Adhyaya 3

Verse 1

ऋषय ऊचुः । नदीनां पर्वतानां च नामधेयानि सर्वशः । तथा जनपदानां च ये चान्ये भूमिमाश्रिताः

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ನದಿಗಳೂ ಪರ್ವತಗಳೂ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ಜನಪದಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನೂ ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿರಿ।

Verse 2

प्रमाणं च प्रमाणज्ञ पृथिव्याः किल सर्वतः । निखिलेन समाचक्ष्व काननानि च सत्तम

ಹೇ ಪ್ರಮಾಣಜ್ಞ, ಹೇ ಸತ್ತಮ! ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಪ್ರಮಾಣ (ವಿಸ್ತಾರ)ವನ್ನು ನನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಾಗೂ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು; ಅದರ ಕಾನನಗಳನ್ನೂ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ವರ್ಣಿಸು।

Verse 3

सूत उवाच । पंचेमानि महाप्राज्ञ महाभूतानि संग्रहात् । जगतीस्थानि सर्वाणि समान्याहुर्मनीषिणः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ! ಈ ಪಂಚ ಮಹಾಭೂತಗಳು ಸಮೂಹರೂಪವಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸರ್ವತ್ರ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ; ಭೂತಲಸ್ಥ ಎಲ್ಲದರಿಗೂ ಇವೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಧಾರವೆಂದು ಮನುಷಿಗಳು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 4

भूमिरापस्तथा वायुरग्निराकाशमेव च । गुणोत्तराणि सर्वाणि तेषां भूमिः प्रधानतः

ಭೂಮಿ, ಜಲ, ವಾಯು, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತವೆ; ಆದರೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯೇ ಪ್ರಧಾನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 5

शब्दस्पर्शश्च रूपं च रसो गंधश्च पंचमः । भूमेरेतेगुणाः प्रोक्ता ऋषिभिस्तत्त्ववेदिभिः

ಶಬ್ದ, ಸ್ಪರ್ಶ, ರೂಪ, ರಸ ಮತ್ತು ಐದನೆಯದು ಗಂಧ—ಇವು ಭೂಮಿಯ ಗುಣಗಳೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ತತ್ತ್ವವೇದಿಗಳಾದ ಋಷಿಗಳು ಹೀಗೆ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ।

Verse 6

चत्वारोप्सुगुणा विप्रा गंधस्तत्र न विद्यते । शब्दः स्पर्शश्च रूपं च तेजसोथ गुणास्त्रयः

ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ! ಜಲದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಗುಣಗಳಿವೆ; ಅಲ್ಲಿ ಗಂಧವಿಲ್ಲ. ತೇಜಸ್ಸು (ಅಗ್ನಿ)ಯ ಗುಣಗಳು—ಶಬ್ದ, ಸ್ಪರ್ಶ ಮತ್ತು ರೂಪ—ಈ ಮೂರು.

Verse 7

शब्दः स्पर्शश्च वायोस्तु आकाशे शब्द एव च । एते पंच गुणा विप्रा महाभूतेषु पंचसु

ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶ ಗುಣಗಳಿವೆ; ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಶಬ್ದ ಮಾತ್ರವೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ಪಂಚ ಮಹಾಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪಂಚ ಗುಣಗಳು ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ.

Verse 8

वर्तंते सर्वलोकेषु येषु भूताः प्रतिष्ठिताः । अन्योन्यं नातिवर्तंते साम्यं भवति वै तदा

ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಭೂತತತ್ತ್ವಗಳು ಎಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿವೆಯೋ, ಅವು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ನಿಯಮದಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಅವು ಪರಸ್ಪರ ಮೀರಿಸದೆ ಇದ್ದಾಗಲೇ ಸಮತ್ವ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 9

यदा तु विषमीभावमाविशंति परस्परम् । तदा देहैर्देहवंतो व्यतिरोहंति नान्यथा

ಆದರೆ ಅವು ಪರಸ್ಪರ ವಿಷಮಭಾವಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ದೇಹವಂತರು ದೇಹಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಒಬ್ಬರೊಡನೆ ಒಬ್ಬರು ಘರ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ; ಬೇರೆ ಫಲವಿಲ್ಲ.

Verse 10

आनुपूर्व्या विनश्यंति जायंते चानुपूर्वशः । सर्वाण्यपरिमेयाणि तदेषां रूपमैश्वरम्

ಅವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ, ಕ್ರಮವಾಗಿಯೇ ಜನಿಸುತ್ತವೆ. ಅವೆಲ್ಲವೂ ಅಪರಿಮೇಯ—ಇದೇ ಅವುಗಳ ಐಶ್ವರ್ಯಮಯ ದಿವ್ಯ ಸ್ವರೂಪ.

