Adhyaya 46

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । श्रुतं मे ब्रह्मणा प्रोक्तं पुराणे पुण्यसम्मितम् । तीर्थानां तु सहस्राणि शतानि नियुतानि च

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದ, ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಮಾಣಿತವಾದ ವಚನವನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ; ತೀರ್ಥಗಳು ಸಾವಿರಗಳು, ನೂರಗಳು ಮತ್ತು ಅಯುತಗಳೂ ಇವೆ.

Verse 2

सर्वे पुण्याः पवित्राश्च गतिश्च परमा स्मृता । पृथिव्यां नैमिषं पुण्यमंतरिक्षे च पुष्करम्

ಈ ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳು ಪುಣ್ಯದಾಯಕವೂ ಪವಿತ್ರವೂ ಆಗಿವೆ; ಪರಮಗತಿಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೈಮಿಷ ಪುಣ್ಯ, ಅಂತరిక್ಷದಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಕರ ಪವಿತ್ರ.

Verse 3

प्रयागमपि लोकानां कुरुक्षेत्रं विशिष्यते । सर्वाणि संपरित्यज्य कथमेकं प्रशंससि

ಪ್ರಯಾಗವೂ ಜನರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವೇ; ಆದರೂ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಪರಿಗಣಿತ. ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನೀನು ಹೇಗೆ ಒಂದನ್ನೇ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತೀಯ?

Verse 4

अप्रमाणमिदं प्रोक्तमश्रद्धेयमनुत्तमम् । गतिं च परमां दिव्यां भोगांश्चैव यथेप्सितान्

ಇದು ಪ್ರಮಾಣವಿಲ್ಲದೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ—ಶ್ರದ್ಧೆಗೆ ಪಾತ್ರವಲ್ಲ, ಆದರೂ ಅನುತ್ತಮವೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ; (ಆದರೆ) ಪರಮ ದಿವ್ಯಗತಿಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಇಚ್ಛಿತ ಭೋಗಗಳನ್ನು ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 5

किमर्थमल्पयोगेन बहुधर्मं प्रशंससि । एतं मे संशयं ब्रूहि यथादृष्टं यथाश्रुतम्

ಸ್ವಲ್ಪ ಸಾಧನೆಯಿಂದಲೇ ಬಹುಧರ್ಮಗಳು ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ನೀನು ಏಕೆ ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತೀಯ? ನನ್ನ ಈ ಸಂಶಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸು—ನೀನು ಕಂಡಂತೆ, ಕೇಳಿದಂತೆ ಹೇಳು.

Verse 6

मार्कंडेय उवाच । अश्रद्धेयं न वक्तव्यं प्रत्यक्षमपि तद्भवेत् । नरस्य श्रद्दधानस्य पापोपहतचेतसः

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದರು—ಶ್ರದ್ಧೆಗೆ ಗ್ರಾಹ್ಯವಲ್ಲದ ವಿಷಯವನ್ನು (ಅಂತಹವನಿಗೆ) ಹೇಳಬಾರದು, ಅದು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ; ಪಾಪದಿಂದ ಆಘಾತಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸಿನ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ವಿಶ್ವಾಸ ಉದಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 7

अश्रद्दधानो ह्यशुचिर्दुर्मतिस्त्यक्तमंगलः । एते पातकिनः सर्वे तेनेदं भाषितं मया

ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಲ್ಲದವನು, ಅಶುಚಿ, ದುರ್ಮತಿ, ಮಂಗಳಾಚಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವನು—ಇವರೆಲ್ಲ ಪಾತಕಿಗಳು; ಅವರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ನಾನು ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದೆನು।

Verse 8

शृणु प्रयागमाहात्म्यं यथादृष्टं यथाश्रुतम् । प्रत्यक्षं च परोक्षं च यथान्यत्संभविष्यति

ಪ್ರಯಾಗದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕೇಳು—ಯಥಾದೃಷ್ಟಂ ಯಥಾಶ್ರುತಂ; ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವೂ ಪರೋಕ್ಷವೂ, ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವುದೂ ಹಾಗೆಯೇ।

Verse 9

यथैवान्यन्मया दृष्टं पुरा राजन्यथाश्रुतम् । शास्त्रं प्रमाणं कृत्वा तु पूज्यते योगमात्मनः

ಓ ರಾಜನೇ, ನಾನು ಹಿಂದೆ ಕಂಡಂತೆ ಮತ್ತು ಕೇಳಿದಂತೆ; ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆತ್ಮಯೋಗವನ್ನು ಪೂಜ್ಯವೆಂದು ಗೌರವಿಸಬೇಕು।

Verse 10

क्लिश्यते चापरस्तत्र नैव योगमवाप्नुयात् । जन्मांतरसहस्रेभ्यो योगो लभ्येत मानवैः

ಅಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಎಷ್ಟೇ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟರೂ ಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆಯದೇ ಇರಬಹುದು; ಮಾನವರಿಗೆ ಯೋಗವು ಸಾವಿರಾರು ಜನ್ಮಾಂತರಗಳ ನಂತರವೇ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 11

यथायोगसहस्रेण योगो लभ्येत मानवैः । यस्तु सर्वाणि रत्नानि ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छति

ಸಾವಿರ ಯೋಗಸಾಧನೆಗಳಿಂದ ಮಾನವರು ಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಯಾರು ಎಲ್ಲಾ ರತ್ನಗಳನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಆ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 12

तेन दानेन दत्तेन योगो लभ्येत मानवैः । प्रयागे तु मृतस्येदं सर्वं भवति नान्यथा

ಆ ದಾನವನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ಗా ನೀಡಿದರೆ ಮಾನವರು ಯೋಗ (ಆತ್ಮೈಕ್ಯ)ವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಫಲಿಸುತ್ತದೆ—ಇತರಥಾ ಅಲ್ಲ.

Verse 13

प्रधानहेतुं वक्ष्यामि श्रद्दधत्सु च भारत । यथा सर्वेषु भूतेषु सर्वत्रैव तु दृश्यते

ಓ ಭಾರತ, ಶ್ರದ್ಧೆಯುಳ್ಳವರಿಗೆ ನಾನು ಪ್ರಧಾನ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಅದು ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೇಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೋ ಹಾಗೆ.

Verse 14

ब्रह्म नैवास्ति वै किंचिद्यद्वक्तुं त्विदमुच्यते । यथा सर्वेषु भूतेषु ब्रह्म सर्वत्र पूज्यते

ನಿಜವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಹೊರತು ಹೇಳಬಹುದಾದುದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ—ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪೂಜ್ಯನು.

Verse 15

एवं सर्वेषु लोकेषु प्रयागः पूज्यते बुधैः । पूज्यते तीर्थराजस्य सत्यमेतद्युधिष्ठिर

ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಗವನ್ನು ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ತೀರ್ಥರಾಜನಾಗಿ ಅದು ಆರಾಧ್ಯ—ಓ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಇದು ಸತ್ಯ.

Verse 16

ब्रह्मापि स्मरते नित्यं प्रयागं तीर्थमुत्तमम् । तीर्थराजमनुप्राप्य नैवान्यत्किंचिदिच्छति

ಬ್ರಹ್ಮನೂ ನಿತ್ಯ ಪ್ರಯಾಗವೆಂಬ ಉತ್ತಮ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾನೆ. ತೀರ್ಥರಾಜನನ್ನು ಪಡೆದ ಮೇಲೆ ಅವನು ಮತ್ತೇನನ್ನೂ ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 17

को हि देवत्वमासाद्य मानुषत्वं चिकीर्षति । अनेनैवानुमानेन त्वं ज्ञास्यसि युधिष्ठिर

ಓ ಯುಧಿಷ್ಠಿರಾ! ದೇವತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದವನು ಮತ್ತೆ ಮಾನವತ್ವವನ್ನು ಬಯಸುವನೇ? ಈ ಅನುಮಾನದಿಂದಲೇ ನೀನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವಿ।

Verse 18

यथा पुण्यमपुण्यं वा तथैव कथितं मया । युधिष्ठिर उवाच । श्रुतं तद्यत्त्वया प्रोक्तं विस्मितोऽहं पुनः पुनः

“ಪುಣ್ಯವಾಗಲಿ ಅಪುಣ್ಯವಾಗಲಿ, ಹೇಗಿದೆಯೋ ಹಾಗೆಯೇ ನಾನು ಹೇಳಿದೆನು.” ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—“ನೀನು ಹೇಳಿದುದನ್ನು ಕೇಳಿದೆನು; ನಾನು ಮರುಮರು ಆಶ್ಚರ್ಯಪಡುತ್ತೇನೆ.”

Verse 19

कथं योगेन तत्प्राप्तिः स्वर्गलोकस्तु कर्मणा । तदा च लभते भोगान्गां च तत्कर्मणां फलम्

ಯೋಗದಿಂದ ಆ ಪ್ರಾಪ್ತಿ ಹೇಗೆ ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕವು ಕರ್ಮದಿಂದಲೇ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಅಲ್ಲವೇ? ಆಗ ಅವನು ಭೋಗಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಆ ಕರ್ಮಫಲವಾಗಿ ಗಂಗೆಯನ್ನೂ ಸೇರುತ್ತಾನೆ।

Verse 20

तानि कर्माणि पृच्छामि पुनर्यैः प्राप्यते महीम् । मार्कंडेय उवाच । शृणुराजन्महाबाहो यथोक्तकर्म्मणा मही

“ಮತ್ತೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಯಾವ ಕರ್ಮಗಳು ಕಾರಣವೋ ಅವನ್ನು ನಾನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ.” ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು—“ಓ ರಾಜಾ, ಮಹಾಬಾಹೋ! ಕೇಳು; ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೆ ಭೂಮಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.”

Verse 21

गामग्निं ब्राह्मणं शास्त्रं कांचनं सलिलं स्त्रियः । मातरं पितरं चैव यो निंदति नराधिप

ಹೇ ನರಾಧಿಪಾ! ಗೋವು, ಅಗ್ನಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಶಾಸ್ತ್ರ, ಕಂಚನ, ಜಲ, ಸ್ತ್ರೀಯರು ಹಾಗೂ ತಾಯಿ-ತಂದೆಗಳನ್ನು ನಿಂದಿಸುವವನು—

Verse 22

नैतेषामूर्ध्वगमनमेवमाह प्रजापतिः । एवं योगस्य संप्राप्तिः स्थानं परमदुर्लभम्

ಹೀಗೆ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಘೋಷಿಸಿದನು—ಇವರಿಗೆ ಊರ್ಧ್ವಗಮನವಿಲ್ಲ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಯೋಗಸಿದ್ಧಿಯಿಂದ ಪರಮದುರ್ಲಭ ಪದವು ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 23

गच्छंति नरकं घोरं ये नराः पापकारिणः । हस्त्यश्वं गामनड्वाहं मणिमुक्तादि कांचनम्

ಪಾಪಕರ್ಮ ಮಾಡುವ ಜನರು ಘೋರ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ—(ಪಾಪದಿಂದ) ಆನೆ-ಕುದುರೆ, ಹಸು-ಎತ್ತು, ಹಾಗೆಯೇ ಮಣಿ-ಮುತ್ತು ಮೊದಲಾದವು ಮತ್ತು ಚಿನ್ನವನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ.

Verse 24

परोक्षं हरते यस्तु पश्चाद्दानं प्रयच्छति । न ते गच्छंति वै स्वर्गं दातारो यत्र भोगिनः

ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಕದ್ದುಕೊಂಡು ನಂತರ ದಾನ ಮಾಡುವವನು—ಅಂತಹ ದಾತನು ನಿಜವಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಾರ್ಜಿತ ಫಲವನ್ನು ಭೋಗಿಸುವವರೇ ಇರುತ್ತಾರೆ.

Verse 25

अनेन कर्म्मणा युक्ताः पच्यंते नरकेऽधमाः । एवं योगं च धर्म्मं च दातारं च युधिष्ठिर

ಇಂತಹ ಕರ್ಮದಿಂದ ಬಂಧಿತರಾದ ಅಧಮರು ನರಕದಲ್ಲಿ ಯಾತನೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಯೋಗ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ದಾತ—ಇವುಗಳ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತುಕೋ.

Verse 26

यथा सत्यमसत्यं वा अस्ति नास्तीति यत्फलम् । निरुक्तं तु प्रवक्ष्यामि यथायं स्वयमाप्नुयात्

ಸತ್ಯವಾಗಲಿ ಅಸತ್ಯವಾಗಲಿ—‘ಇದೆ’ ‘ಇಲ್ಲ’ ಎಂದು ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಯಾವ ಫಲ ದೊರಕುತ್ತದೋ, ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ಅದನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಇದರಿಂದ ಈ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವತಃ ಅದನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ.

Verse 46

इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे प्रयागमाहात्म्ये । षट्चत्वारिंशोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಪದ್ಮ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಸ್ವರ್ಗಖಂಡದ ಪ್ರಯಾಗಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ನಲವತ್ತಾರನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।