Sarga 15

Verse 1

ते तु तां रजनीमुष्य ब्राह्मणा वेदपारगाः।उपतस्थुरुपस्थानं सह राजपुरोहिताः।।2.15.1।।

ಆ ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಜಾಗರಿಸಿ ಕಳೆದ ವೇದಪಾರಂಗತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ರಾಜಪುರೋಹಿತರೊಡನೆ ಉಪಸ್ಥಾನಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ನಿಂತರು.

Verse 2

अमात्या बलमुख्याश्च मुख्या ये निगमस्य च।राघवस्याभिषेकार्थे प्रियमाणास्तु संगताः।।2.15.2।।

ರಾಘವ ರಾಮನ ಅಭಿಷೇಕಾರ್ಥವಾಗಿ, ಅಮಾತ್ಯರು, ಸೇನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರು, ಹಾಗೂ ನಗರದ ನಿಗಮಗಳ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು.

Verse 3

उदिते विमले सूर्ये पुष्ये चाभ्यागतेऽहनि।लग्ने कर्कटके प्राप्ते जन्म रामस्य च स्थिते।।2.15.3।।अभिषेकाय रामस्य द्विजेन्द्रैरुपकल्पितम्।

ನಿರ್ಮಲ ಸೂರ್ಯ ಉದಯಿಸಿದಾಗ, ಪುಷ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರಯುಕ್ತ ಶುಭದಿನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಕರ್ಕಟ ಲಗ್ನ—ರಾಮನ ಜನ್ಮಲಗ್ನ—ಬಂದಾಗ, ದ್ವಿಜೇಂದ್ರರು ರಾಮನ ಅಭಿಷೇಕಕ್ಕೆ ಸಕಲ ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು.

Verse 4

काञ्चना जलकुम्भाश्च भद्रपीठं स्वलंकृतम्।।2.15,4।।रथः च सम्यगास्तीर्णो भास्वता व्याघ्रचर्मणा।

ಸ್ವರ್ಣಮಯ ಜಲಕುಂಭಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಭದ್ರಪೀಠವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದರು; ರಥವೂ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ವ್ಯಾಘ್ರಚರ್ಮದಿಂದ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಹಾಸಲಾಗಿತ್ತು.

Verse 5

गङ्गायमुनयोःपुण्यात्सङ्गमादाहृतं जलम्।।2.15.5।।याश्चान्या स्सरितः पुण्या ह्रदाः कूपा स्सरांसि च।प्राग्वाहाश्चोर्ध्ववाहाश्च तिर्यग्वाहा स्समाहिताः।।2.15.6।।ताभ्यश्चैवाहृतं तोयं समुद्रेभ्यश्च सर्वशः।

ಗಂಗಾ-ಯಮುನೆಗಳ ಪುಣ್ಯ ಸಂಗಮದಿಂದ ತಂದ ಜಲವನ್ನೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ಪುಣ್ಯ ನದಿಗಳು, ಸರೋವರಗಳು, ಹ್ರದಗಳು, ಕೂಪಗಳು ಹಾಗೂ ಸರಸ್ಸುಗಳ ಜಲವನ್ನೂ—ಪೂರ್ವವಾಹಿನಿ, ಊರ್ಧ್ವವಾಹಿನಿ ಮತ್ತು ವಕ್ರಗತಿಯಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಧಾರೆಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ—ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು; ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲ ಸಮುದ್ರಗಳಿಂದಲೂ ಜಲವನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ತರಿಸಲಾಯಿತು.

Verse 6

गङ्गायमुनयोःपुण्यात्सङ्गमादाहृतं जलम्।।2.15.5।।याश्चान्या स्सरितः पुण्या ह्रदाः कूपा स्सरांसि च।प्राग्वाहाश्चोर्ध्ववाहाश्च तिर्यग्वाहा स्समाहिताः।।2.15.6।।ताभ्यश्चैवाहृतं तोयं समुद्रेभ्यश्च सर्वशः।

ಕಾಂಚನ-ರಾಜತದ ಘಟಗಳು—ಕ್ಷೀರವರ್ಣದ ತಾಜಾ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು, ಪದ್ಮ-ಉತ್ಪಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿ—ಪರಮ ಪವಿತ್ರ ಅಭಿಷೇಕಜಲದಿಂದ ಕಂಠಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ತುಂಬಿ, ಲಾಜಾ (ಉಬ್ಬಿದ ಧಾನ್ಯ) ಸಹಿತವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

Verse 7

सलाजाः क्षीरिभिश्छन्ना घटाः काञ्चनराजताः।।2.15.7।।पद्मोत्पलयुता भान्ति पूर्णाः परमवारिणा।

ಕಾಂಚನ-ರಾಜತದ ಘಟಗಳು—ಕ್ಷೀರವರ್ಣದ ತಾಜಾ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು, ಪದ್ಮ-ಉತ್ಪಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿ—ಪರಮ ಪವಿತ್ರ ಅಭಿಷೇಕಜಲದಿಂದ ಕಂಠಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ತುಂಬಿ, ಲಾಜಾ (ಉಬ್ಬಿದ ಧಾನ್ಯ) ಸಹಿತವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

Verse 8

क्षौद्रं दधि घृतं लाजा दर्भा स्सुमनसः पयः।।2.15.8।।वेश्याश्चैव शुभाचारा स्सर्वाभरणभूषिताः।

ಜೇನು, ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪ, ಲಾಜ (ಉಬ್ಬಿದ ಧಾನ್ಯ), ದರ್ಭೆ, ಸುಮನಗಳು (ಹೂಗಳು) ಮತ್ತು ಹಾಲನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರು; ಜೊತೆಗೆ ಶುಭಾಚಾರಿಣಿಯರೂ ಸರ್ವಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾದ ವೇಶ್ಯೆಯರೂ ಸೇವೆಗೆ ಸನ್ನದ್ಧರಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದರು.

Verse 9

चन्द्रांशुविकचप्रख्यं काञ्चनं रत्नभूषितम्।।2.15.9।।सज्जं तिष्ठति रामस्य वालव्यजनमुत्तमम्।

ರಾಮನಿಗಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಾಲವ್ಯಜನ (ಚಾಮರ) ಸನ್ನದ್ಧವಾಗಿ ನಿಂತಿತ್ತು—ರತ್ನಭೂಷಿತವಾದ ಕಂಚಿನ-ಸುವರ್ಣ ದಂಡದೊಂದಿಗೆ—ಚಂದ್ರಕಿರಣಗಳ ಮೃದುವಾದ ಪ್ರಕಾಶದಂತೆ ದೀಪ್ತಿಮಾನ್.

Verse 10

चन्द्रमण्डलसङ्काशमातपत्रं च पाण्डुरम्।।2.15.10।।सज्जं द्युतिकरं श्रीमदभिषेकपुरस्कृतम्।

ಚಂದ್ರಮಂಡಲದಂತೆ ಕಾಂತಿಯುತವಾದ ಪಾಂಡುರ ಶ್ವೇತ ರಾಜಛತ್ರವು ಶ್ರೀಮದಭಿಷೇಕಮಂಟಪದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಇಡಲಾಗಿತ್ತು.

Verse 11

पाण्डुरश्च वृषस्सज्जः पाण्डुरोऽश्वश्च सुस्थितः।।2.15.11।।प्रसृतश्च गजःश्रीमानौपवाह्यः प्रतीक्षते।

ಪಾಂಡುರ ಶ್ವೇತ ವೃಷಭನು ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದ; ಪಾಂಡುರ ಶ್ವೇತ ಅಶ್ವನು ಸುಸ್ಥಿತನಾಗಿ ಇತ್ತು; ಮತ್ತು ಮದಸ್ರಾವವಾಗುವ, ರಾಜಾರೋಹಣಯೋಗ್ಯ ಶ್ರೀಮಂತ ಗಜನು ಉಪವಾಹ್ಯವಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 12

अष्टौ च कन्या माङ्गल्या स्सर्वाभरणभूषिताः।।2.15.12।।वादित्राणि च सर्वाणि वन्दिनश्च तथाऽपरे।

ಎಂಟು ಮಂಗಳಕರ ಕನ್ಯೆಯರು ಸರ್ವಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿದ್ದರು; ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ವಾದ್ಯಗಳು, ವಂದಿಜನರು ಮತ್ತು ಇತರರೂ ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದರು.

Verse 13

इक्ष्वाकूणां यथा राज्ये संभ्रियेताभिषेचनम्।।2.15.13।।तथाजातीयमादाय राजपुत्राभिषेचनम्।ते राजवचनात्तत्र समवेतामहीपतिम्।।2.15.14।।अपश्यन्तोऽब्रुवन् को नु राज्ञो नः प्रतिवेदयेत्।न पश्यामश्च राजानमुदितश्च दिवाकरः।।2.15.15।।यौवराज्याभिषेकश्च सज्जो रामस्य धीमतः।

ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೋ, ಹಾಗೆಯೇ ರಾಜಪುತ್ರನ ಅಭಿಷೇಕಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿ ತಂದರು. ರಾಜಾಜ್ಞೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಸಮವೇತರಾದವರು ಭೂಪತಿಯನ್ನು ಕಾಣದೆ ಹೇಳಿದರು: ‘ನಮ್ಮ ಆಗಮನವನ್ನು ರಾಜನಿಗೆ ಯಾರು ತಿಳಿಸುವರು? ಸೂರ್ಯೋದಯವಾಗಿದೆ, ಆದರೂ ರಾಜನನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ; ಮತ್ತು ಧೀಮಂತ ರಾಮನ ಯುವರಾಜ್ಯಾಭಿಷೇಕ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.’

Verse 14

इक्ष्वाकूणां यथा राज्ये संभ्रियेताभिषेचनम्।।2.15.13।।तथाजातीयमादाय राजपुत्राभिषेचनम्।ते राजवचनात्तत्र समवेतामहीपतिम्।।2.15.14।।अपश्यन्तोऽब्रुवन् को नु राज्ञो नः प्रतिवेदयेत्।न पश्यामश्च राजानमुदितश्च दिवाकरः।।2.15.15।।यौवराज्याभिषेकश्च सज्जो रामस्य धीमतः।

ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೋ, ಹಾಗೆಯೇ ರಾಜಪುತ್ರನ ಅಭಿಷೇಕಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿ ತಂದರು. ರಾಜಾಜ್ಞೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಸಮವೇತರಾದವರು ಭೂಪತಿಯನ್ನು ಕಾಣದೆ ಹೇಳಿದರು: ‘ನಮ್ಮ ಆಗಮನವನ್ನು ರಾಜನಿಗೆ ಯಾರು ತಿಳಿಸುವರು? ಸೂರ್ಯೋದಯವಾಗಿದೆ, ಆದರೂ ರಾಜನನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ; ಮತ್ತು ಧೀಮಂತ ರಾಮನ ಯುವರಾಜ್ಯಾಭಿಷೇಕ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.’

Verse 15

इक्ष्वाकूणां यथा राज्ये संभ्रियेताभिषेचनम्।।2.15.13।।तथाजातीयमादाय राजपुत्राभिषेचनम्।ते राजवचनात्तत्र समवेतामहीपतिम्।।2.15.14।।अपश्यन्तोऽब्रुवन् को नु राज्ञो नः प्रतिवेदयेत्।न पश्यामश्च राजानमुदितश्च दिवाकरः।।2.15.15।।यौवराज्याभिषेकश्च सज्जो रामस्य धीमतः।

ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೋ, ಹಾಗೆಯೇ ರಾಜಪುತ್ರನ ಅಭಿಷೇಕಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿ ತಂದರು. ರಾಜಾಜ್ಞೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಸಮವೇತರಾದವರು ಭೂಪತಿಯನ್ನು ಕಾಣದೆ ಹೇಳಿದರು: ‘ನಮ್ಮ ಆಗಮನವನ್ನು ರಾಜನಿಗೆ ಯಾರು ತಿಳಿಸುವರು? ಸೂರ್ಯೋದಯವಾಗಿದೆ, ಆದರೂ ರಾಜನನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ; ಮತ್ತು ಧೀಮಂತ ರಾಮನ ಯುವರಾಜ್ಯಾಭಿಷೇಕ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.’

Verse 16

इति तेषु ब्रुवाणेषु सार्वभौमान् महीपतीन्।।2.15.16।।अब्रवीत्तानिदं सर्वान्सुमन्त्रो राजसत्कृतः।

ಆ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಮಹೀಪತಿಗಳು ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ರಾಜನಿಂದ ಸತ್ಕೃತನೂ ವಿಶ್ವಾಸಪಾತ್ರನೂ ಆದ ಸುಮಂತ್ರನು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 17

रामं राज्ञो नियोगेन त्वरया प्रस्थितोऽस्म्यहम्।।2.15.17।।पूज्या राज्ञो भवन्तस्तु रामस्य च विशेषतः।

“ರಾಜನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ನಾನು ತ್ವರೆಯಿಂದ ರಾಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೊರಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ರಾಜನಿಂದ ಪೂಜ್ಯರು; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಾಮನಿಂದಲೂ ಪೂಜ್ಯರು.”

Verse 18

अयं पृच्छामि वचनात्सुखमायुष्मतामहम्।।2.15.18।।राज्ञः संप्रति बुद्धस्य यच्चागमनकारणम्।

“ನಿಮ್ಮ ಮಾತಿನಂತೆ, ಈಗ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡಿರುವ ರಾಜನ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ನಾನು ವಿಚಾರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅವರು ನನ್ನನ್ನು/ಈ ಸಭೆಯನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿದ ಕಾರಣವನ್ನೂ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.”

Verse 19

इत्युक्त्वाऽन्तः पुरद्वारमाजगाम पुराणवित्।।2.15.19।।सदाऽसक्तं च तद्वेश्म सुमन्त्रः प्रविवेश ह।

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ರಾಜಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿದ್ದ ಸುಮಂತ್ರನು ಅಂತಃಪುರದ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬಂದನು; ಮತ್ತು ಸದಾ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟಿರುವ ಆ ಅರಮನೆಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 20

तुष्टावास्य तदा वंशं प्रविश्य स विशांपतेः।।2.15.20।।शयनीयं नरेन्द्रस्य तदाऽऽसाद्य व्यतिष्ठत।

ಆಗ ವಿಶಾಂಪತಿ ರಾಜನ ಅಂತಃಪುರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ರಾಜವಂಶವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು; ನಂತರ ನರೇಂದ್ರನ ಶಯನಗೃಹವನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತನು.

Verse 21

सोऽत्यासाद्य तु तद्वेश्म तिरस्करणिमन्तरा।।2.15.21।।आशीर्भिर्गुणयुक्ताभि रभितुष्टाव राघवम्।

ಅವನು ಆ ಗೃಹವನ್ನು ಬಹಳ ಸಮೀಪಿಸಿ, ಪರದೆಯ ಆವರಣದ ಹಿಂದೆ ನಿಂತು, ಗುಣಸಂಪನ್ನ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳಿಂದ ರಾಘವನನ್ನು ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಿದನು.

Verse 22

सोमसूर्यौ च काकुत्स्थ शिववैश्रवणावपि।।2.15.22।।वरुणश्चाग्निरिन्द्रश्च विजयं प्रदिशन्तु ते।

ಹೇ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ! ಸೋಮ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ, ಹಾಗೆಯೇ ಶಿವ ಮತ್ತು ವೈಶ್ರವಣ, ಹಾಗೂ ವರುಣ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರ—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ನಿನಗೆ ವಿಜಯವನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಿ.

Verse 23

गता भगवती रात्रिरहः शिवमुपस्थितम्।।2.15.23।।बुद्ध्यस्व नृपशार्दूल कुरु कार्यमनन्तरम्।

ಪವಿತ್ರವಾದ ರಾತ್ರಿಯು ಕಳೆದಿದೆ; ಶುಭದಿನವು ಸಮೀಪಿಸಿದೆ. ಹೇ ನೃಪಶಾರ್ದೂಲ! ಎಚ್ಚರಗೊಂಡು ತಕ್ಷಣ ಮುಂದಿನ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು.

Verse 24

ब्राह्मणा बलमुख्याश्च नैगमाश्चागता नृप।।2.15.24।।दर्शनं तेऽभिकांक्षन्ते प्रतिबुध्यस्व राघव।

ಹೇ ನೃಪ! ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಸೇನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ನೈಗಮರು (ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು) ಬಂದಿದ್ದಾರೆ; ಅವರು ನಿನ್ನ ದರ್ಶನವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಹೇ ರಾಘವ! ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳು.

Verse 25

स्तुवन्तं तं तदा सूतं सुमन्त्रं मन्त्रकोविदम्।।2.15.25।।प्रतिबुध्य ततो राजा इदं वचनमब्रवीत्।

ಆ ವೇಳೆ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಂತ್ರಕೋವಿದನಾದ ಸಾರಥಿ ಸುಮಂತ್ರನನ್ನು ಕಂಡು ರಾಜನು ಎಚ್ಚರಗೊಂಡು ಈ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 26

राममानय सूतेति यदस्यभिहितोऽनया।।2.15.26।।किमिदं कारणं येन ममाज्ञा प्रतिहन्यते।

‘ಸೂತನೇ, ರಾಮನನ್ನು ಕರೆತರು’ ಎಂದು ಆಕೆ ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾಳೆ; ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆ ತಡೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ?

Verse 27

न चैव संप्रसुप्तोऽहमानयेहाशु राघवम्।।2.15.27।।इति राजा दशरथ स्सूतं तत्रान्वशात्पुनः।

‘ನಾನು ನಿದ್ರಿಸಿದ್ದೇ ಇಲ್ಲ; ರಾಘವನನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಕರೆತರು.’ ಎಂದು ರಾಜ ದಶರಥನು ಅಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಸೂತನಿಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು.

Verse 28

स राजवचनं श्रुत्वा शिरसा प्रतिपूज्य तम्।।2.15.28।।निर्जगाम नृपावासान्मन्यमानः प्रियं महत्।

ರಾಜವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶಿರಸಾ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಮಹಾ ಪ್ರಿಯಕಾರ್ಯವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ರಾಜಭವನದಿಂದ ಹೊರಟನು.

Verse 29

प्रसन्नो राजमार्गं च पताकाध्वजशोभितम्।।2.15.29।।हृष्टः प्रमुदित स्सूतो जगामाशु विलोकयन्।

ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ಹರ್ಷೋದ್ಗಾರದಿಂದ ಸೂತನು ಧ್ವಜಪತಾಕೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಜಮಾರ್ಗವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 30

स सूतस्तत्र शुश्राव रामाधिकरणाः कथाः।।2.15.30।।अभिषेचनसंयुक्तास्सर्वलोकस्य हृष्टवत्।

ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಹರ್ಷಗೊಂಡಿರುವಂತೆ, ಸೂತನು ರಾಮನ ವಿಷಯವಾದ—ಅಭಿಷೇಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ—ಕಥನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದನು.

Verse 31

ततो ददर्श रुचिरं कैलासशिखरप्रभम्।।2.15.31।।रामवेश्म सुमन्त्रस्तु शक्रवेश्मसमप्रभम्।

ನಂತರ ಸುಮಂತ್ರನು ರಾಮನ ಸುಂದರ ನಿವಾಸವನ್ನು ಕಂಡನು—ಕೈಲಾಸ ಶಿಖರದಂತೆ ರಮಣೀಯ, ಶಕ್ರನ ಮಂದಿರದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ.

Verse 32

महाकवाटविहितं वितर्दिशतशोभितम्।।2.15.32।।काञ्चनप्रतिमैकाग्रं मणिविद्रुमतोरणम्। शारदाभ्रघनप्रख्यं दीप्तं मेरुगुहोपमम्।।2.15.33।।मणिभिर्वरमाल्यानां समुहद्भिरलंकृतम्।मुक्तामणिभिराकीर्णं चन्दनागरूधूपितम्।।2.15.34।।गन्धान्मनोज्ञान् विसृजद्दार्दुरं शिखरं यथा।सारसैश्च मयूरैश्च विनदद्भिर्विराजितम्।।2.15.35।।सुकृतेहामृगाकीर्णं सुकीर्णं भक्तिभिस्तथा।मनश्चक्षुश्च भूतानामाददत्तिग्मतेजसा।।2.15.36।।चन्द्रभास्करसङ्काशं कुबेरभवनोपमम्।महेन्द्रधामप्रतिमं नानापक्षिसमाकुलम्।।2.15.37।।मेरुशृङ्गसमं सूतो रामवेश्म ददर्श ह।उपस्थितैःसमाकीर्णं जनैरञ्जलिकारिभिः।।2.15.38।।उपादाय समाक्रान्तैस्तथा जानपदैर्जनैः।रामाभिषेकसुमुखैरुन्मुखैस्समलंकृतम्।।2.15.39।।महामेघसमप्रख्यमुदग्रं सुविभूषितम्।नानारत्नसमाकीर्णं कुब्जकैरातकावृतम्।।2.15.40।।

ಸுமಂತ್ರನು ರಾಮನ ಅರಮನೆನ್ನು ಕಂಡನು—ಮಹಾಕವಾಟಗಳಿಂದ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತ, ನೂರಾರು ಗ್ಯಾಲರಿಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತ; ಸ್ವರ್ಣಮಯ ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ಶಿಖರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ, ಮಣಿ-ವಿದ್ರುಮ ತೋರಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತ. ಶರದೃತುವಿನ ಘನಮೇಘದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಮೇರುಗಿರಿಯ ಗುಹೆಯಂತೆ ದೀಪ್ತ; ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತ, ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ; ಚಂದನ-ಅಗರು ಧೂಪದಿಂದ ಸುಗಂಧಿತ, ದಾರ್ದುರ ಶಿಖರದಂತೆ ಮನೋಹರ ಗಂಧವನ್ನು ಹರಡುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾರಸ ಮತ್ತು ಮಯೂರಗಳ ನಾದದಿಂದ ವಿರಾಜಿತ; ಸುಕೃತ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯೂ ಸಮೃದ್ಧ ಆಭರಣಗಳೂ ತುಂಬಿ; ತೀಕ್ಷ್ಣ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಮನಸ್ಸು-ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯ ಸಮ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳದು, ಕುಬೇರನ ಭವನದಂತೆ, ಮಹೇಂದ್ರಧಾಮದಂತೆ; ನಾನಾವಿಧ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಕಿಕ್ಕಿರಿದಿತ್ತು. ಮೇರುವಿನ ಶೃಂಗದಂತೆ ಉನ್ನತ, ಅಂಜಲಿ ಬಿಗಿದು ಬಂದ ಜನರಿಂದಲೂ, ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಬಂದ ಗ್ರಾಮಜನರಿಂದಲೂ ತುಂಬಿತ್ತು; ರಾಮಾಭಿಷೇಕದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತಮುಖರಾದವರಿಂದ ಶೋಭಿತ. ಮಹಾಮೇಘದಂತೆ ಭವ್ಯವಾಗಿ ಎತ್ತರ, ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿತ, ಅನೇಕ ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ; ಕುಬ್ಜರು ಮತ್ತು ಕಿರಾತರಿಂದಲೂ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 33

महाकवाटविहितं वितर्दिशतशोभितम्।।2.15.32।।काञ्चनप्रतिमैकाग्रं मणिविद्रुमतोरणम्। शारदाभ्रघनप्रख्यं दीप्तं मेरुगुहोपमम्।।2.15.33।।मणिभिर्वरमाल्यानां समुहद्भिरलंकृतम्।मुक्तामणिभिराकीर्णं चन्दनागरूधूपितम्।।2.15.34।।गन्धान्मनोज्ञान् विसृजद्दार्दुरं शिखरं यथा।सारसैश्च मयूरैश्च विनदद्भिर्विराजितम्।।2.15.35।।सुकृतेहामृगाकीर्णं सुकीर्णं भक्तिभिस्तथा।मनश्चक्षुश्च भूतानामाददत्तिग्मतेजसा।।2.15.36।।चन्द्रभास्करसङ्काशं कुबेरभवनोपमम्।महेन्द्रधामप्रतिमं नानापक्षिसमाकुलम्।।2.15.37।।मेरुशृङ्गसमं सूतो रामवेश्म ददर्श ह।उपस्थितैःसमाकीर्णं जनैरञ्जलिकारिभिः।।2.15.38।।उपादाय समाक्रान्तैस्तथा जानपदैर्जनैः।रामाभिषेकसुमुखैरुन्मुखैस्समलंकृतम्।।2.15.39।।महामेघसमप्रख्यमुदग्रं सुविभूषितम्।नानारत्नसमाकीर्णं कुब्जकैरातकावृतम्।।2.15.40।।

ಸுமಂತ್ರನು ರಾಮನ ಅರಮನೆನ್ನು ಕಂಡನು—ಮಹಾಕವಾಟಗಳಿಂದ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತ, ನೂರಾರು ಗ್ಯಾಲರಿಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತ; ಸ್ವರ್ಣಮಯ ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ಶಿಖರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ, ಮಣಿ-ವಿದ್ರುಮ ತೋರಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತ. ಶರದೃತುವಿನ ಘನಮೇಘದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಮೇರುಗಿರಿಯ ಗುಹೆಯಂತೆ ದೀಪ್ತ; ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತ, ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ; ಚಂದನ-ಅಗರು ಧೂಪದಿಂದ ಸುಗಂಧಿತ, ದಾರ್ದುರ ಶಿಖರದಂತೆ ಮನೋಹರ ಗಂಧವನ್ನು ಹರಡುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾರಸ ಮತ್ತು ಮಯೂರಗಳ ನಾದದಿಂದ ವಿರಾಜಿತ; ಸುಕೃತ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯೂ ಸಮೃದ್ಧ ಆಭರಣಗಳೂ ತುಂಬಿ; ತೀಕ್ಷ್ಣ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಮನಸ್ಸು-ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯ ಸಮ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳದು, ಕುಬೇರನ ಭವನದಂತೆ, ಮಹೇಂದ್ರಧಾಮದಂತೆ; ನಾನಾವಿಧ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಕಿಕ್ಕಿರಿದಿತ್ತು. ಮೇರುವಿನ ಶೃಂಗದಂತೆ ಉನ್ನತ, ಅಂಜಲಿ ಬಿಗಿದು ಬಂದ ಜನರಿಂದಲೂ, ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಬಂದ ಗ್ರಾಮಜನರಿಂದಲೂ ತುಂಬಿತ್ತು; ರಾಮಾಭಿಷೇಕದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತಮುಖರಾದವರಿಂದ ಶೋಭಿತ. ಮಹಾಮೇಘದಂತೆ ಭವ್ಯವಾಗಿ ಎತ್ತರ, ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿತ, ಅನೇಕ ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ; ಕುಬ್ಜರು ಮತ್ತು ಕಿರಾತರಿಂದಲೂ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 34

महाकवाटविहितं वितर्दिशतशोभितम्।।2.15.32।।काञ्चनप्रतिमैकाग्रं मणिविद्रुमतोरणम्। शारदाभ्रघनप्रख्यं दीप्तं मेरुगुहोपमम्।।2.15.33।।मणिभिर्वरमाल्यानां समुहद्भिरलंकृतम्।मुक्तामणिभिराकीर्णं चन्दनागरूधूपितम्।।2.15.34।।गन्धान्मनोज्ञान् विसृजद्दार्दुरं शिखरं यथा।सारसैश्च मयूरैश्च विनदद्भिर्विराजितम्।।2.15.35।।सुकृतेहामृगाकीर्णं सुकीर्णं भक्तिभिस्तथा।मनश्चक्षुश्च भूतानामाददत्तिग्मतेजसा।।2.15.36।।चन्द्रभास्करसङ्काशं कुबेरभवनोपमम्।महेन्द्रधामप्रतिमं नानापक्षिसमाकुलम्।।2.15.37।।मेरुशृङ्गसमं सूतो रामवेश्म ददर्श ह।उपस्थितैःसमाकीर्णं जनैरञ्जलिकारिभिः।।2.15.38।।उपादाय समाक्रान्तैस्तथा जानपदैर्जनैः।रामाभिषेकसुमुखैरुन्मुखैस्समलंकृतम्।।2.15.39।।महामेघसमप्रख्यमुदग्रं सुविभूषितम्।नानारत्नसमाकीर्णं कुब्जकैरातकावृतम्।।2.15.40।।

ಸுமಂತ್ರನು ರಾಮನ ಅರಮನೆನ್ನು ಕಂಡನು—ಮಹಾಕವಾಟಗಳಿಂದ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತ, ನೂರಾರು ಗ್ಯಾಲರಿಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತ; ಸ್ವರ್ಣಮಯ ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ಶಿಖರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ, ಮಣಿ-ವಿದ್ರುಮ ತೋರಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತ. ಶರದೃತುವಿನ ಘನಮೇಘದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಮೇರುಗಿರಿಯ ಗುಹೆಯಂತೆ ದೀಪ್ತ; ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತ, ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ; ಚಂದನ-ಅಗರು ಧೂಪದಿಂದ ಸುಗಂಧಿತ, ದಾರ್ದುರ ಶಿಖರದಂತೆ ಮನೋಹರ ಗಂಧವನ್ನು ಹರಡುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾರಸ ಮತ್ತು ಮಯೂರಗಳ ನಾದದಿಂದ ವಿರಾಜಿತ; ಸುಕೃತ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯೂ ಸಮೃದ್ಧ ಆಭರಣಗಳೂ ತುಂಬಿ; ತೀಕ್ಷ್ಣ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಮನಸ್ಸು-ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯ ಸಮ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳದು, ಕುಬೇರನ ಭವನದಂತೆ, ಮಹೇಂದ್ರಧಾಮದಂತೆ; ನಾನಾವಿಧ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಕಿಕ್ಕಿರಿದಿತ್ತು. ಮೇರುವಿನ ಶೃಂಗದಂತೆ ಉನ್ನತ, ಅಂಜಲಿ ಬಿಗಿದು ಬಂದ ಜನರಿಂದಲೂ, ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಬಂದ ಗ್ರಾಮಜನರಿಂದಲೂ ತುಂಬಿತ್ತು; ರಾಮಾಭಿಷೇಕದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತಮುಖರಾದವರಿಂದ ಶೋಭಿತ. ಮಹಾಮೇಘದಂತೆ ಭವ್ಯವಾಗಿ ಎತ್ತರ, ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿತ, ಅನೇಕ ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ; ಕುಬ್ಜರು ಮತ್ತು ಕಿರಾತರಿಂದಲೂ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 35

महाकवाटविहितं वितर्दिशतशोभितम्।।2.15.32।।काञ्चनप्रतिमैकाग्रं मणिविद्रुमतोरणम्। शारदाभ्रघनप्रख्यं दीप्तं मेरुगुहोपमम्।।2.15.33।।मणिभिर्वरमाल्यानां समुहद्भिरलंकृतम्।मुक्तामणिभिराकीर्णं चन्दनागरूधूपितम्।।2.15.34।।गन्धान्मनोज्ञान् विसृजद्दार्दुरं शिखरं यथा।सारसैश्च मयूरैश्च विनदद्भिर्विराजितम्।।2.15.35।।सुकृतेहामृगाकीर्णं सुकीर्णं भक्तिभिस्तथा।मनश्चक्षुश्च भूतानामाददत्तिग्मतेजसा।।2.15.36।।चन्द्रभास्करसङ्काशं कुबेरभवनोपमम्।महेन्द्रधामप्रतिमं नानापक्षिसमाकुलम्।।2.15.37।।मेरुशृङ्गसमं सूतो रामवेश्म ददर्श ह।उपस्थितैःसमाकीर्णं जनैरञ्जलिकारिभिः।।2.15.38।।उपादाय समाक्रान्तैस्तथा जानपदैर्जनैः।रामाभिषेकसुमुखैरुन्मुखैस्समलंकृतम्।।2.15.39।।महामेघसमप्रख्यमुदग्रं सुविभूषितम्।नानारत्नसमाकीर्णं कुब्जकैरातकावृतम्।।2.15.40।।

ಸுமಂತ್ರನು ರಾಮನ ಅರಮನೆನ್ನು ಕಂಡನು—ಮಹಾಕವಾಟಗಳಿಂದ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತ, ನೂರಾರು ಗ್ಯಾಲರಿಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತ; ಸ್ವರ್ಣಮಯ ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ಶಿಖರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ, ಮಣಿ-ವಿದ್ರುಮ ತೋರಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತ. ಶರದೃತುವಿನ ಘನಮೇಘದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಮೇರುಗಿರಿಯ ಗುಹೆಯಂತೆ ದೀಪ್ತ; ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತ, ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ; ಚಂದನ-ಅಗರು ಧೂಪದಿಂದ ಸುಗಂಧಿತ, ದಾರ್ದುರ ಶಿಖರದಂತೆ ಮನೋಹರ ಗಂಧವನ್ನು ಹರಡುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾರಸ ಮತ್ತು ಮಯೂರಗಳ ನಾದದಿಂದ ವಿರಾಜಿತ; ಸುಕೃತ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯೂ ಸಮೃದ್ಧ ಆಭರಣಗಳೂ ತುಂಬಿ; ತೀಕ್ಷ್ಣ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಮನಸ್ಸು-ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯ ಸಮ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳದು, ಕುಬೇರನ ಭವನದಂತೆ, ಮಹೇಂದ್ರಧಾಮದಂತೆ; ನಾನಾವಿಧ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಕಿಕ್ಕಿರಿದಿತ್ತು. ಮೇರುವಿನ ಶೃಂಗದಂತೆ ಉನ್ನತ, ಅಂಜಲಿ ಬಿಗಿದು ಬಂದ ಜನರಿಂದಲೂ, ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಬಂದ ಗ್ರಾಮಜನರಿಂದಲೂ ತುಂಬಿತ್ತು; ರಾಮಾಭಿಷೇಕದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತಮುಖರಾದವರಿಂದ ಶೋಭಿತ. ಮಹಾಮೇಘದಂತೆ ಭವ್ಯವಾಗಿ ಎತ್ತರ, ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿತ, ಅನೇಕ ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ; ಕುಬ್ಜರು ಮತ್ತು ಕಿರಾತರಿಂದಲೂ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 36

महाकवाटविहितं वितर्दिशतशोभितम्।।2.15.32।।काञ्चनप्रतिमैकाग्रं मणिविद्रुमतोरणम्। शारदाभ्रघनप्रख्यं दीप्तं मेरुगुहोपमम्।।2.15.33।।मणिभिर्वरमाल्यानां समुहद्भिरलंकृतम्।मुक्तामणिभिराकीर्णं चन्दनागरूधूपितम्।।2.15.34।।गन्धान्मनोज्ञान् विसृजद्दार्दुरं शिखरं यथा।सारसैश्च मयूरैश्च विनदद्भिर्विराजितम्।।2.15.35।।सुकृतेहामृगाकीर्णं सुकीर्णं भक्तिभिस्तथा।मनश्चक्षुश्च भूतानामाददत्तिग्मतेजसा।।2.15.36।।चन्द्रभास्करसङ्काशं कुबेरभवनोपमम्।महेन्द्रधामप्रतिमं नानापक्षिसमाकुलम्।।2.15.37।।मेरुशृङ्गसमं सूतो रामवेश्म ददर्श ह।उपस्थितैःसमाकीर्णं जनैरञ्जलिकारिभिः।।2.15.38।।उपादाय समाक्रान्तैस्तथा जानपदैर्जनैः।रामाभिषेकसुमुखैरुन्मुखैस्समलंकृतम्।।2.15.39।।महामेघसमप्रख्यमुदग्रं सुविभूषितम्।नानारत्नसमाकीर्णं कुब्जकैरातकावृतम्।।2.15.40।।

ಸுமಂತ್ರನು ರಾಮನ ಅರಮನೆನ್ನು ಕಂಡನು—ಮಹಾಕವಾಟಗಳಿಂದ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತ, ನೂರಾರು ಗ್ಯಾಲರಿಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತ; ಸ್ವರ್ಣಮಯ ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ಶಿಖರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ, ಮಣಿ-ವಿದ್ರುಮ ತೋರಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತ. ಶರದೃತುವಿನ ಘನಮೇಘದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಮೇರುಗಿರಿಯ ಗುಹೆಯಂತೆ ದೀಪ್ತ; ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತ, ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ; ಚಂದನ-ಅಗರು ಧೂಪದಿಂದ ಸುಗಂಧಿತ, ದಾರ್ದುರ ಶಿಖರದಂತೆ ಮನೋಹರ ಗಂಧವನ್ನು ಹರಡುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾರಸ ಮತ್ತು ಮಯೂರಗಳ ನಾದದಿಂದ ವಿರಾಜಿತ; ಸುಕೃತ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯೂ ಸಮೃದ್ಧ ಆಭರಣಗಳೂ ತುಂಬಿ; ತೀಕ್ಷ್ಣ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಮನಸ್ಸು-ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯ ಸಮ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳದು, ಕುಬೇರನ ಭವನದಂತೆ, ಮಹೇಂದ್ರಧಾಮದಂತೆ; ನಾನಾವಿಧ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಕಿಕ್ಕಿರಿದಿತ್ತು. ಮೇರುವಿನ ಶೃಂಗದಂತೆ ಉನ್ನತ, ಅಂಜಲಿ ಬಿಗಿದು ಬಂದ ಜನರಿಂದಲೂ, ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಬಂದ ಗ್ರಾಮಜನರಿಂದಲೂ ತುಂಬಿತ್ತು; ರಾಮಾಭಿಷೇಕದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತಮುಖರಾದವರಿಂದ ಶೋಭಿತ. ಮಹಾಮೇಘದಂತೆ ಭವ್ಯವಾಗಿ ಎತ್ತರ, ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿತ, ಅನೇಕ ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ; ಕುಬ್ಜರು ಮತ್ತು ಕಿರಾತರಿಂದಲೂ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 37