Verse 11

यत्रयत्र हि दृश्यंते धावंति पांचभौतिकाः । तेषां मनुष्यास्तर्केण प्रमाणानि प्रचक्षते

ಎಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಪಂಚಭೌತಿಕ ವಸ್ತುಗಳು ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಕಾಣುತ್ತದೋ, ಅಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ತರ್ಕದ ಮೂಲಕ ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 12

अचिंत्याः खलु ये भावास्तान्न तर्केण साधयेत् । सुदर्शनं प्रवक्ष्यामि द्वीपं तु मुनिपुंगवाः

ಅಚಿಂತ್ಯವಾದ ಭಾವಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ತರ್ಕದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಬಾರದು. ಓ ಮುನಿಪುಂಗವರೇ, ಈಗ ‘ಸುದರ್ಶನ’ ಎಂಬ ದ್ವೀಪವನ್ನು ನಾನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 13

परिमंडलो महाभागा द्वीपोऽसौ चक्रसंस्थितः । नदीजलपरिच्छिन्नः पर्वतैश्चाब्धिसन्निभैः

ಓ ಮಹಾಭಾಗ, ಆ ದ್ವೀಪವು ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ಚಕ್ರದಂತೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ; ಅದು ನದಿಜಲಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿದ್ದು, ಸಮುದ್ರಸಮಾನ ವಿಶಾಲ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 14

पुरैश्च विविधाकारै रम्यैर्जनपदैस्तथा । वृक्षैः पुष्पफलोपेतैः संपन्नो धनधान्यवान्

ಅದು ವಿವಿಧ ಆಕಾರದ ನಗರಗಳೂ, ಮನೋಹರ ಜನಪದಗಳೂ ಹೊಂದಿತ್ತು; ಪುಷ್ಪ-ಫಲಭರಿತ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ, ಧನ-ಧಾನ್ಯಗಳಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿತ್ತು।

Verse 15

लवणेन समुद्रेण समंतात्परिवारितः । यथा हि पुरुषः पश्येदादर्शे मुखमात्मनः

ಅದು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ಲವಣಸಮುದ್ರದಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು—ಮನುಷ್ಯನು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡುವಂತೆ।

Verse 16

एवं सुदर्शनो द्वीपो दृश्यते चक्रमंडलः । द्विरंशे पिप्पलस्तस्य द्विरंशे च शशो महान्

ಹೀಗೆ ‘ಸುದರ್ಶನ’ ದ್ವೀಪವು ಚಕ್ರಮಂಡಲದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅದರ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಪಿಪ್ಪಲ ವೃಕ್ಷವಿದ್ದು, ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಶಶ (ದೊಡ್ಡ ಮೊಲ) ಇದೆ।

Verse 17

सर्वौषधिं समादाय सर्वतः परिवारितः । आपस्ततोन्या विज्ञेयाः शेषः संक्षेप उच्यते

ಸರ್ವ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ಪರಿವೃತನಾಗಿ ಇದ್ದಾಗ, ಹೇಳಿದುದರಿಂದಲೇ ಉಳಿದುದನ್ನೂ ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಇನ್ನು ಶೇಷವನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 18

ऋषय ऊचुः । उक्तो यस्य च संक्षेपो बुद्धिमन्विधिवत्त्वया । तत्त्वज्ञश्चासि सर्वस्य विस्तरं सूत नो वद

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ನೀನು ಬುದ್ಧಿಯಿಂದಲೂ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿಯೂ ಅದರ ಸಂಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದೀ. ನೀನು ಸರ್ವತತ್ತ್ವಜ್ಞನು, ಹೇ ಸೂತ! ಅದರ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ನಮಗೆ ಹೇಳು।

Verse 19

यावान्भूम्यवकाशोयं दृश्यते शशलक्षणे । तस्य प्रमाणं प्रब्रूहि ततो वक्ष्यसि पिप्पलम्

ಹೇ ಶಶಲಕ್ಷಣನೆ! ಕಾಣುವ ಈ ಭೂಮಿವಿಸ್ತಾರದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು; ನಂತರ ಪಿಪ್ಪಲ (ಅಶ್ವತ್ಥ) ವೃಕ್ಷದ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳಬಹುದು।

Verse 20

एवं तैः किल पृष्टः स सूतो वाक्यमथाब्रवीत् । सूत उवाच । प्रागायता महाप्राज्ञाः षडेते रत्नपर्वताः

ಹೀಗೆ ಅವರು ಕೇಳಿದಾಗ ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞರೇ! ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿರುವವು ಈ ಆರು ರತ್ನಸಮಾನ ಪರ್ವತಗಳು.”

Verse 21

अवगाढा ह्युभयतः समुद्रौ पूर्वपश्चिमौ । हिमवान्हिमकूटश्च निषधश्च नगोत्तमः

ಎರಡೂ ಕಡೆ—ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ—ಸಮುದ್ರಗಳು ಆಳವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವವು. (ಅಲ್ಲಿ) ಹಿಮವಾನ್, ಹಿಮಕೂಟ ಮತ್ತು ನಿಷಧ—ಇವು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತಗಳು.

Verse 22

नीलश्च वैडूर्यमयः श्वेतश्च शशिसन्निभः । सर्वधातुपिनद्धश्च शृंगवान्नामपर्वतः

ಶೃಂಗವಾನ್ ಎಂಬ ಪರ್ವತವೊಂದು ಇದೆ—ಅದು ನೀಲವರ್ಣದ ವೈಡೂರ್ಯಮಣಿಮಯ; ಶ್ವೇತವಾಗಿ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವದು, ಹಾಗೂ ನಾನಾವಿಧ ಧಾತುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ।

Verse 23

एते वै पर्वता विप्राः सिद्धचारणसेविताः । तेषामंतरविष्कुंभौ योजनानि सहस्रशः

ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ! ಇವೆಯೇ ಆ ಪರ್ವತಗಳು, ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಚಾರಣರು ಸೇವಿಸುವವು; ಇವುಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವು ಸಾವಿರಾರು ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ।

Verse 24

तत्र पुण्या जनपदास्तानि वर्षाणि सत्तमाः । वसंति तेषां सत्त्वानि नानाजातीनि सर्वशः

ಅಲ್ಲಿನ ಜನಪದಗಳು ಮತ್ತು ದೇಶಗಳು ಪುಣ್ಯಮಯ—ಅವು ನಿಜಕ್ಕೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರ್ಷಗಳು; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಾನಾ ಜಾತಿಯ ಜೀವಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 25

इदं तु भारतं वर्षं ततो हैमवतं परम् । हेमकूटात्परं चैव हरिवर्षं प्रचक्षते

ಇದೇ ಭಾರತವರ್ಷ; ಇದರ ಆಚೆಗೆ ಹೈಮವತವರ್ಷ; ಮತ್ತು ಹೇಮಕೂಟದ ಆಚೆಗೆ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುವುದು ಹರಿವರ್ಷ।

Verse 26

दक्षिणेन तु नीलस्य निषधस्योत्तरेण च । प्रागायतो महाभागा माल्यवान्नाम पर्वतः

ನೀಲ ಪರ್ವತದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಿಷಧದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿರುವ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ಮಾಲ್ಯವಾನ್ ಎಂಬ ಪರ್ವತವಿದೆ।

Verse 27

ततः परं माल्यवतः पर्वतो गंधमादनः । परिमंडलस्तयोर्मध्ये मेरुः कनकपर्वतः

ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂದೆ ಮಾಲ್ಯವತ್ ಪರ್ವತವೂ, ನಂತರ ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತವೂ ಇವೆ. ಆ ಎರಡರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಮಂಡಲಾಕಾರದ ಸ್ವರ್ಣಮಯ ಮೇರೂ ಪರ್ವತವು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 28

आदित्यतरुणाभासो विधूम इव पावकः । योजनानां सहस्राणि चतुरशीतिरुच्छ्रितः

ಅವನು ಸೂರ್ಯನ ಯೌವನ ಕాంతಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ, ಧೂಮರಹಿತ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ. ಅವನ ಎತ್ತರ ಎಂಭತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳು.

Verse 29

अधस्ताच्चतुरशीतिर्योजनानां द्विजोत्तमाः । ऊर्ध्वमधश्च तिर्यक्च लोकानावृत्य तिष्ठति

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ! ಅದು ಕೆಳಗಡೆಯೂ ಎಂಭತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಯೋಜನಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ; ಮೇಲೂ, ಕೆಳಗೂ, ಅಡ್ಡದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಹರಡಿ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿ ನಿಂತಿದೆ.

Verse 30

तस्य पार्श्वेष्वमी द्वीपाश्चत्वारः संस्थिता द्विजाः । भद्राश्वः केतुमालश्च जंबूद्वीपश्च सत्तमाः

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ! ಅದರ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಈ ನಾಲ್ಕು ದ್ವೀಪಗಳು ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ—ಭದ್ರಾಶ್ವ, ಕೇತುಮಾಲ ಮತ್ತು ಜಂಬೂದ್ವೀಪ; ಹೇ ಸತ್ತಮರೇ!

