Sarga 33
कुशनाभकन्याशतविवाहः — The Marriage of Kuśanābha’s Hundred Daughters (and the Birth of Brahmadatta)
बालकाण्ड
ಈ ಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎರಡು ಧರ್ಮಕಥೆಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಮೊದಲಿಗೆ, ಕುಶನಾಭನ ನೂರು ಪುತ್ರಿಯರು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾದ ವಾಯುದೇವನು ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಘಟನೆಯನ್ನು ತಂದೆಗೆ ತಿಳಿಸಿ, ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಆಯ್ಕೆ ಇಲ್ಲ; ಯಾವುದೇ ಪ್ರಸ್ತಾವವೂ ಪಿತೃಸಮ್ಮತಿಯ ಮೂಲಕವೇ ಸ್ವೀಕಾರ್ಯವೆಂದು ದೃಢವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕುಶನಾಭನು ಅವರ ಏಕಮತ ಮತ್ತು ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿ—ಕ್ಷಮೆ ವಂಶರಕ್ಷಕವೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಧರಿಸುವ ಜಗದಾಧಾರವೂ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ನೀತಿಧರ್ಮೋಪದೇಶ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ವಂಶಪ್ರಸಂಗದಿಂದ ದೈವಯೋಜಿತ ಪರಿಹಾರ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ತಪಸ್ವಿ ಚೂಳೀ, ಊರ್ಮಿಲೆಯ ಪುತ್ರಿಯಾದ ಗಂಧರ್ವಿ ಸೋಮದೆಯ ಭಕ್ತಿಸೇವೆಯಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿ ಅವಳಿಗೆ ಮನೋಜಾತ ಪುತ್ರನಾದ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತನನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಮುಂದೆ ಕಾಂಪಿಲ್ಯದ ರಾಜನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಕುಶನಾಭನು ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇಶ-ಕಾಲ ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯ ವರನ ವಿಚಾರ ಮಾಡಿ, ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತನನ್ನೇ ವರನಾಗಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ ತನ್ನ ನೂರು ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಅವನಿಗೆ ನೀಡಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತನು ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಪಾಣಿಗ್ರಹಣ ಮಾಡಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಪುತ್ರಿಯರ ವಿಕೃತಿ ಮತ್ತು ದುಃಖ ತಕ್ಷಣವೇ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ—ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ವಿವಾಹದಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ದೈಹಿಕ ಸೌಹಾರ್ದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯ ಸಂಕೇತ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹಸಂಸ್ಕಾರಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಸೋಮದೆ ಪುತ್ರನ ಯಥೋಚಿತ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅನುಮೋದಿಸುತ್ತಾಳೆ.
Shlokas
Verse 1
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा कुशनाभस्य धीमत:।शिरोभिश्चरणौ स्पृष्ट्वा कन्याशतमभाषत।।1.33.1।।
ಧೀಮಂತ ಕುಶನಾಭನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವನ ನೂರು ಪುತ್ರಿಯರು ಶಿರಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ನಂತರ ಮಾತಾಡಿದರು.
Verse 2
वायुस्सर्वात्मको राजन् प्रधर्षयितुमिच्छति।अशुभं मार्गमास्थाय न धर्मं प्रत्यवेक्षते।।1.33.2।।
ಹೇ ರಾಜನ್! ಸರ್ವಾತ್ಮಕನಾದ ವಾಯುದೇವನು ನಮ್ಮನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿ ಬಲಾತ್ಕರಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅಶುಭ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಧರ್ಮವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ನಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 3
पितृमत्यस्स्म भद्रं ते स्वच्छन्दे न वयं स्थिता:।पितरं नो वृणीष्व त्वं यदि नो दास्यते तव।।1.33.3।।
‘ನಮಗೆ ತಂದೆಯಿದ್ದಾರೆ—ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ—ಆದುದರಿಂದ ನಾವು ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಿಂದ ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ತಂದೆಯನ್ನು ನೀನು ವರಿಸು; ಅವರು ನಮ್ಮನ್ನು ನಿನಗೆ ನೀಡಿದರೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ.’
Verse 4
तेन पापानुबन्धेन वचनं न प्रतीच्छता।एवं ब्रुवन्त्यस्सर्वास्स्म वायुना निहता भृशम्।।1.33.4।।
ಪಾಪಮಾರ್ಗದ ಬಂಧನದಲ್ಲಿದ್ದವನು, ನಮ್ಮ ಮಾತನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸದೆ, ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ ವಾಯುವಿನ ಪ್ರಚಂಡ ವೇಗದಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಭಾರಿಯಾಗಿ ಹೊಡೆದನು.
Verse 5
तासां तद्वचनं श्रुत्वा राजा परमधार्मिक:।प्रत्युवाच महातेजा: कन्याशतमनुत्तमम्।।1.33.5।।
ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಯರ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕನೂ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯೂ ಆದ ರಾಜನು ಅತಿಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ನೂರು ಕನ್ಯೆಯರಿಗೆ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದನು.
Verse 6
क्षान्तं क्षमावतां पुत्र्य: कर्तव्यं सुमहत्कृतम्।ऐकमत्यमुपागम्य कुलं चावेक्षितं मम।।1.33.6।।
‘ಪುತ್ರಿಯರೇ, ಕ್ಷಮಾವಂತರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ನೀವು ತೋರಿದ್ದೀರಿ—ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ಕಾರ್ಯ. ಏಕಮನಸ್ಸಾಗಿ ನಿಂತು ನನ್ನ ಕುಲದ ಗೌರವವನ್ನು ನೀವು ಕಾಪಾಡಿದ್ದೀರಿ.’
Verse 7
अलङ्कारो हि नारीणां क्षमा तु पुरुषस्य वा।दुष्करं तच्च यत् क्षान्तं त्रिदशेषु विशेषत:।।1.33.7।।यादृशी व: क्षमा पुत्र्यस्सर्वासामविशेषत:।
‘ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಪುರುಷನಿಗೂ ಕ್ಷಮೆಯೇ ಅಲಂಕಾರ. ಕ್ಷಮಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಕರ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ. ಆದರೆ ಪುತ್ರಿಯರೇ, ನಿಮ್ಮ ಕ್ಷಮೆ ಅಂಥದ್ದು; ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಅದನ್ನು ತೋರಿದ್ದೀರಿ.’
Verse 8
क्षमा दानं क्षमा यज्ञः क्षमा सत्यं हि पुत्रिका:।।1.33.8।।क्षमा यश: क्षमा धर्म: क्षमया निष्ठितं जगत्।
ಕ್ಷಮೆಯೇ ದಾನ; ಕ್ಷಮೆಯೇ ಯಜ್ಞ; ಓ ಪುತ್ರಿಯರೇ, ಕ್ಷಮೆಯೇ ನಿಜವಾದ ಸತ್ಯ. ಕ್ಷಮೆಯೇ ಯಶಸ್ಸು; ಕ್ಷಮೆಯೇ ಧರ್ಮ—ಕ್ಷಮೆಯಿಂದಲೇ ಜಗತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ.
Verse 9
विसृज्य कन्या: काकुत्स्थ राजा त्रिदशविक्रम:।।1.33.9।।मन्त्रज्ञो मन्त्रयामास प्रदानं सह मन्त्रिभि:। देशकालौ प्रदानस्य सदृशे प्रतिपादनम्।।1.33.10।।
ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ವಿದಾಯಗೊಳಿಸಿ, ದೇವಸಮಾನ ಪರಾಕ್ರಮಿಯೂ ಮಂತ್ರಜ್ಞನೂ ಆದ ರಾಜನು ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಕನ್ಯಾದಾನದ ಕುರಿತು ಆಲೋಚಿಸಿದನು—ಆ ದಾನಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯ ದೇಶಕಾಲ ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯ ವರನನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು.
Verse 10
विसृज्य कन्या: काकुत्स्थ राजा त्रिदशविक्रम:।।1.33.9।।मन्त्रज्ञो मन्त्रयामास प्रदानं सह मन्त्रिभि:। देशकालौ प्रदानस्य सदृशे प्रतिपादनम्।।1.33.10।।
ಹೇ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥವಂಶಜನೇ! ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ವಿದಾಯಗೊಳಿಸಿ, ತ್ರಿದೇವಸಮಾನ ಪರಾಕ್ರಮಿಯೂ ಮಂತ್ರಜ್ಞನೂ ಆದ ರಾಜನು ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರ ವಿವಾಹಪ್ರದಾನದ ಕುರಿತು ಆಲೋಚಿಸಿದನು—ಯೋಗ್ಯ ದೇಶಕಾಲ ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯ ವರನ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮಾಡಿದನು.
Verse 11
एतस्मिन्नेव काले तु चूली नाम महातपा:।ऊर्ध्वरेताश्शुभाचारो ब्राह्मं तप उपागमत्।।1.33.11।।
ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚೂಲೀ ಎಂಬ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ, ಊರ್ಧ್ವರೇತಸನಾಗಿ ಶುಭಾಚಾರವಂತನಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು.
Verse 12
तप्यन्तं तमृषिं तत्र गन्धर्वी पर्युपासते।सोमदा नाम भद्रं ते ऊर्मिला तनया तदा।।1.33.12।।
ಅಲ್ಲಿ ಆ ಋಷಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಗಂಧರ್ವೀ ಕನ್ಯೆ ಅವನಿಗೆ ಪರಿಚರ್ಯೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು—ಸೋಮದಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ, ಊರ್ಮಿಲೆಯ ಪುತ್ರಿ. ಭದ್ರನೇ, ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ.
Verse 13
सा च तं प्रणता भूत्वा शुश्रूषणपरायणा।उवास काले धर्मिष्ठा तस्यास्तुष्टोऽभवद्गुरु:।।1.33.13।।
ಅವಳು ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣಳಾಗಿ ಉಳಿದಳು. ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ಗುರುವನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದಳು; ಗುರು ಅವಳ ಮೇಲೆ ತೃಪ್ತನಾದನು.
Verse 14
स च तां कालयोगेन प्रोवाच रघुनन्दन।परितुष्टोऽस्मि भद्रं ते किं करोमि तव प्रियम्।।1.33.14।।
ಮತ್ತು ಕಾಲಯೋಗದಲ್ಲಿ, ಹೇ ರಘುನಂದನ, ಅವನು ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: “ನಾನು ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ. ನಿನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಯಾವ ವರವನ್ನು ನಾನು ನೀಡಲಿ?”
Verse 15
परितुष्टं मुनिं ज्ञात्वा गन्धर्वी मधुरस्वरा।उवाच परमप्रीता वाक्यज्ञा वाक्यकोविदम्।।1.33.15।।
ಮುನಿ ತೃಪ್ತನಾದನೆಂದು ತಿಳಿದು, ಮಧುರಸ್ವರದ ಗಂಧರ್ವಿ ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷಿತಳಾಗಿ, ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣಳಾದಳು ಆ ವಾಕ್ಯಕೋವಿದ ಮುನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದಳು.
Verse 16
लक्ष्म्या समुदितो ब्राह्म्या ब्रह्मभूतो महातपा:।ब्राह्मेण तपसा युक्तं पुत्रमिच्छामि धार्मिक।।1.33.16।।
“ಹೇ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ! ಬ್ರಾಹ್ಮ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನಂತಿರುವವನೇ, ಹೇ ಧಾರ್ಮಿಕನೇ! ಬ್ರಾಹ್ಮ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದ ಪುತ್ರನನ್ನು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.”
Verse 17
अपतिश्चास्मि भद्रं ते भार्या चास्मि न कस्यचित्।ब्राह्मेणोपगतायाश्च दातुमर्हसि मे सुतम्।।1.33.17।।
ನಾನು ಪತಿಹೀನಳಾಗಿದ್ದೇನೆ—ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ—ಮತ್ತು ನಾನು ಯಾರಿಗೂ ಪತ್ನಿಯಲ್ಲ. ಬ್ರಹ್ಮತೇಜದ ಆಶ್ರಯಕ್ಕಾಗಿ ನಿನ್ನ ಶರಣಿಗೆ ಬಂದಿರುವೆನು; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಬ್ರಹ್ಮಬಲದಿಂದ ನನಗೆ ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರನನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವುದು ನಿನಗೆ ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.
Verse 18
तस्या: प्रसन्नो ब्रह्मर्षिर्ददौ पुत्रमनुत्तमम्।ब्रह्मदत्त इति ख्यातं मानसं चूलिनस्सुतम्।।1.33.18।।
ಅವಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಯು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುತ್ರನನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿದನು—ಚೂಲಿನನ ಮಾನಸಪುತ್ರನಾಗಿ—ಅವನು ‘ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.
Verse 19
स राजा सौमदेयस्तु पुरीमध्यवसत्तदा।कांपिल्यां परया लक्ष्म्या देवराजो यथा दिवम्।।1.33.19।।
ಸೌಮದೆಯನಾದ ಆ ರಾಜನು ಆಗ ಕಾಂಪಿಲ್ಯ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪರಮ ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ದೇವರಾಜನು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ.
