Sarga 36

Verse 1

ततस्सुमन्त्रमैक्ष्वाकः पीडितोऽत्र प्रतिज्ञया।सबाष्पमतिनिश्श्वश्य जगादेदं पुनः पुनः।।।।

ನಂತರ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಂಶಜ ದಶರಥನು, ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಳವಾಗಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾ, ಸುಮಂತ್ರನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಹೇಳಿದನು.

Verse 2

सूत रत्नसुसम्पूर्णा चतुर्विधबला चमूः।राघवस्यानुयात्रार्थं क्षिप्रं प्रतिविधीयताम्।।।।

ಹೇ ಸೂತನೇ! ರತ್ನಸಂಪನ್ನವಾಗಿಯೂ ಚತುರ್ವಿಧ ಬಲಗಳಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿಯೂ ಇರುವ ಸೇನೆಯನ್ನು ರಾಘವನ ಅನುಯಾತ್ರಾರ್ಥವಾಗಿ ಶೀಘ್ರವೇ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಿ.

Verse 3

रूपाजीवाश्च वादिन्यो वणिजश्च महाधनाः।शोभयन्तु कुमारस्य वाहिनीं सुप्रसारिताः।।।।

ರೂಪದಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಗಣಿಕೆಗಳು, ಮಧುರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮತ್ತು ಮಹಾಧನಿಕ ವಾಣಿಜರು—ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ—ಕುಮಾರನ ವಾಹನಿಯನ್ನು ಶೋಭಿಸಲಿ.

Verse 4

ये चैनमुपजीवन्ति रमते यैश्च वीर्यतः।तेषां बहुविधं दत्त्वा तानप्यत्र नियोजय ।।।।

ಅವನ ಸೇವೆಯಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದವರಿಗೂ, ಅವನು ಶೌರ್ಯದಿಂದ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವೀರಯುವಕರಿಗೂ ನಾನಾವಿಧ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ಅವರನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ (ಈ ಅನುಚರಸಮೂಹದಲ್ಲಿ) ನಿಯೋಜಿಸು.

Verse 4

ये चैनमुपजीवन्ति रमते यैश्च वीर्यतः।तेषां बहुविधं दत्त्वा तानप्यत्र नियोजय ।।।।

ಅವನ ಸೇವೆಯಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದವರಿಗೂ, ಅವನು ಶೌರ್ಯದಿಂದ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವೀರಯುವಕರಿಗೂ ನಾನಾವಿಧ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ಅವರನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ (ಈ ಅನುಚರಸಮೂಹದಲ್ಲಿ) ನಿಯೋಜಿಸು.

Verse 5

आयुधानि च मुख्यानि नागरा श्शकटानि च।अनुगच्छन्तु काकुत्स्थं व्याधाश्चारण्य गोचराः।।।।

ಮುಖ್ಯ ಆಯುಧಗಳೂ, ನಗರದ ರಕ್ಷಕರೂ/ಜನರೂ, ರಥ-ಶಕಟಗಳೂ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥನನ್ನು (ರಾಮನನ್ನು) ಅನುಸರಿಸಲಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಅರಣ್ಯಮಾರ್ಗಗಳಿಗೆ ಪರಿಚಿತರಾದ ವ್ಯಾಧರೂ ವನಚರರೂ ಸಹ ಜೊತೆಯಾಗಲಿ.

Verse 6

निघ्नन् मृगान् कुञ्जरांश्च पिबंश्चारण्यकं मधु।नदीश्च विविधाः पश्यन्न राज्यस्य स्मरिष्यति।।।।

ಮೃಗಗಳನ್ನೂ ಗಜಗಳನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾ, ಅರಣ್ಯದ ಮಧುವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾ, ನಾನಾವಿಧ ನದಿಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ—ರಾಮನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲ.

Verse 7

धान्यकोशश्च यः कश्चिद्धनकोशश्च मामकः।तौ राममनुगच्छेतां वसन्तं निर्जने वने।।।।

ನನ್ನ ಧಾನ್ಯಕೋಶವೂ ಧನಕೋಶವೂ ಏನೇ ಇದ್ದರೂ—ನಿರ್ಜನ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ರಾಮನನ್ನು ಅವೆರಡೂ ಅನುಸರಿಸಲಿ.

Verse 8

यजन् पुण्येषु देशेषु विसृजं श्चाप्तदक्षिणाः।ऋषिभिश्च समागम्य प्रवत्स्यति सुखं वने।।।।

ಪವಿತ್ರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಯೋಗ್ಯ ದಕ್ಷಿಣೆಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿ, ಋಷಿಗಳ ಸಂಗವನ್ನು ಪಡೆದು, ಅವನು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ವಾಸಿಸುವನು.

