Adhyaya 28

Verse 1

नारद उवाच । ततो गच्छेत धर्म्मज्ञ धर्म्मतीर्थं पुरातनम् । यत्र धर्मो महाभागस्तप्तवानुत्तमं तपः

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಧರ್ಮಜ್ಞನೇ, ನಂತರ ಪುರಾತನ ಧರ್ಮತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾಭಾಗ ಧರ್ಮನು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ್ದನು.

Verse 2

तेन तीर्थं कृतं पुण्यं स्वेन नाम्ना च चिह्नितम् । तत्र स्नात्वा नरो राजन्धर्मशीलः समाहितः

ಅವನೇ ಆ ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ತನ್ನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಗುರುತಿಸಿದನು. ಓ ರಾಜನೇ, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ಧರ್ಮಶೀಲನಾಗಿ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 3

आसप्तमं कुलं चैव पुनीते नात्र संशयः । ततो गच्छेत धर्मज्ञ कलाप वनमुत्तमम्

ಅವನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ತನ್ನ ಕುಲದ ಏಳು ತಲೆಮಾರುಗಳವರೆಗೆ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಧರ್ಮಜ್ಞ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾಪ ವನಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು.

Verse 4

कृच्छ्रेण महता गत्वा तत्र स्नात्वा समाहितः । अग्निष्टोममवाप्नोति विष्णुलोकं च गच्छति

ಮಹಾ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ, ಸಮಾಹಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮ ಯಾಗಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ವಿಷ್ಣುಲೋಕಕ್ಕೂ ಗಮಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 5

सौगंधिकं वनं राजंस्ततो गच्छेत मानवः । यत्र ब्रह्मादयो देवा ऋषयश्च तपोधनाः

ಹೇ ರಾಜನ್, ಅಲ್ಲಿಂದ ಮಾನವನು ಸೌಗಂಧಿಕ ವನಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ತಪೋಧನ ಋಷಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 6

सिद्धचारणगंधर्वाः किन्नराः स महोरगाः । तद्वनं प्रविशन्नेव सर्वपापैः प्रमुच्यते

ಅಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧರು, ಚಾರಣರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಕಿನ್ನರರು ಮತ್ತು ಮಹೋರಗರು (ಮಹಾನಾಗರು) ಇರುತ್ತಾರೆ. ಆ ವನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಸರ್ವ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 7

ततो हि सा सरिच्छ्रेष्ठा नदीनामुत्तमा नदी । प्लक्षादेवी स्मृता राजन्महा पुण्या सरस्वती

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ರಾಜನ್, ಆಕೆ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠೆ—ಸರಿತಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ನದಿ. ಆಕೆ ಪ್ಲಕ್ಷಾದೇವಿ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ; ಮಹಾಪುಣ್ಯಮಯಿ ಸರಸ್ವತಿ.

Verse 8

तत्राभिषेकं कुर्वीत वल्मीकान्निःसृते जले । अर्चयित्वा पितॄन्देवानश्वमेधफलं लभेत्

ಅಲ್ಲಿ ವಲ್ಮೀಕದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಜಲದಿಂದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬೇಕು. ಪಿತೃಗಳನ್ನೂ ದೇವರನ್ನೂ ಅರ್ಚಿಸಿ ಅಶ್ವಮೇಧಯಾಗದ ಸಮಾನ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 9

ईशानाध्युषितं नाम तत्र तीर्थं सुदुर्लभम् । षड्गुणं यन्निपातेषु वल्मीकादिति निश्चयः

ಅಲ್ಲಿ ‘ಈಶಾನಾಧ್ಯುಷಿತ’ ಎಂಬ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭ ತೀರ್ಥವಿದೆ. ಸ್ನಾನ-ನಿಪಾತಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಷಡ್ಗುಣ ಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅದನ್ನು ‘ವಲ್ಮೀಕ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

Verse 10

कपिलानां सहस्रं च वाजिमेधं च विंदति । तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र दृष्टमेतत्पुरातनैः

ಹೇ ನರవ్యಾಘ್ರ! ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ಸಾವಿರ ಕಪಿಲಾ ಹಸುಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದ ಫಲವನ್ನೂ, ಅಶ್ವಮೇಧಯಾಗದ ಫಲವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಇದನ್ನು ಪುರಾತನರು ಕಂಡಿದ್ದಾರೆ.

Verse 11

सुगंधां शतकुंभां च पंचयज्ञं च भारत । अभिगम्य नरश्रेष्ठ स्वर्गलोके महीयते

ಹೇ ಭಾರತ! ಸುಗಂಧಾ, ಶತಕುಂಭಾ ಮತ್ತು ಪಂಚಯಜ್ಞ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಿ ಹೋಗುವ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 12

त्रिशूलपात्रं तत्रैव तीर्थमासाद्य दुर्लभम् । तत्राभिषेकं कुर्वीत पितृदेवार्चने रतः

ಅಲ್ಲಿಯೇ ‘ತ್ರಿಶೂಲಪಾತ್ರ’ ಎಂಬ ದುರ್ಲಭ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಸೇರಿ, ಪಿತೃ-ದೇವಾರ್ಚನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದವನು ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 13

गाणपत्यं च लभते देहं त्यक्त्वा न संशयः । ततो राजगृहं गच्छेद्देव्याः स्थानं सुदुर्लभम्

ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಅವನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಗಣಪತಿಯ ಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಣಪತ್ಯ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ದೇವಿಯ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಳಭ ಧಾಮವಾದ ರಾಜಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 14

शाकंभरीति विख्याता त्रिषुलोकेषु विश्रुता । दिव्यं वर्षसहस्रं च शाकेन किल भारत

ಅವಳು ‘ಶಾಕಂಭರೀ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿ ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲೂ ಖ್ಯಾತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಹೇ ಭಾರತ, ಅವಳು ಸಾವಿರ ದಿವ್ಯ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಶಾಕಗಳಿಂದಲೇ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದಳು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 15

आहारं सा कृतवती मासिमासि नराधिप । ऋषयोऽभ्यागतास्तत्र देव्या भक्तास्तपोधनाः

ಹೇ ನರಾಧಿಪ, ಅವಳು ತಿಂಗಳು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದಳು. ಅಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ಭಕ್ತರೂ ತಪೋಧನರೂ ಆದ ಋಷಿಗಳು ಆಗಮಿಸಿದರು.

Verse 16

आतिथ्यं च कृतं तेषां शाकेन किल भारत । ततः शाकंभरीत्येवं नाम तस्याः प्रतिष्ठितम्

ಹೇ ಭಾರತ, ಅವಳು ಶಾಕಗಳಿಂದಲೇ ಅವರಿಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ಮಾಡಿದಳು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದಕಾರಣ ಅವಳ ಹೆಸರು ‘ಶಾಕಂಭರೀ’ ಎಂದು ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು.

Verse 17

शाकंभरीं समासाद्य ब्रह्मचारी समाहितः । त्रिरात्रमुषितः शाकं भक्षयेन्नियतः शुचिः

ಶಾಕಂಭರಿಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಸಮಾಹಿತನಾಗಿರಲಿ. ಮೂರು ರಾತ್ರಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ನಂತರ ನಿಯಮಬದ್ಧನಾಗಿ ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಶಾಕವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಲಿ.

Verse 18

शाकाहारस्य यत्सम्यग्वर्षैर्द्वादशभिः फलम् । तत्फलं तस्य भवति देव्याश्छंदेन भारत

ಹೇ ಭಾರತ, ದೇವಿಯ ಛಂದಸ್ಸಿನಂತೆ ಯಾರು ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಶಾಕಾಹಾರದಿಂದ ಸಮ್ಯಕ್‌ವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನೇ ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 19

ततो गच्छेत्सुवर्णाख्यं त्रिषुलोकेषु विश्रुतम् । यत्र कृष्णः प्रसादार्थं रुद्रमाराधयत्पुरा

ಅನಂತರ ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ‘ಸುವರ್ಣ’ ಎಂಬ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಅಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಅನುಗ್ರಹಾರ್ಥವಾಗಿ ರುದ್ರನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದ್ದನು।

Verse 20

वरांश्च सुबहूंल्लेभे देवैरपि स दुर्ल्लभान् । उक्तश्च त्रिपुरघ्नेन परितुष्टेन भारत

ಅವನು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದುರ್ಲಭವಾದ ಅನೇಕ ವರಗಳನ್ನು ಪಡೆದನು. ಹೇ ಭಾರತ, ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ತ್ರಿಪುರಘ್ನ (ಶಿವ) ಅವನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 21

अपि चात्माप्रियतरो लोके कृष्ण भविष्यसि । त्वन्मुखं च जगत्कृत्स्नं भविष्यति न संशयः

ಮತ್ತೂ ಹೇ ಕೃಷ್ಣ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನೀನು ಸಮಸ್ತ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯನಾಗುವೆ; ನಿನ್ನ ಮುಖವೇ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಾಗುವುದು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 22

तत्राभिगम्य राजेंद्र पूजयित्वा वृषध्वजम् । अश्वमेधमवाप्नोति गाणपत्यं च विंदति

ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ವೃಷಧ್ವಜ (ಶಿವ)ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗದ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಜೊತೆಗೆ ಗಣಪತಿಯ ಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವೂ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 23

धूमावतीं ततो गच्छेत्त्रिरात्रमुषितो नरः । मनसा प्रार्थितान्कामांल्लभते नात्र संशयः

ನಂತರ ಮನುಷ್ಯನು ಧೂಮಾವತೀ ದೇವಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಮೂರು ರಾತ್ರಿಗಳು ವಾಸಿಸಿದರೆ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೊಂಡ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 24

देव्यास्तु दक्षिणार्धे नरथावर्त्तो नराधिप । तत्रागत्य तु धर्मज्ञ श्रद्दधानो जितेंद्रियः

ಓ ನರಾಧಿಪ! ದೇವಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನರಥಾವರ್ತವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು ಧರ್ಮಜ್ಞನು, ಶ್ರದ್ಧಾವಂತನು, ಜಿತೇಂದ್ರಿಯನು (ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಿ).

Verse 25

महादेवप्रसादेन गच्छेत परमां गतिम् । प्रदक्षिणमुपावृत्य गच्छेत भरतर्षभ

ಮಹಾದೇವನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಹಿಂದಿರುಗಿ, ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ, ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಲಿ.