्षमा चभूमौ च शय्या नियमश्च धर्मे।पतिव्रतात्वं विफलं ममेदंकृतं कृतघ्नेष्विव मानुषाणाम्।।5.28.12।।

ನಿನ್ನನ್ನೇ ದೇವರೆಂದು ಏಕನಿಷ್ಠ ಭಕ್ತಿ, ನನ್ನ ಕ್ಷಮೆ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಶಯನ, ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಯಮ—ಇವೆಲ್ಲವೂ; ನನ್ನ ಈ ಪತಿವ್ರತವೂ ಫಲವಿಲ್ಲದಾಯಿತು, ಕೃತಘ್ನ ಮಾನವರಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಸತ್ಕರ್ಮದಂತೆ.

Verse 13

मोघो हि धर्मश्चरितो मयायंतथैकपत्नीत्वामिदं निरर्थम्।या त्वां न पश्यामि कृशा विवर्णा हीना त्वया सङ्गमने निराशा।।5.28.13।।

ನಿಜವಾಗಿ, ನಾನು ಆಚರಿಸಿದ ಧರ್ಮ ವ್ಯರ್ಥವಾಯಿತು; ಹಾಗೆಯೇ ಏಕಪತ್ನೀವ್ರತವೂ ನಿರರ್ಥಕವಾಯಿತು—ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಕಾಣದೆ ಇರುವುದರಿಂದ. ನಿನ್ನ ವಿರಹದಿಂದ ನಾನು ಕೃಶಳಾಗಿ ವರ್ಣಹೀನಳಾಗಿ, ಸಂಗಮದ ಆಶೆ ಕಳೆದು ನಿರಾಶಳಾಗಿದ್ದೇನೆ.

Verse 14

पितुर्निदेशं नियमेन कृत्वा वनान्निवृत्तश्चरितव्रतश्च।स्त्रीभिस्तु मन्ये विपुलेक्षणाभिस्त्वं रंस्यसे वीतभयः कृतार्थः।।5.28.14।।

ತಂದೆಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ನಿಯಮದಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಿ, ವ್ರತಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ನೀನು ವನವಾಸದಿಂದ ಮರಳಿ ಬರುವೆ; ಆಗ, ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ, ಭಯರಹಿತನಾಗಿ ಕೃತಾರ್ಥನಾಗಿ, ವಿಶಾಲನೇತ್ರೆಯ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಸಂಗದಲ್ಲಿ ನೀನು ರಮಿಸುವೆ.

Verse 15

अहं तु राम त्वयि जातकामा चिरं विनाशाय निबद्धभावा।मोघं चरित्वाथ तपो व्रतञ्च त्यक्ष्यामिधिग्जीवितमल्पभाग्याम्।।5.28.15।।

ಹೇ ರಾಮ, ನಾನು ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಕಾಮನೆ-ಪ್ರೇಮ ಬಿಗಿದು, ದೀರ್ಘಕಾಲ ನಿನ್ನಿಗಾಗಿಯೇ ಬಂಧಿತಭಾವದಿಂದಿದ್ದೆ—ಅದು ನನ್ನ ವಿನಾಶಕ್ಕೇ ಆಯಿತು. ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ಈಗ ನಾನು ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸುವೆ; ಅಲ್ಪಭಾಗ್ಯಳಾದ ನನ್ನ ಈ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಧಿಕ್ಕಾರ!

Verse 16

सा जीवितं क्षिप्रमहं त्यजेयं विषेण शस्त्रेण शितेन वापि।विषस्य दाता न हि मेऽस्ति कश्चि च्छस्त्रस्य वा वेश्मनि राक्षसस्य।।5.28.16।।

ನಾನು ವಿಷದಿಂದಾಗಲಿ, ಶಸ್ತ್ರದಿಂದಾಗಲಿ, ಅತಿ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಖಡ್ಗದಿಂದಾಗಲಿ ಕೂಡ ತಕ್ಷಣವೇ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಬಲ್ಲೆ. ಆದರೆ ಈ ರಾಕ್ಷಸನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನನಗೆ ವಿಷವನ್ನಾಗಲಿ ಶಸ್ತ್ರವನ್ನಾಗಲಿ ಕೊಡುವವನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 17

इतीव देवी बहुधा विलप्य सर्वात्मना राममनुस्मरन्ती।प्रवेपमाना परिशुष्कवक्त्रा नगोत्तमं पुष्पितमाससाद।।5.28.17।।

ಹೀಗೆ ದೇವಿ ಸೀತೆ ಅನೇಕ ವಿಧವಾಗಿ ವಿಲಪಿಸುತ್ತಾ, ಸರ್ವಾತ್ಮದಿಂದ ಶ್ರೀರಾಮನನ್ನು ಅನುಸ್ಮರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ನಡುಗುತ್ತಾ, ಮುಖ ಒಣಗಿ ಬಿಳುಪಾಗಿದ್ದು, ಪುಷ್ಪಿತವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೃಕ್ಷದ ಬಳಿಗೆ ಸೇರಿತು.

Verse 18

सा शोकतप्ता बहुधा विचिन्त्यसीताऽथ वेण्युद्ग्रथनं गृहीत्वा।उद्बुध्य वेण्युद्ग्रथनेन शीघ्रमहंगमिष्यामि यमस्य मूलम्।।5.28.18।।

ಶೋಕದಿಂದ ದಗ್ಧಳಾದ ಸೀತೆ ಅನೇಕ ರೀತಿಯಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಿ ತನ್ನ ಕೂದಲಿನ ಜಡೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಳು. ಆ ಜಡೆಯಿಂದಲೇ ತಾನು ಬಿಗಿದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿ—“ನಾನು ಶೀಘ್ರವೇ ಯಮಧರ್ಮರಾಜನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಹೋಗುವೆನು” ಎಂದಳು.

Verse 19

उपस्थिता सा मृदुसर्वगात्री शाखां गृहत्वाऽध नगस्य तस्य।तस्यास्तु रामं प्रविचिन्तयन्त्या रामानुजं स्वं च कुलं शुभाङ्ग्या:।।5.28.19।।शेकानिमित्तानि तथा बहूनिधैर्यार्जितानि प्रवराणि लोके।प्रादुर्निमित्तानि तदा बभूवुः पुरापि सिद्धान्युपलक्षितानि।।5.28.20।।

ಮೃದುಸರ್ವಾಂಗಿಣಿಯಾದ ಸೀತೆ ಆ ವೃಕ್ಷದ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಅದರ ಒಂದು ಕೊಂಬೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಿಂತಳು. ಆ ಶುಭಾಂಗಿಯು ಶ್ರೀರಾಮನನ್ನೂ, ರಾಮಾನುಜ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನೂ, ತನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕುಲವನ್ನೂ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ—ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶೋಕನಿವಾರಕ ಹಾಗೂ ಧೈರ್ಯಪ್ರದವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ, ಪುರಾತನ ಕಾಲದಿಂದಲೇ ಸಿದ್ಧವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅನೇಕ ಶುಭನಿಮಿತ್ತಗಳು ಆಗ ಪ್ರಕಟವಾದವು.