महाकवाटविहितं वितर्दिशतशोभितम्।।2.15.32।।काञ्चनप्रतिमैकाग्रं मणिविद्रुमतोरणम्। शारदाभ्रघनप्रख्यं दीप्तं मेरुगुहोपमम्।।2.15.33।।मणिभिर्वरमाल्यानां समुहद्भिरलंकृतम्।मुक्तामणिभिराकीर्णं चन्दनागरूधूपितम्।।2.15.34।।गन्धान्मनोज्ञान् विसृजद्दार्दुरं शिखरं यथा।सारसैश्च मयूरैश्च विनदद्भिर्विराजितम्।।2.15.35।।सुकृतेहामृगाकीर्णं सुकीर्णं भक्तिभिस्तथा।मनश्चक्षुश्च भूतानामाददत्तिग्मतेजसा।।2.15.36।।चन्द्रभास्करसङ्काशं कुबेरभवनोपमम्।महेन्द्रधामप्रतिमं नानापक्षिसमाकुलम्।।2.15.37।।मेरुशृङ्गसमं सूतो रामवेश्म ददर्श ह।उपस्थितैःसमाकीर्णं जनैरञ्जलिकारिभिः।।2.15.38।।उपादाय समाक्रान्तैस्तथा जानपदैर्जनैः।रामाभिषेकसुमुखैरुन्मुखैस्समलंकृतम्।।2.15.39।।महामेघसमप्रख्यमुदग्रं सुविभूषितम्।नानारत्नसमाकीर्णं कुब्जकैरातकावृतम्।।2.15.40।।

ಸுமಂತ್ರನು ರಾಮನ ಅರಮನೆನ್ನು ಕಂಡನು—ಮಹಾಕವಾಟಗಳಿಂದ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತ, ನೂರಾರು ಗ್ಯಾಲರಿಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತ; ಸ್ವರ್ಣಮಯ ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ಶಿಖರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ, ಮಣಿ-ವಿದ್ರುಮ ತೋರಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತ. ಶರದೃತುವಿನ ಘನಮೇಘದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಮೇರುಗಿರಿಯ ಗುಹೆಯಂತೆ ದೀಪ್ತ; ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತ, ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ; ಚಂದನ-ಅಗರು ಧೂಪದಿಂದ ಸುಗಂಧಿತ, ದಾರ್ದುರ ಶಿಖರದಂತೆ ಮನೋಹರ ಗಂಧವನ್ನು ಹರಡುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾರಸ ಮತ್ತು ಮಯೂರಗಳ ನಾದದಿಂದ ವಿರಾಜಿತ; ಸುಕೃತ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯೂ ಸಮೃದ್ಧ ಆಭರಣಗಳೂ ತುಂಬಿ; ತೀಕ್ಷ್ಣ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಮನಸ್ಸು-ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯ ಸಮ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳದು, ಕುಬೇರನ ಭವನದಂತೆ, ಮಹೇಂದ್ರಧಾಮದಂತೆ; ನಾನಾವಿಧ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಕಿಕ್ಕಿರಿದಿತ್ತು. ಮೇರುವಿನ ಶೃಂಗದಂತೆ ಉನ್ನತ, ಅಂಜಲಿ ಬಿಗಿದು ಬಂದ ಜನರಿಂದಲೂ, ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಬಂದ ಗ್ರಾಮಜನರಿಂದಲೂ ತುಂಬಿತ್ತು; ರಾಮಾಭಿಷೇಕದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತಮುಖರಾದವರಿಂದ ಶೋಭಿತ. ಮಹಾಮೇಘದಂತೆ ಭವ್ಯವಾಗಿ ಎತ್ತರ, ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿತ, ಅನೇಕ ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ; ಕುಬ್ಜರು ಮತ್ತು ಕಿರಾತರಿಂದಲೂ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 38

महाकवाटविहितं वितर्दिशतशोभितम्।।2.15.32।।काञ्चनप्रतिमैकाग्रं मणिविद्रुमतोरणम्। शारदाभ्रघनप्रख्यं दीप्तं मेरुगुहोपमम्।।2.15.33।।मणिभिर्वरमाल्यानां समुहद्भिरलंकृतम्।मुक्तामणिभिराकीर्णं चन्दनागरूधूपितम्।।2.15.34।।गन्धान्मनोज्ञान् विसृजद्दार्दुरं शिखरं यथा।सारसैश्च मयूरैश्च विनदद्भिर्विराजितम्।।2.15.35।।सुकृतेहामृगाकीर्णं सुकीर्णं भक्तिभिस्तथा।मनश्चक्षुश्च भूतानामाददत्तिग्मतेजसा।।2.15.36।।चन्द्रभास्करसङ्काशं कुबेरभवनोपमम्।महेन्द्रधामप्रतिमं नानापक्षिसमाकुलम्।।2.15.37।।मेरुशृङ्गसमं सूतो रामवेश्म ददर्श ह।उपस्थितैःसमाकीर्णं जनैरञ्जलिकारिभिः।।2.15.38।।उपादाय समाक्रान्तैस्तथा जानपदैर्जनैः।रामाभिषेकसुमुखैरुन्मुखैस्समलंकृतम्।।2.15.39।।महामेघसमप्रख्यमुदग्रं सुविभूषितम्।नानारत्नसमाकीर्णं कुब्जकैरातकावृतम्।।2.15.40।।

ಸுமಂತ್ರನು ರಾಮನ ಅರಮನೆನ್ನು ಕಂಡನು—ಮಹಾಕವಾಟಗಳಿಂದ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತ, ನೂರಾರು ಗ್ಯಾಲರಿಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತ; ಸ್ವರ್ಣಮಯ ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ಶಿಖರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ, ಮಣಿ-ವಿದ್ರುಮ ತೋರಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತ. ಶರದೃತುವಿನ ಘನಮೇಘದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಮೇರುಗಿರಿಯ ಗುಹೆಯಂತೆ ದೀಪ್ತ; ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತ, ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ; ಚಂದನ-ಅಗರು ಧೂಪದಿಂದ ಸುಗಂಧಿತ, ದಾರ್ದುರ ಶಿಖರದಂತೆ ಮನೋಹರ ಗಂಧವನ್ನು ಹರಡುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾರಸ ಮತ್ತು ಮಯೂರಗಳ ನಾದದಿಂದ ವಿರಾಜಿತ; ಸುಕೃತ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯೂ ಸಮೃದ್ಧ ಆಭರಣಗಳೂ ತುಂಬಿ; ತೀಕ್ಷ್ಣ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಮನಸ್ಸು-ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯ ಸಮ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳದು, ಕುಬೇರನ ಭವನದಂತೆ, ಮಹೇಂದ್ರಧಾಮದಂತೆ; ನಾನಾವಿಧ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಕಿಕ್ಕಿರಿದಿತ್ತು. ಮೇರುವಿನ ಶೃಂಗದಂತೆ ಉನ್ನತ, ಅಂಜಲಿ ಬಿಗಿದು ಬಂದ ಜನರಿಂದಲೂ, ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಬಂದ ಗ್ರಾಮಜನರಿಂದಲೂ ತುಂಬಿತ್ತು; ರಾಮಾಭಿಷೇಕದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತಮುಖರಾದವರಿಂದ ಶೋಭಿತ. ಮಹಾಮೇಘದಂತೆ ಭವ್ಯವಾಗಿ ಎತ್ತರ, ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿತ, ಅನೇಕ ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ; ಕುಬ್ಜರು ಮತ್ತು ಕಿರಾತರಿಂದಲೂ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 39