Verse 31

उत्तराश्चैव कुरुवः कृतपुण्य प्रतिश्रयाः । विहंगसुमुखो यस्तु सुपार्श्वस्यात्मजः किल

ಮತ್ತು ಉತ್ತರಕುರುಗಳೂ ಸಂಚಿತ ಪುಣ್ಯದ ಆಶ್ರಯಸ್ಥಾನಗಳು. ಅಲ್ಲಿ ‘ವಿಹಂಗಸುಮುಖ’ ಎಂಬವನು ಇದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸುಪಾರ್ಶ್ವನ ಪುತ್ರನು.

Verse 32

स वै विचिंतयामास सौवर्णान्प्रेक्ष्य वायसान् । मेरुरुत्तममध्यानामधमानां च पक्षिणाम्

ಸುವರ್ಣವರ್ಣದ ಕಾಗೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಚಿಂತಿಸಿದನು—ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉತ್ತಮ, ಮಧ್ಯಮ, ಅಧಮ ಎಂಬ ಭೇದಗಳಿವೆ; ಎಲ್ಲರೊಳಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿ ಮೇರుపರ್ವತವು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವಂತೆ।

Verse 33

अविशेषकरो यस्मात्तस्मादेनं त्यजाम्यहम् । तमादित्योनुपर्येति सततं ज्योतिषां वरः

ಯೋಗ್ಯವಾದ ಭೇದವನ್ನು ಮಾಡದಿರುವುದರಿಂದ ನಾನು ಅವನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತೇನೆ. ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಆದಿತ್ಯ (ಸೂರ್ಯ) ಅವನನ್ನು ಸದಾ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 34

चंद्रमाश्च सनक्षत्रो वायुश्चैव प्रदक्षिणः । स पर्वतो महाप्राज्ञा दिव्यपुष्पसमन्वितः

ಚಂದ್ರನು ನಕ್ಷತ್ರಗಳೊಡನೆ, ವಾಯುವೂ ಸಹ, ಶುಭ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಓ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ! ಆ ಪರ್ವತವು ದಿವ್ಯಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 35

भवनैरावृतैः सर्वैः र्जांबूनदमयैः शुभैः । तत्र देवगणा विप्रा गंधर्वासुरराक्षसाः

ಎಲ್ಲೆಡೆ ಶುಭ ಜಾಂಬೂನದ-ಸ್ವರ್ಣಮಯ ಭವನಗಳಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ, ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ದೇವಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಂಧರ್ವರು, ಅಸುರರು, ರಾಕ್ಷಸರು ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು।

Verse 36

अप्सरोगणसंयुक्ताः शैले क्रीडंति सर्वदा । तत्र ब्रह्मा च रुद्रश्च शक्रश्चापि सुरेश्वरः

ಅಪ್ಸರಾ ಗಣಗಳೊಡನೆ ಸೇರಿ ಅವರು ಆ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ, ರುದ್ರ ಮತ್ತು ದೇವೇಶ್ವರ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಕೂಡ ಇದ್ದಾನೆ।

Verse 37

समेत्य विविधैर्यज्ञैर्यजंतेऽनेक दक्षिणैः । तुंबुरुर्नारदश्चैव विश्वावसुर्हाहा हूहूः

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ನಾನಾವಿಧ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ವಿಧದ ದಕ್ಷಿಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ—ತುಂಭುರು, ನಾರದ, ಹಾಗೆಯೇ ವಿಶ್ವಾವಸು, ಹಾಹಾ, ಹೂಹೂ।

Verse 38

अभिगम्यामरश्रेष्ठं स्तुवंति विविधैः स्तवैः । सप्तर्षयो महात्मानः कश्यपश्च प्रजापतिः

ಅಮರಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ದೇವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪತಿ ಕಶ್ಯಪನು ವಿವಿಧ ಸ್ತವಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು।

Verse 39

तत्र गच्छंति भद्रं वः सदा पर्वणि पर्वणि । तस्यैव मूर्द्धन्युशना काव्यो दैत्यैर्महीयते

ನಿಮಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ—ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಸದಾ ಪರ್ವಣಿಪರ್ವಣಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಉಶನಾ ಕಾವ್ಯ (ಶುಕ್ರ) ದೈತ್ಯರಿಂದ ಮಹಿಮಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 40

तस्य हैमानि रत्नानि तस्यैते रत्नपर्वताः । तस्मात्कुबेरो भगवांश्चतुर्थं भागमश्नुते

ಅವನದೇ ಹೈಮ ರತ್ನಗಳು, ಅವನದೇ ಈ ರತ್ನಪರ್ವತಗಳು; ಆದ್ದರಿಂದ ಭಗವಾನ್ ಕುಬೇರನು ಆ ಸಂಪತ್ತಿನ ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 41

ततः कलांशं वित्तस्य मनुष्येभ्यः प्रयच्छति । पर्वतस्यांतरे दिव्यं सर्वर्तुकुसुमैश्चितम्

ನಂತರ ಅವನು ತನ್ನ ಸಂಪತ್ತಿನ ಒಂದು ಅಂಶವನ್ನು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಪರ್ವತದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸರ್ವ ಋತುಗಳ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾದ ದಿವ್ಯಸ್ಥಳವಿದೆ।

Verse 42

कर्णिकारवनं रम्यं शिलाजालसमुच्छ्रितम् । तत्र साक्षात्पशुपतिर्दिव्यभूतैः समावृतः

ಅಲ್ಲಿ ಶಿಲಾಜಾಲದಂತೆ ಎತ್ತರವಾಗಿ ನಿಂತ ಶಿಖರಗಳ ನಡುವೆ ಕರ್ಣಿಕಾರ ವೃಕ್ಷಗಳ ಮನೋಹರ ವನವಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಸాక్షಾತ್ ಪಶುಪತಿ ಶಿವನು ದಿವ್ಯ ಭೂತಗಣಗಳಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 43

उमासहायोभगवान्रमते भूतभावनः । कर्णिकारमयीं मालां बिभ्रदापादलंबिनीम्

ಉಮಾಸಹಿತನಾದ ಭಗವಾನ್ ಭೂತಭಾವನನು ಆನಂದದಿಂದ ವಿಹರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಕರ್ಣಿಕಾರ ಪುಷ್ಪಮಾಲೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಅದು ಪಾದಗಳವರೆಗೆ ಲಂಬಿಸಿದೆ.

Verse 44

त्रिभिर्नेत्रैः कृतोद्द्योतस्त्रिभिः सूर्यैरिवोदितैः । तमुग्रतपसः सिद्धाः सुव्रताः सत्यवादिनः

ಅವನು ತ್ರಿನೇತ್ರಗಳ ಕಿರಣದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು, ಮೂರು ಉದಯಿಸಿದ ಸೂರ್ಯರಂತೆ. ಉಗ್ರತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಿದ್ಧರಾದ, ಸುವ್ರತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸತ್ಯವಾದಿಗಳಾದ ಸಿದ್ಧ ಋಷಿಗಳು ಅವನನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಿದರು (ಸಮೀಪಿಸಿದರು).

Verse 45

पश्यंति नहि दुर्वृत्तैः शक्यो द्रष्टुं महेश्वरः । तस्य शैलस्य शिखरात्क्षीरधारा द्विजोत्तमाः

ದುರ್ವೃತ್ತರು ಅವನನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ; ದುಷ್ಟರಿಗೆ ಮಹೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನ ಸಾಧ್ಯವಲ್ಲ. ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಆ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಿಂದ ಕ್ಷೀರಧಾರೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.

Verse 46

विश्वरूपात्परमिता भीमनिर्घातनिस्वना । पुण्यापुण्यतमैर्जुष्टा गंगा भागीरथी शुभा

ಶುಭವಾದ ಭಾಗೀರಥೀ ಗಂಗೆಯು ವಿಶ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮೋತ್ತಮಳು; ಅವಳ ನಾದ ಭೀಕರವಾದ ಗುಡುಗು-ವಜ್ರಘಾತದಂತೆ ಮೊಳಗುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯವಂತರು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಪಾಪಿಗಳು—ಇಬ್ಬರೂ ಅವಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 47

प्लवंती च प्रवेगेन ह्रदे चंद्रमसः शुभे । तया ह्युत्पादितः पुण्यः स ह्रदः सागरोपमः

ಆಮೇಲೆ ಅವಳು ಮಹಾವೇಗದಿಂದ ಹರಿದು ಶುಭ ಚಂದ್ರಹ್ರದದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು; ಅವಳಿಂದಲೇ ಆ ಪುಣ್ಯ ಹ್ರದವು ಉದ್ಭವಿಸಿತು—ಸಮುದ್ರದಂತೆ ವಿಶಾಲವಾದುದು।

Verse 48

तां धारयामास तदा दुर्द्धरां पर्वतैरपि । शतं वर्षसहस्राणि शिरसैव पिनाकधृक्

ಆಗ ಪಿನಾಕಧಾರಿ ಶಿವನು—ಪರ್ವತಗಳಿಗೂ ದುರ್ಧರವಾದ ಅವಳನ್ನು—ತನ್ನ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆಯೇ ಧರಿಸಿ ಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು।

Verse 49

मेरोस्तु पश्चिमे पार्श्वे केतुमालो द्विजोत्तमाः । जंबूखंडे तु तत्रैव महाजनपदो द्विजाः

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಮೇರು ಪರ್ವತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಕೇತುಮಾಲ ದೇಶವಿದೆ; ಮತ್ತು ಜಂಬೂಖಂಡದಲ್ಲೇ ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾಜನಪದವಿದೆ, ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ।

Verse 50

आयुर्दशसहस्राणि वर्षाणां तत्र सत्तमाः । सुवर्णवर्णाश्च नरा स्त्रियश्चाप्सरसां समाः

ಹೇ ಸತ್ತಮರೇ, ಅಲ್ಲಿ ಆಯುಷ್ಯವು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು; ಪುರುಷರು ಸ್ವರ್ಣವರ್ಣದವರು, ಸ್ತ್ರೀಯರು ಅಪ್ಸರೆಯರ ಸಮಾನರು।

Verse 51

अनामया वीतशोका नित्यं मुदितमानसाः । जायंते मानवास्तत्र निस्तप्तकनकप्रभाः

ಅಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ರೋಗರಹಿತರು, ಶೋಕವಿರಹಿತರು, ಸದಾ ಹರ್ಷಿತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರ ಕಾಂತಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಪಿಸಿದ ಶುದ್ಧ ಚಿನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 52

गंधमादनशृंगेषु कुबेरः सह राक्षसैः । संवृतोप्सरसां संघैर्मोदते गुह्यकाधिपः

ಗಂಧಮಾದನ ಶಿಖರಗಳಲ್ಲಿ ಗುಹ್ಯಕಾಧಿಪತಿ ಕುಬೇರನು ರಾಕ್ಷಸರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಅಪ್ಸರಾಸಮೂಹಗಳಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ ಆನಂದದಿಂದ ವಿಹರಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 53

गंधमादनपार्श्वे तु परे विगतपातकाः । एकादशसहस्राणि वर्षाणां परमायुषः

ಆದರೆ ಗಂಧಮಾದನದ ಅತ್ತ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಪಾಪವಿಮುಕ್ತರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರ ಪರಮಾಯುಷ್ಯ ಹನ್ನೊಂದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು।

Verse 54

तत्र कृष्णा नरा विप्रास्तेजोयुक्ता महाबलाः । स्त्रियश्चोत्पलपत्राभाः सर्वाः सुप्रियदर्शनाः

ಅಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣವರ್ಣದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪುರುಷರು ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳಾಗಿದ್ದರು; ಸ್ತ್ರೀಯರು ಉತ್ಪಲಪತ್ರಸಮಾನ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳವರಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಅತಿಮನೋಹರರಾಗಿದ್ದರು।

Verse 55

नीलोत्पलधरं श्वेतं श्वेताद्धैरण्यकं वरम् । वर्षमैरावतं विप्रा नानाजनपदावृतम्

ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ! ಐರಾವತ-ವರ್ಷವು ನೀಲೋತ್ಪಲಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿ, ಶ್ವೇತಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ, ಆ ಶ್ವೇತತೆಯಿಗಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಸ್ವರ್ಣಕಾಂತಿಯಿಂದ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ನಾನಾ ಜನಪದಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 56

धनुखंडेः महाभागा द्वे वर्षे दक्षिणोत्तरे । इलावृत्तं मध्यगं तु पंचवर्षाणि चैव हि

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗರೇ! ಧನುಖಂಡದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಎಂಬ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿವೆ; ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಇಲಾವೃತ್ತವು ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 57

उत्तरोत्तरमेतेभ्यो वर्षमुद्रिच्यते गुणैः । आयुः प्रमाणमारोग्यं धर्मतः कामतोऽर्थतः

ಇವುಗಳ ನಂತರದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಭೂಮಿ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮೇಣ ಇನ್ನಷ್ಟು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗುತ್ತದೆ—ಆಯುಷ್ಯ, ಯಥೋಚಿತ ಪ್ರಮಾಣ (ದೇಹಬಲ), ಆರೋಗ್ಯ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಧರ್ಮ, ಕಾಮ, ಅರ್ಥಗಳ ಸಿದ್ಧಿಯೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 58

समन्वितानि भूतानि तेषु सर्वेषु सत्तमाः । एवमेषा महाभागाः पर्वतैः पृथिवी चिता

ಅವುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಸರ್ವ ಭೂತಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲಾಯಿತು; ಮತ್ತು ಅವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೂ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು। ಹೀಗೆ, ಓ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತರೇ, ಈ ಭೂಮಿ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಗುಡ್ಡೆಯಂತೆ ರಾಶಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟಿತು।