Verse 20
स बुद्धिं कृतवान् राजा कुशनाभस्सुधार्मिक:।ब्रह्मदत्ताय काकुत्स्थ दातुं कन्याशतं तदा।।1.33.20।।
ಹೇ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ, ಅತಿಧಾರ್ಮಿಕನಾದ ರಾಜ ಕುಶನಾಭನು ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತನಿಗೆ ತನ್ನ ನೂರು ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ನೀಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು.
Verse 21
तमाहूय महातेजा ब्रह्मदत्तं महीपति:। ददौ कन्याशतं राजा सुप्रीतेनान्तरात्मना।।1.33.21।।
ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಭೂಪತಿಯು ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತನನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ, ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ನೂರು ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು.
Verse 22
यथाक्रमं तत: पाणीन् जग्राह रघुनन्दन।ब्रह्मदत्तो महीपालस्तासां देवपतिर्यथा।।1.33.22।।
ಅನಂತರ, ಹೇ ರಘುನಂದನ, ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತ ಮಹೀಪತಿಯಾದ ರಾಜನು ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಅವರ ಕೈಗಳನ್ನು ಪಾಣಿಗ್ರಹಣಮಾಡಿದನು—ದೇವಪತಿ ಇಂದ್ರನು ದೇವಿಯರ ಕೈಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತೆ।
Verse 23
स्पृष्टमात्रे तत: पाणौ विकुब्जा विगतज्वरा:।युक्ता: परमया लक्ष्म्या बभु: कन्याशतं तदा।।1.33.23।।ृ32
ನಂತರ ಅವನ ಕೈಯ ಸ್ಪರ್ಶಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ವಿಕುಬ್ಜೆಯಾದ ಕನ್ಯೆಯರು ಜ್ವರದುಃಖದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದರು; ಪರಮ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿ ಆ ವೇಳೆ ಆ ನೂರು ಕನ್ಯೆಯರು ದೀಪ್ತಿಮಂತರಾದರು।
Verse 24
स दृष्ट्वा वायुना मुक्ता: कुशनाभो महीपति:।बभूव परमप्रीतो हर्षं लेभे पुन:पुन:।।1.33.24।।
ವಾಯುವಿನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪೀಡೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದ ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ನೋಡಿ ಕುಶನಾಭ ಮಹೀಪತಿ ಪರಮ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು; ಪುನಃಪುನಃ ಹರ್ಷವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದನು।
Verse 25
कृतोद्वाहं तु राजानं ब्रह्मदत्तं महीपति:।सदारं प्रेषयामास सोपाध्यायगणं तदा।।1.33.25।।
ವಿವಾಹಕರ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಬಳಿಕ, ಮಹೀಪತಿಯು ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತ ರಾಜನನ್ನು ಅವನ ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ, ಉಪಾಧ್ಯಾಯಗಣ ಹಾಗೂ ಪುರೋಹಿತಸಮೂಹದೊಡನೆ ಕಳುಹಿಸಿಬಿಟ್ಟನು।
Verse 26
सोमदाऽपि सुसंहृष्टा पुत्रस्य सदृशीं क्रियाम्।यथान्यायं च गन्धर्वी स्नुषास्ता: प्रत्यनन्दत।।1.33.26।।
ಗಂಧರ್ವಿ ಸೋಮದೆಯೂ ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷಗೊಂಡಳು; ಪುತ್ರನು ತನ್ನಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವರ್ತಿಸಿದ್ದಾನೆಂದು ನೋಡಿ, ನ್ಯಾಯಾನುಸಾರ ಆ ಸೊಸೆಯರನ್ನು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದಳು।
Frequently Asked Questions
The sarga presents an ethical crisis of coercion: Vāyu attempts to violate the daughters’ modesty through “foul means,” and they respond by refusing autonomous elopement logic, redirecting any marital claim to lawful paternal consent. The narrative then contrasts adharma (forced outrage) with dharma (restraint, counsel, and legitimate marriage rites).
Kuśanābha frames kṣamā (forbearance) as an ornament for all persons and as a stabilizing principle—equated with charity, sacrifice, truth, glory, and virtue—by which the world is “supported.” The episode teaches that moral strength can be expressed as controlled response and unified conduct, not merely retaliation.
Kāṃpilyā (Kampilya) is named as Brahmadatta’s prosperous royal seat, situating the marriage alliance within a recognizable political geography. Culturally, the sarga highlights court consultation with ministers (mantra), deśa-kāla suitability for marriage, pāṇigrahaṇa (hand-taking), and the presence of priests (upādhyāyagaṇa) as markers of orthodox matrimonial procedure.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.