Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

लङ्कादर्शनं तथा रात्रौ सूक्ष्मरूपेण प्रवेशोपायचिन्तनम्

Vision of Lanka and Strategy for Nocturnal Entry

कैलासशिखरप्रख्यामालिखन्तीमिवाम्बरम्।डीयमानामिवाकाशमुच्छ्रितैर्भवनोत्तमैः।।5.2.23।।सम्पूर्णां राक्षसैर्घोरैर्नागैर्भोगवतीमिव।अचिन्त्यां सुकृतां स्पष्टां कुबेराध्युषितां पुरा।।5.2.24।।दंष्ट्रिभिर्बहुभिः शूरैः शूलपट्टसपाणिभिः।रक्षितां राक्षसैर्घोरैर्गुहामाशीविषैरिव।।5.2.25।।तस्याश्च महतीं गुप्तिं सागरं च निरीक्ष्य सः।रावणं च रिपुं घोरं चिन्तयामास वानरः।।5.2.26।।

kailāsaśikharaprakhyām ālikhantīm ivāmbaram | ḍīyamānām ivākāśam ucchritair bhavanottamaiḥ ||

sampūrṇāṃ rākṣasair ghorair nāgair bhogavatīm iva | acintyāṃ sukṛtāṃ spaṣṭāṃ kuberādhyuṣitāṃ purā ||

daṃṣṭribhir bahubhiḥ śūraiḥ śūlapaṭṭasapāṇibhiḥ | rakṣitāṃ rākṣasair ghorair guhām āśīviṣair iva ||

tasyāś ca mahatīṃ guptiṃ sāgaraṃ ca nirīkṣya saḥ | rāvaṇaṃ ca ripuṃ ghoraṃ cintayāmāsa vānaraḥ ||

ಲಂಕೆಯು ಕೈಲಾಸಶಿಖರದಂತೆ ಉನ್ನತವಾಗಿ, ಆಕಾಶವನ್ನೇ ಸವರಿಸುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು; ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭವನಗಳು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರಿ, ಹಾರುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿದವು. ಭಯಾನಕ ರಾಕ್ಷಸರು ಮತ್ತು ನಾಗಗಳಿಂದ ಅದು ತುಂಬಿ, ಭೋಗವತಿಪುರಿಯಂತೆ; ಅಚಿಂತ್ಯವಾಗಿ, ಸುಕೃತವಾಗಿ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದು, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಕುಬೇರನ ನಿವಾಸದಿಂದ ಪವಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಅನೇಕ ದಂಷ್ಟ್ರಗಳಿರುವ ಶೂರ ರಾಕ್ಷಸರು ಶೂಲ-ಪಟ್ಟಸಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅದನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಿದ್ದರು; ವಿಷಸರ್ಪಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿತ ಗುಹೆಯಂತೆ ಅದು ತೋರುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರ ಮಹಾ ರಕ್ಷಣಾವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಸುತ್ತಲಿನ ಸಾಗರವನ್ನೂ ನೋಡಿ, ವಾನರನು ಭಯಂಕರ ಶತ್ರು ರಾವಣನ ಕುರಿತು ಚಿಂತಿಸಿದನು.

इमाम्this
इमाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मपदम्
तुbut
तु:
Sambandha/Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात; विरोध/विशेषार्थ (but/indeed)
विषमाम्difficult/uneven
विषमाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootविषम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (लङ्काम्)
दुर्गाम्hard to access/fortified
दुर्गाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootदुर्ग (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (लङ्काम्)
लङ्काम्Lanka
लङ्काम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootलङ्का (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मपदम् (प्राप्य)
रावण-पालिताम्ruled/guarded by Rāvaṇa
रावण-पालिताम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootरावण (प्रातिपदिक) + पाल् (धातु) + पालित (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (लङ्काम्)
प्राप्यhaving reached
प्राप्य:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्र + आप् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)
अपिeven if
अपि:
Sambandha/Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात; even
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्ता
महाबाहुःthe great-armed one
महाबाहुः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + बाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः विशेषणम् (सः/राघवः)
किम्what
किम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नार्थक (interrogative)
करिष्यतिwill do
करिष्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट्-लकार (simple future), प्रथम-पुरुष, एकवचन
राघवःRāghava (Rama)
राघवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्ता (apposition to सः)

Observing Lanka that resembled mount Kailas, with sky scrapers appearing as if flying, filled with dreadful demons and nagas protecting the city of Bhogavati (the city of Patala), unimaginably wellbuilt. It was once occupied by Kubera (half brother of Ravana). It was guarded by horrible demons holding tridents and spears in their hands. The city appeared like a cavern protected by venomous serpents with protruding fangs. Hanuman examined the high security of Lanka and looked at the ocean. He thought of the form of Ravana, a formidable enemy:

H
Hanumān
L
Laṅkā
K
Kailāsa
R
rākṣasa
N
nāga
K
Kubera
R
Rāvaṇa
O
ocean (sāgara)
Ś
śūla (trident)
P
paṭṭasa (spear)

FAQs

Dharma is portrayed as courageous responsibility guided by clear-eyed evaluation: Hanumān studies threats (guards, ocean, enemy leader) so that his Satya-driven mission is executed without recklessness.

Hanumān surveys Laṅkā’s daunting height, population of fierce guardians, and historical association with Kubera; then he considers the practical challenge posed by the ocean and by Rāvaṇa himself.

Fearless steadiness with strategic intelligence: Hanumān neither panics nor underestimates the enemy; he prepares mentally for righteous action.