Adhyaya 4

Verse 1

भीष्म उवाच । क्षीराब्धौ तु तथा लक्ष्मीः किलोत्पन्ना मया श्रुता । ख्यात्यां भृगोः समुत्पन्ना एतदाह कथं भवान्

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದಳೆಂದು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ಅವಳು ಭೃಗುಪತ್ನಿ ಖ್ಯಾತಿಯಿಂದ ಜನಿಸಿದಳೆಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ನೀವು ಹೇಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೀರಿ?

Verse 2

कथं च दक्षदुहिता देहं त्यक्तवती शुभा । मेनायां गर्भसंभूतिमुमाया जन्म एव च

ಮತ್ತು ಶುಭಳಾದ ದಕ್ಷಕನ್ಯೆ ದೇಹವನ್ನು ಹೇಗೆ ತ್ಯಜಿಸಿದಳು? ಹಾಗೆಯೇ ಮೇನೆಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಸಂಭವವಾಗಿ ಉಮೆಯ ಜನ್ಮ ಹೇಗೆ ಆಯಿತು?

Verse 3

किमर्थं देवदेवेन पत्नी हैमवती कृता । विरोधं चाथ दक्षेण भगवांस्तु ब्रवीतु मे

ದೇವದೇವನು ಹೈಮವತಿಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಏಕೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು? ದಕ್ಷನೊಂದಿಗೆ ವಿರೋಧ ಏಕೆ ಉಂಟಾಯಿತು? ಹೇ ಭಗವನ್, ದಯಮಾಡಿ ನನಗೆ ಹೇಳು।

Verse 4

पुलस्त्य उवाच । इदं च शृणु भूपाल यत्पृष्टोहमिह त्वया । श्रीसंबंधो मयाप्येष श्रुत आसीत्पितामहात्

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಭೂಪಾಲ, ಇದನ್ನೂ ಕೇಳು; ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿರುವುದರಿಂದ. ಶ್ರೀಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಈ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನಾನೂ ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನಿಂದ ಕೇಳಿದ್ದೆನು।

Verse 5

अत्रिपुत्रस्तु दुर्वासाः परिभ्राम्यन्महीमिमाम् । विद्याधरीकरेमालां दृष्ट्वा सौगन्धिकीं शुभाम्

ಅತ್ರಿಪುತ್ರ ದುರ್ವಾಸನು ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾಧರಿಯ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸುಗಂಧಿತ ಸೌಗಂಧಿಕಾ ಹೂವಿನ ಶುಭ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಕಂಡನು।

Verse 6

याचयामास मे देहि जटाजूटे करोम्यहम् । इति विद्याधरी तेन पृष्टा सा ऋषिणा तथा

ಅವನು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು—“ನನಗೆ ಕೊಡು; ನಾನು ಅದನ್ನು ಜಟಾಜೂಟದಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತೇನೆ.” ಹೀಗೆ ಆ ಋಷಿ ಕೇಳಿದಾಗ ಆ ವಿದ್ಯಾಧರಿ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು।

Verse 7

ददौ तस्मै मुदायुक्ता तां मालां स तदा नृप । गृहीत्वा सुचिरं कालं शिरोमालां बबंध ह

ಅವಳು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಆ ಮಾಲೆಯನ್ನು ನೀಡಿದಳು. ನಂತರ, ಹೇ ನೃಪ, ಅವನು ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಹುಕಾಲ ಶಿರೋಮಾಲೆಯಾಗಿ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಧರಿಸಿದನು।

Verse 8

उन्मत्त प्रेतवद्विप्रः शोभमानोब्रवीदिदम् । इयं विद्याधरी कन्या पीनोन्नत पयोधरा

ಉನ್ಮತ್ತನಾಗಿ ಪ್ರೇತಸಮಾನನಾದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು, ಶೋಭೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ, ಹೀಗೆಂದನು— “ಇವಳು ವಿದ್ಯಾಧರೀ ಕನ್ಯೆ; ಅವಳ ಸ್ತನಗಳು ಪುಷ್ಟಿಯಾಗಿ ಉನ್ನತವಾಗಿವೆ।”

Verse 9

शोभालंकारसौभाग्यैर्युक्ता दृष्टा ततो मनः । क्षोभमायाति मे चाद्य नाहं कामे विचक्षणः

ಅವಳನ್ನು—ಶೋಭೆ, ಆಭರಣ, ಸೌಭಾಗ್ಯಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿ—ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಇಂದು ಸಹಸಾ ಕ್ಷೋಭಗೊಂಡಿತು; ಆದರೆ ಕಾಮವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ವಿಚಕ್ಷಣನಲ್ಲ।

Verse 10

व्रजामि तावदन्यत्र सौभाग्यं स्वं प्रदर्शयन् । एवमुक्त्वा स राजेंद्र परिबभ्राम मेदिनीम्

“ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ನಾನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ, ನನ್ನ ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾ.” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಅವನು ಭೂಮಿಯನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸಂಚರಿಸಿದನು।

Verse 11

ऐरावतं समारूढं राजानं त्रिदिवौकसाम् । त्रैलोक्याधिपतिं शक्रं भ्राजमानं शचीपतिम्

ಅವನು ಐರಾವತದ ಮೇಲೆ ಆರೂಢನಾದ, ತ್ರಿದಿವವಾಸಿಗಳ ರಾಜ, ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಾಧಿಪತಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಶಚೀಪತಿ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನನ್ನು ಕಂಡನು।

Verse 12

तामात्मशिरसो मालां भ्रमदुन्मत्तषट्पदाम् । आदायामरराजाय चिक्षेपोन्मत्तवन्मुनिः

ತನ್ನ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲಿದ್ದ ಆ ಮಾಲೆಯನ್ನು—ಅದರ ಸುತ್ತ ಮದೋನ್ಮತ್ತ ಜೇನುನೊಣಗಳು ಸುತ್ತುತ್ತಿದ್ದವು—ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಉನ್ಮತ್ತನಂತೆ ಆ ಮುನಿಯು ಅಮರರಾಜನ ಮೇಲೆ ಎಸೆದನು।

Verse 13

गृहीत्वा देवराजेन माला सा गजमूर्द्धनि । मुक्ता रराज सा माला कैलासे जाह्नवी यथा

ದೇವರಾಜನು ಆ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಗಜಮಸ್ತಕದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟನು; ಮುಕ್ತಾಮಾಲೆಯಂತೆ ಅದು ಕೈಲಾಸದಲ್ಲಿ ಜಾಹ್ನವಿ (ಗಂಗೆ)ಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ಶೋಭಿಸಿತು।

Verse 14

मदांधकारिताक्षोसौ गंधाघ्राणेन वारणः । करेणादाय चिक्षेप तां मालां पृथिवीतले

ಮದಾಂಧಕಾರದಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮಸುಕಾದ ಆ ವರಣವು ಸುಗಂಧವನ್ನು ಘ್ರಾಣಿಸಿ; ನಂತರ ಸೊಂಡಿಲಿನಿಂದ ಮಾಲೆಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಭೂಮಿತಲಕ್ಕೆ ಎಸೆದನು।

Verse 15

ततश्चुक्रोध भगवान्दुर्वासा मुनिपुंगवः । राजेंद्रदेवराजानं क्रुद्धश्चेदमुवाच ह

ಆಗ ಮುನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭಗವಾನ್ ದುರ್ವಾಸ ಮುನಿಪುಂಗವನು ಕೋಪಗೊಂಡನು; ಕೋಪದಿಂದ ರಾಜಾಧಿರಾಜ ದೇವರಾಜನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು।

Verse 16

ऐश्वर्यमददुष्टात्मन्नतिस्तब्धोसि वासव । श्रियोधामस्रजं यस्मान्मद्दत्तान्नाभिनंदसि

ಹೇ ವಾಸವ! ಐಶ್ವರ್ಯಮದವು ನಿನ್ನ ಅಂತರಾತ್ಮವನ್ನು ಮಲಿನಗೊಳಿಸಿದೆ; ನೀನು ಅತ್ಯಂತ ಅಹಂಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದೀಯ. ನಾನು ನೀಡಿದ, ಶ್ರೀಯ ಧಾಮವಾದ ಆ ಮಾಲೆಯನ್ನು ನೀನು ಆದರದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 17

त्रैलोक्यश्रीरतो मूढ विनाशमुपयास्यति । मद्दत्ता भवता माला क्षिप्ता यस्मान्महीतले

ಹೇ ಮೂಢನೇ! ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಶ್ರೀಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿ ನೀನು ವಿನಾಶವನ್ನು ಹೊಂದುವಿ; ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ನೀಡಿದ ಮಾಲೆಯನ್ನು ನೀನು ಭೂಮಿತಲಕ್ಕೆ ಎಸೆದಿದ್ದೀ।

