Sarga 54

Verse 1

ते तु तस्मिन्महावृक्षे उषित्वा रजनीं शिवाम्।विमलेऽभ्युदिते सूर्ये तस्माद्देशात्प्रतस्थिरे।।।।

ಅವರು ಆ ಮಹಾವೃಕ್ಷದ ನೆರಳಲ್ಲಿ ಶುಭ ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಕಳೆದರು; ನಿರ್ಮಲ ಸೂರ್ಯ ಉದಯಿಸಿದಾಗಲೇ ಆ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಹೊರಟರು.

Verse 2

यत्र भागीरथीं गङ्गां यमुनाभिप्रवर्तते।जग्मुस्तं देशमुद्दिश्य विगाह्य सुमहद्वनम्।।।।ते भूमिभागान्विविधान् देशांश्चापि मनोरमान्।अदृष्टपूर्वान् पश्यन्तस्तत्र तत्र यशश्विनः।।।।

ಭಾಗೀರಥೀ ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಯಮುನಾ ಸೇರುವ ಸ್ಥಳದತ್ತ ಅವರು ಮಹಾವನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಯಶಸ್ವಿಗಳಾದ ರಾಮ, ಸೀತೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿಧದ ಭೂಭಾಗಗಳನ್ನೂ ಮನೋಹರ ದೇಶಗಳನ್ನೂ—ಹಿಂದೆ ಎಂದೂ ಕಾಣದವುಗಳನ್ನು—ನೋಡುತ್ತಾ ಮುಂದುವರಿದರು.

Verse 3

यत्र भागीरथीं गङ्गां यमुनाभिप्रवर्तते।जग्मुस्तं देशमुद्दिश्य विगाह्य सुमहद्वनम्।।2.54.2।।ते भूमिभागान्विविधान् देशांश्चापि मनोरमान्।अदृष्टपूर्वान् पश्यन्तस्तत्र तत्र यशश्विनः।।2.54.3।।

ಆ ಯಶಸ್ವಿಗಳಾದವರು (ರಾಮ ಮತ್ತು ಸಹಚರರು) ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ದೃಷ್ಟಿ ಹರಿಸಿ, ಹಿಂದೆ ಎಂದೂ ಕಾಣದ ವಿಭಿನ್ನ ಭೂಭಾಗಗಳನ್ನೂ ಮನೋಹರ ದೇಶಗಳನ್ನೂ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರು.

Verse 4

यथा क्षेमेण गच्छन् स पश्यंश्च विविधान् द्रुमान्।निवृत्तमात्रे दिवसे रामः सौमित्रिमब्रवीत्।।।।

ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇಮವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಾ ನಾನಾವಿಧ ವೃಕ್ಷಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ದಿನ ಮುಗಿಯುವ ವೇಳೆಗೆ ಶ್ರೀರಾಮನು ಸೌಮಿತ್ರಿ (ಲಕ್ಷ್ಮಣ)ನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.

Verse 5

प्रयागमभितः पश्य सौमित्रे धूममुन्नतम्।अग्नेर्भगवतः केतुं मन्ये सन्निहितो मुनिः।।।।

‘ಸೌಮಿತ್ರೇ, ಪ್ರಯಾಗದ ಸುತ್ತ ನೋಡಿರು—ಎತ್ತರವಾಗಿ ಹೊಗೆ ಏರುತ್ತಿದೆ; ಅದು ಭಗವಾನ್ ಅಗ್ನಿಯ ಧ್ವಜದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಒಬ್ಬ ಮುನಿಯ ಆಶ್ರಮವಿದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ತೋರುತ್ತದೆ.’

Verse 6

नूनं प्राप्ताः स्म सम्भेदं गङ्गायमुनयोर्वयम्।तथा हि श्रूयते शब्दो वारिणो वारिघट्टितः।।।।

ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಾವು ಗಂಗಾ–ಯಮುನಾ ಸಂಗಮವನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದೇವೆ; ಏಕೆಂದರೆ ನೀರು ನೀರಿಗೆ ಢಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯುವ ಶಬ್ದವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿದೆ.

