Sarga 42

Verse 1

यावत्तु निर्यतस्तस्य रजोरूपमदृश्यत।नैवेक्ष्वाकुवरस्तावत्सञ्जहारात्मचक्षुषी।।।।

ಅವನು ಹೊರಟಾಗ ಎದ್ದ ಧೂಳಿನ ರೂಪವು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದವರೆಗೂ, ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಕುಲಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ದಶರಥನು ತನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಅದರಿಂದ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾರದೆ ಇದ್ದನು.

Verse 2

यावद्राजा प्रियं पुत्रं पश्यत्यत्यन्तधार्मिकम्।तावद्व्यवर्धते वास्य धरण्यां पुत्रदर्शने।।।।

ರಾಜನು ಅತ್ಯಂತ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾದ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಪುತ್ರನನ್ನು ನೋಡುವವರೆಗೆ, ಪುತ್ರದರ್ಶನದ ಆನಂದದಿಂದ ಅವನು ಭೂಮಿಯಿಂದಲೇ ಏಳುತ್ತಾ ಮೇಲೇರಿದಂತೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ವೃದ್ಧನಾದನು.

Verse 3

न पश्यति रजोऽप्यस्य यदा रामस्य भूमिपः।तदाऽऽर्तश्च विषण्णश्च पपात धरणीतले।।।।

ರಾಮನಿಂದ ಎದ್ದ ಧೂಳಿನ ಕಣವನ್ನೂ ರಾಜನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ; ಆಗ ಆತ ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ನಿರಾಶನಾಗಿ ಭೂಮಿಗೆ ಕುಸಿದುಬಿದ್ದನು.

Verse 4

तस्य दक्षिणमन्वागात्कौसल्या बाहुमङ्गना।वामं चास्यान्वगात्पार्श्वं कैकेयी भरतप्रिया।।।।

ಆಗ ರಾಣಿ ಕೌಸಲ್ಯೆ ಅವನ ಬಲಭುಜದ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಳು; ಭರತಪ್ರಿಯೆಯಾದ ಕೈಕೇಯಿ ಅವನ ಎಡಪಾರ್ಶ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಳು.

Verse 5

तां नयेन च सम्पन्नो धर्मेण विनयेन च।उवाच राजा कैकेयीं समीक्ष्य व्यथितेन्द्रियः।।।।

ನೀತಿ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ವಿನಯದಿಂದ ಸಂಪನ್ನನಾದ ರಾಜನು ಕೈಕೇಯಿಯನ್ನು ನೋಡಿ; ಆದರೆ ವ್ಯಥೆಯಿಂದ ಕದಡಿದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವಳಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 6

कैकेयि मा ममाङ्गानि स्प्राक्षीस्त्वं दुष्टचारिणी।न हि त्वां द्रष्टुमिच्छामि न भार्या न च बान्धवी।।।।

“ಕೈಕೇಯಿ! ದುಷ್ಟಾಚಾರಿಣಿ, ನನ್ನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಡ. ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡುವುದನ್ನೂ ನಾನು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ನೀನು ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಬಂಧುವೂ ಅಲ್ಲ.”

Verse 7

ये च त्वामनुजीवन्ति नाहं तेषां न ते मम।केवलार्थपरां हि त्वां त्यक्तधर्मां त्यजाम्यहम्।।।।

ನಿನ್ನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಬದುಕುವವರು—ನಾನು ಅವರವನಲ್ಲ, ಅವರು ನನ್ನವರಲ್ಲ. ನೀನು ಕೇವಲ ಸ್ವಾರ್ಥಲಾಭಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದೀ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನೂ ನಿನ್ನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 8

अगृह्णां यच्च ते पाणिमग्निं पर्यणयं च यत्।अनुजानामि तत्सर्वमस्मिन् लोके परत्र च।।।।

ನಿನ್ನ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿದುದರಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ದಾಂಪತ್ಯಬಂಧವನ್ನು, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 9

भरतश्चेत्प्रतीतः स्याद्राज्यं प्राप्येदमव्ययम्।यन्मे स दद्यात्पित्रर्थं मामां तद्दत्तमागमत्।।।।

ಭರತನು ಈ ಅವಿನಾಶಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು ತೃಪ್ತನಾದರೆ, ನನ್ನ ಪಿತೃತರ್ಪಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಅವನು ನೀಡುವ ಅರ್ಪಣೆ ನನಗೆ ಎಂದಿಗೂ ತಲುಪದಿರಲಿ.