Verse 9

भरतश्च महाबाहुरयोध्यां पालयिष्यति।सर्वकामैः सह श्रीमान् रामः संसाध्यतामिति ।।।।

‘ಮಹಾಬಾಹು ಭರತನು ಅಯೋಧ್ಯೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಿ; ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಾನ್ ರಾಮನಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಸುಖಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನೂ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಒದಗಿಸಲಿ’—ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು.

Verse 10

एवं ब्रुवति काकुत्स्थे कैकेय्या भय मागतम्।मुखं चाप्यगमच्छोषं स्वरश्चापि न्यरुध्यत।।।।

ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ದಶರಥನು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಕೈಕೇಯಿಗೆ ಭಯ ಆವರಿಸಿತು; ಅವಳ ಮುಖ ಒಣಗಿ ಬಿಳುಕಿತು, ಧ್ವನಿಯೂ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಿಯಾಯಿತು.

Verse 11

सा विषण्णा च सन्त्रस्ता मुखेन परिशुष्यता।राजानमेवाभिमुखी कैकेयी वाक्यमब्रवीत्।।।।

ವಿಷಣ್ಣಳಾಗಿ ಭೀತಳಾಗಿ, ಮುಖ ಒಣಗುತ್ತಿರಲು ಕೈಕೇಯಿ ರಾಜನತ್ತಲೇ ಮುಖಮಾಡಿ ಮಾತು ಹೇಳಿದಳು.

Verse 12

राज्यं गतजनं साधो पीतमण्डां सुरामिव।निरास्वाद्यतमं शून्यं भरतो नाभिपत्स्यते।।।।

ಸಾಧು ರಾಜನೇ, ಜನರು ತೆರಳಿಹೋದ, ಶೂನ್ಯವೂ ನಿರಾಸ್ವಾದವೂ ಆದ—ಮದ್ಯದ ಸಾರವನ್ನೇ ಕುಡಿದು ಖಾಲಿ ಮಾಡಿದಂತೆ—ಅಂಥ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಭರತನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾರನು.

Verse 13

कैकेय्यां मुक्तलज्जायां वदन्त्यामतिदारुणाम्।राजा दशरथो वाक्यमुवाचायतलोचनाम्।।।।

ಲಜ್ಜೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅತಿದಾರುಣ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಕೈಕೇಯಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ವಿಶಾಲನೇತ್ರಳಾದ ರಾಣಿಗೆ ರಾಜ ದಶರಥನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

Verse 14

वहन्तं किं तुदसि मां नियुज्य धुरि माऽहिते।अनार्ये कृत्यमारब्धं किं न पूर्वमुपारुधः।।।।

ಅನಾರ್ಯೆಯೇ, ನನ್ನನ್ನು ಜೂತಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿಸಿ ಧುರಿಯಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಿ, ನಾನು ಭಾರ ಹೊತ್ತು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ನೀನು ಏಕೆ ನನ್ನನ್ನು ಚುಚ್ಚುತ್ತೀಯೆ? ನೀಚಳೇ, ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರೆ ಮೊದಲೇ ಏಕೆ ತಡೆಯಲಿಲ್ಲ?

Verse 15

तस्यैतत्क्रोधसंयुक्तमुक्तं श्रुत्वा वराङ्गना।कैकेयी द्विगुणं क्रुद्धा राजानमिदमब्रवीत्।।।।

ಅವನ ಕ್ರೋಧಸಂಯುಕ್ತವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ವರಾಂಗನೆ ಕೈಕೇಯಿ ದ್ವಿಗುಣವಾಗಿ ಕೋಪಗೊಂಡು ರಾಜನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದಳು.

Verse 16

वैव वंशे सगरो ज्येष्ठं पुत्रमुपारुधत्।असमञ्ज इति ख्यातं तथायं गन्तुमर्हति।।।।

ನಿನ್ನದೇ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಸಾಗರನು ತನ್ನ ಹಿರಿಯ ಪುತ್ರನಾದ—ಅಸಮಂಜನೆಂದು ಖ್ಯಾತನಾದವನನ್ನು—ತಡೆದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಈ ರಾಮನೂ ಹಾಗೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ಯೋಗ್ಯನು.

Verse 17

एवमुक्तो धिगित्येव राजा दशरथोऽब्रवीत्।व्रीडितश्च जनस्सर्व स्सा च तं नावबुध्यत।।।।

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ರಾಜ ದಶರಥನು ‘ಧಿಕ್!’ ಎಂದಷ್ಟೇ ಹೇಳಿದನು; ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಎಲ್ಲರೂ ಲಜ್ಜಿತರಾದರು, ಆದರೆ ಆಕೆ (ಕೈಕೇಯಿ) ಅದನ್ನು ಅರಿಯಲಿಲ್ಲ.

Verse 18

तत्र वृद्धो महामात्रस्सिद्धार्थो नाम नामतः।शुचिर्बहुमतो राज्ञः कैकेयी मिदमब्रवीत्।।।।

ಅಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥನೆಂಬ ವೃದ್ಧ ಮಹಾಮಾತ್ರನು ಇದ್ದನು—ಶುದ್ಧಾಚಾರಿಯೂ ರಾಜನಿಗೆ ಬಹುಮಾನಿತನೂ ಆಗಿದ್ದವನು—ಅವನು ಕೈಕೇಯಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 18

तत्र वृद्धो महामात्रस्सिद्धार्थो नाम नामतः।शुचिर्बहुमतो राज्ञः कैकेयी मिदमब्रवीत्।।।।

ಅಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥನೆಂಬ ವೃದ್ಧ ಮಹಾಮಾತ್ರನು ಇದ್ದನು—ಶುದ್ಧಾಚಾರಿಯೂ ರಾಜನಿಗೆ ಬಹುಮಾನಿತನೂ ಆಗಿದ್ದವನು—ಅವನು ಕೈಕೇಯಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 19

असमञ्जो गृहीत्वा तु क्रीडतः पथि बालकान्।सरय्वाः प्रक्षिपन्नप्सु रमते तेन दुर्मतिः।।।।

ದುರ್ಮತಿಯಾದ ಅಸಮಂಜನು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸರಯೂ ನದಿಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಎಸೆದು ಅದರಲ್ಲಿ ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 20

तं दृष्ट्वा नागरा स्सर्वे कृद्धा राजानमब्रुवन्।असमञ्जं वृणीष्वैकमस्मान्वा राष्ट्रवर्धन।।।।

ಅದನ್ನು ಕಂಡು ನಗರದ ಎಲ್ಲರೂ ಕೋಪಗೊಂಡು ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ಹೇ ರಾಷ್ಟ್ರವರ್ಧನ! ಒಂದನ್ನು ಆರಿಸು—ಅಸಮಂಜನನ್ನು ಮಾತ್ರ, ಇಲ್ಲವೇ ನಮ್ಮನ್ನು.”

Verse 21

तानुवाच ततो राजा किन्निमित्तमिदं भयम्।ताश्चापि राज्ञा सम्पृष्टा वाक्यं प्रकृतयोऽब्रुवन्।।।।

ನಂತರ ರಾಜನು ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ಈ ಭಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು?” ರಾಜನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ ಪ್ರಜೆಗಳು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 22

डक्रीडतस्त्वेष नः पुत्रान् बालानुद्भ्रान्तचेतनः।सरय्वां प्रक्षिपन्मौर्ख्यादतुलां प्रीतिमश्नुते।।।।

“ಈವನು ಚಿತ್ತಭ್ರಾಂತನಾಗಿ ನಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಸರಯೂ ನದಿಗೆ ಮೂರ್ಖತನದಿಂದ ಎಸೆದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅತುಲ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.”

Verse 23

स तासां वचनं श्रुत्वा प्रकृतीनां नराधिपः।तं तत्याजाहितं पुत्रं तेषां प्रियचिकीर्षया।।।।

ಪ್ರಜೆಗಳ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿದ ನರಾಧಿಪನು, ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗುವುದನ್ನು ಬಯಸಿ, ಆ ಅಹಿತಕರ ಪುತ್ರನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು.

Verse 24

तं यानं शीघ्रमारोप्य सभार्यं सपरिच्छदम्।यावज्जीवं विवास्योऽयमिति स्वानन्वशात्पिता।।।।

ತಂದೆಯು ಅವನನ್ನು ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮಾನು-ಸರಂಜಾಮುಗಳೊಡನೆ ತಕ್ಷಣವೇ ರಥಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿ, ತನ್ನ ಸೇವಕರಿಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು: “ಈವನಿಗೆ ಜೀವಮಾನಪೂರ್ತಿ ವನವಾಸ (ನಿರ್ವಾಸನ) ವಿಧಿಸಿರಿ.”

Verse 25

स फालपिटकं गृह्य गिरिदुर्गाण्यलोडयत्।दिश स्सर्वास्त्वनुचरन् स यथा पापकर्मकृत्।।।।

ಅವನು ಗುದ್ದಲಿ ಮತ್ತು ಬುಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಅಲೆದಾಡಿದನು; ಪರ್ವತದ ದುರ್ಗಮ ಕೋಟೆ-ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತೋಡಾಡುತ್ತಾ—ಪಾಪಕರ್ಮ ಮಾಡಿದವನಂತೆ ತಿರುಗಾಡಿದನು.

Verse 26

इत्येनमत्यजद्राजा सगरो वै सुधार्मिकः।रामः किमकरोत्पापं येनैवमुपरुध्यते।।।।

“ಇಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಧರ್ಮಿಷ್ಠನಾದ ಸಾಗರರಾಜನು ಅವನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು. ಹಾಗಾದರೆ ರಾಮನು ಯಾವ ಪಾಪವನ್ನು ಮಾಡಿದನು, ಏಕೆ ಅವನನ್ನು ಇಂತೆ ತಡೆದು ಹೊರಹಾಕಲಾಗುತ್ತಿದೆ?”

Verse 27

न हि कञ्चन पश्यामो राघवस्यागुणं वयम्।दुर्लभो ह्यस्य निरय श्शशाङ्कस्येव कल्मषम्।।।।

ನಾವು ರಾಘವನಲ್ಲಿ ಯಾವ ದೋಷವನ್ನೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ—ಅಲ್ಪಮಾತ್ರವೂ ಅಲ್ಲ. ಅವನಲ್ಲಿ ಕಲಂಕ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲಿನೆಂದೇ ಹೇಳುವ ಮಚ್ಚಿನಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಳಭ.

Verse 28

अथवा देवि दोषं त्वं कञ्चित्पश्यसि राघवे।तमद्य ब्रूहि तत्वेन तदा रामो विवास्यताम्।।।।

ಅಥವಾ, ದೇವಿ ರಾಣಿ, ನೀನು ರಾಘವನಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ದೋಷವನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಇಂದು ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳು; ಆಗ ಮಾತ್ರ ರಾಮನಿಗೆ ನಿರ್ವಾಸನ (ವನವಾಸ) ವಿಧಿಸಲಿ.

Verse 29

अदुष्टस्य हि संत्यागः सत्पथे निरतस्य च।निर्दहेदपि शक्रस्य द्युतिं धर्मनिरोधनात्।।।

ನಿರ್ದೋಷನಾಗಿ ಸನ್ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರುವವನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು—ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವುದರಿಂದ—ಇಂದ್ರನ ತೇಜಸ್ಸನ್ನೂ ಸಹ ದಹಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ.

Verse 30

तदलं देवि रामस्य श्रिया विहतया त्वया।लोकतोऽपि हि ते रक्ष्यः परिवादः शुभानने।।।।

ದೇವಿ, ಸಾಕು—ನೀನು ರಾಮನ ಶ್ರೀಯನ್ನು ತಡೆಯಬೇಡ. ಶುಭಾನನೆ, ಲೋಕದ ನಿಂದೆ-ಪರಿವಾದದಿಂದಲೂ ನೀನು ನಿನ್ನನ್ನೇ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.

Verse 31

श्रुत्वा तु सिद्धार्थवचो राजा श्रान्ततरस्वनः।शोकोपहतया वाचा कैकेयीमिदमब्रवीत्।।।।

ಸಿದ್ಧಾರ್ಥನ ಹಿತಕರ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ರಾಜನು—ಧ್ವನಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಾ—ಶೋಕದಿಂದ ಮುರಿದ ವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಕೇಯಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು.

Verse 32

एतद्वचो नेच्छसि पापवृत्ते हितं न जानासि ममात्मनो वा।आस्थाय मार्गं कृपणं कुचेष्टा चेष्टा हि ते साधुपथादपेता।।।।

ಪಾಪವೃತ್ತೆಯೇ, ಈ ಹಿತವಚನ ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ; ನನ್ನದಾಗಲಿ ನಿನ್ನದಾಗಲಿ ನಿಜವಾದ ಹಿತವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ನೀನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ನೀಚ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ದುಷ್ಟಾಶಯದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ನಿನ್ನ ಕೃತ್ಯಗಳು ಸಜ್ಜನಮಾರ್ಗದಿಂದ ನಿಜಕ್ಕೂ ದೂರ ಸರಿದಿವೆ.

Verse 33

अनुव्रजिष्याम्यहमद्य रामंराज्यं परित्यज्य सुखं धनं च।सहैव राज्ञा भरतेन च त्वंयथासुखं भुङ्क्ष्व चिराय राज्यम्।।।।

ಇಂದು ನಾನು ರಾಜ್ಯವನ್ನೂ, ಸುಖವನ್ನೂ, ಧನವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ ರಾಮನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತೇನೆ. ನೀನು ರಾಜ ಭರತನೊಂದಿಗೆ ಇಷ್ಟಾನುಸಾರ ದೀರ್ಘಕಾಲ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸು.