Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

जटायुरावणयुद्धम्

Jatayu’s Combat with Ravana

सारथेश्चास्य वेगेन तुण्डेनैव महच्छिरः।पुनर्व्यपाहरच्छ्रीमान्पक्षिराजो महाबलः।।।।

sārathes cāsya vegena tuṇḍenaiva mahacchiraḥ | punar vyapāharac chrīmān pakṣirājo mahābalaḥ ||

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ, ಶ್ರೀಮಂತನೂ ಮಹಾಬಲನೂ ಆದ ಪಕ್ಷಿರಾಜನು ತನ್ನ ವೇಗದಿಂದ ಚಂಚುವಿನಿಂದ ಸಾರಥಿಯ ಮಹಾ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಭಾರಿಯಾಗಿ ಹೊಡೆದು ಚೂರಾಗಿಸಿದನು.

सारथेःof the charioteer
सारथेः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootसारथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
and
:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अस्यof him (Rāvaṇa)
अस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
वेगेनwith force
वेगेन:
करण/रीति (Instrument/Manner)
TypeNoun
Rootवेग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
तुण्डेनwith the beak
तुण्डेन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootतुण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
एवindeed/just
एव:
अवधारण (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारण-अव्यय (emphatic particle)
महत्great
महत्:
कर्म-विशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
शिरःhead
शिरः:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/पुनरावृत्ति-अव्यय (adverb: again)
व्यपाहरत्tore off/shattered
व्यपाहरत्:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootवि-अप-हृ (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
श्रीमान्glorious
श्रीमान्:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootश्रीमन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
पक्षिराजःking of birds
पक्षिराजः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपक्षि-राज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः: पक्षिणां राजा
महाबलःvery strong
महाबलः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootमहा-बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः: महत् बलम् यस्य

Again the glorious, powerful king of birds swiftly shattered the huge head of the charioteer with his beak.

J
Jatāyu
R
Rāvaṇa
C
charioteer (sārathi)

FAQs

In a dharmic struggle, decisive action may be necessary to stop ongoing harm—here, disabling the abductor’s means of escape.

Jatāyu attacks and kills the charioteer, further crippling Rāvaṇa’s flight.

Resolve and effectiveness in protecting dharma.