Sarga 8

Verse 1

तस्य त्वेवं प्रभावस्य धर्मज्ञस्य महात्मनः ।सुतार्थं तप्यमानस्य नासीद्वंशकरस्सुतः ॥१॥

ಇಂತಹ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯೂ ಧರ್ಮಜ್ಞನೂ ಮಹಾತ್ಮನೂ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಪುತ್ರಾರ್ಥವಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರೂ, ವಂಶವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವಂತಹ ಪುತ್ರನು ಅವನಿಗೆ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ.

Verse 2

चिन्तयानस्य तस्यैवं बुद्धिरासीन्महात्मनः ।सुतार्थं हयमेधेन किमर्थं न यजाम्यहम् ॥२॥

ಆ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಜನು ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಕಲ್ಪ ಉದಯವಾಯಿತು: “ಪುತ್ರಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಏಕೆ ನೆರವೇರಿಸಬಾರದು?”

Verses 3-4

स निश्चितां मतिं कृत्वा यष्टव्यमिति बुद्धिमान् ।मन्त्रिभिस्सह धर्मात्मा सर्वैरेव कृतात्मभिः ॥३॥ततोऽब्रवीदिदं राजा सुमन्त्रं मन्त्रिसत्तमम् ।शीघ्रमानय मे सर्वान्गुरूंस्तान् सपुरोहितान् ॥४॥

ಬುದ್ಧಿವಂತ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ರಾಜನು, ಕೃತಾತ್ಮರಾದ ಎಲ್ಲ ಸಚಿವರೊಂದಿಗೆ ವಿಚಾರಿಸಿ ‘ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡಲೇಬೇಕು’ ಎಂದು ದೃಢನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿದನು. ಬಳಿಕ ಮಂತ್ರಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಸುಮಂತ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: “ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಆ ಎಲ್ಲ ಗುರುಗಳನ್ನು, ಪುರೋಹಿತರೊಡನೆ ಕರೆತಂದುಕೊ.”

Verses 5-6

ततस्सुमन्त्रस्त्वरितं गत्वा त्वरितविक्रमः ।समानयत्स तान् सर्वान् समस्तान्वेदपारगान् ॥५॥सुयज्ञं वामदेवं च जाबालिमथ काश्यपम् ।परोहितं वसिष्ठं च ये चान्ये व्दिजसत्तमाः ॥६॥

ಆಗ ಸುಮಂತ್ರರು ವೇಗವಾಗಿ ಹೋಗಿ, ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತರಾದ ಎಲ್ಲಾ ಮಹರ್ಷಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದರು - ಸುಯಜ್ಞ, ವಾಮದೇವ, ಜಾಬಾಲಿ, ಕಾಶ್ಯಪ, ಕುಲಗುರುಗಳಾದ ವಸಿಷ್ಠರು, ಮತ್ತು ಇತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು.

Verse 7

तान्पूजयित्वा धर्मात्मा राजा दशरथस्तदा ।इदं धर्मार्थसहितं श्लक्ष्णंवचनमब्रवीत् ॥७॥

ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಸತ್ಕರಿಸಿದ ನಂತರ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ರಾಜ ದಶರಥನು ಧರ್ಮಾರ್ಥಸಹಿತವಾದ ಮೃದು, ಸುಶ್ಲಕ್ಷ್ಣ ವಚನಗಳನ್ನು ಆಗ ಹೇಳಿದನು.

Verse 8

मम लालप्यमानस्य पुत्रार्थन्नास्ति वै सुखम् ।तदर्थं हयमेधेन यक्ष्यामीति मतिर्मम ॥८॥

ತೀವ್ರವಾಗಿ ವ್ಯಾಕುಲಗೊಂಡಿರುವ ನನಗೆ ಪುತ್ರನಿಲ್ಲದೆ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಸುಖವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪುತ್ರನನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನನ್ನ ಸಂಕಲ್ಪವಾಗಿದೆ.

Verse 9

तदहं यष्टुमिच्छामि शास्त्रदृष्टेन कर्मणा ।कथं प्राप्स्याम्यहं कामं बुद्धिरत्रविचार्यताम् ॥९॥

ಆದುದರಿಂದ ನಾನು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ವಿಧಿಯಿಂದ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಇಷ್ಟಫಲವನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯಲಿ? ಇಲ್ಲಿ ವಿವೇಕಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಲಿ।

Verse 10

ततस्साध्विति तद्वाक्यं ब्राह्मणाः प्रत्यपूजयन् ।वसिष्ठप्रमुखास्सर्वे पार्थिवस्य मुखाच्च्युतम् ॥१०॥

ಆಗ ವಸಿಷ್ಠರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ರಾಜನ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು 'ಸರಿಯಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದೀರಿ' ಎಂದು ಗೌರವಿಸಿದರು.

Verse 11

ऊचुश्च परमप्रीतास्सर्वे दशरथं वचः ।सम्भारास्सम्भ्रियन्तां ते तुरगश्च विमुच्यताम् ॥११॥

ಪರಮ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಎಲ್ಲರೂ ದಶರಥನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಿ; ಯಜ್ಞಾಶ್ವವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಿ.”

Verse 12

सर्वथा प्राप्स्यसे पुत्रानभिप्रेतांश्च पार्थिव ।यस्य ते धार्मिकी बुद्धिरियं पुत्रार्थमागता ॥१२॥

ಹೇ ಪಾರ್ಥಿವ ರಾಜನೇ, ನೀನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಿನಗೆ ಅಭಿಪ್ರೇತವಾದ ಪುತ್ರರನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ; ಪುತ್ರಾರ್ಥವಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ನಿನ್ನ ಈ ಬುದ್ಧಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಕಲ್ಪವೇ ಆಗಿದೆ.

