Sarga 10

Verse 1

सुमन्त्रश्चोदितो राज्ञा प्रोवाचेदं वचस्तदा।यथर्श्यशृङ्गस्त्वानीत श्श्रुणु मे मन्त्रिभिस्सह।।।।

ರಾಜನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾದ ಸುಮಂತ್ರನು ಆಗ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು: “ಮಂತ್ರಿಗಳೊಡನೆ ಕೇಳಿರಿ—ಋಷ್ಯಶೃಂಗನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಕರೆತರಲಾಯಿತು.”

Verse 2

रोमपादमुवाचेदं सहामात्य: पुरोहित:।उपायो निरपायोऽयमस्माभिरभिचिन्तित:।। ।।

ಅಮಾತ್ಯರೊಡನೆ ಪುರೋಹಿತನು ರೋಮಪಾದನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು: “ನಾವು ಚಿಂತಿಸಿದ ಉಪಾಯ ಇದು; ಇದು ನಿರಪಾಯ, ಅಪಾಯರಹಿತ.”

Verse 3

ऋश्यशृङ्गो वनचरस्तपस्स्वाध्ययने रत:।अनभिज्ञस्स नारीणां विषयाणां सुखस्य च।।।

ಋಶ್ಯಶೃಂಗನು ವನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನು, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಸ್ತ್ರೀಯರು, ವಿಷಯಭೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಲೋಕಸೌಖ್ಯಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಜ್ಞಾತನು.

Verse 4

इन्द्रियार्थैरभिमतैर्नरचित्तप्रमाथिभि: ।पुरमानाययिष्याम: क्षिप्रं चाध्यवसीयताम्।। ।।

“ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುವ, ಮಾನವನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮಥಿಸುವ ವಿಷಯಸೌಖ್ಯಗಳಿಂದ ನಾವು ಅವನನ್ನು ನಗರಕ್ಕೆ ಕರೆತರುವೆವು; ಆದ್ದರಿಂದ ಶೀಘ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಲಿ.”

Verse 5

गणिकास्तत्र गच्छन्तु रूपवत्यस्स्वलङ्कृता:।प्रलोभ्य विविधोपायैरानेष्यन्तीह सत्कृता:।।।।

“ಅಲ್ಲಿ ರೂಪವತಿಯರೂ ಸುಲಂಕೃತರೂ ಆದ ಗಣಿಕೆಯರು ಹೋಗಲಿ; ವಿವಿಧ ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ಪ್ರಲೋಭಿಸಿ, ಸತ್ಕಾರಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕರೆತರುವರು.”

Verse 6

श्रुत्वा तथेति राजा च प्रत्युवाच पुरोहितम्।पुरोहितो मन्त्रिणश्च तथा चक्रुश्च ते तदा।।।।

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ಪುರೋಹಿತನಿಗೆ “ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದನು. ಆಗ ಪುರೋಹಿತನೂ ಮಂತ್ರಿಗಳೂ ತಕ್ಷಣವೇ ಹಾಗೆಯೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.

Verse 7

वारमुख्याश्च तच्छ्रुत्वा वनं प्रविविशुर्महत्।आश्रमस्याविदूरेऽस्मिन् यत्नं कुर्वन्ति दर्शने।।।।ऋषिपुत्रस्य धीरस्य नित्यमाश्रमवासिन:।

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಮುಖ ವೇಶ್ಯೆಯರು ಮಹಾ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಆಶ್ರಮದಿಂದ ದೂರವಿರದೆ ನೆಲೆಸಿ, ಸದಾ ಆಶ್ರಮವಾಸಿಯಾದ ಧೀರ, ಸಂಯಮಿಯಾದ ಋಷಿಪುತ್ರನ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯಲು ಅವರು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 8

पितुस्सनित्यसन्तुष्टो नातिचक्राम चाश्रमात्।।।।न तेन जन्मप्रभृति दृष्टपूर्वं तपस्विना।स्त्री वा पुमान्वा यच्चान्यत्सर्वं नगरराष्ट्रजम्।। ।।

ತಂದೆಯ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸಂತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದ ಅವನು ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಮೀರಿಸಿ ಎಂದಿಗೂ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ.

Verse 9

पितुस्सनित्यसन्तुष्टो नातिचक्राम चाश्रमात्।।1.10.8।।न तेन जन्मप्रभृति दृष्टपूर्वं तपस्विना।स्त्री वा पुमान्वा यच्चान्यत्सर्वं नगरराष्ट्रजम्।। 1.10.9।।

ಜನ್ಮದಿಂದಲೇ ಆ ತಪಸ್ವಿ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನಾಗಲಿ ಪುರುಷನನ್ನಾಗಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ನಗರ-ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಬೇರೆ ಯಾವುದನ್ನೂ ಹಿಂದೆ ನೋಡಿರಲಿಲ್ಲ.

Verse 10

तत: कदाचित्तं देशमाजगाम यदृच्छया।विभण्डकसुतस्तत्र ताश्चापश्यद्वराङ्गना:।।।।

ನಂತರ ಒಂದು ದಿನ ವಿಭಾಂಡಕನ ಪುತ್ರನು ಯದೃಚ್ಛೆಯಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದನು; ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಆ ಸುಂದರ ವರಾಂಗನೆಗಳನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 11

ताश्चित्रवेषा: प्रमदा गायन्त्यो मधुरस्वरा:।ऋषिपुत्रमुपागम्य सर्वा वचनमब्रुवन्।। ।।

ವಿಚಿತ್ರ ವೇಷಧಾರಿಣಿಯಾದ ಆ ಪ್ರಮದೆಯರು ಮಧುರಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಾ ಋಷಿಪುತ್ರನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು; ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಅವನಿಗೆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 12

कस्त्वं किं वर्तसे ब्रह्मन् ज्ञातुमिच्छामहे वयम्।एकस्त्वं विजने घोरे वने चरसि शंस न:।। ।।

ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ನೀನು ಯಾರು? ನೀನು ಹೇಗೆ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತೀಯ? ನಾವು ತಿಳಿಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇವೆ. ಈ ಭಯಂಕರ ನಿರ್ಜನ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀನು ಒಬ್ಬನೇ ಏಕೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯ? ನಮಗೆ ಹೇಳು.

Verse 13

अदृष्टरूपास्तास्तेन काम्यरूपा वने स्त्रिय:।हार्दात्तस्य मतिर्जाता व्याख्यातुं पितरं स्वकम्।।।।

ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟು ಮನೋಹರ ರೂಪದ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಅವನು ಹಿಂದೆ ಎಂದೂ ನೋಡಿರಲಿಲ್ಲ; ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹ ಉಕ್ಕಿ ಬಂದಾಗ, ತನ್ನ ತಂದೆಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ವಿವರಿಸಬೇಕೆಂಬ ಸಂಕಲ್ಪ ಅವನ ಮನದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿತು.

Verse 14

पिता विभण्डकोऽस्माकं तस्याहं सुत औरस:।ऋश्यशृङ्ग इति ख्यातं नाम कर्म च मे भुवि।।।।

ನಮ್ಮ ತಂದೆ ವಿಭಾಂಡಕ; ನಾನು ಅವರದೇ ಔರಸ ಪುತ್ರನು. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹೆಸರು ‘ಋಷ್ಯಶೃಂಗ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ—ನನ್ನ ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ವಿಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೆಸರು.

Verse 15

इहाश्रमपदोऽस्माकं समीपे शुभदर्शना:।करिष्ये वोऽत्र पूजां वै सर्वेषां विधिपूर्वकम्।।।।

ಇಲ್ಲಿಂದ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ನಮ್ಮ ಆಶ್ರಮವಿದೆ, ಹೇ ಶುಭದರ್ಶನಿಯರೇ. ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ, ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಯಥೋಚಿತ ಪೂಜೆ-ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವೆನು.

Verse 16

ऋषिपुत्रवचश्श्रुत्वा सर्वासां मतिरास वै।तदाश्रमपदं द्रष्टुं जग्मुस्सर्वाश्च तेन ता:।। ।।

ಋಷಿಪುತ್ರನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಎಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸು ಉತ್ಸುಕವಾಯಿತು; ಆ ಆಶ್ರಮಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೋಡಲು ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರೆಲ್ಲರೂ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದರು.

Verse 17

आगतानां तत: पूजामृषिपुत्रश्चकार ह।इदमर्घ्यमिदं पाद्यमिदं मूलमिदं फलं च न:।।।।

ನಂತರ ಋಷಿಪುತ್ರನು ಅವರಿಗೆ ಯಥೋಚಿತ ಆತಿಥ್ಯಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು: “ಇದು ಅರ್ಘ್ಯ, ಇದು ಪಾದ್ಯ; ಇವು ನಮ್ಮ ಮೂಲಗಳೂ ಫಲಗಳೂ—ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಿ.”

Verse 18

प्रतिगृह्य च तां पूजां सर्वा एव समुत्सुका:।ऋषेर्भीताश्च शीघ्रं ता गमनाय मतिं दधु:।।।।

ಆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಎಲ್ಲರೂ ಉತ್ಸುಕವಾಗಿದ್ದರೂ ವ್ಯಾಕುಲರಾದರು; ಋಷಿಯನ್ನು ಭಯಪಟ್ಟು ಶೀಘ್ರವೇ ಹೊರಡಲು ಮನಸ್ಸು ಕಟ್ಟಿದರು.

Verse 19

अस्माकमपि मुख्यानि फलानीमानि वै द्विज ।गृहाण प्रति भद्रं ते भक्षयस्व च मा चिरम्।।।।

“ಹೇ ದ್ವಿಜ, ನಮ್ಮ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಫಲಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಿ; ನಿಮಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ—ಭಕ್ಷಿಸಿರಿ, ವಿಳಂಬ ಮಾಡಬೇಡಿರಿ.”

Verse 20

ततस्तास्तं समालिङ्ग्य सर्वा हर्षसमन्विता:।मोदकान्प्रददुस्तस्मै भक्ष्यांश्च विविधान् बहून्।।।।

ನಂತರ ಹರ್ಷಭರಿತರಾದ ಅವರೆಲ್ಲರು ಅವನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ, ಅವನಿಗೆ ಅನೇಕ ಮೋದಕಗಳನ್ನೂ ವಿಧವಿಧವಾದ ಬಹು ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನೂ ನೀಡಿದರು.

Verse 21

तानि चास्वाद्य तेजस्वी फलानीति स्म मन्यते।अनास्वादितपूर्वाणि वने नित्यनिवासिनाम्।।।।

ಆ ತೇಜಸ್ವಿಯು ಆ ಫಲಗಳನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ—“ಇವು ಫಲಗಳೇ” ಎಂದುಕೊಂಡನು; ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವಾಸಿಸುವವರು ಹಿಂದೆ ಎಂದಿಗೂ ರುಚಿಸಿರದ ಅಪೂರ್ವ ಫಲಗಳು ಅವು.

Verse 22

आपृच्छ्य च तदा विप्रं व्रतचर्यां निवेद्य च।गच्छन्ति स्मापदेशात्ता भीतास्तस्य पितुस्स्त्रिय:।।।।

ನಂತರ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ, ತಮ್ಮ ವ್ರತಾಚರಣೆಯನ್ನು ನೆಪವನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿಸಿ, ಅವನ ತಂದೆಯನ್ನು ಭಯಪಟ್ಟುಕೊಂಡ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟುಹೋದರು.

Verse 23

गतासु तासु सर्वासु काश्यपस्यात्मजो द्विज:।अस्वस्थहृदयश्चासीद्दु:खं स्म परिवर्तते।।।।

ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಹೊರಟುಹೋದ ಮೇಲೆ, ಕಾಶ್ಯಪವಂಶಜನಾದ ಆ ದ್ವಿಜನ ಹೃದಯ ಅಸ್ವಸ್ಥವಾಯಿತು; ಅವನು ದುಃಖವನ್ನೇ ಮರುಮರು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಿರುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 24

ततोऽपरेद्युस्तं देशमाजगाम स वीर्यवान्।मनोज्ञा यत्र ता दृष्टा वारमुख्यास्स्वलङ्कृताः।।।।

ನಂತರ ಮುಂದಿನ ದಿನ ಆ ವೀರ್ಯವಂತ ತಪಸ್ವಿ ಮತ್ತೆ ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದನು; ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಮನೋಹರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿತ ವಾರಮುಖ್ಯರನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದನು.

Verse 25

दृष्ट्वैव च तास्तदा विप्रमायान्तं हृष्टमानसा:।उपसृत्य ततस्सर्वास्तास्तमूचुरिदं वच:।।।।

ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣವೇ ಅವರು ಹರ್ಷಚಿತ್ತರಾದರು; ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅವನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 26

एह्याश्रमपदं सौम्य ह्यस्माकमिति चाब्रुवन्।तत्राप्येष विधिश्श्रीमान् विशेषेण भविष्यति।।।।

ಅವರು ಹೇಳಿದರು: “ಸೌಮ್ಯನೇ, ನಮ್ಮ ಆಶ್ರಮಪದಕ್ಕೆ ಬಾ; ಅಲ್ಲಿ ಕೂಡ ನಿನಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶ್ರೀಮಯವಾದ ಆತಿಥ್ಯ-ಸತ್ಕಾರವು ದೊರೆಯುವುದು.”

Verse 27

श्रुत्वा तु वचनं तासां सर्वासां हृदयङ्गमम्।गमनाय मतिं चक्रे तं च निन्युस्तदा स्त्रिय:।।।।

ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಎಲ್ಲರ ಹೃದಯಂಗಮವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವನು ಹೋಗುವ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿದನು; ನಂತರ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಅವನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು.

Verse 28

तत्र चानीयमाने तु विप्रे तस्मिन्महात्मनि।ववर्ष सहसा देवो जगत्प्रह्लादयंस्तदा।।।।

ಅಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಕರೆತರುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ, ಲೋಕವನ್ನೆಲ್ಲ ಹರ್ಷಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ದೇವನಾದ ವೃಷ್ಟಿದೇವನು ಸಹಸಾ ಮಳೆಯನ್ನೆರೆದನು.

Verse 29

वर्षेणैवागतं विप्रं विषयं स्वं नराधिप:।प्रत्युद्गम्य मुनिं प्रह्वश्शिरसा च महीं गत:।।।।

ಮಳೆಯೊಡನೆ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯಸೀಮೆಗೆ ಬಂದಾಗ, ನರಾಧಿಪನಾದ ರಾಜನು ಮುನಿಯನ್ನು ಎದುರುಗೊಳ್ಳಲು ಹೊರಟು, ವಿನಯದಿಂದ ಶಿರಸಾ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.

Verse 30

अर्घ्यं च प्रददौ तस्मै न्यायतस्सुसमाहित:।वव्रे प्रसादं विप्रेन्द्रान्मा विप्रं मन्युराविशेत्।।।।

ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನು ನ್ಯಾಯವಿಧಿಯಂತೆ ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠನ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಬೇಡಿದನು—ಈ ಕಾರ್ಯದ ನಿಮಿತ್ತ ಮುನಿಗೆ (ಪಿತೃಸಮಾನನಿಗೆ) ಕ್ರೋಧ ಪ್ರವೇಶಿಸದಿರಲಿ ಎಂದು.

Verse 31

अन्त:पुरं प्रविश्यास्मै कन्यां दत्त्वा यथाविधि।शान्तां शान्तेन मनसा राजा हर्षमवाप स:।।।।एवं स न्यवसत्तत्र सर्वकामैस्सुपूजित:।

ಅಂತಃಪುರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ರಾಜನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತನ್ನ ಪುತ್ರಿ ಶಾಂತೆಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ದಾನಮಾಡಿ ವಿವಾಹ ನೆರವೇರಿಸಿದನು; ಶಾಂತಚಿತ್ತನಾಗಿ ರಾಜನು ಹರ್ಷವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಹೀಗೆ ಋಷ್ಯಶೃಂಗನು ಅಲ್ಲಿ ಸರ್ವಕಾಮಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಪೂಜಿತನಾಗಿ ವಾಸಮಾಡಿದನು.

Verse 32

ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನು ನ್ಯಾಯವಿಧಿಯಂತೆ ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠನ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಬೇಡಿದನು—ಈ ಕಾರ್ಯದ ನಿಮಿತ್ತ ಮುನಿಗೆ (ಪಿತೃಸಮಾನನಿಗೆ) ಕ್ರೋಧ ಪ್ರವೇಶಿಸದಿರಲಿ ಎಂದು.

Verse 33

ಅಂತಃಪುರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ರಾಜನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತನ್ನ ಪುತ್ರಿ ಶಾಂತೆಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ದಾನಮಾಡಿ ವಿವಾಹ ನೆರವೇರಿಸಿದನು; ಶಾಂತಚಿತ್ತನಾಗಿ ರಾಜನು ಹರ್ಷವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಹೀಗೆ ಋಷ್ಯಶೃಂಗನು ಅಲ್ಲಿ ಸರ್ವಕಾಮಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಪೂಜಿತನಾಗಿ ವಾಸಮಾಡಿದನು.