Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

जटायुरावणयुद्धम्

Jatayu’s Combat with Ravana

तं प्रहृष्टं निधायाङ्के गच्छन्तं जनकात्मजाम्।गृध्रराजस्समुत्पत्य समभिद्रुत्य रावणम्।।।।समावार्य महातेजा जटायुरिदमब्रवीत्।

taṁ prahṛṣṭaṁ nidhāyāṅke gacchantaṁ janakātmajām | gṛdhrarājas samutpatya samabhidrutya rāvaṇam || samāvārya mahātejā jaṭāyur idam abravīt |

ಜನಕಾತ್ಮಜೆಯನ್ನು ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಹರ್ಷದಿಂದ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ರಾವಣನ ಮೇಲೆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಗೃಧ್ರರಾಜ ಜಟಾಯು ಏಕಾಏಕಿ ಹಾರಿಬಂದು, ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಮಾರ್ಗ ತಡೆದು ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ನುಡಿದನು.

तम्him (Rāvaṇa)
तम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
प्रहृष्टम्delighted
प्रहृष्टम्:
कर्म-विशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootप्र-हृष् (धातु)
Formकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘delighted’
निधायhaving placed
निधाय:
पूर्वकाल (Absolutive; prior action)
TypeVerb
Rootनि-धा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having placed’
अङ्केon the lap
अङ्के:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootअङ्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
गच्छन्तम्going
गच्छन्तम्:
कर्म-विशेषण (Qualifier of object)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formशतृ (present active participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘going’
जनकात्मजाम्Janaka's daughter (Sītā)
जनकात्मजाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootजनक-आत्मजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: जनकस्य आत्मजा (daughter of Janaka)
गृध्रराजःking of vultures
गृध्रराजः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootगृध्र-राज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: गृध्राणां राजा
समुत्पत्यhaving flown up
समुत्पत्य:
पूर्वकाल (Absolutive; prior action)
TypeVerb
Rootसम्-उत्-पत् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having flown up’
समभिद्रुत्यhaving rushed at
समभिद्रुत्य:
पूर्वकाल (Absolutive; prior action)
TypeVerb
Rootसम्-अभि-द्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having rushed at/chased’
रावणम्Rāvaṇa
रावणम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
समावार्यhaving blocked
समावार्य:
पूर्वकाल (Absolutive; prior action)
TypeVerb
Rootसम्-आ-वृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having obstructed/checked’
महातेजाःmighty
महातेजाः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootमहत्-तेजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः
जटायुःJaṭāyu
जटायुः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootजटायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (proper noun)
इदम्this
इदम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Seeing Sita, Janaka's daughter, happily carried away into the sky by Ravana on his lap. Jatayu, the mighty king of vultures chased him, and obstructing his path said :

J
Jatāyu
R
Rāvaṇa
J
Janakātmājā / Sītā

FAQs

Dharma includes moral intervention: one must not only fight injustice but also warn and restrain the wrongdoer.

Rāvaṇa resumes flight with Sītā; Jatāyu pursues, blocks him, and begins to address him.

Moral courage—the readiness to confront and correct wrongdoing.