Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

दूषणवधः

The Slaying of Dūṣaṇa and the Rout of Khara’s Host

अयं विनिहतस्संख्ये दूषणस्सपदानुगः।।3.26.24।।महत्या सेनया सार्धं युद्ध्वा रामं कुमानुषम्।शस्त्रैर्नानाविधाकारैर्हनध्वं सर्वराक्षसाः।।3.26.25।।

ayaṃ vinihataḥ saṅkhye dūṣaṇaḥ sa-padānugaḥ |

mahatyā senayā sārdhaṃ yuddhvā rāmaṃ kumānuṣam |

śastrair nānā-vidhākārair hanadhvaṃ sarva-rākṣasāḥ ||

ಈ ದುಷಣನು ತನ್ನ ಅನುಚರರೊಡನೆ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಸರ್ವ ರಾಕ್ಷಸರೇ! ಮಹಾಸೇನೆಯೊಡನೆ ಯುದ್ಧಮಾಡಿ, ನಾನಾವಿಧ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಆ ನೀಚ ಮಾನವ ರಾಮನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿರಿ.

ayamthis (one)
ayam:
कर्ता/निर्देश (Deictic subject)
TypeNoun
Rootidam (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
vinihataḥslain
vinihataḥ:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootvi-√han (धातु) + kta (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'दूषणः' इति विशेषण
saṅkhyēin battle
saṅkhyē:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootsaṅkhyā/saṅkhya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (saṅkhyā) / पुंलिङ्ग (saṅkhya) प्रचलित; सप्तमी, एकवचन; अर्थे 'रणे'
dūṣaṇaḥDūṣaṇa
dūṣaṇaḥ:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootdūṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
sapadānugaḥalong with his followers
sapadānugaḥ:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootsa + pada + anuga (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (with followers/attendants; lit. 'with foot-followers'); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'दूषणः' इति विशेषण
mahatyāwith great
mahatyā:
करण-विशेषण (Qualifier of instrument)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; 'सेनया' इति विशेषण
sēnayāwith an army
sēnayā:
करण (Karaṇa/Instrument/Accompaniment means)
TypeNoun
Rootsēnā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
sārdhamtogether with
sārdham:
सहकारक (Accompaniment)
TypeIndeclinable
Rootsārdham (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक (with/together with)
yuddhvāhaving fought
yuddhvā:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action)
TypeIndeclinable
Root√yudh (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund): having fought
rāmamRama
rāmam:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
kumānuṣamwretched human
kumānuṣam:
कर्म-विशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootku + mānuṣa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (bad/wretched human); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'रामम्' इति विशेषण (राक्षस-वाक्ये निन्दार्थम्)
śastraiḥwith weapons
śastraiḥ:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootśastra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
nānāvidhākāraiḥof many kinds
nānāvidhākāraiḥ:
करण-विशेषण (Qualifier of instrument)
TypeAdjective
Rootnānā + vidhā + ākāra (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (of various forms/kinds); पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; 'शस्त्रैः' इति विशेषण
hanadhvamkill (you all)
hanadhvam:
आज्ञार्थ-क्रिया (Command)
TypeVerb
Root√han (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन
sarvarākṣasāḥO all demons
sarvarākṣasāḥ:
सम्बोधन (Address/Vocative)
TypeNoun
Rootsarva + rākṣasa (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (all demons); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बोधनार्थे (vocative sense)

Dusana and his followers are killed in the battle. You, all the demons, along with your great army and different kinds of weapons should kill that wicked human being, Rama.

K
Khara
R
Rama
D
Dusana (Dūṣaṇa)
R
Rakshasas (Rākṣasāḥ)

FAQs

The verse illustrates adharma: Khara frames murder as duty and dehumanizes Rāma, showing how unrighteous aims corrupt speech and command.

Khara, after learning of Dūṣaṇa’s fall, exhorts all rākṣasas to attack Rāma with full force and varied weapons.

Negatively: the absence of discernment and restraint; Khara’s leadership is driven by vengeance rather than justice.