Verse 13

ततः प्रीतोऽभवद्राजा श्रुत्वा तद्विजभाषितम् ।अमात्यांश्चाब्रवीद्राजा हर्षपर्याकुलेक्षणः ॥१३॥

ಆಮೇಲೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು; ಹರ್ಷದಿಂದ ಅಲುಗಾಡುವ ದೃಷ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ರಾಜನು ತನ್ನ ಅಮಾತ್ಯರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 14

सम्भारास्सम्भ्रियन्तां मे गुरूणां वचनादिह ।समर्थाधिष्ठितश्चाश्वस्सोपाध्यायो विमुच्यताम् ॥१४॥

“ಗುರುಗಳ ವಚನದಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞದ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿರಿ; ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥರು ಕಾವಲು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಉಪಾಧ್ಯಾಯರೊಂದಿಗೆ ಯಜ್ಞಾಶ್ವವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರಿ.”

Verse 15

सरय्वाश्चोत्तरे तीरे यज्ञभूमिर्विधीयताम् ।शान्तयश्चाभिवर्धन्तां यथाकल्पं यथाविधि ॥१५॥

ಸರಯೂ ನದಿಯ ಉತ್ತರ ದಡದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಿ. ಕಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವಿಧಿವಿಧಾನದಂತೆ ಶಾಂತಿಕರ್ಮಗಳು ಸಂಪನ್ನವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಲಿ.

Verse 16

शक्यः प्राप्तुमयं यज्ञस्सर्वेणापि महीक्षिता ।नापराधो भवेत्कष्टो यद्यस्मिन्क्रतुसत्तमे ॥१६॥

ಈ ಯಜ್ಞವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರಾಜನಿಂದಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತಹುದು, ಆದರೆ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕ್ರತುವಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಗಂಭೀರ ದೋಷವುಂಟಾಗಬಾರದು.

Verse 17

छिद्रं हि मृगयन्तेऽत्र विद्वांसो ब्रह्मराक्षसाः ।निहतस्य च यज्ञस्य सद्यः कर्ता विनश्यति ॥१७॥

ಏಕೆಂದರೆ ವಿದ್ವಾಂಸ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸರು ಇಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿನ ದೋಷಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ. ಯಜ್ಞವು ನಾಶವಾದಾಗ ಯಜಮಾನನು ತತ್ಕ್ಷಣವೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 18

तद्यथा विधिपूर्वं मे क्रतुरेष समाप्यते ।तथा विधानं क्रियतां समर्थाः करणेष्विह ॥१८॥

ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಕ್ರತುವು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ನೀವು ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದೀರಿ.

Verse 19

तथेति चाब्रुवन्सर्वे मन्त्रिणःप्रत्यपूजयन् ।पार्थिवेन्द्रस्य तद्वाक्यं यथाज्ञप्तं निशम्य ते ॥१९॥

ಪಾರ್ಥಿವೇಂದ್ರನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ಎಲ್ಲ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಅವನ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಯಥಾಜ್ಞಾಪಿತವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದರು: “ತಥಾಸ್ತು—ನೀವು ಆದೇಶಿಸಿದಂತೆಯೇ.”

Verse 20

तथा द्विजास्ते धर्मज्ञा वर्धयन्तो नृपोत्तमम् ।अनुज्ञातास्ततस्सर्वे पुनर्जग्मुर्यथागतम् ॥२०॥

ಅಂದು ಧರ್ಮಜ್ಞರಾದ ಆ ದ್ವಿಜರು ನೃಪೋತ್ತಮನಿಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನಿಟ್ಟು, ಅವನ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಎಲ್ಲರೂ ಬಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಮರಳಿ ಹೋದರು.

Verse 21

विसर्जयित्वा तान्विप्रान्सचिवानिदमब्रवीत् ।ऋत्विग्भिरुपदिष्टोऽयं यथावत्क्रतुराप्यताम् ॥२१॥

ಆ ವಿಪ್ರರನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿದ ಬಳಿಕ ರಾಜನು ಸಚಿವರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: “ಋತ್ವಿಜರು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ವಿಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಯಜ್ಞವು ಸರಿಯಾಗಿ ನೆರವೇರಲಿ.”

Verse 22

इत्युक्त्वा नृपशार्दूलस्सचिवान्समुपस्थितान् ।विसर्जयित्वा स्वं वेश्म प्रविवेश महाद्युतिः ॥२२॥

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಮಹಾದ್ಯುತಿ ನೃಪಶಾರ್ದೂಲ ದಶರಥನು ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದ ಸಚಿವರನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿ, ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಅಂತಃಪುರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 23

ततस्स गत्वा ताःपत्नीर्नरेन्द्रो हृदयप्रियाः ।उवाच दीक्षां विशत यक्ष्येऽहं सुतकारणात् ॥२३॥

ನಂತರ ನರೇಂದ್ರನು ಹೃದಯಪ್ರಿಯರಾದ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಹೇಳಿದನು: “ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಿ; ಪುತ್ರಪ್ರಾಪ್ತಿಯ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವೆನು.”

Verse 24

तासां तेनातिकान्तेन वचनेन सुवर्चसाम् ।मुखपद्मान्यशोभन्त पद्मानीव हिमात्यये ॥

ಅವನ ಅತಿಮಧುರವಾದ ವಚನಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ರಾಣಿಯರ ಕಮಲಮುಖಗಳು ಶೋಭಿಸಿದವು—ಹಿಮಕಾಲ ತೀರಿದಾಗ ಕಮಲಗಳು ಅರಳುವಂತೆ।