Verse 18

तस्मात्प्रणष्टलक्ष्मीकं त्रैलोक्यं ते भविष्यति । यस्य संजातकोपस्य भयमेति चराचरम्

ಆದುದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ ತ್ರಿಲೋಕವು ಲಕ್ಷ್ಮೀ-ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಲ್ಲದೆ ಆಗುವುದು; ಅವನ ಕ್ರೋಧ ಉದಯಿಸಿದಾಗ ಚರಾಚರ ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 19

तं मां त्वमतिगर्वेण देवराजावमन्यसे । महेंद्रो वारणस्कंधादवतीर्य त्वरान्वितः

ಅತಿಗರ್ವದಿಂದ ‘ನಾನೇ ದೇವರಾಜ’ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುತ್ತೀಯ; ಆಗ ಮಹೇಂದ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಆನೆಯ ಭುಜದಿಂದ ಇಳಿದು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಬಂದನು।

Verse 20

प्रसादयामास मुनिं दुर्वाससमकल्मषम् । प्रसाद्यमानः स तदा प्रणिपातपुरःसरम्

ಅವನು ಪಾಪರಹಿತ ಮುನಿ ದುರ್ವಾಸರನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದನು; ಅವರನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಆ ವಿನಂತಿ ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ಪ್ರಣಾಮದಿಂದ ಮುನ್ನಡೆದಿತು।

Verse 21

नाहं क्षमिष्ये बहुना किमुक्तेन शतक्रतो । इत्युक्त्वा प्रययौ विप्रो देवराजोपि तं पुनः

‘ನಾನು ಕ್ಷಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಹೆಚ್ಚು ಮಾತಿನಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ, ಓ ಶತಕ್ರತೋ!’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೊರಟನು; ದೇವರಾಜ (ಇಂದ್ರ) ಕೂಡ ಮತ್ತೆ ಅವನ ಹಿಂದೆ ಹೋದನು।

Verse 22

आरुह्यैरावतं नागं प्रययावमरावतीम् । ततः प्रभृति निःश्रीकं सशक्रं भुवनत्रयम्

ಐರಾವತ ಆನೆಯನ್ನು ಏರಿ ಅವನು ಅಮರಾವತಿಗೆ ಹೊರಟನು; ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ತ್ರಿಭುವನವೂ ಶ್ರೀ-ತೇಜಸ್ಸಿಲ್ಲದೆ ಆಯಿತು।

Verse 23

न यज्ञाः संप्रवर्तंते न तपस्यंति तापसाः । न च दानानि दीयंते नष्टप्रायमभूज्जगत्

ಯಜ್ಞಗಳು ಮುಂದುವರಿಯಲಿಲ್ಲ, ತಪಸ್ವಿಗಳು ತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸಲಿಲ್ಲ; ದಾನವೂ ನೀಡಲಿಲ್ಲ—ಜಗತ್ತು ಪ್ರಾಯಃ ನಾಶಪ್ರಾಯವಾಯಿತು।

Verse 24

एवमत्यंतनिःश्रीके त्रैलोक्ये सत्त्ववर्जिते । देवान्प्रतिबलोद्योगं चक्रुर्दैतेयदानवाः

ಹೀಗೆ ತ್ರಿಲೋಕವೂ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಹೀನವಾಗಿ ಸತ್ತ್ವವರ್ಜಿತವಾಗಿದ್ದಾಗ, ದೈತ್ಯ-ದಾನವರು ದೇವರ ವಿರುದ್ಧ ಬಲಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು।

Verse 25

विजितास्त्रिदशा दैत्यैरिंद्राद्याः शरणं ययुः । पितामहं महाभागं हुताशनपुरोगमाः

ದೈತ್ಯರಿಂದ ಜಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇಂದ್ರಾದಿ ತ್ರಿದಶ ದೇವರುಗಳು, ಹುತಾಶನನಾದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಮುಂಚಿಟ್ಟು, ಮಹಾಭಾಗ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನ ಶರಣಿಗೆ ಹೋದರು।

Verse 26

यथावत्कथिते देवैर्ब्रह्मा प्राह तथा सुरान् । क्षीरोदस्योत्तरं कूलं जगाम सहितः सुरैः

ದೇವರುಗಳು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಹಾಗೆಯೇ ಸುರರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು; ನಂತರ ಸುರರೊಂದಿಗೆ ಕ್ಷೀರಸಾಗರದ ಉತ್ತರ ತೀರಕ್ಕೆ ಹೋದನು।

Verse 27

गत्वा जगाद भगवान्वासुदेवं पितामहः । उत्तिष्ठ विष्णो शीघ्रं त्वं देवतानां हितं कुरु

ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಪಿತಾಮಹನು ಭಗವಾನ್ ವಾಸುದೇವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಎದ್ದೇಳು, ವಿಷ್ಣೋ! ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ದೇವತೆಗಳ ಹಿತವನ್ನು ಮಾಡು।”

Verse 28

त्वया विना दानवैस्तु जिताः सर्वे पुनःपुनः । इत्युक्तः पुंडरीकाक्षः पुरुषः पुरुषोत्तमः

“ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ದಾನವರಿಂದ ಪುನಃಪುನಃ ಸೋಲುತ್ತೇವೆ.” ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ, ಪದ್ಮನೇತ್ರನಾದ ಪರಮಪುರುಷ ಪುರುಷೋತ್ತಮನು ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದನು.

Verse 29

अपूर्वरूपसंस्थानान्दृष्ट्वा देवानुवाच ह । तेजसो भवतां देवाः करिष्याम्युपबृंहणम्

ದೇವರ ಅಪೂರ್ವ ರೂಪ-ಸ್ವಭಾವಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ದೇವರೇ, ನಿಮ್ಮ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ನಾನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತೇನೆ.”

Verse 30

वदाम्यहं यत्क्रियतां भवद्भिस्तदिदं सुराः । आनीय सहिता दैत्यैः क्षीराब्धौ सकलौषधीः

ಹೇ ಸುರರೇ, ನೀವು ಮಾಡಬೇಕಾದುದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ದೈತ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ತಂದು ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಹಾಕಿರಿ.

Verse 31

मंथानं मंदरं कृत्वा नेत्रं कृत्वा च वासुकिम् । मथ्यताममृतं देवाः सहाये मय्यवस्थिते

ಮಂದರವನ್ನು ಮಥನದಂಡವಾಗಿ, ವಾಸುಕಿಯನ್ನು ಹಗ್ಗವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಹೇ ದೇವರೇ, ಅಮೃತವನ್ನು ಮಥಿಸಿ; ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ನಿಂತಿರುತ್ತೇನೆ.

Verse 32

सामपूर्वं च दैतेयांस्तत्र सम्भाष्य कर्मणि । समानफलभोक्तारो यूंय चात्र भविष्यथ

ಮತ್ತೆ ಮೊದಲು ಅಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಸಾಮೋಪಾಯದಿಂದ ಮಾತಾಡಿ ಈ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಿರಿ; ಇಲ್ಲಿ ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾನ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವವರಾಗುವಿರಿ.

Verse 33

मथ्यमाने च तत्राब्धौ यत्समुत्पद्यतेऽमृतम् । तत्पानाद्बलिनो यूयममराः संभविष्यथ

ಆ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಮಥಿಸುವಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಅಮೃತವನ್ನು ಪಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ನೀವು ಬಲಿಷ್ಠರಾಗಿ ಅಮರ ದೇವತೆಗಳಾಗುವಿರಿ।

Verse 34

तथैवाहं करिष्यामि यथा त्रिदशविद्विषः । न प्राप्स्यंत्यमृतं देवाः केवलं क्लेशभागिनः

ನಾನು ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ—ದೇವಶತ್ರುಗಳಾದ ಅಸುರರು ಅಮೃತವನ್ನು ಪಡೆಯದಂತೆ; ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಕೇವಲ ಕಷ್ಟದ ಪಾಲು ದೊರಕುವಂತೆ।

Verse 35

इत्युक्ता देवदेवेन सर्व एव ततः सुराः । संधानमसुरैः कृत्वा यत्नवंतोऽमृतेभवन्

ದೇವದೇವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಅಸುರರೊಂದಿಗೆ ಸಂಧಾನ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಮೃತಸಾಧನೆಗೆ ತೊಡಗಿದರು।

Verse 36

सर्वौषधीः समानीय देवदैतेयदानवाः । क्षिप्त्वा क्षीराब्धिपयसि शरदभ्रामलत्विषि

ಎಲ್ಲ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ದೇವರು, ದೈತ್ಯರು, ದಾನವರು ಅವನ್ನು ಶರದ್ಭ್ರಗಳ ಕಾಂತಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಕ್ಷೀರಸಾಗರದ ಹಾಲಿನ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಎಸೆದರು।

Verse 37

मंथानं मंदरं कृत्वा नेत्रं कृत्वा च वासुकिम् । ततो मथितुमारब्धा राजेंद्र तरसामृतम्

ಮಂದರ ಪರ್ವತವನ್ನು ಮಥನದಂಡವನ್ನಾಗಿ, ವಾಸುಕಿಯನ್ನು ನೇತ್ರ (ಹಗ್ಗ)ವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಅವರು ನಂತರ ವೇಗವಾಗಿ ಅಮೃತಾರ್ಥ ಮಥನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು।

Verse 38

विबुधाः सहिताः सर्वे यतः पुच्छं ततः स्थिताः । विष्णुना वासुकेर्द्दैत्याः पूर्वकाये निवेशिताः

ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಸೇರಿ ವಾಸುಕಿಯ ಬಾಲಭಾಗದ ಕಡೆ ನಿಂತರು; ವಿಷ್ಣುವು ದೈತ್ಯರನ್ನು ವಾಸುಕಿಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಶಿರಸ್ಸಿನ ಸಮೀಪ, ನಿಯೋಜಿಸಿದನು।

Verse 39

ते तस्य प्राणवातेन वह्निना च हतत्त्विषः । निस्तेजसोऽसुराः सर्वे बभूवुरमरद्युते

ಅವನ ಪ್ರಾಣವಾಯುರೂಪ ಗಾಳಿ ಹಾಗೂ ಅಗ್ನಿಯ ಆಘಾತದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಅಸುರರ ಕಾಂತಿ ನಾಶವಾಯಿತು; ದೇವರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನೇ, ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ನಿಸ್ತೇಜರಾದರು।

Verse 40

तेनैव मुखनिःश्वासवायुनाथ बलाहकैः । पुच्छप्रदेशे वर्षद्भिस्तदा चाप्पयिताः सुराः

ನಂತರ ಅವನ ಮುಖನಿಶ್ವಾಸದ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಚಲಿತವಾದ ಅದೇ ಮೇಘಗಳು ಬಾಲಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯನ್ನೆರೆಯಿತು; ಆ ವೇಳೆಗೆ ದೇವತೆಗಳೂ ಜಲದಿಂದ ತೃಪ್ತರಾಗಿ ಶಮನರಾದರು।

Verse 41

क्षीरोदमध्ये भगवान्ब्रह्मा ब्रह्मविदां वरः । महादेवो महातेजा विष्णुपृष्ठनिवासिनौ

ಕ್ಷೀರಸಾಗರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮ—ಬ್ರಹ್ಮವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ—ಮತ್ತು ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಮಹಾದೇವ; ಇವರಿಬ್ಬರೂ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪೃಷ್ಠದಲ್ಲಿ ನಿವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 42

बाहुभ्यां मंदरं गृह्य पद्मवत्स परंतपः । शृंखले च तदा कृत्वा गृहीत्वा मंदराचलम्

ಆಗ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ತಪಿಸುವ ಪರಂತಪ ಪದ್ಮವತ್ಸನು ತನ್ನ ಭುಜಗಳಿಂದ ಮಂದರವನ್ನು ಹಿಡಿದನು; ಶೃಂಖಲೆಗಳಿಂದ ಬಿಗಿದು ಮಂದರಾಚಲವನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಿದನು।

Verse 43

देवानां दानवानां च बलमध्ये व्यवस्थितः । क्षीरोदमध्ये भगवान्कूर्मरूपी स्वयं हरिः

ದೇವರುಗಳೂ ದಾನವರುಗಳೂ ಇರುವ ಬಲಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಕ್ಷೀರಸಾಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಸ್ವಯಂ ಭಗವಾನ್ ಹರಿ ಕೂರ್ಮರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತರಾದರು।

Verse 44

अन्येन तेजसा देवानुपबृंहितवान्हरिः । मथ्यमाने ततस्तस्मिन्क्षीराब्धौ देवदानवैः

ನಂತರ ದೇವದಾನವರು ಕ್ಷೀರಸಾಗರವನ್ನು ಮಥಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಹರಿ ಮತ್ತೊಂದು ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ದೇವರನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಿದನು।

Verse 45

हविर्धान्यभवत्पूर्वं सुरभिः सुरपूजिता । जग्मुर्मुदं तदा देवा दानवाश्च महामते

ಹಿಂದೆ ಸುರಭಿ ಹವಿರ್ಧಾನ್ಯಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿ ದೇವರಿಂದ ಪೂಜಿತಳಾದಳು; ಆಗ, ಹೇ ಮಹಾಮತೇ, ದೇವರೂ ದಾನವರೂ ಇಬ್ಬರೂ ಹರ್ಷಗೊಂಡರು।

Verse 46

व्याक्षिप्तचेतसः सर्वे बभूवुस्तिमितेक्षणाः । किमेतदिति सिद्धानां दिवि चिंतयतां तदा

ಆಗ ಎಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಗೊಂದಲಗೊಂಡು, ದೃಷ್ಟಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತಿತು; ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧರು ‘ಇದೇನು?’ ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿದರು।

Verse 47

बभूव वारुणी देवी मदाघूर्णितलोचना । कृतावर्त्ता ततस्तस्मात्प्रस्खलंती पदे पदे

ನಂತರ ವಾರುಣೀ ದೇವಿ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದಳು; ಮದದಿಂದ ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗಳು ತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದವು; ಬಳಿಕ ಅವಳು ತೂಗುತ್ತಾ ಹೆಜ್ಜೆಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಜಾರಿ ಬಿದ್ದಳು।

Verse 48

एकवस्त्रा मुक्तकेशी रक्तांतस्तब्धलोचना । अहं बलप्रदा देवी मां वा गृह्णन्तु दानवाः

ಒಂದು ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಣಿ, ಮುಕ್ತಕೇಶಿ, ರಕ್ತವರ್ಣ ಸ್ಥಿರ ದೃಷ್ಟಿಯವಳು ಹೇಳಿದಳು—“ನಾನು ಬಲಪ್ರದಾ ದೇವಿ; ದಾನವರು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ ನನ್ನನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲಿ.”

Verse 49

अशुचिं वारुणीं मत्वा त्यक्तवंतस्तदा सुराः । जगृहुस्तां तदा दैत्या ग्रहणान्तेसुराभवत्

ವಾರುಣಿಯನ್ನು ಅಶುಚಿಯೆಂದು ತಿಳಿದು ದೇವರುಗಳು ಆಗ ಅವಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ನಂತರ ದೈತ್ಯರು ಅವಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿದರು; ಆದರೆ ಆ ಗ್ರಹಣಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವಳು ದೇವಪಕ್ಷದವಳಾದಳು.

Verse 50

मंथने पारिजातोभूद्देव श्रीनंदनो द्रुमः । रूपौदार्य्यगुणोपेतास्ततश्चाप्सरसां गणाः

ಮಂಥನದಿಂದ ಪಾರಿಜಾತ ವೃಕ್ಷವು ಉದ್ಭವಿಸಿತು—ದೇವರ ದಿವ್ಯ ಶ್ರೀನಂದನ ದ್ರುಮ. ನಂತರ ರೂಪ, ಔದಾರ್ಯ, ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಅಪ್ಸರಸೆಯರ ಗಣಗಳೂ ಪ್ರಕಟವಾದವು.

Verse 51

षष्टिकोट्यस्तदा जातास्सामान्या देव दानवैः । सर्वास्ताः कृतपूर्वास्तु सामान्याः पुण्यकर्मणा

ಆಗ ದೇವರು-ದಾನವರ ನಡುವೆ ‘ಸಾಮಾನ್ಯ’ ರೂಪವಾಗಿ ಅರವತ್ತು ಕೋಟಿ ಜನ್ಮಿಸಿದರು. ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮದಿಂದಲೇ ‘ಸಾಮಾನ್ಯ’ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 52

ततः शीतांशुरभवद्देवानां प्रीतिदायकः । ययाचे शंकरो देवो जटाभूषणकृन्मम

ನಂತರ ಶೀತಕಿರಣಗಳ ಚಂದ್ರನು ಉದ್ಭವಿಸಿದನು; ಅವನು ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿದಾಯಕನು. ಆ ಚಂದ್ರನನ್ನು ಶಂಕರದೇವನು ಯಾಚಿಸಿದನು—ತನ್ನ ಜಟೆಗಳಿಗೆ ಭೂಷಣವಾಗಿಸಲು.

Verse 53

भविष्यति न संदेहो गृहीतोयं मया शशी । अनुमेने च तं ब्रह्मा भूषणाय हरस्य तु

ಸಂದೇಹವೇ ಇಲ್ಲ—ಈ ಶಶಿಯನ್ನು (ಚಂದ್ರನನ್ನು) ನಾನು ಗ್ರಹಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಹರವಿನ (ಶಿವನ) ಭೂಷಣಾರ್ಥವೆಂದು ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಅದನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದನು।

Verse 54

ततो विषं समुत्पन्नं कालकूटं भयावहं । तेन चैवार्दितास्सर्वे दानवाः सह दैवतैः

ಆಮೇಲೆ ಭಯಾನಕವಾದ ಕಾಲಕೂಟವೆಂಬ ವಿಷವು ಉದ್ಭವಿಸಿತು. ಅದರಿಂದ ದಾನವರು ದೇವತೆಗಳೊಡನೆ ಎಲ್ಲರೂ ಪೀಡಿತರಾದರು।

Verse 55

महादेवेन तत्पीतं विषं गृह्य यदृच्छया । तस्य पानान्नीलकंठस्तदा जातो महेश्वरः

ವಿಧಿಯ ಯೋಗದಿಂದ ಮಹಾದೇವನು ಆ ವಿಷವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ ಕುಡಿದನು. ಆ ಪಾನದ ಫಲವಾಗಿ ಮಹೇಶ್ವರನು ಆಗ ‘ನೀಲಕಂಠ’—ನೀಲಿ ಕಂಠದ ಸ್ವಾಮಿ—ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾದನು।

Verse 56

पीतावशेषं नागास्तु क्षीराब्धेस्तु समुत्थितम् । ततो धन्वंतरिर्जातः श्वेतांबरधरः स्वयम्

ನಂತರ ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಿಂದ ಪಾನಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಉಳಿದ ಅವಶೇಷವನ್ನು ನಾಗರು ಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಆಮೇಲೆ ಶ್ವೇತಾಂಬರಧಾರಿ ಧನ್ವಂತರಿಯು ಸ್ವತಃ ಉದ್ಭವಿಸಿದನು।

Verse 57

बिभ्रत्कमंडलुं पूर्णममृतस्य समुत्थितः । ततः स्वस्थमनस्कास्ते वैद्यराजस्य दर्शनात्

ಅಮೃತದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಮಂಡಲುವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅವನು ಉದ್ಭವಿಸಿದನು. ವೈದ್ಯರಾಜನ ದರ್ಶನದಿಂದ ಅವರ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಶಾಂತವಾಗಿ ಸ್ವಸ್ಥವಾದವು।

Verse 58

ततश्चाश्वः समुत्पन्नो नागश्चैरावतस्तथा । तत स्फुरत्कांतीमतिविकासि कमलेस्थिता

ಆಗ ದಿವ್ಯ ಅಶ್ವವು ಉದ್ಭವಿಸಿತು; ಹಾಗೆಯೇ ಐರಾವತ ಗಜವೂ ಜನಿಸಿತು. ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಕಸಿತ ಕಮಲದ ಮೇಲೆ ಆಸೀನಳಾಗಿ ಕಿರಣಿಸುವ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳ ಒಬ್ಬ ದೇವಿ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದಳು.

Verse 59

श्रीर्द्देवी पयसस्तस्मादुत्थिता धृतपंकजा । तां तुष्टवुर्मुदायुक्ताः श्रीसूक्तेन महर्षयः

ಆ ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಿಂದ ಪದ್ಮವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಶ್ರೀದೇವಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದಳು. ಹರ್ಷಭರಿತರಾದ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಶ್ರೀಸೂಕ್ತದಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

Verse 60

विश्वावसुमुखास्तस्या गंधर्वाः पुरतो जगुः । घृताचीप्रमुखास्तत्र ननृतुश्चाप्सरोगणाः

ವಿಶ್ವಾವಸು ಮೊದಲಾದ ಗಂಧರ್ವರು ಆಕೆಯ ಮುಂದೆಯಲ್ಲಿ ಗಾನ ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಘೃತಾಚೀ ಮೊದಲಾದ ಅಪ್ಸರಾ ಗಣಗಳು ನೃತ್ಯಮಾಡಿದವು.

Verse 61

गंगाद्याः सरितस्तोयैः स्नानार्थमुपतस्थिरे । दिग्गजा हेमपात्रस्थमादाय विमलं जलम्

ಗಂಗಾದಿ ನದಿಗಳು ಸ್ನಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ತಮ್ಮ ನೀರನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಲು ಹಾಜರಾದವು. ದಿಕ್ಕಿನ ಗಜಗಳು ಚಿನ್ನದ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ನಿರ್ಮಲ ಜಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮುಂದೆ ಬಂದವು.

Verse 62

स्नापयांचक्रिरे देवीं सर्वलोकमहेश्वरीम् । क्षीरोदस्तु स्वयं तस्यै मालामम्लानपंकजाम्

ಅವರು ಸರ್ವಲೋಕ ಮಹೇಶ್ವರಿಯಾದ ದೇವಿಯನ್ನು ಸ್ನಾನವಿಧಿಯಿಂದ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದರು. ಕ್ಷೀರಸಾಗರವು ಸ್ವತಃ ಆಕೆಗೆ ವಾಡದ ಕಮಲಗಳ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿತು.

Verse 63

ददौ विभूषणान्यंगे विश्वकर्मा चकार ह । दिव्यमाल्यांबरधरां स्नातां भूषणभूषिताम्

ಆಮೇಲೆ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ಅವಳ ಅಂಗಾಂಗಗಳ ಮೇಲೆ ದಿವ್ಯಾಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಅವಳನ್ನು ಹೀಗೆ ರೂಪಿಸಿದನು—ಸ್ನಾನಮಾಡಿದವಳು, ದಿವ್ಯಮಾಲ್ಯ-ಅಂಬರಧಾರಿಣಿ, ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳು।

Verse 64

इंद्राद्याश्चामरगणा विद्याधरमहोरगाः । दानवाश्च महादैत्या राक्षसाः सह गुह्यकैः

ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವಗಣಗಳು, ವಿದ್ಯಾಧರರು, ಮಹೋರಗರು; ದಾನವರು, ಮಹಾದೈತ್ಯರು, ಗುಹ್ಯಕರೊಡನೆ ರಾಕ್ಷಸರು—ಎಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಲಿ ಸಮಾಗಮಿಸಿದರು।

Verse 65

कन्यामभिलषन्ति स्म ततो ब्रह्मा उवाच ह । वासुदेव त्वमेवैनां मया दत्तां गृहाण वै

ಅವರು ಆ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಬಯಸತೊಡಗಿದಾಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—“ವಾಸುದೇವ, ನೀನೇ ಇವಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು; ನಾನು ನೀಡಿದ ಈ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸು।”

Verse 66

देवाश्च दानवाश्चैव प्रतिषिद्धा मया त्विह । तुष्टोहं भवतस्तावदलौल्येनेह कर्मणा

ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ದೇವರೂ ದಾನವರೂ—ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ತಡೆದಿದ್ದೇನೆ. ಲೋಭರಹಿತ ಈ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಸ್ಥೈರ್ಯದಿಂದ ನಾನು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ।

Verse 67

सा तु श्रीर्ब्रह्मणा प्रोक्ता देवि गछस्व केशवं । मया दत्तं पतिं प्राप्य मोदस्व शाश्वतीः समाः

ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ಶ್ರೀದೇವಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ದೇವಿ, ಕೇಶವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗು. ನಾನು ನೀಡಿದ ಪತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಶಾಶ್ವತ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಆನಂದಿಸು।”

Verse 68

पश्यतां सर्वदेवानां गता वक्षस्थलं हरेः । ततो वक्षस्थलं प्राप्य देवं वचनमब्रवीत्

ಸರ್ವ ದೇವರು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಅವಳು ಹರಿಯ ವಕ್ಷಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದಳು. ನಂತರ ವಕ್ಷಸ್ಥಳವನ್ನು ಪಡೆದು ಅವಳು ದೇವನಿಗೆ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.

Verse 69

नाहं त्याज्या सदा देव सदैवादेशकारिणी । वक्षस्थले निवत्स्यामि सर्वस्य जगतः प्रिय

ಹೇ ದೇವಾ! ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ತ್ಯಜ್ಯಳಲ್ಲ; ನಾನು ಸದಾ ನಿಮ್ಮ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವಳು. ಸರ್ವ ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಿಯನೇ! ನಾನು ನಿಮ್ಮ ವಕ್ಷಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವೆನು.

Verse 70

ततोवलोकिता देवा विष्णुवक्षस्थलस्थया । लक्ष्म्या राजेंद्र सहसा परां निर्वृतिमागताः

ನಂತರ, ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ! ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಕ್ಷಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರುವ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವರನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ, ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಸಹಸಾ ಪರಮ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆನಂದವನ್ನು ಪಡೆದರು.

Verse 71

उद्वेगं च परं जग्मुर्द्दैत्या विष्णुपराङ्मुखाः । त्यक्तास्तु दानवा लक्ष्म्या विप्रचित्तिपुरोगमाः

ವಿಷ್ಣುವಿನಿಂದ ವಿಮುಖರಾದ ಆ ದೈತ್ಯರು ಪರಮ ಉದ್ವೇಗಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು; ಮತ್ತು ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿಯ ನೇತೃತ್ವದ ದಾನವರು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಿಂದ ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.

Verse 72

ततस्ते जगृहुर्दैत्या धन्वंतरिकरस्थितम् । अमृतं तन्महावीर्य्या दैत्याः पापसमन्विताः

ನಂತರ ಆ ದೈತ್ಯರು—ಮಹಾವೀರ್ಯವಂತರಾಗಿದ್ದರೂ ಪಾಪಯುಕ್ತರು—ಧನ್ವಂತರಿಯ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ಅಮೃತವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡರು.

Verse 73

मायया लोभयित्वा तु विष्णुः स्त्रीरूपसंश्रयः । आगत्य दानवान्प्राह दीयतां मे कमंडलुः

ಮಾಯೆಯಿಂದ ಅವರನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಿ ವಿಷ್ಣುವು ಸ್ತ್ರೀರೂಪವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದನು. ದಾನವರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ— “ನನಗೆ ಕಮಂಡಲು ಕೊಡಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

Verse 74

युष्माकं वशगा भूत्वा स्थास्यामि भवतां गृहे । तां दृष्ट्वा रूपसंपन्नां नारीं त्रैलोक्यसुंदरीम्

“ನಿಮ್ಮ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದು ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವೆನು” ಎಂದು. ಆ ರೂಪಸಂಪನ್ನ, ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಸುಂದರಿಯಾದ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ನೋಡಿ…

Verse 75

प्रार्थयानास्सुवपुषं लोभोपहतचेतसः । दत्त्वामृतं तदा तस्यै ततोपश्यन्त तेग्रतः

ಲೋಭದಿಂದ ಮಸುಕಾದ ಮನಸ್ಸಿನವರು ಆ ಸುಂದರಾಂಗಿಯನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡರು. ಆಗ ಅವಳಿಗೆ ಅಮೃತವನ್ನು ನೀಡಿ, ನಂತರ ಫಲವನ್ನು ತಮ್ಮ ಮುಂದೆಯೇ ಕಂಡರು.

Verse 76

दानवेभ्यस्तदादाय देवेभ्यः प्रददेमृतं । ततः पपुः सुरगणाः शक्राद्यास्तत्तदामृतम्

ಆ ಅಮೃತವನ್ನು ದಾನವರಿಂದ ತೆಗೆದು ದೇವರಿಗೆ ನೀಡಿದರು. ನಂತರ ಶಕ್ರಾದಿ ಸುರಗಣಗಳು ಅದೇ ಅಮೃತವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿದರು.

Verse 77

उद्यतायुधनिस्त्रिंशा दैत्यास्तांस्ते समभ्ययुः । पीतेमृते च बलिभिर्जिता दैत्यचमूस्ततः

ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಕತ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ಆ ದೈತ್ಯರು ಅವರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ ಅಮೃತ ಪಾನವಾದ ಬಳಿಕ ಬಲಿಷ್ಠರು ದೈತ್ಯಸೈನ್ಯವನ್ನು ಜಯಿಸಿದರು.

Verse 78

वध्यमाना दिशो भेजुः पातालं विविशुश्च ते । ततो देवा मुदायुक्ताः शंखचक्रगदाधरम्

ವಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾ ಅವರು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಓಡಿಹೋದರು; ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಪಾತಾಳಕ್ಕೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಆಗ ಹರ್ಷಭರಿತರಾದ ದೇವರುಗಳು ಶಂಖ-ಚಕ್ರ-ಗದಾಧರನಾದ ಶ್ರೀಹರಿಯನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಿದರು.

Verse 79

प्रणिपत्य यथापूर्वं प्रययुस्ते त्रिविष्टपम् । ततःप्रभृति ते भीष्म स्त्रीलोला दानवाभवन्

ಹಿಂದಿನಂತೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅವರು ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪಕ್ಕೆ (ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ) ಹೊರಟರು. ಆ ಕಾಲದಿಂದ, ಹೇ ಭೀಷ್ಮ, ಆ ದಾನವರು ಸ್ತ್ರೀಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು.

Verse 80

अपध्यातास्तु कृष्णेन गतास्ते तु रसातलम् । ततः सूर्यः प्रसन्नाभः प्रययौ स्वेन वर्त्मना

ಆದರೆ ಕೃಷ್ಣನ ಶಾಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವರು ರಸಾತಲಕ್ಕೆ ಇಳಿದರು. ನಂತರ ಪ್ರಸನ್ನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನದೇ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದನು.

Verse 81

जज्वाल भगवांश्चोच्चैश्चारुदीप्तिर्हुताशनः । धर्मे च सर्वभूतानां तदा मतिरजायत

ಆಗ ಭಗವಾನ್ ಹುತಾಶನ (ಅಗ್ನಿದೇವ) ಮಹತ್ತಾಗಿ ಜ್ವಲಿಸಿ, ಸುಂದರ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ದೀಪ್ತನಾದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲೂ ಧರ್ಮದ ಕಡೆ ಮನೋವೃತ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿತು.

Verse 82

श्रियायुक्तं च त्रैलोक्यं विष्णुना प्रतिपालितं । देवास्तु ते तदा प्रोक्ता ब्रह्मणा लोकधारिणा

ಶ್ರೀಯುಕ್ತವಾದ ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನು ವಿಷ್ಣುವು ರಕ್ಷಿಸಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲೋಕಧಾರಕನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಆ ದೇವರನ್ನು ನಿಯಮಿಸಿ ಘೋಷಿಸಿದನು.

Verse 83

भवतां रक्षणार्थाय मया विष्णुर्नियोजितः । उमापतिश्च देवेशो योगक्षेमं करिष्यतः

ನಿಮ್ಮ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾನು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದ್ದೇನೆ; ದೇವೇಶ್ವರ ಉಮಾಪತಿ (ಶಿವ) ನಿಮ್ಮ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ—ಕ್ಷೇಮ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ—ನಿರ್ವಹಿಸುವನು।

Verse 84

उपास्यमानौ सततं युष्मत्क्षेमकरौ यतः । ततः क्षेम्यौ सदा चैतौ भविष्येते वरप्रदौ

ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಇಬ್ಬರನ್ನು ಸದಾ ಉಪಾಸಿಸಿದರೆ ಅವರು ನಿಮ್ಮ ಕ್ಷೇಮಕಾರಕರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಸದಾ ಮಂಗಳಕರರಾಗಿ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವರು।

Verse 85

एवमुक्त्वा तु भगवान्जगाम गतिमात्मनः । अदर्शनं गते देवे सर्वलोकपितामहे

ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಭಗವಾನ್ ತನ್ನ ಸ್ವಧಾಮಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು. ಸರ್ವಲೋಕಪಿತಾಮಹನಾದ ಆ ದೇವನು ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಅಡಗಿದಾಗ,

Verse 86

देवलोकं गते शक्रे स्वं लोकं हरिशंकरौ । प्राप्तौ तु तत्क्षणाद्देवौ स्थानं कैलासमेव च

ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ದೇವಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಹರಿ ಮತ್ತು ಶಂಕರರು ತಮ್ಮ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು; ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಆ ಇಬ್ಬರು ದೇವರುಗಳು ಕೈಲಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪಿದರು।

Verse 87

ततस्तु देवराजेन पालितं भुवनत्रयम् । एवं लक्ष्मीर्महाभागा उत्पन्ना क्षीरसागरात्

ನಂತರ ದೇವರಾಜನು ತ್ರಿಭುವನವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದನು. ಹೀಗೆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದಳು।

Verse 88

पुनः ख्यात्यां समुत्पन्ना भृगोरेषा सनातनी । श्रिया सह समुत्पन्ना भृगुणा च महर्षिणा

ಮತ್ತೆ ಖ್ಯಾತಿಯಿಂದ ಆ ಸನಾತನೀ ದೇವಿ ಜನ್ಮಿಸಿದಳು; ಅವಳು ಭೃಗುಮುನಿಯ ಪತ್ನಿ. ಮಹರ್ಷಿ ಭೃಗುಗಳಿಂದ ಶ್ರೀ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ) ಜೊತೆಯಾಗಿ ಅವಳೂ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದಳು.

