Shloka 12

ये तीक्ष्णमन्त्रास्सचिवा भज्यन्ते सह तेन वै।विषमे तुरगा श्शीघ्रा मन्दसारथयो यथा।।।।

ye tīkṣṇamantrāḥ sacivā bhajyante saha tena vai | viṣame turagāḥ śīghrā mandasārathayo yathā ||

ಕಠೋರ ಹಾಗೂ ಅಯೋಗ್ಯ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಸಚಿವರು ಆ ಆಡಳಿತಗಾರನೊಡನೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ—ವಿಷಮ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಮಂದ ಸಾರಥಿಯ ಕೈಯಲ್ಲಿ ವೇಗದ ಕುದುರೆಗಳು ಹಾಳಾಗುವಂತೆ.

येwho (those who)
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; सम्बन्धवाचक (relative pronoun)
तीक्ष्णमन्त्राःharsh-counselled
तीक्ष्णमन्त्राः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootतीक्ष्ण-मन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; कर्मधारयः (तीक्ष्णाः मन्त्राः यस्य/ये = harsh in counsel)
सचिवाःministers
सचिवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसचिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्
भज्यन्तेare broken/ruined
भज्यन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभञ्ज् (धातु)
Formलट् (Present) आत्मनेपदम्; प्रथमपुरुषः बहुवचनम्; कर्मणि-प्रयोगः (passive sense: are broken/overthrown)
सहtogether with
सह:
Sahakari (सहकारी/association)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सह-योगे (with)
तेनwith him/that one
तेन:
Sahakari (सहकारी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया एकवचनम्; सर्वनाम
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात/particle; emphatic
विषमेon uneven (ground)
विषमे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootविषम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी एकवचनम्; अधिकरणे (locative)
तुरगाःhorses
तुरगाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतुरग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्
शीघ्राःswift
शीघ्राः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; तुरगाः इति विशेषणम्
मन्दसारथयः(when) the charioteers are slow
मन्दसारथयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमन्द-सारथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; कर्मधारयः (मन्दः सारथिः = slow charioteer)
यथाas
यथा:
Upamana (उपमान)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमानवाचक (comparative ‘as/like’)

Persons who walk the righteous path go down in this world along with their kith and kin due to the mistakes committed by others .

M
Mārīca
R
Rāvaṇa
S
saciva (ministers)
S
sārathi (charioteer)
T
turaga (horses)

FAQs

Adharma in policy and counsel harms both leadership and administration; collective responsibility in governance demands wise strategy.

Mārīca argues that destructive royal policy drags ministers down with the king, illustrated through a chariot metaphor.

Nīti (sound statecraft) and competent guidance—good leadership prevents even capable agents from failing.