Verse 10

अथ रेणुसमुध्वस्तं समुत्थाप्य नराधिपम्।न्यवर्तत तदा देवी कौशल्या शोककर्शिता।।।।

ಆಗ ಶೋಕದಿಂದ ಕ್ಷೀಣಳಾದ ದೇವಿ ಕೌಸಲ್ಯೆ ಧೂಳಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದ ನರಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದು, ಅವನೊಡನೆ ಅರಮನೆಯತ್ತ ಮರಳಿದಳು.

Verse 11

हत्वेव ब्राह्मणं कामात् स्पृष्ट्वाग्निमिव पाणिना।अन्वतप्यत धर्मात्मा पुत्रं सञ्चिन्त्य तापसम् ।।।।

ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ರಾಜನು ತಪಸ್ವಿ ವೇಷದ ತನ್ನ ಪುತ್ರನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದಿಂದ ದಹಿಸಿದನು—ಕಾಮವಶವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದಂತೆ, ಅಥವಾ ಕೈಯಿಂದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದಂತೆ.

Verse 12

निवृत्त्यैव निवृत्त्यैव सीदतो रथवर्त्मसु।राज्ञो नातिबभौ रूपं ग्रस्तस्यांशुमतो यथा।।।।

ರಥಚಕ್ರದ ಗುರುತುಗಳ ಕಡೆಗೆ ಮರುಮರು ತಿರುಗಿ ನೋಡುತ್ತಾ ಶೋಕಗ್ರಸ್ತ ರಾಜನ ಮುಖದ ಕಾಂತಿ ಮಂಕಾಯಿತು—ಗ್ರಹಣಗ್ರಸ್ತ ಸೂರ್ಯನಂತೆ.

Verse 13

विललाप च दुःखार्तः प्रियं पुत्रमनुस्मरन्।नगरान्तमनुप्राप्तं बुध्वा पुत्रमथाब्रवीत्।।।।

ದುಃಖದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ, ಪ್ರಿಯ ಪುತ್ರನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಅವನು ವಿಲಪಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಪುತ್ರನು ನಗರದ ಅಂಚಿಗೆ ತಲುಪಿದ್ದಾನೆಂದು ತಿಳಿದು, ನಂತರ ಹೀಗೆಂದನು.

Verse 14

वाहननां च मुख्यानां वहतां तं ममात्मजम्।पदानि पथि दृश्यन्ते स महात्मा न दृश्यते।।।।

ನನ್ನ ಆತ್ಮಜನನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಶ್ವಗಳ ಖುರಚಿಹ್ನೆಗಳು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿವೆ; ಆದರೆ ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ತಾನೇ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.

Verse 15

यः सुखेषूपधानेषु शेते चन्दनरूषितः।वीज्यमानो महार्हाभिः स्त्रीभिर्मम सुतोत्तमः।।।।स नूनं क्वचिदेवाद्य वृक्षमूलमुपाश्रितः।काष्ठं वा यदि वाश्मानमुपधाय शयिष्यते।।।।

ನನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುತ್ರನು—ಒಮ್ಮೆ ಸುಖಕರ ಹಾಸಿಗೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿ, ಚಂದನಲೇಪದಿಂದ ಸುಗಂಧಿತನಾಗಿ, ಮಹಾರ್ಹ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ವೀಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವನು—ಇಂದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲೋ ಒಂದು ಮರದ ಬೇರುಗಳ ಬಳಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದು, ತಲೆಯ ಕೆಳಗೆ ಕಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನೋ ಕಲ್ಲನ್ನೋ ಇಟ್ಟು ಮಲಗುವನು.

