Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

अरण्यकाण्डे एकोनत्रिंशः सर्गः

Sarga 29: Rama’s Admonition to Khara and the Shattering of the Mace

एवमुक्तस्तु रामेण कृद्धस्संरक्तलोचनः।प्रत्युवाच खरो रामं प्रहसन्क्रोधमूर्छितः।।।।

evam uktas tu rāmeṇa kṛddhaḥ saṃraktalocanaḥ | pratyuvāca kharo rāmaṃ prahasan krodhamūrcchitaḥ ||

ರಾಮನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದ ಖರನು ರೋಷಮೂರ್ಚಿತನಾಗಿ ನಕ್ಕು ರಾಮನಿಗೆ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದನು.

evamthus
evam:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (thus)
uktaḥaddressed
uktaḥ:
Karta (कर्ता/subject-qualifier)
TypeVerb
Rootvac (वच् धातु)
Formकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; kharaḥ-समन्वयः ('having been spoken to')
tubut
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (contrastive particle)
rāmeṇaby Rama
rāmeṇa:
Karana (करण/agent in passive)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
kṛddhaḥangry
kṛddhaḥ:
Karta (कर्ता/subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootkṛddha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; kharaḥ-विशेषणम्
saṅraktalocanaḥred-eyed
saṅraktalocanaḥ:
Karta (कर्ता/subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootsaṅrakta-locana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहिः ('whose eyes are reddened')
pratyuvācareplied
pratyuvāca:
Kriya (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Rootprati-vac (वच् धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
kharaḥKhara
kharaḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootkhara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
rāmamto Rama
rāmam:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
prahasanlaughing
prahasan:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण/concomitant action)
TypeVerb
Rootpra-has (हस् धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; kharaḥ-विशेषणम्
krodhamūrchitaḥovercome by anger
krodhamūrchitaḥ:
Karta (कर्ता/subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootkrodha-mūrchita (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः तृतीया-तत्पुरुषः (krodhena mūrchitaḥ = 'fainted/overcome with anger')

Challenged by Rama in that manner, Khara, his senses switched off, eyes turned red due to anger, replied laughing :

R
Rama
K
Khara

FAQs

Uncontrolled anger obscures discernment: the verse portrays rage as a force that disables right judgment, a key obstacle to dharma.

After Rama’s stern warning, the narrative describes Khara’s emotional state as he prepares to answer and fight.

By contrast, the implied virtue is self-mastery; Khara’s lack of it is highlighted through his rage-driven reaction.