Next Verse

Shloka 1

जटायुरुपदेशः — Jatāyu Confronts Rāvaṇa

Ethical Admonition and Challenge

तं शब्दमवसुप्तस्तु जटायुरथ शुश्रुवे।निरीक्ष्य रावणं क्षिप्रं वैदेहीं च ददर्श सः।।।।

taṃ śabdam avasuptas tu jaṭāyur atha śuśruve |

nirīkṣya rāvaṇaṃ kṣipraṃ vaidehīṃ ca dadarśa saḥ || 3.50.1 ||

ವಿಶ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಜಟಾಯು ಆ ಕೂಗನ್ನು ಕೇಳಿದನು; ತಕ್ಷಣ ಮೇಲ್ನೋಟ ಹಾಕಿ ರಾವಣನನ್ನೂ ವೈದೇಹಿ ಸೀತೆಯನ್ನೂ ಕಂಡನು.

तम्that
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन)
शब्दम्sound
शब्दम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśabda (प्रातिपदिक)
FormPumliṅga (पुंलिङ्ग), Dvitīyā (2nd), Ekavacana
अवसुप्तःhaving been asleep
अवसुप्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootava√svap (धातु) + kta (क्त)
FormKta-participle (क्त-कृदन्त), Pumliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana; adjectival to jaṭāyuḥ; meaning 'having slept/reposing'
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormNipāta (निपात), adversative/emphatic particle
जटायुःJatāyu
जटायुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjaṭāyu (प्रातिपदिक)
FormPumliṅga, Prathamā, Ekavacana (proper noun)
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormNipāta/avyaya; sequential connector
शुश्रुवेheard
शुश्रुवे:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√śru (धातु)
FormLiṭ (लिट्, Perfect), Prathama-puruṣa (3rd/प्रथमपुरुष), Ekavacana; Parasmaipada
निरीक्ष्यhaving looked at
निरीक्ष्य:
Kriyā (क्रिया-अनुक्रम)
TypeVerb
Rootnir√īkṣ (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यप्), avyaya; prior action to main verb
रावणम्Rāvaṇa
रावणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrāvaṇa (प्रातिपदिक)
FormPumliṅga, Dvitīyā, Ekavacana (proper noun)
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkṣipra (प्रातिपदिक)
FormAdverbial accusative (क्रियाविशेषण-रूपेण द्वितीया एकवचन)
वैदेहीम्Vaidehī (Sītā)
वैदेहीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvaidehī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (स्त्रीलिङ्ग), Dvitīyā, Ekavacana (epithet of Sītā)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (समुच्चय-निपात), conjunction
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
FormLiṭ (लिट्, Perfect), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana; Parasmaipada
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPumliṅga, Prathamā, Ekavacana

While reposing, Jatayu heard the cry and at once looked up and saw Ravana and Vaidehi.

J
Jatāyu
R
Rāvaṇa
S
Sītā (Vaidehī)

FAQs

Dharma begins with responsiveness to adharma: hearing a distress-cry, the righteous do not remain indifferent but immediately investigate and act.

During Sītā’s abduction, Jatāyu hears her cry and immediately sees Rāvaṇa carrying her away.

Jatāyu’s vigilance and protective duty (rakṣā-dharma) toward the vulnerable.