Verse 7

दारूणि परिभिन्नानि वनजैरुपजीविभिः।भरद्वाजाश्रमे चैते दृश्यन्ते विविधा द्रुमाः।।।।

ಇಲ್ಲಿ ಭರದ್ವಾಜ ಮುನಿಯ ಆಶ್ರಮದ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ, ಅರಣ್ಯೋಪಜೀವಿಗಳು ಚೀರಿ ಹಾಕಿದ ಮರದ ತುಂಡುಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ನಾನಾ ವಿಧದ ವೃಕ್ಷಗಳೂ ದರ್ಶನವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 8

धन्विनौ तौ सुखं गत्वा लम्बमाने दिवाकरे।गङ्गायमुनयोस्सन्धौ प्रापतुर्निलयं मुनेः।।।।

ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತಮಿಸುವಾಗ, ಆ ಇಬ್ಬರು ಧನುರ್ಧರರು ಸುಖವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದು ಗಂಗಾ–ಯಮುನಾ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿರುವ ಮುನಿಯ ನಿವಾಸವನ್ನು ತಲುಪಿದರು.

Verse 9

रामस्त्वाश्रममासाद्य त्रासयन्मृगपक्षिणः।गत्वा मुहूर्तमध्वानं भरद्वाजमुपागमत्।।।।

ರಾಮನು ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನೂ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನೂ ಭಯಪಡಿಸುತ್ತಾ, ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ನಡೆದು ಭರದ್ವಾಜ ಮಹರ್ಷಿಯನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡನು.

Verse 10

ततस्त्वाश्रमासाद्य मुनेर्दर्शनकाङ्क्षिणौ।सीतयानुगतौ वीरौ दूरादेवावतस्थतुः।।।।

ನಂತರ ಮುನಿಯ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ತಲುಪಿ, ದರ್ಶನಕಾಂಕ್ಷಿಗಳಾದ—ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಂದ—ಆ ಇಬ್ಬರು ವೀರರು ದೂರದಲ್ಲೇ ನಿಂತರು.

Verse 11

स प्रविश्य महात्मानमृषिं शिष्यगणैर्वृतम्।संशितव्रतमेकाग्रं तपसा लब्धचक्षुषम्।।।।हुताग्निहोत्रं दृष्ट्वैव महाभागं कृताञ्जलिः।रामः सौमित्रिणा सार्धं सीतया चाभ्यवादयत्।।।।

ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ರಾಮನು ಶಿಷ್ಯಗಣಗಳಿಂದ ವೃತನಾದ ಮಹಾತ್ಮ ಋಷಿಯನ್ನು ಕಂಡನು—ಕಠಿನ ವ್ರತಧಾರಿ, ಏಕಾಗ್ರ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪಡೆದ ಅಂತರ್ದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವನು. ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರದ ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಆ ಮಹಾಭಾಗನನ್ನು ಕಂಡು, ರಾಮನು ಸೌಮಿತ್ರಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೃತಾಂಜಲಿಯಾಗಿ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು.

Verse 12

स प्रविश्य महात्मानमृषिं शिष्यगणैर्वृतम्।संशितव्रतमेकाग्रं तपसा लब्धचक्षुषम्।।2.54.11।।हुताग्निहोत्रं दृष्ट्वैव महाभागं कृताञ्जलिः।रामः सौमित्रिणा सार्धं सीतया चाभ्यवादयत्।।2.54.12।।

ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ರಾಮನು ಶಿಷ್ಯಗಣಗಳಿಂದ ವೃತನಾದ ಮಹಾತ್ಮ ಋಷಿಯನ್ನು ಕಂಡನು—ಕಠೋರ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರ, ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪಡೆದ ದಿವ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವನು. ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರದ ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಗಳನ್ನು ಹೋಮಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಮಹಾಭಾಗನನ್ನು ಕಂಡು, ರಾಮನು ಸೌಮಿತ್ರಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನೂ ಸೀತೆಯೂ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಕೃತಾಂಜಲಿಯಾಗಿ ವಂದಿಸಿದನು.

Verse 13

न्यवेदयत चात्मानं तस्मै लक्ष्मणपूर्वजः।पुत्रौ दशरथस्यावां भगवन् रामलक्ष्मणौ।।।।

ನಂತರ ಸೌಮಿತ್ರಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಅಗ್ರಜ ರಾಮನು ಆ ಋಷಿಗೆ ತನ್ನನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದನು: “ಭಗವನ್, ನಾವು ದಶರಥನ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು—ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣ.”

Verse 14

भार्या ममेयं वैदेही कल्याणी जनकात्मजा।मां चानुयाता विजनं तपोवनमनिन्दिता।।।।

“ಇವಳು ನನ್ನ ಪತ್ನಿ ವೈದೇಹಿ—ಜನಕಾತ್ಮಜೆಯಾದ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಸೀತೆಯೇ. ಅನಿಂದಿತಳಾದ ಅವಳು ನನ್ನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಈ ನಿರ್ಜನ ತಪೋವನಕ್ಕೂ ಬಂದಿದ್ದಾಳೆ.”

Verse 15

पित्रा प्रव्राज्यमानं मां सौमित्रिरनुज प्रियः।अयमन्वगमद्भ्राता वनमेव दृढव्रतः।।।।

“ನನ್ನ ತಂದೆ ನನ್ನನ್ನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದಾಗ, ಈ ಪ್ರಿಯ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಸೌಮಿತ್ರಿ ದೃಢವ್ರತನಾಗಿ, ಅಣ್ಣನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ವನವನ್ನೇ ಸೇರಿಕೊಂಡನು.”

Verse 16

पित्रा नियुक्ता भगवन् प्रवेक्ष्यामस्तपोवनम्।धर्ममेव चरिष्याम स्तत्र मूलफलाशनाः।।।।

“ಭಗವನ್, ತಂದೆಯ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ನಾವು ತಪೋವನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವೆವು. ಅಲ್ಲಿ ಮೂಲ-ಫಲಗಳನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಧರ್ಮವನ್ನೇ ಆಚರಿಸುವೆವು.”

Verse 17

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राजपुत्रस्य धीमतः।उपानयत धर्मात्मा गामर्घ्यमुदकं ततः।।।।

ಬುದ್ಧಿವಂತ ರಾಜಪುತ್ರನ ಆ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಮುನಿಯು ನಂತರ ಅತಿಥಿ-ಸತ್ಕಾರಾರ್ಥವಾಗಿ ವೃಷಭವನ್ನೂ, ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನೂ, ಪಾದ್ಯಾರ್ಥ ಉದಕವನ್ನೂ ತಂದು ಸಮರ್ಪಿಸಿದನು.

Verse 18

नानाविधानन्नरसान् वन्यमूलफलाश्रयान्।तेभ्यो ददौ तप्ततपा वासं चैवाभ्यकल्पयत्।।।।

ತಪ್ತತಪಸ್ವಿಯಾದ ಮುನಿಯು ಅರಣ್ಯದ ಮೂಲ-ಫಲಾಧಾರಿತ ನಾನಾವಿಧ ಅನ್ನ-ಪಾನಗಳನ್ನು ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೆ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದನು.

Verse 19

मृगपक्षिभिरासीनो मुनिभिश्च समन्ततः।राममागतमभ्यर्च्य स्वागतेनाहतं मुनिः।।।।

ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮುನಿಗಳ ನಡುವೆ ಆಸೀನನಾಗಿ, ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಮೃಗಪಕ್ಷಿಗಳಿರುವಾಗ, ಮುನಿಯು ರಾಮನ ಆಗಮನವನ್ನು ಸ್ವಾಗತವಚನಗಳಿಂದ ಅರ್ಚಿಸಿ ನಂತರ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 20

प्रतिगृह्य च तामर्चामुपविष्टं स राघवम्।भरद्वाजोऽब्रवीद्वाक्यं धर्मयुक्तमिदं तदा।।।।

ಆ ಆತಿಥ್ಯ-ಅರ್ಚನೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ರಾಘವನು ಆಸೀನನಾದ ಬಳಿಕ, ಭರದ್ವಾಜ ಮುನಿಯು ಆಗ ಧರ್ಮಯುಕ್ತವಾದ ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 21

चिरस्य खलु काकुत्स्थ पश्यामि त्वामिहागतम्।श्रुतं तव मया चेदं विवासनमकारणम्।।।।

ಹೇ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ! ಬಹುಕಾಲದ ಬಳಿಕ ನಿನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿದವನಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ನಿನ್ನ ಈ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದ ವನವಾಸದ ವಿಷಯವನ್ನೂ ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.

Verse 22

अवकाशो विविक्तोऽयं महानद्योस्समागमे।पुण्यश्च रमणीयश्च वसत्विह भवान् सुखम्।।।।

ಈ ವಿಶಾಲವಾದ, ಏಕಾಂತ ಸ್ಥಳವು ಎರಡು ಮಹಾನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿದೆ; ಇದು ಪುಣ್ಯವೂ ಮನೋಹರವೂ ಆಗಿದೆ—ನೀವು ಇಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ವಾಸಮಾಡಿರಿ.

Verse 23

एवमुक्तस्तु वचनं भरद्वाजेन राघवः।प्रत्युवाच शुभं वाक्यं रामः सर्वहिते रतः।।।।

ಭರದ್ವಾಜರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಸರ್ವಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ ರಾಘವ ರಾಮನು ಶುಭಮಂಗಳ ವಚನಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದನು.

Verse 24

भगवन्नित आसन्नः पौरजानपदो जनः।सुदर्शमिह मां प्रेक्ष्य मन्येऽहमिममाश्रमम्।।।।आगमिष्यति वैदेहीं मां चापि प्रेक्षको जनः।अनेन कारणेनाहमिह वासं न रोचये।।।।

ಭಗವನ್, ಇಲ್ಲಿ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಪಟ್ಟಣದವರೂ ಗ್ರಾಮಜನರೂ, ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾಣುವೆನೆಂದು ನೋಡಿ, ಈ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಮರುಮರು ಬರುವರೆಂದು ನನಗೆ ತೋರುತ್ತದೆ; ವೈದೇಹಿಯನ್ನೂ ನನ್ನನ್ನೂ ನೋಡಲು ಜನರು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ನನಗೆ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ.

Verse 25

भगवन्नित आसन्नः पौरजानपदो जनः।सुदर्शमिह मां प्रेक्ष्य मन्येऽहमिममाश्रमम्।।2.54.24।।आगमिष्यति वैदेहीं मां चापि प्रेक्षको जनः।अनेन कारणेनाहमिह वासं न रोचये।।2.54.25।।

ಭಗವನ್, ಸಮೀಪದ ಪಟ್ಟಣದವರೂ ಗ್ರಾಮಜನರೂ, ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾಣುವೆನೆಂದು ನೋಡಿ, ವೈದೇಹಿಯನ್ನೂ ನನ್ನನ್ನೂ ನೋಡಲು ಈ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬರುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನನಗೆ ತೋರುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನನಗೆ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ.

Verse 26

एकान्ते पश्य भगवन्नाश्रमस्थानमुत्तमम्।रमेत यत्र वैदेही सुखार्हा जनकात्मजा।।।।

ಭಗವನ್, ದಯವಿಟ್ಟು ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಶ್ರಮಸ್ಥಾನವನ್ನು ತೋರಿಸಿರಿ; ಅಲ್ಲಿ ಸುಖಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯಳಾದ ಜನಕನಂದಿನಿ ವೈದೇಹಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ವಾಸಿಸಲಿ.

Verse 27

एतछ्रुत्वा शुभं वाक्यं भरद्वाजो महामुनिः।राघवस्य ततो वाक्यमर्थग्राहकमब्रवीत्।।।।

ರಾಘವನ ಶುಭ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಅರಿತು, ಮಹಾಮುನಿ ಭಾರದ್ವಾಜನು ನಂತರ ಅರ್ಥಗ್ರಾಹಕವಾದ ಉತ್ತರವನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 28

दशक्रोश इतस्तात गिरिर्यत्रनिवत्स्यसि।महर्षिसेवितः पुण्यः सर्वतः सुखदर्शनः।।।।गोलाङ्गूलानुचरितो वानरर्क्षनिषेवितः।चित्रकूट इति ख्यातो गन्धमादनसन्निभः।।।।

ತಾತ, ಇಲ್ಲಿಂದ ದಶ ಕ್ರೋಶ ದೂರದಲ್ಲಿ ನೀನು ವಾಸಿಸಬಹುದಾದ ಪರ್ವತವಿದೆ—ಪವಿತ್ರ, ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಂದ ಸೇವಿತ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮನೋಹರ ದರ್ಶನವುಳ್ಳದು. ದೀರ್ಘಪುಚ್ಛ ವಾನರಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ; ವಾನರರೂ ಋಕ್ಷರೂ (ಕರಡಿಗಳು) ವಾಸಿಸುವುದು; ಅದು ‘ಚಿತ್ರಕೂಟ’ವೆಂದು ಖ್ಯಾತ, ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದಂತೆ.

Verse 29

दशक्रोश इतस्तात गिरिर्यत्रनिवत्स्यसि।महर्षिसेवितः पुण्यः सर्वतः सुखदर्शनः।।2.54.28।।गोलाङ्गूलानुचरितो वानरर्क्षनिषेवितः।चित्रकूट इति ख्यातो गन्धमादनसन्निभः।।2.54.29।।

ತಾತ, ಇಲ್ಲಿಂದ ದಶ ಕ್ರೋಶ ದೂರದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ವಾಸಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಪರ್ವತವಿದೆ—ಪವಿತ್ರ, ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಂದ ಸಂದರ್ಶಿತ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮನೋಹರ. ಅಲ್ಲಿ ವಾನರರು, ಕಪಿಗಳು ಮತ್ತು ಋಕ್ಷರು (ಕರಡಿಗಳು) ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅದು ‘ಚಿತ್ರಕೂಟ’ವೆಂದು ಖ್ಯಾತ, ಗಂಧಮಾದನದಂತೆ.

Verse 30

यावता चित्रकूटस्य नरशृङ्गान्यवेक्षते।कल्याणानि समाधत्ते न पापे कुरुते मनः।।।।

ಯಾವವರೆಗೆ ಮನುಷ್ಯನು ಚಿತ್ರಕೂಟದ ನರಶೃಂಗದಂತಿರುವ ಶಿಖರಗಳನ್ನು ನೋಡುವನೋ, ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ಅವನು ಕಲ್ಯಾಣಕರ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಪಾಪದ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 31

ऋषयस्तत्र बहवो विहृत्य शरदां शतम्।तपसा दिवमारूढाः कपालशिरसा सह।।।।

ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಋಷಿಗಳು ನೂರು ಶರದೃತುಗಳವರೆಗೆ ವಾಸಿಸಿ ವಿಹರಿಸಿದರು; ತಪಸ್ಸಿನ ಬಲದಿಂದ ಅವರು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಕ್ಕೆ ಆರೋಹಣರಾದರು—ಅತಿಕೃಶರಾಗಿದ್ದು ಕಪಾಲಮಾತ್ರ ಶಿರವಂತರೆಂದು ತೋರುವಂತಿದ್ದರು.

Verse 32

प्रविविक्तमहं मन्ये तं वासं भवतस्सुखम्।इह वा वनवासाय वस राम मया सह।।।।

ನನಗೆ ತೋರುತ್ತದೆ, ನಿಮ್ಮ ಆ ಏಕಾಂತ ವಾಸವೇ ಸುಖಕರವಾಗುವುದು; ಇಲ್ಲವೇ, ಹೇ ರಾಮ, ವನವಾಸದ ಅವಧಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನೊಡನೆ ವಾಸಿಸು.

Verse 33

स रामं सर्वकामैस्तं भरद्वाजः प्रियातिथिम्।सभार्यं सह च भ्रात्रा प्रतिजग्राह धर्मवित्।।।।

ಧರ್ಮವಿತ್ ಭರದ್ವಾಜರು ಸರ್ವ ವಿಧದ ಆತಿಥ್ಯಸತ್ಕಾರಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯ ಅತಿಥಿ ರಾಮನನ್ನು—ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಹಾಗೂ ಸಹೋದರನೊಡನೆ—ಆದರದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.

Verse 34

तस्य प्रयागे रामस्य तं महर्षिमुपेयुषः।प्रपन्ना रजनी पुण्याः चित्राः कथयतः कथाः।।।।

ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ಆ ಮಹರ್ಷಿಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದ ರಾಮನು ವಿಭಿನ್ನ ಹಾಗೂ ಪುಣ್ಯಕರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ ಹೇಳುತ್ತಾ ಇದ್ದಾಗ, ಪವಿತ್ರ ರಾತ್ರಿಯು ಇಳಿದುಬಂತು.

Verse 35

सीतातृतीयः काकुत्स्थः परिश्रान्तः सुखोचितः।भरद्वाजाश्रमे रम्ये तां रात्रिमवसत्सुखम्।।।।

ಸೀತೆಯು ತೃತೀಯಳಾಗಿ (ರಾಮ-ಲಕ್ಷ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ) ಇದ್ದ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ರಾಮನು, ಪರಿಶ್ರಾಂತನಾಗಿದ್ದರೂ ಸುಖಕ್ಕೆ ಅಭ್ಯಾಸಿಯಾದವನು, ಭರದ್ವಾಜರ रम್ಯ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆ ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಸುಖವಾಗಿ ಕಳೆದನು.

Verse 36

प्रभातायां रजन्यां तु भरद्वाजमुपागमत्।उवाच नरशार्दूलो मुनिं ज्वलिततेजसम्।।।।

ರಾತ್ರಿ ಪ್ರಭಾತವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ನರಶಾರ್ದೂಲ ಶ್ರೀರಾಮನು ಜ್ವಲಂತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಮುನಿ ಭರದ್ವಾಜರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 37

शर्वरीं भगवन्नद्य सत्यशील तवाश्रमे।उषिताः स्मेह वसतिमनुजानातु नो भवान्।।।।

ಭಗವನ್, ಸತ್ಯಶೀಲ ಮುನಿವರ್ಯ! ನಿಮ್ಮ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ವಾಸಿಸಿದ್ದೇವೆ; ದಯವಿಟ್ಟು ನಮಗೆ ಹೊರಡುವ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನೀಡಿರಿ.

Verse 38

रात्र्यां तु तस्यां व्युष्टायां भरद्वाजोऽब्रवीदिदम्।मधुमूलफलोपेतं चित्रकूटं व्रजेति ह।।।।

ಆ ರಾತ್ರಿಯು ಕಳೆದ ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ಭರದ್ವಾಜರು ಹೇಳಿದರು: ‘ಮಧು, ಮೂಲ ಮತ್ತು ಫಲಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಚಿತ್ರಕೂಟಕ್ಕೆ ಹೋಗಿರಿ.’

Verse 39

वासमौपयिकं मन्ये तव राम महाबलनानानगगणोपेतः किन्नरोरगसेवितः।मयूरनादाभिरुतो गजराजनिषेवितः।।।।गम्यतां भवता शैल श्चित्रकूटः स विश्रुतः।पुण्यश्च रमणीयश्च बहुमूलफलायुतः।।।।

ಹೇ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ರಾಮ! ನಿನಗೆ ವಾಸಕ್ಕೆ ಇದು ಯೋಗ್ಯ ಸ್ಥಳವೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ—ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕೂಟ ಪರ್ವತ. ಅದು ನಾನಾ ವಿಧದ ವೃಕ್ಷಸಮೂಹಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ; ಕಿನ್ನರರು ಹಾಗೂ ನಾಗರು ಸೇವಿಸುವರು; ಮಯೂರಗಳ ನಾದದಿಂದ ಗೂಂಜುತ್ತದೆ; ಗಜರಾಜರೂ ಅಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬೇರು-ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧ, ಪುಣ್ಯವೂ रमಣೀಯವೂ ಆದ ಆ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ನೀನು ಹೋಗು.

Verse 40

वासमौपयिकं मन्ये तव राम महाबलनानानगगणोपेतः किन्नरोरगसेवितः।मयूरनादाभिरुतो गजराजनिषेवितः।।2.54.39।।गम्यतां भवता शैल श्चित्रकूटः स विश्रुतः।पुण्यश्च रमणीयश्च बहुमूलफलायुतः।।2.54.40।।

ಹೇ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ರಾಮ! ನಿನಗೆ ವಾಸಕ್ಕೆ ಇದು ಯೋಗ್ಯ ಸ್ಥಳವೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ—ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕೂಟ ಪರ್ವತ. ಅದು ನಾನಾ ವಿಧದ ವೃಕ್ಷಸಮೂಹಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ; ಕಿನ್ನರರು ಹಾಗೂ ನಾಗರು ಸೇವಿಸುವರು; ಮಯೂರಗಳ ನಾದದಿಂದ ಗೂಂಜುತ್ತದೆ; ಗಜರಾಜರೂ ಅಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬೇರು-ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧ, ಪುಣ್ಯವೂ रमಣೀಯವೂ ಆದ ಆ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ನೀನು ಹೋಗು.

Verse 41

तत्र कुञ्जरयूथानि मृगयूथानि चाभितः।विचरन्ति वनान्तेस्मिन् तानि द्रक्ष्यसि राघव।।।।

ಅಲ್ಲಿ ಆ ಅರಣ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಆನೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳೂ ಜಿಂಕೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳೂ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ; ಹೇ ರಾಘವ, ನೀನು ಅವನ್ನು ಕಾಣುವೆ.

Verse 42

सरित्प्रस्रवणप्रस्थान् दरीकन्दरनिर्झरान्।चरतः सीतया सार्धं नन्दिष्यति मनस्तव।।।।

ಸೀತೆಯೊಡನೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ನದಿಗಳು, ಜಲಪಾತಗಳು, ಸಮತಟ್ಟುಗಳು, ಗುಹೆಗಳು, ಕಂದರಗಳು ಹಾಗೂ ಪರ್ವತ-ನಿರ್ಝರಗಳನ್ನು ಕಂಡಾಗ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬುವುದು.

Verse 43

प्रहृष्टकोयष्टिककोकिलस्वनैर्विनादितं तं वसुधाधरं शिवम्।मृगैश्च मत्तैर्बहुभिश्च कुञ्जरैः सुरम्यमासाद्य समावसाश्रमम्।।।।

ಆ ಶುಭ ವಸುದಾಧರ ಪರ್ವತವು ಹರ್ಷಿತ ಟಿಟ್ಟಿಭಗಳೂ ಕೋಗಿಲೆಗಳೂ ಮಾಡಿದ ಮಧುರ ನಾದದಿಂದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಜಿಂಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಬಹು ಮದೋನ್ಮತ್ತ ಆನೆಗಳು ಸಂಚರಿಸುವ ಅತಿಸುಂದರ ಸ್ಥಳವದು; ಅಲ್ಲಿ ತಲುಪಿ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡು.