Shloka 14
अरविन्दोत्पलवतीं पद्मसौगन्धिकायुताम्।।3.75.14।।पुष्पिताम्रवणोपेतां बर्हिणोद्घुष्टनादिताम्।तिलकैर्बीजपूरैश्च धवैश्शुक्लद्रुमैस्तथा।।3.75.15।।पुष्पितैः करवीरैश्च पुन्नागैश्च सुपुष्पितैः।मालतीकुन्दगुल्मैश्च भाण्डीरैर्निचुलैस्तथा।।3.75.16।।अशोकैस्सप्तपर्णैश्च केतकैरतिमुक्तकैः।अन्यैश्च विविधैर्वृक्षैः प्रमदामिव भूषिताम्।।3.75.17।।समीक्षमाणौ पुषपाढ्यं सर्वतो विपुलद्रुमम्।कोयष्टिकैश्चार्जुनकैश्शतपत्रैश्च कीरकैः।।3.75.18।।एतैश्चान्यैश्च विहगैर्नादितं तु वनं महत्।ततो जग्मतुरव्यग्रौ राघवौ सुसमाहितौ।।3.75.19।।तद्वनं चैव सरसः पश्यन्तै शकुनैर्युतम्।
aravindotpalavatīṃ padmasaugandhikāyutām || 3.75.14 ||
puṣpitāmravaṇopetāṃ barhiṇodghuṣṭanāditām |
tilakair bījapūraiś ca dhavaiḥ śukladrumais tathā || 3.75.15 ||
puṣpitaiḥ karavīraiś ca punnāgaiś ca supuṣpitaiḥ |
mālatīkundagulmaiś ca bhāṇḍīrair niculais tathā || 3.75.16 ||
aśokaiḥ saptaparṇaiś ca ketakair atimuktakaiḥ |
anyaiś ca vividhair vṛkṣaiḥ pramadām iva bhūṣitām || 3.75.17 ||
samīkṣamāṇau puṣpāḍhyaṃ sarvato vipuladrumam |
koyaṣṭikaiś cārjunakaiḥ śatapatraiś ca kīrakaiḥ || 3.75.18 ||
etaiś cānyaiś ca vihagair nāditaṃ tu vanaṃ mahat |
tato jagmatur avyagrau rāghavau susamāhitau || 3.75.19 ||
tad vanaṃ caiva sarasaḥ paśyantau śakunair yutam |
ಅವರು ಕಮಲ-ಉತ್ಪಲಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಪದ್ಮಸುಗಂಧದಿಂದ ಪರಿಮಳಿತವಾದ ಸರೋವರವನ್ನೂ ಅದರ ವನಪ್ರದೇಶವನ್ನೂ ಕಂಡರು; ಪುಷ್ಪಿತ ಆಮ್ರವನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿ ಮಯೂರಗಳ ಘೋಷದಿಂದ ನಾದಿತವಾಗಿತ್ತು. ತಿಲಕ, ಬೀಜಪೂರ (ನಿಂಬೆ/ಸಿಟ್ರನ್), ಧವ ಹಾಗೂ ಶುಕ್ಲಚರ್ಮದ ವೃಕ್ಷಗಳು; ಪುಷ್ಪಿತ ಕರವೀರ ಮತ್ತು ಸುಪುಷ್ಪಿತ ಪುನ್ನಾಗ; ಮಾಲತಿ-ಕುಂದ ಗುಲ್ಮಗಳು, ಭಾಂಡೀರ ಮತ್ತು ನಿಚುಲ; ಅಶೋಕ, ಸಪ್ತಪರ್ಣ, ಕೇತಕ, ಅತಿಮುಕ್ತಕ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ನಾನಾವಿಧ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಅದು ಸರ್ವತೋಭದ್ರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿತ—ಅಲಂಕೃತ ಪ್ರಮದೆಯಂತೆ. ಪುಷ್ಪಸಮೃದ್ಧ, ಮಹಾವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಆ ವನವು ಕೋಯಷ್ಟಿಕ, ಅರ್ಜುನಕ, ಶತಪತ್ರ ಹಾಗೂ ಕೀರಕ (ಶುಕ) ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ವಿಹಂಗಗಳ ನಾದದಿಂದ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಗೂಂಜುತ್ತಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಅವ್ಯಗ್ರರೂ ಸುಸಮಾಹಿತರೂ ಆದ ಇಬ್ಬರು ರಾಘವರು ಮುಂದಕ್ಕೆ ನಡೆದರು; ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸರೋವರತೀರದ ವನವನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸುತ್ತಲೇ ಹೋದರು.
Rama reached the Matanga lake which he could see from a distance and bathed in it.
FAQs
Dharma is shown as mental steadiness: even amid sensory beauty and wilderness sounds, the righteous remain composed and continue their duty-driven path.
Rāma and Lakṣmaṇa traverse the Pampā lakeside forest; the poet elaborates the flora and fauna to set the sacred, serene stage for upcoming encounters.
Self-control and equanimity—‘avyagra’ and ‘susamāhita’ portray the brothers as unshaken, focused, and ethically grounded.