Verse 59

हेमकूटस्तु सुमहान्कैलासो नाम पर्वतः । तत्र वैश्रवणो देवो गुह्यकैः सह मोदते

ಹೇಮಕೂಟವೆಂದು ಖ್ಯಾತಿಯಾದ ಕೈಲಾಸ ಎಂಬ ಅತಿಮಹಾನ್ ಪರ್ವತವಿದೆ। ಅಲ್ಲಿ ದೇವ ವೈಶ್ರವಣ (ಕುಬೇರ) ಗುಹ್ಯಕರೊಂದಿಗೆ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 60

अस्त्युत्तरेण कैलासं मैनाकं पर्वतं प्रति । हिरण्यशृंगः सुमहान्दिव्यो मणिमयो गिरिः

ಕೈಲಾಸದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ, ಮೈನಾಕ ಪರ್ವತದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಹಿರಣ್ಯಶೃಂಗ ಎಂಬ ಅತಿಮಹಾನ್ ಪರ್ವತವಿದೆ—ಅದು ದಿವ್ಯ, ಮಣಿಮಯ ಗಿರಿ।

Verse 61

तस्य पार्श्वे महद्दिव्यं शुभ्रं कांचनवालुकम् । रम्यं विष्णुसरो नाम यत्र राजा भगीरथः

ಅದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತಾದ, ದಿವ್ಯವಾದ, ಶುಭ್ರ ಕಂಚನ-ವಾಲುಕೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾದ रम್ಯ ಸ್ಥಳವಿದೆ—‘ವಿಷ್ಣುಸರ’ ಎಂಬ ಸರೋವರ—ಅಲ್ಲಿ ರಾಜ ಭಗೀರಥನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು।

Verse 62

दृष्ट्वा भागीरथीं गंगामुवास बहुलाः समाः । यूपा मणिमयास्तत्र क्षेत्राश्चापि हिरण्मयाः

ಭಾಗೀರಥೀ ಗಂಗೆಯನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿ ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳು ವಾಸಿಸಿದನು. ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಯೂಪಗಳು ಮಣಿಮಯವಾಗಿದ್ದವು; ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೂ ಸ್ವರ್ಣಮಯವಾಗಿದ್ದವು.

Verse 63

तत्रेष्ट्वा तु गतः सिद्धिं सहस्राक्षो महायशाः । स्रष्टा भूतिपतिर्यत्र सर्वलोकैः सनातनः

ಅಲ್ಲಿ ಆರಾಧನೆ ಮಾಡಿ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಇಂದ್ರನು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು. ಅಲ್ಲಿ ಸನಾತನ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ—ಭೂತಿಪತಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ವಲೋಕಾಧಿಪತಿ—ವಿರಾಜಮಾನನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 64

उपास्यते तिग्मतेजा यत्र भूतः समंततः । नरनारायणौ ब्रह्मा मनुः स्थाणुश्च पंचमः

ಎಲ್ಲಿ ತೀಕ್ಷ್ಣತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಭಗವಂತನು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಭೂತಗಣಗಳಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ ಉಪಾಸಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೋ, ಅಲ್ಲಿ ನರ-ನಾರಾಯಣರು, ಬ್ರಹ್ಮ, ಮನು ಮತ್ತು ಐದನೇವಾಗಿ ಸ್ಥಾಣು (ಶಿವ) ಇದ್ದಾರೆ.

Verse 65

तत्र दिव्या त्रिपथगा प्रथमं तु प्रतिष्ठिता । ब्रह्मलोकादपाक्रांता सप्तधा प्रतिपद्यते

ಅಲ್ಲಿಯೇ ದಿವ್ಯ ತ್ರಿಪಥಗಾ (ಗಂಗೆ) ಮೊದಲಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಳಾದಳು. ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಿಂದ ಅವತರಿಸಿ ಅವಳು ಏಳು ಧಾರೆಗಳಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಾಳೆ.

Verse 66

वटोदका सा नलिनी पार्वती च सरस्वती । जंबूनदी च सीता च गंगा सिंधुश्च सप्तमी

ಆ (ಸಪ್ತಧಾರೆಗಳು) ಇವು—ವಟೋದಕಾ, ನಲಿನೀ, ಪಾರ್ವತೀ, ಸರಸ್ವತೀ, ಜಂಬೂನದೀ, ಸೀತಾ, ಗಂಗೆ ಮತ್ತು ಏಳನೆಯದು ಸಿಂಧು.

Verse 67

अचिंत्या दिव्यसंज्ञा सा प्रभावैश्च समन्विता । उपास्यते यत्र सत्रं सहस्रयुगपर्यये

ಅವಳು ಅಚಿಂತ್ಯಳು, ದಿವ್ಯನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿ, ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಅಲ್ಲಿ ಸಹಸ್ರ ಯುಗಗಳ ಪರ್ಯಂತ ಸತ್ರಯಾಗವು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಉಪಾಸಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

Verse 68

दृश्यादृश्या च भवति तत्रतत्र सरस्वती । एता दिव्याः सप्तगंगास्त्रिषुलोकेषु विश्रुताः

ಅಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿ ಕೆಲವೆಡೆ ದೃಶ್ಯಳಾಗಿ, ಕೆಲವೆಡೆ ಅದೃಶ್ಯಳಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ. ಇವೆಯೇ ದಿವ್ಯ ‘ಸಪ್ತಗಂಗೆಗಳು’, ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದವು.

Verse 69

रक्षांसि वै हिमवती हेमकूटे च गुह्यकाः । सर्पा नागाश्च निषधे गोकर्णं च तपोवनम्

ಹಿಮವತ್ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರ ವಾಸ, ಹೇಮಕೂಟದಲ್ಲಿ ಗುಹ್ಯಕರ ವಾಸ; ನಿಷಧದಲ್ಲಿ ಸರ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗಗಳು; ಗೋಕರ್ಣವು ತಪಸ್ಸಿನ ಪವಿತ್ರ ತಪೋವನವಾಗಿದೆ.

Verse 70

देवासुराणां सर्वेषां श्वेतः पर्वतमुच्यते । गंधर्वा निषधे नित्यं नीले ब्रह्मर्षयस्तथा

ಎಲ್ಲ ದೇವಾಸುರರಿಗೂ ‘ಶ್ವೇತ ಪರ್ವತ’ (ಆಸನಸ್ಥಾನ) ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ನಿಷಧದಲ್ಲಿ ಗಂಧರ್ವರು ನಿತ್ಯ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ‘ನೀಲ’ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 71

शृंगवांस्तु महाभागा देवानां प्रतिसंचरः । इत्येतानि महाभागाः सप्तवर्षाणि भागशः

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗರೇ! ಶೃಂಗವಾನ್ ದೇವತೆಗಳ ಸಂಚಾರದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಹೇ ಮಹಾಭಾಗರೇ, ಭಾಗಭಾಗವಾಗಿ ವಿಭಕ್ತವಾದ ಇವು ಏಳು ವರ್ಷಗಳು (ಸಪ್ತವರ್ಷಗಳು) ಆಗಿವೆ.

Verse 72

भूतान्युपनिविष्टानि गतिमंति ध्रुवाणि च । तेषामृद्धिर्बहुविधा दृश्यते देवमानुषा

ಭೂತಪ್ರಾಣಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಕೆಲವರು ಗತಿಮಾನರು, ಕೆಲವರು ಧ್ರುವದಂತೆ ಸ್ಥಿರರು. ಅವರ ಸಮೃದ್ಧಿ ಅನೇಕ ವಿಧವಾಗಿ ದೇವರಲ್ಲಿಯೂ ಮಾನವರಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

Verse 73

अशक्यं परिसंख्यातुं श्रद्धे या तु विभूषिता । यां तु पृच्छथ मां विप्रा दिव्यमेनां शशाकृतिम्

ವಿಭೂಷಿತಳಾದ ಆ ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ಎಣಿಸುವುದು ಅಶಕ್ಯ. ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ಚಂದ್ರಸಮಾನ ಆಕೃತಿಯ ಆ ದಿವ್ಯೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತೀರಿ.

Verse 74

पार्श्वे शशस्य द्वे वर्षे उक्ते ये दक्षिणोत्तरे । कर्णे तु नागद्वीपश्च काश्यपद्वीप एव च

ಶಶ (ಮೊಲಚಿಹ್ನ)ದ ಎರಡೂ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಎಂಬ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅದರ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ನಾಗದ್ವೀಪವೂ ಕಾಶ್ಯಪದ್ವೀಪವೂ ಇವೆ.

Verse 75

कर्णद्वीपशिलो विप्राः श्रीमान्मलयपर्वतः । एतद्द्वितीयं द्वीपस्य दृश्यते शशिसंस्थितम्

ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ಕರ್ಣದ್ವೀಪದ ಶಿಲಾಮಯ ಉನ್ನತಭಾಗವೇ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಮಲಯಪರ್ವತ. ಇದು ದ್ವೀಪದ ಎರಡನೆಯ ಲಕ್ಷಣ; ಚಂದ್ರಸ್ಥಿತಿಯಂತೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.