
The Glory of Prayāga: Merit of Bathing, Remembrance, and Divine Protection
ಅಧ್ಯಾಯದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು—ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಗವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದರು? ಅಲ್ಲಿ ಮರಣ, ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ವಾಸದ ಫಲವೇನು? ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಋಷಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಕೇಳಿದ ಪುರಾತನ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ—ಪ್ರಯಾಗವು ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಪರಮ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದರ ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಾಗರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಬ್ರಹ್ಮಾ ಮತ್ತು ದೇವಗಣ, ಇಂದ್ರ, ಹರಿ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಮಹೇಶ್ವರ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಟವೃಕ್ಷದ ಬಳಿ) ಒಗ್ಗಟ್ಟಾಗಿ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ಪ್ರಯಾಗ ಸ್ಮರಣೆ, ದರ್ಶನ, ನಾಮೋಚ್ಚಾರ, ಅಲ್ಲಿನ ಮಣ್ಣನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು, ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಜಲಪಾನ—ಪ್ರತಿ ಹಂತವೂ ಪಾಪಕ್ಷಯಕರ, ವರಪ್ರದ ಮತ್ತು ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯಕ್ಕೂ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವದು. ಗಂಗಾ-ಯಮುನೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಸ್ನಾನದ ಫಲ ಸತ್ಯ, ಅಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ನಿಯಮದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಸಾಧಕರು—ಉದಾ. ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಿಂದ ಇರುವವನು—ಇಷ್ಟಫಲಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಶುಭಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 1
युधिष्ठिर उवाच । भगवञ्छ्रोतुमिच्छामि पुराकल्पे यथास्थितम् । कथं प्रयागगमनं नराणां तत्र कीदृशम्
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು— ಹೇ ಭಗವನ್! ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿ ನಡೆದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ. ಜನರು ಪ್ರಯಾಗಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ವರೂಪ ಹೇಗಿದೆ?
Verse 2
मृतानां का गतिस्तत्र स्नातानां चैव किं फलम् । ये वसंति प्रयागे तु ब्रूहि तेषां च किं फलम् । एतन्मे सर्वमाख्याहि परं कौतूहलं हि मे
ಅಲ್ಲಿ ಮೃತರಾದವರ ಗತಿ ಏನು? ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಯಾವ ಫಲ? ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರಿಗೆ ಯಾವ ಪುಣ್ಯಫಲ? ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ; ನನ್ನ ಕುತೂಹಲ ಅತ್ಯಂತವಾಗಿದೆ.
Verse 3
मार्कंडेय उवाच । कथयिष्यामि ते वत्स नाथेष्टं यच्च यत्फलम् । पुरा ऋषीणां विप्राणां कथ्यमानं मया श्रुतम्
ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು— ವತ್ಸಾ, ನಾಥನಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದುದು ಏನು ಮತ್ತು ಅದರ ಫಲ ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಹಿಂದೆ ಋಷಿಗಳೂ ಪಂಡಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.
Verse 4
आप्रयागात्प्रतिष्ठानाद्धर्मकी वासुकी ह्रदात् । कंबलाश्वतरौ नागौ नागाश्च बहुमूलिकाः
ಪ್ರಯಾಗದಿಂದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವರೆಗೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಧರ್ಮಕೀ ಮತ್ತು ವಾಸುಕೀ ಹ್ರದಗಳ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ, ಕಂಬಲ ಮತ್ತು ಅಶ್ವತರ ಎಂಬ ನಾಗರು ಹಾಗೂ ವಿಭಿನ್ನ ವಂಶಗಳ ಅನೇಕ ಇತರ ನಾಗರೂ ಇರುತ್ತಾರೆ.
Verse 5
एतत्प्रजापतिक्षेत्रं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् । अत्र स्नात्वा दिवं यांति ये मृतास्तेऽपुनर्भवाः
ಇದು ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರ; ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದವರು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಅವರಿಗೆ ಪುನರ್ಜನ್ಮವಿಲ್ಲ.
Verse 6
तत्र ब्रह्मादयो देवा रक्षां कुर्वंति संगताः । अन्ये च बहवस्तीर्थाः सर्वपापप्रणाशनाः
ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವರುಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಸೇರಿ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಅಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ತೀರ್ಥಗಳಿವೆ; ಅವು ಸರ್ವಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವು.
Verse 7
न शक्याः कथितुं राजन्बहुवर्षशतैरपि । संक्षेपेण प्रवक्ष्यामि प्रयागस्य च कीर्त्तनम्
ಓ ರಾಜನೇ, ಅನೇಕ ಶತವರ್ಷಗಳಾದರೂ (ಇದರ ಮಹಿಮೆ) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಗದ ಪವಿತ್ರ ಕೀರ್ತನೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
Verse 8
षष्टिर्धनुः सहस्राणि परिरक्षंति जाह्नवीम् । यमुनां रक्षति सदा सविता सप्तवाहनः
ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ಧನುರ್ಧಾರರು ಜಾಹ್ನವೀ (ಗಂಗೆ)ಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ; ಏಳು ಅಶ್ವವಾಹನನಾದ ಸವಿತಾ (ಸೂರ್ಯ) ಯಮುನೆಯನ್ನು ಸದಾ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
Verse 9
प्रयागं तु विशेषेण स्वयं रक्षति वासवः । मंडलं रक्षति हरिर्देवैः सह सुसंमतम्
ಪ್ರಯಾಗವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ವತಃ ವಾಸವ (ಇಂದ್ರ) ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ; ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಸಮ್ಮತಿಯಾಗಿ ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ಆ ಮಂಡಲವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾನೆ.
Verse 10
तं वटं रक्षते नित्यं शूलपाणिर्महेश्वरः । स्थानं रक्षति वै देवः सर्वपापहरं शुभम्
ಆ ವಟವೃಕ್ಷವನ್ನು ನಿತ್ಯ ಶೂಲಪಾಣಿಯಾದ ಮಹೇಶ್ವರನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಆ ದೇವನು ಶುಭವಾದ, ಸರ್ವಪಾಪಹರ ಸ್ಥಳವನ್ನೂ ಕಾಪಾಡುತ್ತಾನೆ.
Verse 11
अधर्मेण वृतो लोके नैव गच्छति तत्पदम् । स्वल्पमल्पतरं पापं यदा तस्य नराधिप
ಹೇ ನರಾಧಿಪಾ! ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಆವೃತನಾದವನು ಆ ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯನು. ಅವನ ಪಾಪ ಸ್ವಲ್ಪ—ಅತಿಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಸಹ ಅದು ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 12
प्रयागस्मरमाणस्य सर्वमायाति संक्षयम् । दर्शनात्तस्य तीर्थस्य नामसंकीर्तनादपि
ಪ್ರಯಾಗವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವವನಿಗೆ ಸಮಸ್ತ ಪಾಪ-ಮಲಿನಗಳು ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತವೆ; ಆ ತೀರ್ಥದ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೂ, ಅದರ ನಾಮಸಂಕೀರ್ತನೆಯಿಂದಲೂ ಸಹ.
Verse 13
मृत्तिका लभनाद्वापि नरः पापाद्विमुच्यते । पंचकुंडानि राजेंद्र येषां मध्ये तु जाह्नवी
ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರಾ! ಅಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಮೃತ್ತಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಮನುಷ್ಯನು ಪಾಪದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಐದು ಕುಂಡಗಳಿವೆ; ಅವುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಾಹ್ನವೀ (ಗಂಗಾ) ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
Verse 14
प्रयागे तु प्रविष्टस्य पापं क्षरति तत्क्षणात् । योजनानां सहस्रेषु गंगां स्मरति यो नरः
ಪ್ರಯಾಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವನ ಪಾಪವು ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಕರಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಸಾವಿರಾರು ಯೋಜನ ದೂರದಿಂದಲೂ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಮನುಷ್ಯನು ಪವಿತ್ರ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 15
अपि दुष्कृतकर्मासौ लभते परमां गतिम् । कीर्तनान्मुच्यते पापैर्दृष्ट्वा भद्राणि पश्यति
ದುಷ್ಕೃತಕರ್ಮ ಮಾಡಿದವನೂ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಕೀರ್ತನೆಯಿಂದ ಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಶುಭವನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನೇ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.
Verse 16
अवगाह्य च पीत्वा च पुनात्यासप्तमं कुलम् । सत्यवादी जितक्रोधो अहिंसां परमास्थितः
ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಆ ಜಲವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿದವನು ತನ್ನ ವಂಶದ ಏಳನೇ ತಲೆಮಾರಿನವರೆಗೂ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಸತ್ಯವಚನಿಯು, ಕ್ರೋಧಜಯಿಯು, ಪರಮ ಅಹಿಂಸೆಯಲ್ಲಿ ದೃಢನಿಷ್ಠನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ।
Verse 17
धर्मानुसारी तत्त्वज्ञो गोब्राह्मणहिते रतः । गंगायमुनयोर्मध्ये स्नातो मुच्येत किल्बिषात्
ಧರ್ಮಾನುಸಾರಿಯಾಗಿ ನಡೆದು, ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಗೋ-ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹಿತದಲ್ಲಿ ರತನಾಗಿರುವವನು—ಗಂಗಾ ಯಮುನೆಗಳ ಮಧ್ಯದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 18
मनसा चिंतितान्कामान्सम्यक्प्राप्नोति पुष्कलान् । ततो गत्त्वा प्रयागं तु सर्वदेवाभिरक्षितम्
ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಯಸಿದ ಸಮೃದ್ಧ ವರಫಲಗಳನ್ನು ಅವನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಸರ್ವ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿತವಾದ ಪ್ರಯಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು।
Verse 19
ब्रह्मचारी वसेन्मासं पितृदेवांश्च तर्पयेत् । ईप्सितांल्लभते कामान्यत्र तत्राभिजायते
ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯು ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ವಾಸಮಾಡಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೂ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು. ಅವನು ಇಷ್ಟಕಾಮಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರೂ ಶುಭಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 20
तपनस्य सुता देवी त्रिषु लोकेषु विश्रुता । समागता महाभागा यमुना यत्र निम्नगाः
ತಪನನ ಪುತ್ರಿಯಾದ, ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದ ಆ ದೇವಿ—ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ ಯಮುನಾ—ಯಮುನಾ ನದಿ ಹರಿಯುವ ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದಳು।
Verse 21
तत्र सन्निहितो नित्यं साक्षाद्देवो महेश्वरः । दुष्प्रापं मानुषैः पुण्यं प्रयागं तु युधिष्ठिर
ಅಲ್ಲಿ ಸాక్షಾತ್ ದೇವನಾದ ಮಹೇಶ್ವರನು ನಿತ್ಯವೂ ಸನ್ನಿಹಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಓ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಆ ಪುಣ್ಯಪ್ರದ ಪ್ರಯಾಗ ಮಾನವರಿಗೆ ದುರ್ಳಭಪ್ರಾಪ್ಯ.
Verse 22
देवदानवगंधर्वा ऋषयः सिद्धचारणाः । तत्रोपस्पृश्य राजेंद्र स्वर्गलोके महीयते
ದೇವರು, ದಾನವರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಋಷಿಗಳು, ಸಿದ್ಧರು, ಚಾರಣರು—ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
Verse 41
इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे एकचत्वारिंशोऽध्यायः
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಪದ್ಮ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಸ್ವರ್ಗಖಂಡದ ನಲವತ್ತೊಂದನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.
Read Padma Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.