महाकवाटविहितं वितर्दिशतशोभितम्।।2.15.32।।काञ्चनप्रतिमैकाग्रं मणिविद्रुमतोरणम्। शारदाभ्रघनप्रख्यं दीप्तं मेरुगुहोपमम्।।2.15.33।।मणिभिर्वरमाल्यानां समुहद्भिरलंकृतम्।मुक्तामणिभिराकीर्णं चन्दनागरूधूपितम्।।2.15.34।।गन्धान्मनोज्ञान् विसृजद्दार्दुरं शिखरं यथा।सारसैश्च मयूरैश्च विनदद्भिर्विराजितम्।।2.15.35।।सुकृतेहामृगाकीर्णं सुकीर्णं भक्तिभिस्तथा।मनश्चक्षुश्च भूतानामाददत्तिग्मतेजसा।।2.15.36।।चन्द्रभास्करसङ्काशं कुबेरभवनोपमम्।महेन्द्रधामप्रतिमं नानापक्षिसमाकुलम्।।2.15.37।।मेरुशृङ्गसमं सूतो रामवेश्म ददर्श ह।उपस्थितैःसमाकीर्णं जनैरञ्जलिकारिभिः।।2.15.38।।उपादाय समाक्रान्तैस्तथा जानपदैर्जनैः।रामाभिषेकसुमुखैरुन्मुखैस्समलंकृतम्।।2.15.39।।महामेघसमप्रख्यमुदग्रं सुविभूषितम्।नानारत्नसमाकीर्णं कुब्जकैरातकावृतम्।।2.15.40।।

ಸுமಂತ್ರನು ರಾಮನ ಅರಮನೆನ್ನು ಕಂಡನು—ಮಹಾಕವಾಟಗಳಿಂದ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತ, ನೂರಾರು ಗ್ಯಾಲರಿಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತ; ಸ್ವರ್ಣಮಯ ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ಶಿಖರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ, ಮಣಿ-ವಿದ್ರುಮ ತೋರಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತ. ಶರದೃತುವಿನ ಘನಮೇಘದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಮೇರುಗಿರಿಯ ಗುಹೆಯಂತೆ ದೀಪ್ತ; ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತ, ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ; ಚಂದನ-ಅಗರು ಧೂಪದಿಂದ ಸುಗಂಧಿತ, ದಾರ್ದುರ ಶಿಖರದಂತೆ ಮನೋಹರ ಗಂಧವನ್ನು ಹರಡುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾರಸ ಮತ್ತು ಮಯೂರಗಳ ನಾದದಿಂದ ವಿರಾಜಿತ; ಸುಕೃತ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯೂ ಸಮೃದ್ಧ ಆಭರಣಗಳೂ ತುಂಬಿ; ತೀಕ್ಷ್ಣ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಮನಸ್ಸು-ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯ ಸಮ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳದು, ಕುಬೇರನ ಭವನದಂತೆ, ಮಹೇಂದ್ರಧಾಮದಂತೆ; ನಾನಾವಿಧ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಕಿಕ್ಕಿರಿದಿತ್ತು. ಮೇರುವಿನ ಶೃಂಗದಂತೆ ಉನ್ನತ, ಅಂಜಲಿ ಬಿಗಿದು ಬಂದ ಜನರಿಂದಲೂ, ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಬಂದ ಗ್ರಾಮಜನರಿಂದಲೂ ತುಂಬಿತ್ತು; ರಾಮಾಭಿಷೇಕದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತಮುಖರಾದವರಿಂದ ಶೋಭಿತ. ಮಹಾಮೇಘದಂತೆ ಭವ್ಯವಾಗಿ ಎತ್ತರ, ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿತ, ಅನೇಕ ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ; ಕುಬ್ಜರು ಮತ್ತು ಕಿರಾತರಿಂದಲೂ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 40

महाकवाटविहितं वितर्दिशतशोभितम्।।2.15.32।।काञ्चनप्रतिमैकाग्रं मणिविद्रुमतोरणम्। शारदाभ्रघनप्रख्यं दीप्तं मेरुगुहोपमम्।।2.15.33।।मणिभिर्वरमाल्यानां समुहद्भिरलंकृतम्।मुक्तामणिभिराकीर्णं चन्दनागरूधूपितम्।।2.15.34।।गन्धान्मनोज्ञान् विसृजद्दार्दुरं शिखरं यथा।सारसैश्च मयूरैश्च विनदद्भिर्विराजितम्।।2.15.35।।सुकृतेहामृगाकीर्णं सुकीर्णं भक्तिभिस्तथा।मनश्चक्षुश्च भूतानामाददत्तिग्मतेजसा।।2.15.36।।चन्द्रभास्करसङ्काशं कुबेरभवनोपमम्।महेन्द्रधामप्रतिमं नानापक्षिसमाकुलम्।।2.15.37।।मेरुशृङ्गसमं सूतो रामवेश्म ददर्श ह।उपस्थितैःसमाकीर्णं जनैरञ्जलिकारिभिः।।2.15.38।।उपादाय समाक्रान्तैस्तथा जानपदैर्जनैः।रामाभिषेकसुमुखैरुन्मुखैस्समलंकृतम्।।2.15.39।।महामेघसमप्रख्यमुदग्रं सुविभूषितम्।नानारत्नसमाकीर्णं कुब्जकैरातकावृतम्।।2.15.40।।

ಸுமಂತ್ರನು ರಾಮನ ಅರಮನೆನ್ನು ಕಂಡನು—ಮಹಾಕವಾಟಗಳಿಂದ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತ, ನೂರಾರು ಗ್ಯಾಲರಿಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತ; ಸ್ವರ್ಣಮಯ ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ಶಿಖರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ, ಮಣಿ-ವಿದ್ರುಮ ತೋರಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತ. ಶರದೃತುವಿನ ಘನಮೇಘದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಮೇರುಗಿರಿಯ ಗುಹೆಯಂತೆ ದೀಪ್ತ; ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತ, ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ; ಚಂದನ-ಅಗರು ಧೂಪದಿಂದ ಸುಗಂಧಿತ, ದಾರ್ದುರ ಶಿಖರದಂತೆ ಮನೋಹರ ಗಂಧವನ್ನು ಹರಡುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾರಸ ಮತ್ತು ಮಯೂರಗಳ ನಾದದಿಂದ ವಿರಾಜಿತ; ಸುಕೃತ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯೂ ಸಮೃದ್ಧ ಆಭರಣಗಳೂ ತುಂಬಿ; ತೀಕ್ಷ್ಣ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಮನಸ್ಸು-ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯ ಸಮ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳದು, ಕುಬೇರನ ಭವನದಂತೆ, ಮಹೇಂದ್ರಧಾಮದಂತೆ; ನಾನಾವಿಧ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಕಿಕ್ಕಿರಿದಿತ್ತು. ಮೇರುವಿನ ಶೃಂಗದಂತೆ ಉನ್ನತ, ಅಂಜಲಿ ಬಿಗಿದು ಬಂದ ಜನರಿಂದಲೂ, ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಬಂದ ಗ್ರಾಮಜನರಿಂದಲೂ ತುಂಬಿತ್ತು; ರಾಮಾಭಿಷೇಕದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತಮುಖರಾದವರಿಂದ ಶೋಭಿತ. ಮಹಾಮೇಘದಂತೆ ಭವ್ಯವಾಗಿ ಎತ್ತರ, ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿತ, ಅನೇಕ ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ; ಕುಬ್ಜರು ಮತ್ತು ಕಿರಾತರಿಂದಲೂ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 41

स वाजियुक्तेन रथेन सारथिःनराकुलं राजकुलं विराजयन्।वरूथिना रामगृहाभिपातिना पुरस्य सर्वस्य मनांसि हर्षयन्।।2.15.41।।

ಕುದುರೆಗಳು ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಥದಲ್ಲಿ ಆ ಸಾರಥಿ, ರಕ್ಷಣಾ ವರೂಥವಿರುವ ರಥದೊಂದಿಗೆ ರಾಮನ ಗೃಹದತ್ತ ವೇಗವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತ, ಜನಸಮೂಹದಿಂದ ತುಂಬಿದ ರಾಜಕುಲವನ್ನು ಶೋಭೆಗೊಳಿಸಿ, ಸಮಸ್ತ ನಗರದ ಮನಸ್ಸುಗಳಿಗೆ ಹರ್ಷವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದನು.

Verse 42

ततस्समासाद्य महाधनं महत्प्रहृष्टरोमा स बभूब सारथिः। मृर्गैर्मयूरैश्च समाकुलोल्बणं गृहं वरार्हस्य शचीपतेरिव।।2.15.42।।

ಅನಂತರ ಅವನು ಮಹಾಧನಸಂಪನ್ನವಾದ ಆ ಮಹತ್ತಾದ ನಿವಾಸವನ್ನು ತಲುಪಿದನು; ಜಿಂಕೆಗಳೂ ನವಿಲುಗಳೂ ತುಂಬಿ ಕಳಕಳಿಸುವ, ಶಚೀಪತಿ ಇಂದ್ರನ ಅರಮನೆಯಂತೆ ವೈಭವದಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಆ ಗೃಹವನ್ನು ಕಂಡು ಸಾರಥಿಗೆ ಹರ್ಷದಿಂದ ರೋಮಾಂಚನ ಉಂಟಾಯಿತು.

Verse 43

स तत्र कैलासनिभास्स्वलंकृताःप्रविश्य कक्ष्यास्त्रिदशालयोपमाः।प्रियान्वरान् राममते स्थितान् बहून्व्यपोह्य शुद्धान्तमुपस्थितो रथी।।2.15.43।।

ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಕೈಲಾಸದಂತೆ ಉನ್ನತವೂ ದೇವಲೋಕದ ನಿವಾಸಗಳಂತೆ ದಿವ್ಯವೂ ಆಗಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಂಗಣ-ಕಕ್ಷೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿದನು; ರಾಮನಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಥಿರರಾದ ಅನೇಕ ಪ್ರಿಯ ಹಾಗೂ ಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು ದಾಟಿ, ಸಾರಥಿ ಅಂತಃಪುರದತ್ತ ಸಮೀಪಿಸಿದನು.

Verse 44

स तत्र शुश्राव च हर्षयुक्ताःरामाभिषेकार्थकृता जनानाम्।नरेन्द्रसूनोरभिमङ्गलार्थाःसर्वस्य लोकस्य गिरः प्रहृष्टः।।2.15.44।।

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ರಾಮನ ಅಭಿಷೇಕಾರ್ಥವಾಗಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕುಮಾರನ ಪರಮಮಂಗಳಕ್ಕಾಗಿ ಜನರು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹರ್ಷಭರಿತ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದನು; ಸಮಸ್ತ ಜನತೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಶುಭಾಶಯಗಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 45

महेन्द्रसद्मप्रतिमं तु वेश्मरामस्य रम्यं मृगपक्षि जुष्टम्।ददर्श मेरोरिव श्रुङ्गमुच्चंविभ्राजमानं प्रभया सुमन्त्रः।।2.15.45।।

ಸುಮಂತ್ರನು ರಾಮನ ಮನೋಹರ ನಿವಾಸವನ್ನು ಕಂಡನು—ಮೃಗಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಸೇವಿತವಾದುದನ್ನು—ಅದು ಮಹೇಂದ್ರನ ಸೌಧದಂತೆ ಭವ್ಯವಾಗಿತ್ತು; ಮೇರೂಪರ್ವತದ ಉನ್ನತ ಶಿಖರದಂತೆ ತನ್ನ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 46

उपस्थितैरञ्जलिकारकैश्चसोपायनैर्जानपदैर्जनैश्च।कोट्या परार्धैश्च विमुक्तयानैःसमाकुलं द्वारपथं ददर्श।।2.15.46।।

ಅಂಜಲಿ ಬಿಗಿದು ನಿಂತವರೂ, ಉಪಾಯನ (ಉಪಹಾರ)ಗಳನ್ನು ತಂದವರೂ, ತಮ್ಮ ಯಾನಗಳಿಂದ ಇಳಿದು ಬಂದವರೂ ಆಗಿರುವ ಗ್ರಾಮ್ಯ-ನಗರ ಜನರಿಂದ—ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಕೋಟ್ಯಂತರರಷ್ಟು—ದ್ವಾರಮಾರ್ಗ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿತ್ತು; ಆ ಗೇಟ್‌ಮಾರ್ಗದ ಗಿಜಿಗುಡಿಯನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು.

Verse 47

ततो महामेघमहीधराभं प्रभिन्नमत्यङ्कुशमत्यसह्यम्।रामौपवाह्यं रुचिरं ददर्शशत्रुञ्जयं नागमुदग्रकायम्।।2.15.47।।

ಆಮೇಲೆ ಅವನು ‘ಶತ್ರುಂಜಯ’ ಎಂಬ ಮನೋಹರ, ಮಹಾಕಾಯ ಗಜವನ್ನು ಕಂಡನು—ಮಹಾಮೇಘದಂತೆ ಅಥವಾ ಪರ್ವತದಂತೆ ಭಾಸಿಸುವವನು; ಕಪೋಲಗಳಿಂದ ಮದ ಜರಿಯುತ್ತ, ಅಂಕುಶಕ್ಕೂ ಅತಿಸಹಿಸಲಾರದಷ್ಟು ದುರ್ಧರ್ಷ, ಅಚಲ; ರಾಮನು ಏರಲು ಯೋಗ್ಯನಾದ ಶತ್ರುನಾಶಕ ಗಜ.

Verse 48

स्वलङ्कृतान् साश्वरथान् सकुञ्जरानमात्य मुख्यांश्च ददर्श वल्लभान्।व्यपोह्य सूतस्सहितान् समन्ततःसमृद्धमन्तःपुरमाविवेश ह।।2.15.48।।

ಅವನು ರಾಜನಿಗೆ ಪ್ರಿಯರಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಮಾತ್ಯರನ್ನೂ ಕಂಡನು—ಅಲಂಕೃತರಾಗಿ, ಅಶ್ವ-ರಥ-ಕುಂಜರಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದವರನ್ನು. ಬಳಿಕ ಸೂತನು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಸೇರಿದ್ದವರನ್ನು ಸರಿಸಿ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಸಮೃದ್ಧ ಅಂತಃಪುರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 49

तदन्द्रिकूटाचलमेघसन्निभं महाविमानोपमवेश्मसंयुतम्।अवार्यमाणः प्रविवेश सारथिःप्रभूतरत्नं मकरो यथार्णवम्।।2.15.49।।

ಪರ್ವತಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ನೆಲಸಿದ ಮೇಘದಂತೆ, ಮಹಾವಿಮಾನೋಪಮವಾದ ಭವ್ಯ ಕೋಣೆಗಳಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತವಾದ ಆ ಅರಮನೆಗೆ ಸಾರಥಿಯು ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು—ಬಹು ರತ್ನಸಮೃದ್ಧ ಸಾಗರಕ್ಕೆ ಮಕರನು ಜಾರಿಬೀಳುವಂತೆ.