Verse 89

स्वनाम्ना नगरी चैव कृता पूर्वं सरित्तटे । नर्मदायां महाराज ब्रह्मणा चानुमोदिता

ಓ ಮಹಾರಾಜ, ನರ್ಮದಾ ನದೀತೀರದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅವನ ಸ್ವನಾಮದ ನಗರಿಯೊಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಅದನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮದೇವರೂ ಅನುಮೋದಿಸಿದರು.

Verse 90

लक्ष्मीः पुरं स्वपित्रे स्वं सह कुञ्चिकयाऽप्य च । आगता देवलोकं साऽयाचतागत्य वै पुनः

ಲಕ್ಷ್ಮೀ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಕೀಲಿಯನ್ನೂ ಜೊತೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು. ದೇವಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಬಂದು ಪುನಃ ಬೇಡಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದಳು.

Verse 91

लोभान्न दत्तं तु पुरं प्रार्थयाना यदा पुनः । भृगोः सकाशान्नावाप तदा चैवाह केशवम्

ಆದರೆ ಲೋಭದಿಂದ ಅವನು ಆ ನಗರವನ್ನು ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಮತ್ತೆ ಬೇಡಿಕೊಂಡರೂ ಭೃಗು ಬಳಿಯಿಂದ ಏನೂ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ; ಆಗ ಅವಳು ಕೇಶವನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು.

Verse 92

परिभूता तु पित्राहं गृहीतं नगरं मम । तस्य हस्तात्त्वमाक्षिप्य पुरं तच्चानय स्वयम्

“ನನ್ನ ತಂದೆ ನನ್ನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದ್ದಾನೆ; ನನ್ನ ನಗರವನ್ನು ಕಬಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ಕೈಯಿಂದ ಆ ನಗರವನ್ನು ಕಸಿದು ನೀನೇ ಸ್ವಯಂ ತಂದುಕೊಡು.”

Verse 93

तं गत्वा पुंडरीकाक्षो देवश्चक्रगदाधरः । भृगुं सानुनयं प्राह कन्यायै पुरमर्पय

ಆಮೇಲೆ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷನು, ಚಕ್ರ-ಗದಾಧಾರಿಯಾದ ದೇವನು ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಭೃಗುವಿಗೆ ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು—“ಆ ಕನ್ಯೆಗೆ ಈ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸು.”

Verse 94

कुञ्चिकातालिके चोभे दीयेतां च प्रसादतः । भृगुस्तं कुपितः प्राह नार्पयिष्याम्यहं पुरम्

“ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಕೀಲಿಯೂ ಬೀಗವೂ—ಎರಡೂ ಕೊಡಲ್ಪಡಲಿ.” ಆದರೆ ಕೋಪಗೊಂಡ ಭೃಗು ಹೇಳಿದರು—“ನಾನು ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ.”

Verse 95

न लक्ष्म्यास्तत्पुरं देव मया चेदं स्वयं कृतम् । भगवन्नैव दास्यामि त्यजाक्षेपं तु केशव

ಹೇ ದೇವಾ! ಈ ಪಟ್ಟಣ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯದ್ದಲ್ಲ; ಇದನ್ನು ನಾನು ಸ್ವತಃ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಹೇ ಭಗವನ್! ನಾನು ಇದನ್ನು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಕೇಶವ, ಆಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಬಿಡು.

Verse 96

तं प्राह देवो भूयोपि लक्ष्म्यास्तत्पुरमर्पय । सर्वथा तु त्वया त्याज्यं वचनान्मे महामुने

ದೇವನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದರು—“ಲಕ್ಷ್ಮಿಗೆ ಆ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸು. ಹೇ ಮಹಾಮುನಿ, ನನ್ನ ವಚನವನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಮೀರುವುದಿಲ್ಲ.”

Verse 97

ततः कोपसमाविष्टो भृगुरप्याह केशवम् । पक्षपातेन मां साधो भार्याया बाधसेधुना

ನಂತರ ಕೋಪಾವಿಷ್ಟನಾದ ಭೃಗು ಕೇಶವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ಸಾಧು! ಪಕ್ಷಪಾತದಿಂದ, ಪತ್ನಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಅಡ್ಡಿ ಹಾಕಿ, ನೀನು ನನಗೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮಾಡಿದೆ.”

Verse 98

नृलोके दशजन्मानि लप्स्यसे मधुसूदन । भार्यायास्ते वियोगेन दुःखान्यनुभविष्यसि

ಹೇ ಮಧುಸೂದನ! ಮಾನವಲೋಕದಲ್ಲಿ ನೀನು ಹತ್ತು ಜನ್ಮಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ; ಪತ್ನೀವಿಯೋಗದಿಂದ ಅನೇಕ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವೆ।

Verse 99

एवं शापं ददौ तस्मै भृगुः परमकोपनः । विष्णुना च पुनस्तस्य दत्तः शापो महात्मना

ಹೀಗೆ ಪರಮಕ್ರೋಧಿಯಾದ ಭೃಗು ಅವನಿಗೆ ಶಾಪವನ್ನು ನೀಡಿದನು; ನಂತರ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ವಿಷ್ಣುವೂ ಮರುವಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಶಾಪವನ್ನು ನೀಡಿದನು।

Verse 100

न चापत्यकृतां प्रीतिं प्राप्स्यसे मुनिपुंगव । शापं दत्त्वा ऋषेस्तस्य ब्रह्मलोकं जगाम ह

ಹೇ ಮುನಿಪುಂಗವ! ಸಂತಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಂತೋಷವನ್ನೂ ನೀನು ಪಡೆಯಲಾರೆ. ಹೀಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿ ಆ ಋಷಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು।

Verse 101

पद्मजन्मानमाहेदं दृष्ट्वा देवस्तु केशवः । भगवंस्तव पुत्रोसौ भृगुः परमकोपनः

ಪದ್ಮಜನಾದ (ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು) ನೋಡಿ ದೇವ ಕೇಶವನು ಹೀಗೆಂದನು— ಹೇ ಭಗವನ್! ನಿಮ್ಮ ಪುತ್ರ ಭೃಗು ಪರಮಕ್ರೋಧಿ.

Verse 102

निष्कारणं च तेनाहं शप्तो जन्मानि मानुषे । लप्स्यसे दशधा त्वं हि ततो दुःखान्यनेकशः

ಆ ನಿರ್ಕಾರಣ ಕೃತ್ಯದಿಂದ ನನಗೆ ಮಾನವಜನ್ಮಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಶಾಪ ಬಂದಿದೆ. ನೀನು ಕೂಡ ಹತ್ತುಪಟ್ಟು ಕಷ್ಟವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ; ಅದರಿಂದ ಅನೇಕ ದುಃಖಗಳು ಉಂಟಾಗುವವು।

Verse 103

भार्यावियोगजा पीडा बलपौरुषनाशिनी । त्यत्क्वा चाहमिमं लोकं शयिष्ये च महोदधौ

ಪತ್ನಿವಿಯೋಗದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಪೀಡೆ ಬಲವನ್ನೂ ಪೌರುಷವನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಲೋಕವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನಾನೂ ಮಹಾಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸುವೆನು।

Verse 104

देवकार्येषु सर्वेषु पुनश्चावाहनं क्रियाः । तथा ब्रुवंतं तं देवं ब्रह्मा लोकगुरुस्तदा

ಎಲ್ಲ ದೇವಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪುನಃ ಆವಾಹನಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಆ ದೇವನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಆಗ ಲೋಕಗುರು ಬ್ರಹ್ಮನು ಇದ್ದನು।

Verse 105

प्रसादनार्थं विष्णोस्तु स्तुतिमेतां चकार ह । त्वया सृष्टं जगदिदं पद्मं नाभौ विनिःसृतम् । तत्र चाहं समुत्पन्नस्तव वश्यश्च केशव

ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರಸಾದಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ಈ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದನು—“ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು; ನಿನ್ನ ನಾಭಿಯಿಂದ ಪದ್ಮವು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಆ ಪದ್ಮದಿಂದಲೇ ನಾನೂ ಜನಿಸಿದೆ; ನಾನು ನಿನ್ನ ವಶನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಓ ಕೇಶವ।”

Verse 106

त्वं त्राता सर्वलोकानां स्रष्टा त्वं जगतः प्रभो । त्रैलोक्यं न त्वया त्याज्यमेष एव वरो मम

ನೀನು ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ರಕ್ಷಕನು, ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು, ಓ ಪ್ರಭು. ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವನ್ನು ನೀನು ತ್ಯಜಿಸಬಾರದು—ಇದೇ ನನ್ನ ವರ।

Verse 107

दशजन्ममनुष्येषु लोकानां हितकाम्यया । स्वयं कर्त्ता न ते शक्तः शापदानाय कोपि वा

ಲೋಕಹಿತದ ಆಶಯದಿಂದ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಜನ್ಮಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದರೂ ನೀನು ಸ್ವಯಂ ಕಾರ್ಯಮಾಡಲು ಅಶಕ್ತನಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ನಿನಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಲು ಯಾರೂ ಬಲವಂತಗೊಳಿಸಲಾರರು।

Verse 108

कोयं भृगुः कथं तेन शक्यं शप्तुं जनार्दन । मानयस्व सदा विप्रान्ब्राह्मणास्ते तनुस्स्वयम्

ಈ ಭೃಗು ಯಾರು? ಅವನು ನಿನ್ನನ್ನು, ಹೇ ಜನಾರ್ದನ, ಹೇಗೆ ಶಪಿಸಬಲ್ಲನು? ಸದಾ ವಿಪ್ರರನ್ನು ಗೌರವಿಸು; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ ನಿನ್ನ ಸ್ವದೇಹವೇ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

Verse 109

योगनिद्रामुपास्व त्वं क्षीराब्धौ स्वपि हीश्वर । कार्यकाले पुनस्त्वां तु बोधयिष्यामि माधव

ನೀನು ಯೋಗನಿದ್ರೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸು; ಹೇ ಈಶ್ವರ, ಕ್ಷೀರಾಬ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸು. ಕಾರ್ಯಕಾಲ ಬಂದಾಗ, ಹೇ ಮಾಧವ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಎಬ್ಬಿಸುವೆನು.

Verse 110

भगवन्नेष तावत्तु त्वच्छक्त्या चोपबृंहितः । सर्वकार्यकरः शक्रस्तवैवांशेन शत्रुहा

ಹೇ ಭಗವನ್, ಈ ಇಂದ್ರನು ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಬಲವರ್ಧಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಶಕ್ರನು ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ನಿನ್ನ ಅಂಶದಿಂದ ಶತ್ರುಹಂತಕನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 111

त्रैलोक्यं पालयन्नेव त्वदाज्ञां स करिष्यति । एवं स्तुतस्तदा विष्णुर्ब्रह्माणमिदमुक्तवान्

ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಲೇ ಅವನು ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುವನು. ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಷ್ಣು ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 112

सर्वमेतत्करिष्यामि यन्मां ज्ञापयसे प्रभो । अदर्शनं गतो देवो ब्रह्मा तं नाभिजज्ञिवान्

ಹೇ ಪ್ರಭು, ನೀನು ನನಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸುವುದನ್ನೆಲ್ಲ ನಾನು ಮಾಡುವೆನು. ನಂತರ ಆ ದೇವನು ಅದೃಶ್ಯನಾದನು; ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವನನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 113

गते देवे तदा विष्णौ ब्रह्मा लोकपितामहः । भूयश्चकार वै सृष्टिं लोकानां प्रभवः प्रभुः

ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು ನಿರ್ಗಮಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಲೋಕಪಿತಾಮಹನಾದ ಬ್ರಹ್ಮ—ಲೋಕಗಳ ಉದ್ಭವಕಾರಣನಾದ ಪ್ರಭು—ಮತ್ತೆ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 114

तं दृष्ट्वा नारदः प्राह वाक्यं वाक्यविदां वरः । सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात् । सर्वव्यापी भुवः स्पर्शादध्यतिष्ठद्दशांगुलम्

ಅವನನ್ನು ಕಂಡು ವಾಕ್ಯವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು—“ಆ ಪುರುಷನು ಸಹಸ್ರಶಿರ, ಸಹಸ್ರನೇತ್ರ, ಸಹಸ್ರಪಾದ; ಸರ್ವವ്യാപಿಯಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕಿಂತ ಅತೀತವಾಗಿ ದಶಾಂಗುಲ ಮೇಲೆಯೇ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ।”

Verse 115

यद्भूतं यच्च वै भाव्यं सर्वमेव भवान्यतः । ततो विश्वमिदं तात त्वत्तो भूतं भविष्यति

ಹಿಂದೆ ನಡೆದದ್ದೂ ಮುಂದಾಗುವುದೂ—ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಆಧಾರಿತ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ತಾತ, ಈ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವವು ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ; ಮತ್ತೆ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸುವುದು.

Verse 116

त्वत्तो यज्ञः सर्वहुतः पृषदाज्यं पशुर्द्विधा । ऋचस्त्वत्तोथ सामानि त्वत्त एवाभिजज्ञिरे

ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ‘ಸರ್ವಹುತ’ ಯಜ್ಞ, ಮೊಸರು-ತುಪ್ಪ ಮಿಶ್ರಿತ ಪೃಷದಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ದ್ವಿವಿಧ ಯಜ್ಞಪಶು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು. ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಋಕ್ ಮಂತ್ರಗಳೂ ಸಾಮಗಾನಗಳೂ ಜನಿಸಿದವು—ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಮಾತ್ರ.

Verse 117

त्वत्तो यज्ञास्त्वजायंत त्वत्तो श्वाश्चैव दंतिनः । गावस्त्वत्तः समुद्भूताः त्वत्तो जातावयोमृगाः

ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಯಜ್ಞಕರ್ಮಗಳು ಜನಿಸಿದವು; ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ನಾಯಿಗಳೂ ದಂತಿನಗಳಾದ ಆನೆಗಳೂ ಉದ್ಭವಿಸಿದವು. ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಹಸುಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು; ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಕುರಿಗಳೂ ವನ್ಯಮೃಗಗಳೂ ಜನಿಸಿದವು.

Verse 118

त्वन्मुखाद्ब्राह्मणा जातास्त्वत्तः क्षत्रमजायत । वैश्यास्तवोरुजाः शूद्रास्तव पद्भ्यां समुद्गताः

ನಿನ್ನ ಮುಖದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಜನಿಸಿದರು; ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯವರ್ಗ ಉದ್ಭವಿಸಿತು. ನಿನ್ನ ಊರುಗಳಿಂದ ವೈಶ್ಯರು, ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳಿಂದ ಶೂದ್ರರು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು.

Verse 119

अक्ष्णोः सूर्योनिलः श्रोत्राच्चंद्रमा मनसस्तव । प्राणोंतः सुषिराज्जातो मुखादग्निरजायत

ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ವಾಯು ಜನಿಸಿದರು; ನಿನ್ನ ಕಿವಿಗಳಿಂದ ಚಂದ್ರನು. ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ (ವಿಶ್ವ) ಮನಸ್ಸು ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು; ಒಳಗಿನ ಗುಹೆಯಿಂದ ಪ್ರಾಣ ಹುಟ್ಟಿ, ನಿನ್ನ ಮುಖದಿಂದ ಅಗ್ನಿ ಉದ್ಭವಿಸಿತು.

Verse 120

नाभितो गगनं द्यौश्च शिरसः समवर्त्तत । दिशः श्रोत्रात्क्षितिः पद्भ्यां त्वत्तः सर्वमभूदिदम्

ನಿನ್ನ ನಾಭಿಯಿಂದ ಆಕಾಶ ಜನಿಸಿತು; ನಿನ್ನ ಶಿರಸ್ಸಿನಿಂದ ದ್ಯುಲೋಕ (ಸ್ವರ್ಗ) ಉಂಟಾಯಿತು. ನಿನ್ನ ಕಿವಿಗಳಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳು, ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳಿಂದ ಭೂಮಿ; ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಉದ್ಭವಿಸಿತು.

Verse 121

न्यग्रोधः सुमहानल्पे यथा बीजे व्यवस्थितः । ससर्ज्ज विश्वमखिलं बीजभूते तथा त्वयि

ಸಣ್ಣ ಬೀಜದಲ್ಲೇ ಮಹಾ ಆಲಮರ ಅಡಗಿರುವಂತೆ, ಬೀಜಸ್ವರೂಪನಾದ ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಅಖಿಲ ವಿಶ್ವ ನಿಹಿತವಾಗಿತ್ತು; ನೀನೇ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ.

Verse 122

बीजांकुरसमुद्भूतो न्यग्रोधः समुपस्थितः । विस्तारं च यथा याति त्वत्तः सृष्टौ तथा जगत्

ಬೀಜದ ಅಂಕುರದಿಂದ ಆಲಮರ ಹುಟ್ಟಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವಂತೆ, ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಈ ಜಗತ್ತು ಉದ್ಭವಿಸಿ ಸರ್ವತ್ರ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 123

यथा हि कदली नान्या त्वक्पत्रेभ्योऽभिदृश्यते । एवं विश्वमिदं नान्यत्त्वत्स्थमीश्वर दृश्यते

ಹೇಗೆ ಬಾಳೆಗಿಡವು ತನ್ನ ತ್ವಕ್‌ಪತ್ರಗಳ ಪದರಗಳಿಂದ ಬೇರೆ ಯಾವುದಾಗಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವವೂ ನಿನ್ನಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ—ಹೇ ಈಶ್ವರ, ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 124

ह्लादिनी त्वयि शक्तिस्सा त्वय्येका सहभाविनी । ह्लादतापकरीमिश्रा त्वयि नो गुणवर्जिते

ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಹ್ಲಾದಿನೀ ಶಕ್ತಿ ಇದೆ; ಅವಳು ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಏಕೈಕ ಸಹಭಾವಿನಿಯಾಗಿ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ. ಆದರೆ ನೀನು ಗುಣವರ್ಜಿತನಾದ್ದರಿಂದ, ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಅವಳು ಸುಖ-ದುಃಖ ಮಿಶ್ರ ವಿಕಾರವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 125

पृथग्भूतैकभूताय सर्वभूताय ते नमः । व्यक्तं प्रधानं पुरुषो विराट्सम्राट्तथा भवान्

ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ—ಅನೇಕರೊಳಗಿನ ಏಕನೂ, ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದರೂ ಏಕಸ್ವರೂಪನೂ ಆಗಿರುವವನೇ; ನೀನೇ ಸರ್ವಭೂತಸ್ವರೂಪ. ನೀನೇ ವ್ಯಕ್ತ ಜಗತ್ತು, ನೀನೇ ಆದ್ಯ ಪ್ರಧಾನ, ನೀನೇ ಪುರುಷ, ನೀನೇ ವಿರಾಟ್ ಸಮ್ರಾಟ್ ಕೂಡ।

Verse 126

सर्वस्मिन्सर्वभूतस्त्वं सर्वः सर्वस्वरूपधृक् । सर्वं त्वत्तः समुद्भूतं नमः सर्वात्मने ततः

ನೀನು ಎಲ್ಲದಲ್ಲೂ, ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳಲ್ಲೂ ನೆಲೆಸಿರುವವನು; ನೀನೇ ಸರ್ವ, ಸರ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವವನು. ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಸರ್ವಾತ್ಮನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 127

सर्वात्मकोसि सर्वेश सर्वभूतस्थितो यतः । कथयामि ततः किं ते सर्वं वेत्सि हृदिस्थितं

ನೀನು ಸರ್ವಾತ್ಮ, ಸರ್ವೇಶ್ವರ; ಏಕೆಂದರೆ ನೀನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭೂತದಲ್ಲೂ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುವೆ. ಹಾಗಾದರೆ ನಾನು ನಿನಗೆ ಏನು ಹೇಳಲಿ? ನೀನು ಹೃದಯಸ್ಥನಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದಿರುವೆ।

Verse 128

यो मे मनोरथो देव सफलः स त्वया कृतः । तप्तं सुतप्तं सफलं यद्दृष्टोसि जगत्पते

ಹೇ ದೇವಾ! ನನ್ನ ಹೃದಯದ ಮನೋರಥವನ್ನು ನೀನೇ ಸಫಲಗೊಳಿಸಿದ್ದೀ. ಹೇ ಜಗತ್ಪತೇ, ನಿನ್ನ ದರ್ಶನದಿಂದ ನನ್ನ ಸುತಪಸ್ಸು ಫಲವಂತಾಯಿತು.

Verse 129

ब्रह्मोवाच । तपसस्तत्फलं पुत्र यद्दृष्टोहं त्वयाधुना । मद्दर्शनं हि विफलं नारदेह न जायते

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಪುತ್ರಾ! ನಿನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲವೇ ಇದು; ನೀನು ಈಗ ನನ್ನನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಿದ್ದೀ. ಹೇ ನಾರದಾ, ನನ್ನ ದರ್ಶನ ಎಂದಿಗೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗದು.

Verse 130

वरं वरय तस्मात्त्वं यथाभिमतमात्मनः । सर्वं संपद्यते तात मयि दृष्टिपथं गते

ಆದ್ದರಿಂದ, ಪ್ರಿಯ ವತ್ಸಾ, ನಿನ್ನ ಹೃದಯಾಭಿಷ್ಟವಾದ ವರವನ್ನು ಬೇಡು. ಹೇ ತಾತ, ನೀನು ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಪಥಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ಸಿದ್ಧವಾಗುವುದು.

Verse 131

नारद उवाच । भगवन्सर्वभूतेश सर्वस्यास्ते भवान्हृदि । किमज्ञातं तव स्वामिन्मनसा यन्मयेप्सितम्

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಭಗವನ್, ಹೇ ಸರ್ವಭೂತೇಶ! ನೀನು ಎಲ್ಲರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿರುವೆ. ಹೇ ಸ್ವಾಮೀ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಅಭಿಲಾಷೆ ನಿನಗೆ ಹೇಗೆ ಅಜ್ಞಾತವಾಗಬಹುದು?

Verse 132

कृता त्वया यथा सृष्टिर्मया दृष्टा तथा विभो । तेन मे कौतुकं जातं दृष्ट्वा देवर्षिदानवान्

ಹೇ ವಿಭೋ! ನೀನು ಹೇಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದೀಯೋ, ನಾನು ಹಾಗೆಯೇ ಅದನ್ನು ಕಂಡೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ದೇವರ್ಷಿಗಳನ್ನೂ ದಾನವರನ್ನೂ ನೋಡಿ ನನಗೆ ಕೌತುಕ ಉಂಟಾಯಿತು.

Verse 133

पुलस्त्य उवाच । नारदस्य पिता तुष्टो ब्रह्मा देवो दिवस्पतिः । नारदाय वरं प्रादादृषीणामुत्तमो भवान्

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ದೇವಾಧಿಪತಿ, ದಿವ್ಯಲೋಕಾಧೀಶ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿ ನಾರದನಿಗೆ ವರವಿತ್ತನು—“ನೀನು ಋಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರನಾಗುವೆ।”

Verse 134

भविता मत्प्रसादेन कलिकेलिकथाप्रियः । गतिश्च तेऽप्रतिहता दिवि भूमौ रसातले

ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನೀನು ಕಲಿಯ ಕ್ರೀಡಾಲೀಲಾ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾಗುವೆ; ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ರಸಾತಲದಲ್ಲಿಯೂ ನಿನ್ನ ಗತಿ ಅಪ್ರತಿಹತವಾಗಿರುತ್ತದೆ।

Verse 135

यज्ञोपवीतसूत्रेण योगपट्टावलंबिका । छत्रिका च तथा वीणा अलंकाराय तेनघ

ಯಜ್ಞೋಪವೀತದ ಸೂತ್ರವು ರಜ್ಜುವಿನಂತೆ, ತೂಗುವ ಯೋಗಪಟ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಛತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು ವೀಣೆ—ಹೇ ನಿರಘ, ಇವೆಲ್ಲ ನಿನ್ನ ಅಲಂಕಾರಾರ್ಥವೇ।

Verse 136

विष्णोः समीपे रुद्रस्य तथा शक्रस्य नारद । द्वीपेषु पार्थिवानां तु सदा प्रीतिं च लप्स्यसे

ಹೇ ನಾರದ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಮೀಪ, ರುದ್ರನ ಸಮೀಪ ಹಾಗೂ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದು, ಭೂಲೋಕದ ದ್ವೀಪಗಳ ರಾಜರಲ್ಲಿ ನೀನು ಸದಾ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನೂ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನೂ ಪಡೆಯುವೆ।

Verse 137

वर्णानां तु भवान्शास्तावरोदत्तोमयातव । तिष्ठ पुत्र यथाकामं सेव्यमानः सुरैर्द्दिवि

ನೀನು ವರ್ಣಗಳ ಶಾಸ್ತಾ ಹಾಗೂ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕನಾಗುವೆ; ಈ ವರವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ನೀಡಿದ್ದೇನೆ. ಪುತ್ರನೇ, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನೆಲೆಸು—ದೇವರಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಸತ್ಕೃತನಾಗಿ।