Verse 16

यः सुखेषूपधानेषु शेते चन्दनरूषितः।वीज्यमानो महार्हाभिः स्त्रीभिर्मम सुतोत्तमः।।2.42.15।।स नूनं क्वचिदेवाद्य वृक्षमूलमुपाश्रितः।काष्ठं वा यदि वाश्मानमुपधाय शयिष्यते।।2.42.16।।

ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಅದೇ ವಿಲಾಪವೇ ಪುನರಾವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ: ಚಂದನಲೇಪ, ಮೃದು ಹಾಸಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಮ್ಯ ಸೇವೆಗೆ ಅಭ್ಯಾಸಗೊಂಡ ನನ್ನ ಪುತ್ರನು ಈಗ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಮಲಗಿ, ಕಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನೋ ಕಲ್ಲನ್ನೋ ತಲೆಯಾಸರೆಯಾಗಿ ಇಡುವನು.

Verse 17

उत्थास्यति च मेदिन्याः कृपणः पांसुकुण्ठितः।विनिश्श्वसन् प्रस्रवणात्करेणूनामिवर्षभः।।।।

ಆ ಕೃಪಣನಾದ ರಾಮನು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುವನು, ಧೂಳಿನಿಂದ ಮಲಿನನಾಗಿ ಕಠಿಣಗೊಂಡು; ದೀರ್ಘ ನಿಶ್ಶ್ವಾಸ ಬಿಡುತ್ತಾ—ಪ್ರಸ್ರವಣದಿಂದ ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠ ಗಜವೃಷಭ ಎದ್ದಂತೆ.

Verse 18

द्रक्ष्यन्ति नूनं पुरुषा दीर्घबाहुं वनेचराः।राममुत्थाय गच्छन्तं लोकनाथमनाथवत्।।।।

ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವನಚರರು ದೀರ್ಘಬಾಹುವಾದ ರಾಮನನ್ನು ನೋಡುವರು—ಲೋಕನಾಥನನ್ನು—ಅವನು ಎದ್ದು ಮುಂದೆ ನಡೆಯುವಾಗ, ಅನಾಥನಂತೆ ಕಾಣುವನು.

Verse 19

सा नूनं जनकस्येष्टा सुता सुखसदोचिता।कण्टकाक्रमणाक्लान्ता वनमद्य गमिष्यति।।।।

ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಜನಕನ ಪ್ರಿಯ ಪುತ್ರಿ ಸೀತಾ—ಸೌಖ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದವಳು—ಇಂದು ಮುಳ್ಳುಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟು ಕಳಚಿ, ವನಕ್ಕೆ ಹೊರಟು ಹೋಗುವಳು.

Verse 20

अनभिज्ञा वनानां सा नूनं भयमुपैष्यति।श्वापदानर्दितं श्रुत्वा गम्भीरं रोमहर्षणम्।।।।

ಅರಣ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಪರಿಚಿತಳಾದ ಆಕೆ, ಕಾಡುಮೃಗಗಳ ಆಳವಾದ, ರೋಮಾಂಚನ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಗರ್ಜನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಭಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವಳು.

Verse 21

सकामा भव कैकेयि विधवा राज्यमावस।न हि तं पुरुषव्याघ्रं विना जीवितुमुत्सहे।।।।

“ಕೈಕೇಯಿ, ನಿನ್ನ ಕಾಮನೆ ತೃಪ್ತಿಯಾಗಲಿ—ವಿಧವೆಯಾಗಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳು. ಆ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರನಾದ ರಾಮನಿಲ್ಲದೆ ನಾನು ಬದುಕಲು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ.”

Verse 22

इत्येवं विलपन् राजा जनौघेनाभिसंवृतः।अपस्नात इवारिष्टं प्रविवेश पुरोत्तमम्।।।।

ಹೀಗೆ ವಿಲಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜನು ಜನಸಮೂಹದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಅಪಸ್ನಾತನಂತೆ ಅಶುಭಲಕ್ಷಣ ಹೊಂದಿ, ಅನಿಷ್ಟದ ಛಾಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 23

शून्यचत्वरवेश्मान्तां संवृतापणदेवताम्।क्लान्तदुर्बलदुःखार्तां नात्याकीर्णमहापथाम्।।।।तामवेक्ष्य पुरीं सर्वां राममेवानुचिन्तयन्।विलपन् प्राविशद्राजा गृहं सूर्य इवाम्बुदम्।।।।

ಖಾಲಿಯಾದ ಚೌಕ-ಬೀದಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನೆಗಳಿರುವ, ಅಂಗಡಿಬಜಾರುಗಳು ಹಾಗೂ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮುಚ್ಚಿರುವ, ಕ್ಲಾಂತ-ದುರ್ಬಲ-ದುಃಖಾರ್ತ ಜನರಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಮಹಾಮಾರ್ಗಗಳೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಚಾರವಿಲ್ಲದ ಆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಗರಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ರಾಮನನ್ನೇ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ ವಿಲಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜನು, ಸೂರ್ಯನು ಮೋಡಗಳೊಳಗೆ ಅಸ್ತಮಿಸುವಂತೆ ತನ್ನ ಅರಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 24

शून्यचत्वरवेश्मान्तां संवृतापणदेवताम्।क्लान्तदुर्बलदुःखार्तां नात्याकीर्णमहापथाम्।।2.42.23।।तामवेक्ष्य पुरीं सर्वां राममेवानुचिन्तयन्।विलपन् प्राविशद्राजा गृहं सूर्य इवाम्बुदम्।।2.42.24।।

ಶೂನ್ಯವಾದ ಚೌಕಗಳು ಮತ್ತು ಮನೆಗಳ ಒಳಭಾಗಗಳುಳ್ಳ, ಅಂಗಡಿಗಳು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು ದೇವಾಲಯಗಳು ಮೌನಗೊಂಡ, ಕ್ಲಾಂತ‑ದುರ್ಬಲ‑ದುಃಖಾರ್ತಳಾಗಿ ಮಹಾಮಾರ್ಗಗಳೂ ಅತಿ ಗಿರಾಕಿಯಿಲ್ಲದ ಆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಯೋಧ್ಯೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ರಾಮನನ್ನೇ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ ವಿಲಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜ ದಶರಥನು, ಮೇಘದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಂಗತವಾಗುವ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ತನ್ನ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 25

महाह्रदमिवाक्षोभ्यं सुपर्णेन हृतोरगम्।रामेण रहितं वेश्म वैदेह्या लक्ष्मणेन च।।।।

ರಾಮನಿಲ್ಲದೆ—ವೈದೇಹಿ ಸೀತೆಯೂ ಲಕ್ಷ್ಮಣನೂ ಇಲ್ಲದೆ—ಆ ಅರಮನೆ, ಸುಪರ್ಣ ಗರುಡನು ನಾಗವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡ ಬಳಿಕ ಅಕ್ಷೋಭ್ಯವಾಗಿ ಶಾಂತವಾಗಿರುವ ಮಹಾಸರೋವರದಂತೆ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ ಬಿದ್ದಿತ್ತು.

Verse 26

अथ गद्गदशब्दस्तु विलपन्मनुजाधिपः।उवाच मृदुमन्दार्थं वचनं दीनमस्वरम्।।।।

ಅನಂತರ ವಿಲಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮನುಜಾಧಿಪನ ಕಂಠ ಗದ್ಗದವಾಯಿತು; ಅವನು ದೀನನಾಗಿ, ಸ್ವರವಿಲ್ಲದಂತೆ, ಮೃದು ಆದರೆ ಮಂದಾರ್ಥವಾದ ವಚನಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದನು.

Verse 27

कौशल्यायां गृहं शीघ्रं राममातुर्नयन्तु माम्।न ह्यन्यत्र ममाश्वासो हृदयस्य भविष्यति।।।।

“ರಾಮಮಾತೆ ಕೌಶಲ್ಯೆಯ ಗೃಹಕ್ಕೆ ನನ್ನನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕರೆದೊಯ್ಯಿರಿ; ಏಕೆಂದರೆ ಬೇರೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ನನ್ನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಆಶ್ವಾಸನೆ ದೊರೆಯದು.”

Verse 28

इति ब्रुवन्तं राजानमनयन् द्वारदर्शिनः।कौशल्याया गृहं तत्र न्यवेश्यत विनीतवत्।।।।

ರಾಜನು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ದ್ವಾರಪಾಲಕರು ಅವನನ್ನು ಕೌಶಲ್ಯೆಯ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ವಿನಯದಿಂದ ಅವನನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೊಳಿಸಿದರು.

Verse 29

ततस्तस्य प्रविष्टस्य कौशल्याया निवेशनम्।अधिरुह्यापि शयनं बभूव लुलितं मनः।।।।

ನಂತರ ಅವನು ಕೌಸಲ್ಯೆಯ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಶಯನದ ಮೇಲೆ ಏರಿದರೂ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ವ್ಯಾಕುಲವಾಗಿ ಅಲುಗಾಡುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು.

Verse 30

पुत्रद्वयविहीनं च स्नुषयापि विवर्जितम्।अपश्यद्भवनं राजा नष्टचन्द्रमिवाम्बरम्।।।।

ಎರಡು ಪುತ್ರರಿಲ್ಲದೆ, ಸೊಸೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ಖಾಲಿಯಾದ ಅರಮನೆಯನ್ನು ರಾಜನು ಕಂಡನು—ಚಂದ್ರವಿಲ್ಲದ ಆಕಾಶದಂತೆ.

Verse 31

तच्च दृष्ट्वा महाराजो भुजमुद्यम्य वीर्यवान्।उच्चैस्स्वरेण चुक्रोश हा राघव जहासि माम्।।।।

ಅದನ್ನು ಕಂಡ ವೀರ್ಯವಂತ ಮಹಾರಾಜನು ಭುಜಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಉಚ್ಚಸ್ವರದಿಂದ ಕೂಗಿದನು: “ಹಾ ರಾಘವ! ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದೆ!”

Verse 32

सुखिता बत तं कालं जीविष्यन्ति नरोत्तमाः।परिष्वजन्तो ये रामं द्रक्ष्यन्ति पुनरागतम्।।।।

ಅಹಾ! ಆ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಬದುಕುವ ನರೋತ್ತಮರು ಎಷ್ಟೋ ಧನ್ಯರು—ಮತ್ತೆ ಮರಳಿ ಬಂದ ರಾಮನನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸುವರು!

Verse 33

अथ रात्र्यां प्रपन्नायां कालरात्र्यामिवात्मनः।अर्धरात्रे दशरथः कौशल्यामिदमब्रवीत्।।।।

ನಂತರ ರಾತ್ರಿಯು ಇಳಿದಾಗ—ಅವನಿಗೆ ಅದು ಮರಣರಾತ್ರಿಯಂತೆ; ಅರ್ಧರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ದಶರಥನು ಕೌಸಲ್ಯೆಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 34

रामं मेऽनुगता दृष्टिरद्यापि न निवर्तते।न त्वा पश्यामि कौसल्ये साधु मां पाणिना स्पृश।।।।

ಕೌಸಲ್ಯೇ, ರಾಮನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿ ಇಂದಿಗೂ ಹಿಂದಿರುಗಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಲಾರೆನು; ದಯವಿಟ್ಟು ನಿನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸು.

Verse 35

तं राममेवानुविचिन्तयन्तंसमीक्ष्य देवी शयने नरेन्द्रम्।उपोपविश्याधिकमार्तरूपाविनिश्वसन्ती विललाप कृच्छ्रम्।।।।

ಶಯನದಲ್ಲಿದ್ದ ನರೇಂದ್ರನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ರಾಮನನ್ನೇ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ದೇವಿ ರಾಣಿ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಳು; ಅತಿಯಾಗಿ ವ್ಯಾಕುಳಳಾಗಿ, ಮರುಮರು ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾ, ಕಠಿಣ ವೇದನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಲಪಿಸಿದಳು.